De Elsakker behoorde in de zestiende eeuw tot de kloostergemeenschap van het Stift van Thorn in Nederlands Limburg. Eeuwenlang bleef het oorspronkelijke heidelandschap onaangeroerd. Vanaf de twintigste eeuw maakt de heide stilaan plaats voor landbouwgrond en naaldbos. Vandaag bestaat het bosareaal uit grove den, ruwe berk, zomereik en elzenbroekbos. In de kruidlaag tref je bochtige smele, pijpenstrootje, rankende helmbloem, vingerhoedskruid en wilde kamperfoelie aan. De heidepercelen bevatten struikheide en dopheide. In het voorjaar kleuren de graslanden wit van de pinksterbloemen. In de herfst duiken dan weer talloze paddenstoelen op. Veel voorkomende soorten zijn vliegenzwam en aardappelbovist. Rond de L-vormige vijvers langs de Polderdreef kom je gagelstruwelen tegen. Gagel werd vroeger gebruikt om bier te brouwen, tot hop die taak overnam.
In de Elsakker wemelt het van dierenleven. Roofvogels zoals buizerd, havik, torenvalk, bos- en ransuil broeden in de bossen, evenals gekraagde roodstaart en bonte vliegenvanger. Op open plekken vertoeven boompieper en houtsnip. In de poelen en vijvers planten vijf soorten amfibieën zich voort: bruine en bastaardkikker, gewone pad, vinpoot- en alpenwatersalamander. De levendbarende hagedis durft ook wel eens bliksemsnel je pad te kruisen. Deze dieren lusten maar wat graag een sappig insect en daaraan is geen gebrek in Elsakker. Je vindt hier zeldzame dagvlinders zoals groentje en bont dikkopje, talrijke libellen waaronder koraaljuffer, venwitsnuit en de met uitsterven bedreigde bosbeekjuffer, en sprinkhanen zoals de heidesabelsprinkhaan. Onder de zoogdieren tellen we eekhoorn, vos en ree.