In 2000 bood prins De Merode zowat 1500 hectare van zijn eigendommen te koop aan. Het grootste deel hiervan was bebost natuurgebied. Om versnippering van het gebied tegen te gaan, kocht de Vlaamse Landmaatschappij in januari 2004 het volledige gebied aan. Dit gebeurde in samenwerking met partners: de Vlaamse regering, het Agentschap voor Natuur en Bos, de gemeentebesturen van Geel, Westerlo, Herselt, Laakdal, Tessenderlo en Scherpenheuvel-Zichem en de verenigingen Kempens Landschap vzw en Natuurpunt vzw.
Het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) is eigenaar en beheerder van de vier bovenvermelde bosrijke natuurgebieden van De Merode.
Hertberg is met zijn 310 hectare het grootste van de vier bosrijke gebieden. Het oostelijke deel van dit bosgebied is in handen van het ANB. Al eeuwenlang was dit een (met overwegend naaldhout) bebost gebied. Naast Corsicaanse en grove den, vind je hier ook lijsterbes, spork, smalle en brede stekelvaren, blauwe bosbes en wilde kamperfoelie. Aanwezige dieren zijn bijvoorbeeld ree, vos, steenmarter, havik, buizerd, bosuil, zwarte specht en levendbarende hagedis.
Sterschotsbos bestaat eigenlijk uit twee bosgebieden, van elkaar gescheiden door een autoweg. De 65 hectare grote oppervlakte bestaat voor ongeveer de helft uit puur naaldhout (vooral Grove den en Corsicaanse den) en 33% uit puur loofhout: Amerikaanse eik, zomereik, wintereik, beuk, trilpopulier, wilg, berk, zwarte els en es. Enkele terreinen, gelegen in een voormalig militair domein, bestaan uit akkers, weilanden en vijvers. Je treft hier typische bosplanten aan en ook zeldzame soorten zoals grasklokje, muizenoor, tormentil, kleine ratelaar en valse kamille. De kleurrijke ijsvogel laat zich hier graag opmerken naast het witgatje, zwarte specht, havik, buizerd, bosuil, boompieper, steenmarter, ree en vos.
Varenbroek is een 62 hectare groot bos dat tot 2003 een privaat jachtterrein van de Merodefamilie was. Zomereik en oude wintereik domineren dit bos. Lijsterbes, spork, zwarte els, elzenzegge, dotterbloem, bosanemoon, speenkruid, muskuskruid en kamperfoelie vullen de onderlaag. Vaste bewoners zijn middelste bonte specht, havik, buizerd, houtsnip, steenmarter, vos, ree en hazelworm.
Iets ten zuiden van Varenbroek ligt Helschot. Dit uiterst waardevolle bosgebied van 60 hectare is bestempeld als bosreservaat waar de natuur vrij spel krijgt. Het bevat planten die typisch zijn voor oude bossen: muskuskruid, bosanemoon, dotterbloem, elzenzegge, ijle zegge, groot heksenkruid, wilde kardinaalsmuts, dalkruid, grote muur maar ook zeldzame parels als gewone agrimonie en tormentil. Zomer- en wintereik zijn de meest voorkomende boomsoorten naast populier en wat naaldhout. Matkop, goudvink, nachtegaal, spechten en kleine ijsvogelvlinder doen zich tegoed aan de voedselrijkdom van dit bos.