Een van de uitgangspunten van de visie Harmonisch Park- en Groenbeheer is duurzaamheid of aandacht voor continuïteit en stabiliteit in beheer.
Om die continuïteit te verzekeren is het belangrijk om via een beheerplan een lange termijnplanning (20 jaar) op te stellen.
Om je op weg te zetten voor de opmaak van een Harmonisch Park- en Groenbeheerplan ontwikkelde het Agentschap voor Natuur en Bos een vademecum beheerplanning Harmonisch Park- en Groenbeheer.
Volgend model (Word-document) vergemakkelijkt de opmaak van een beheerplan. De versie die je hier vindt, is aangepast in april 2007 conform de nieuwe werkwijze om het hoofdstuk biotiek in te vullen.
Het beheerplan is een werkdocument. Het is de schriftelijke neerslag van het denken, zoeken, afwegen en beslissen over de inrichting en het beheer van openbaar groen. Het legt keuzes vast voor een periode van twintig jaar.
Het Harmonisch Park- en Groenbeheerplan omvat 4 delen:
In het luik identificatie situeer je het groenobject administratief, geografisch-cartografisch en juridisch.
Om beslissingen te nemen is een grondige studie over cultuurhistorie, biotiek, abiotiek, milieu en de ruimere omgeving noodzakelijk, want het beheerplan vertrekt van kennis. Ook de verwachtingen van de bevolking worden bevraagd bij het opstellen van een beheerplan voor groen. Vanuit de gegevens van de studiefase wordt een waardering per onderdeel gemaakt. Deze waarderingen worden afgewogen ten opzichte van elkaar.
Uiteindelijk formuleer je hieruit beheerdoelstellingen, het belangrijkste onderdeel van de beheervisie. Deze doelstellingen vertaal je in beheerrichtlijnen die het praktische beheer bepalen.
Om de effectiviteit van het beheer te evalueren is bovendien een fase van monitoring nodig.
Je kan het vademecum hier downloaden:
of bestellen door te mailen naar mireille.hermans@lne.vlaanderen.be. Kostprijs 50 euro.
Het vademecum beheerplanning wordt voortdurend verbeterd. Zo werd in het voorjaar van 2007 het hoofdstuk studie deel biotiek aangevuld. In parken is het soms niet gemakkelijk om het onderscheid te maken tussen cultuurlijke en natuurlijke of halfnatuurlijke vegetaties. Er werd een betere en eenduidiger methodiek uitgewerkt om de natuurwaarde van de terreineenheden te bepalen. Deze aanvulling is vooral belangrijk voor parken waar het onderscheid tussen natuurlijke en cultuurlijke vegetaties of beplantingen moeilijk te maken is. Het eerste deel van het hoofdstuk monitoring reikt een methodiek aan om de natuurwaarden in een park in de tijd op te volgen. Naast een basismonitoring worden ook tal van technieken beschreven om speciale soorten op te volgen in de tijd.
Indien voor de opmaak van een beheerplan subsidies zijn aangevraagd, dan kunnen deze subsidies maar uitbetaald worden indien het Agentschap voor Natuur en Bos het beheerplan goedkeurt. Beheerplannen van steden en gemeentes worden administratief goedgekeurd door de Provinciale Dienst. Indien je een beheerplan wenst op te stellen, neem je best contact op met de verantwoordelijke voor het groenbeheer in jouw provincie of met de verantwoordelijke op het hoofdbestuur.
In de beheervisie Harmonisch Park- en Groenbeheer worden principes geformuleerd. Deze principes moeten leiden tot het opstellen van criteria. Download het overzicht van de criteria (Word-document).
Het Agentschap voor Natuur en Bos stelt voor al haar parken een Harmonisch Park en Groen-beheerplan op. Deze beheerplannen kunnen je alvast inspireren. Je vindt hier een beheerplan voor het domein Vordenstein te Schoten (pdf-document). Dit domein is 137 ha groot en bevat ook grote oppervlaktes. Het beheerplan voldoet zowel aan de principes van het Harmonisch Park- en Groenbeheer als aan de criteria voor Duurzaam Bosbeheer.