Projecten Vlaams-Brabant

MEISE – GROTE WYVER: Een voorbeeld van dynamisch parkbeheer (2008)

Situering:

Het projectgebied ligt op een overgang tussen het woongebied Meise-centrum (tuinwijk) en een meer landelijke omgeving. Het gebied is deels eigendom van de gemeente, deels van Aquafin.
Ongeveer centraal in het perceel bevindt zich een afwateringsgracht, nabij de top bevindt zich een rij hoogstammige populieren. Het perceel helt in zuidelijke richting.
Grote Wyver en de landbouwpercelen in de omgeving zijn gelegen in landschappelijk waardevol agrarisch gebied.
Tot op heden wordt het perceel begraasd door 2 paarden. Het heeft nog geen recreatieve functie.

Visie waarbinnen het project kadert:

De gemeente Meise wil van dit projectgebied geen typisch speelbos of speelterrein vol met speeltuigen maken. Het moet een groene speelplek worden die avontuurlijk wordt ingericht en die de fantasie en creativiteit van de kinderen aanwakkert. Meise wil door de variatie in reliëf en bodemgebruik verschillende speelplekjes inrichten met verschillende speelmogelijkheden. Zo komt er een heuvelzone ten noorden van het waterbekken, aangelegd met het zand afkomstig van dit waterbekken. De begroeiing is gras en aan de andere kant koos Meise voor de meer avontuurlijke aanpak met takkenrillen, heggenstructuur en struikzones. Ook komt er een boszone met klimbomen en kapbomen. Het hout van de kapbomen staat volledig ter beschikking van de gebruikers. Zij kunnen er kampen mee bouwen of het gebruiken als inrichtingselement. Deze visie kadert in het jeugdbeleidsplan en het milieujaarprogramma van de gemeente Meise dat een actief aankoopbeleid voert van gronden om meer bos en speelruimte te voorzien. Op dit moment is er weinig bos in Meise en in de Nationale Plantentuin mag niet gespeeld worden.

Participatie:

Meise vatte participatie ruimer op dan enkel inspraak. Er werd ACTIEF deelgenomen door de gebruikers waar mogelijk. Volgende participatie momenten werden ingelast:

• Een inspraakgroep (o.a. jeugdraad en milieuraad) beoordeelde en adviseerde over het ontwerpplan.
• Er werd een gebruikersenquête opgezet voor de leden van de jeugdraad over gebruik van groene ruimten, potenties en knelpunten…
• Er was rechtstreeks overleg met de directe buur over de plantensoorten en samen werd één gezamenlijke stedenbouwkundige vergunning ingediend.
• De inrichting van een zithoek en schuilhut wordt overgelaten aan de jeugdverenigingen, zij ontwerpen het en voeren het ook praktisch uit.
• Er wordt een boomplantdag georganiseerd voor jeugdverenigingen en scholen.
• Op ieder moment hebben gebruikers inspraak over het te voeren beheer van het park.
• Er is regelmatig overleg gepland, zowel voor als na de inrichtingswerken.
• Er komt een officiële inhuldiging van het project via een publiekevenement.

Principes van dynamisch beheer:

De herziening van het beheerplan is de motor van een dynamisch beheer
Parkbeheer mag geen statisch gegeven zijn en moet openstaan voor verandering. Niet alleen de behoeftes van de gebruikers kunnen veranderen met de tijd, nieuwe wetenschappelijke inzichten of nieuwe technieken kunnen ervoor zorgen dat het beheer bijvoorbeeld sneller en efficiënter zou verlopen op een andere manier. Dit mag men nooit uit het oog verliezen, ook al wordt een beheerplan normaal gezien opgemaakt voor 20 jaar.

In Meise is het projectgebied opgedeeld in verschillende structurele zones met elk een eigen vorm van beheer. Zo is er een hooiweide, akkerweide, boomgaard, kapbos, speelbos, open grasweide, zithoek, ravotzone, ruige ravotzone, moeraszone en waterbekken voorzien. Geen enkele zone is statisch in zijn functie. Meise kiest ervoor om natuurlijke processen de voorrang te geven. De keuze voor de verschillende zones maakt het makkelijker om een dynamisch beheer te voeren. Het hele park dient niet van bestemming te veranderen indien een aanpassing gewenst is.

De functies van het park moeten de evolutie van het behoeftenpatroon blijven volgen
Niettegenstaande de vooropgestelde continuïteit in inrichting en beheer van het park, is er toch ook ruimte voor verandering. Aan de jeugd wordt een zekere mate van vrijheid gegeven inzake de initiële inrichting en het gebruik van het terrein, dit is een dynamisch proces aangezien het gebruik kan veranderen met de tijd.

Gebruikers, omwonenden en andere belanghebbenden kunnen op elke moment aanpassingen voorstellen via een beheersgroep die deze wensen en opmerkingen opvolgt en er gevolg aan geeft. Omdat Meise op regelmatige basis overleg plant over het beheer van het park is het mogelijk om veranderende behoeftes op tijd op te sporen en de gewenste aanpassingen door te voeren.

Er is ook geen strakke aflijning, maar vrije en dus dynamische overgangen tussen de verschillende zones.

Het project ontving in 2008 een subsidie van 21.487,50 €.

OPWIJK – HOF TEN HEMELRIJK (2003)

Het Hof ten Hemelrijk is gelegen in het centrum van de gemeente Opwijk. Eerder was het projectgebied een boerderij bestaande uit: grasland, hoogstamfruitboomgaard, herenwoning, grote schuur, stallingen en open mestvaalt.
Men gaat de plek die nu voornamelijk bestaat uit gras dat intensief gemaaid wordt, herinrichten en er wordt een beheerplan opgemaakt.
Er wordt een verbinding gecreëerd tussen verschillende wandelgebieden, een nieuwe toegang zal gemaakt worden, een bezoekerscentrum wordt ontwikkeld, er is aandacht voor educatie, er zijn spelvoorzieningen, ... kortom vele parkfuncties worden geïntegreerd in het ontwerp.

VILVOORDE - TANGEBEEKVALLEI (2002)

Het projectgebied is een smalle, lange strook in de Tangebeekvallei. Het betreft een aangetast bocagelandschap, eigendom van de stad. Later kan het projectgebied uitgebreid worden naar omliggende landbouwgebieden. Het terrein zal een belangrijke rol gaan spelen als natuurverbindingsgebied. Het Tangebeekbos en het domein van de Borght worden verbonden maar ook een verbinding met het domein Drie Fonteinen is mogelijk. Er is een leerpad aangelegd waardoor het gebied ook een educatieve meerwaarde krijgt. De actieve sociaal - recreatieve functie wordt niet op deze plaats ingevuld maar in het nabijgelegen domein Drie Fonteinen.

terug