De zorg voor bomen in een stedelijke omgeving is een heel belangrijke maar geen eenvoudige opdracht. Daarom werkte het Agentschap voor Natuur en Bos een nieuw Technisch Vademecum uit waarin alle technische beheerrichtlijnen voor een kwalitatief bomenbestand (van aanplant tot velling) aan bod komen. Het nieuwe vademecum geeft de groenbeheerder de nodige informatie om zelf een oordeelkundig bomenbeheer te voeren en geeft duidelijk aan wanneer gespecialiseerde kennis vereist is. Het Technisch Vademecum Bomen maakt deel uit van een reeks die het Agentschap voor Natuur en Bos ontwikkelt ter ondersteuning van groenbeheerders. Alle vademecums kaderen in de beheervisie Harmonisch Park- en Groenbeheer (HPG).
Het Technisch Vademecum Bomen kost 60 euro en kan je bestellen door te mailen naar veerle.decock@lne.vlaanderen.be.
In het inleidende hoofdstuk wordt ingegaan op de in het boek gehanteerde definitie van de boom. Het gaat in het Vademecum niet expliciet over soorten maar over de groeivorm 'boom'. Verder wordt in de inleiding aandacht besteed aan de basisprincipes van Harmonisch Park- en Groenbeheer en wordt voor de verschillende uitgangspunten van HPG concreet gelinkt naar bomen.
Een tweede kort hoofdstukje besteedt aandacht aan het begrip 'terreineenheid' zoals uitvoerig beschreven in het Vademecum Beheerplanning maar toegepast op bomen. Zes terreineenheden worden behandeld:
Een boom planten is per definitie een 'langetermijninvestering'. Daar gaan de auteurs van het Vademecum toch vanuit. Om die investering te laten renderen zijn automatismen of reflexen nodig bij het plannen en afwegen van werken rond bomen. Het invoeren van een 'bomentoets' of een 'bomeneffectanalyse' kan een nuttig instrument zijn. In hoofdstukje 3 wordt aandacht besteed aan het aspect 'planning van bomen'
Als bomen aangeplant worden is dat meestal met een goed doordachte reden: omwille van hun esthetische waarde, om het verkeer te geleiden, omwille van hun natuurwaarde, … Bomen vervullen doorgaans verschillende functies tegelijkertijd. In hoofdstuk 4 wordt een overzicht gegeven van de verschillende eigenschappen en functies, opgesplitst in de drie HPG-pijlers (mensgericht, natuurgericht en milieugericht).
Hoofdstuk 5 geeft kort enkele aanzetten tot het opmaken van een bomeninventarisatie en een bomenplan.
Hoofdstuk 6 is het meest uitgebreide hoofdstuk. Hierin worden de meeste aspecten van boomgroei en boombeheer uitvoerig beschreven. Volgende zaken komen aan bod:
Het laatste hoofdstuk bevat een 20-tal zogenaamde technische fiches. Deze fiches zijn in feite een korte technische samenvatting van het Vademecum. Ze werden gedrukt op verstevigd en waterbestendig papier waardoor ze gemakkelijk mee te nemen zijn op het terrein.
Achteraan in het Vademecum staat tenslotte nog een verklarende woordenlijst en een boomsoortenregister.
Je kunt het Technisch Vademecum Bomen hier downloaden.
Het Vademecum werd voorgesteld op een reeks van studiedagen in het voorjaar van 2008. De powerpointpresentatie die op die voorstellingsronde werd gehanteerd, kan je hier downloaden (pdf-document).