De Vallei van de Kikbeekbron werd vanaf de jaren zestig ontgonnen voor haar waardevolle witte zand. Deze schaarse grondstof gebruikt men voor de aanmaak van zeer zuiver glas. De ontginning stopte volledig in 2001 en stap voor stap werden de flanken van de zandgroeve hersteld.
Wie een bezoek brengt aan de Kikbeekbron stapt een fascinerende wereld binnen. De herstelde flanken van de zandgroeve zijn bedekt met mossen, struik- en dopheide, pijpenstrootje, gaspeldoorn, kruipbrem, stekelbrem en typische pioniers zoals berk, wilg en den. Al deze planten hebben zich hier op natuurlijke wijze genesteld. In en rond de grote waterplas wemelt het van leven. Kleine zegge, ronde zonnedauw en moeraswolfsklauw maar ook veenmos en veenpluis zijn hier talrijk aanwezig. Ook in de lucht gonst het van de bedrijvigheid. Libellen en waterjuffers scheren over het wateroppervlak. Talrijke vogels vinden in de vallei van de Kikbeekbron een ideale broedplaats, zoals de nachtzwaluw, geelgors en boomleeuwerik.
Voor heel wat dieren zijn er in dit gebied extra inspanningen gedaan. Op het vlakke plateau zijn bijvoorbeeld poelen uitgegraven om het de zeldzame rugstreeppad naar zijn zin te maken.
Op het hoger gelegen plateau naast de herstelde groeve vind je nog het oorspronkelijke heidelandschap.
De E314 doorsnijdt een groot deel van het natuurgebied. Overstekend wild zorgt soms voor verkeershinder en eist jaarlijks heel wat slachtoffers onder de egels, bunzings, hermelijnen, steenmarters, vossen en reeën. De aanleg van ecorasters en een ecoduct moet daar verandering in brengen. Voor kleinere diersoorten zijn er ook ondergrondse doorgangen aangelegd. De bouw van het ecoduct en de herinrichting van een aantal bruggen verbinden de Kikbeekbron met de Mechelse Heide. Populaties, die vroeger gescheiden werden door de drukke snelweg, kunnen nu weer met elkaar in contact komen en hun leefgebied uitbreiden. Dit ecoduct is niet toegankelijk voor de mens.