Kenmerkend voor het Zoerselbos zijn de vloeibeemden aan de oevers van de Tappelbeek. Vloeibeemden zijn een middeleeuws landbouwsysteem dat gedurende eeuwen ontwikkeld, verbeterd en in stand gehouden werd door de Cisterciënzers. Via spuien zetten ze het hele gebied in de winter gecontroleerd onder water, als een soort ‘natuurlijke’ bemesting van de hooilanden. Bij de ontginning werd het gebied verdeeld in verschillende percelen die ronkende namen kregen als ‘Vierbunder’, ‘Grote Achtbunder’ en ‘Kleine Zevenbunder’. Voor het gebruik van deze hooilanden moest indertijd pacht betaald worden.
Deze oude landbouwvorm werd in de 20ste eeuw verlaten wegens niet meer rendabel. Sommige hooilanden werden beplant met populieren. Andere evolueerden tot verruigd broekbos. Nog andere werden gebruikt als graasweiden. Maar de oude middeleeuwse structuur met historische spuien is nog duidelijk aanwezig in het Zoerselbos. De vier spuien werden in 1992 beschermd als monument. Deze nieuwe situatie vertaalt zich ook in de aanwezige plantensoorten. Naast soorten die voorkomen in licht bemeste en drassige (dotterbloem) of natte graslanden (bittere veldkers) vindt men ook soorten van ruigten (moerasspirea) en broekbossen (zwarte els). In de bossen groeien verschillende voorjaarsbloeiers zoals speenkruid, sleutelbloem en klaverzuring. In de houtkanten groeien sleedoorn, éénstijlige meidoorn, rode kornoelje en gelderse roos, maar ook de zeldzame wegedoorn en steeliep.
Door de hoge waterstanden van de laatste jaren kregen de vloeibeemden hun functie van overstromingsgebied terug. Daardoor kon op veel andere plaatsen, waar mensen wonen of werken, wateroverlast vermeden worden.
terug