Op de zonbeschenen hellingen van De Bollenberg ontwikkelde zich een unieke flora, het kalkrijke kam- en glanshavergrasland. Typische soorten zijn gulden sleutelbloem en voorjaarszegge. Ook enkele bijzondere diersoorten worden aangetrokken door de warme, zonrijke hellingen met bronnen en poeltjes. De meest opmerkelijke zijn het bruin blauwtje, een zeldzame dagvlinder, en de vroedmeesterpad, een in de rest van Vlaanderen bijna uitgestorven soort. In de zomer dragen de mannetjespadden de eieren op hun rug.
Op de plateaus vormen de hoogstamboomgaarden en heggen een uitstekende leefomgeving voor heel wat insecten en zoogdieren. Het zogenaamde ‘fruitratje’, beter gekend als de eikelmuis, woont hier. Ook de das heeft zijn territorium afgebakend in De Bollenberg. De kans is echter klein dat je dit dier in levenden lijve ziet. Deze ware nachtraaf verschuilt zich overdag immers in de ondergrondse dassenburcht.
Verschillende vegetatietypes en diersoorten van De Bollenberg krijgen Europese bescherming via de Habitatrichtlijn. Een doordacht natuurbeheer waarborgt de aanwezigheid van die zeldzame soorten. Het geeft ook extra impulsen voor spontane bosontwikkeling van eik en eikenhaagbeuk op de plateaus. Bossen zijn immers schaars in Haspengouw. Om het gebied aantrekkelijk te maken voor akkervogels, zoals patrijs en geelgors, werden kruidenrijke wildakkers aangelegd.