Vijvergebied - Midden- Limburg Eigenaars en gebruikers werken samen aan natuur Partners Life Plus Triple E Project Veel natuurwaarden in Vlaanderen zijn het gevolg van een typisch beheer in het verleden. Het is een erfgoed waar mensen zich voor willen engageren. We zijn hier al op het terrein van uit mijn kindertijd, nog voor dit huis hier stond. Het huis is pas gebouwd eind de jaren 50. Het is mijn ouderlijk huis. We zijn relatief grote eigenaren. Dit is een gebied van de familie van totaal 70 hectare. Vroeger nog veel meer, maar er is ondertussen weer wat verkocht. Mijn vader was jager, ik was als kind natuurliefhebber. Ik heb hier over vogels, bomen en planten geleerd. Ik heb hier mijn geneeskunde gestudeerd. Ik heb hier mijn vrije basis gedaan. Mensen van regionaal landschap hebben zich eens geamuseerd met de vijvers te tellen van Bokrijk tot heel van achter en die kwamen tot over de 1000. Ik dacht dat er 1200 vijvers in totaal waren: grote vijvers, kleine vijvers, van alle formaten.
Het vijvergebied Midden-Limburg is een vijvercomplex in onze omgeving. Die vijvers zijn ontstaan door ijzerertsontbinding. Later hebben de mannen van Herkenrode die putten dan uitgediept tot vijvers om aan viskweek te doen. Op die manier bracht men eiwit in de voeding. Want het was hier maar een keuter landschap. Vijvergebied Midden-Limburg heeft als topsoorten de roerdomp en de woudaap die een beetje als barometer gehanteerd worden. De roerdomp was de laatste populatie die hier nog zat en die zich nu goed aan het herstellen is, en de woudaap ook. Het is een beetje de kraamkamer van Vlaanderen van die soorten. Boomkikkers hebben we ook. Die zijn niet zo direct aan die grote vijversystemen gebonden. Dat zijn meer de kleine poelen die dan visvrij moeten zijn maar daar hebben wij hier ook een populatie van. Die zijn zich van hieruit zich aan het verspreiden. Op een aantal plaatsen doet de boomkikker het niet goed maar hier in het vijvergebied verovert hij terrein, hij gaat vooruit. De bewoners van het vijvergebied Midden-Limburg hebben zich verenigd om hun geboortegrond een toekomst te geven. Wij zijn vandaag een goed acht jaar bezig. In die tijd hebben wij heel wat gerealiseerd. Iedereen was een beetje op zich bezig en we hebben dat verenigd in één groot project. Niet alleen als eigenaars maar als gebruikers van dit gebied want er zijn ook landbouwers, vissers, viskwekers, jagers, sporters en recreanten, ook de horeca. Het circuit van Zolder is ook in onze vereniging vertegenwoordigd. Ik was bezig met ons bosbeheerplan, andere eigenaren waren bezig met herstel van vijvers van bepaalde biotopen. Dat zijn we allemaal van elkaar te weten gekomen en er waren ook problemen met jagen zoals de jachtvergunning. Die zijn allemaal bijgepraat en opgelost dankzij het feit dat we zo’n representatieve vereniging hadden en als gesprekspartner kan optreden en/of duidelijk naar buiten kan optreden. Een gesprekspartner bij de overheid inderdaad. We waren van oordeel dat wij als traditionele grondeigenaars en bosbeheerders toch ook wel wisten wat de natuur was. Dat de overheid ons niet zomaar dingen kan opleggen zonder dat daar inspraak over was. Dat hebben we toch wel bekomen, een goede verstandhouding met het Agentschap voor Natuur en Bos. Een belangrijke rol in het vijvergebied spelen de viskwekers met wie een vruchtbare samenwerking is opgezet, ook al is dat niet altijd even gemakkelijk. Afvissing van de gebroeders Van Den Put van de karpervijver die ze deze zomer geteeld hebben. De voederinstallatie, je ziet het net, draden om de vogels tegen te houden en er wordt nu in het najaar afgevist. Ze hebben eerst met het grofmazig net de grote vissen bijeen gebracht. Ze zijn dat nu aan het uitscheppen. Later sluiten ze dat tweede net. Dat is een fijnmazig net om de kleinere vis tegen te houden. Het is door de viskweek dat hier zo’n groot vijvergebied ontstaan is. Het is ook voor een stuk door de viskweek dat we hier densiteiten krijgen van roerdomp en woudaap die redelijk hoog zijn, uitzonderlijk hoog omdat voor die mannen de tafel gedekt staat. Als die viskweek hier evolueert naar meer industriële viskweek dan is het natuurlijk een minder gunstige ontwikkeling want dan zitten we in vijvers van badkuipmodel: geen rietkraag, troebel water van de karper die massaal bijgevoederd wordt. Het blijft dansen op een slappe koord maar er moet toch ergens een samenwerking kunnen gevonden worden. Die er voor het moment al een beetje is. Er zijn een aantal vijvers die het ANB als eigendom heeft maar die dan met gebruiksovereenkomsten aan de viskwekers uitgeleend worden maar dan met de afspraak dat ze maar bepaalde teelten mogen doen, zilverwinden of die zaken zodat we helder water houden dat we kleine vis hebben die als prooivis kan dienen voor ons topsoorten. Zo proberen we samen te werken, alleen kan je het niet doen. Waar we nu staan aan de grote vijver vind ik een mooi voorbeeld hoe een inrichting kan slagen. We hebben een kijkhut staan die toch een mooi uitzicht geeft over de vijver. Terwijl een heel deel van de vijver niet toegankelijk is voor het publiek en de dieren toch gerust zitten. Het kan, maar je moet er alle partijen bij betrekken en dat vraagt een grondige terreinkennis, want hier zitten er stukken van ANB maar ook stukken van privé-eigenaars die met hun eigendom tegen de vijver komen. Die hebben ook een aantal toegiften gedaan om ze in het verhaal te kunnen betrekken en het beheer te mogen doen op hun gebieden maar het zijn evenwichtsoefeningen en dat zal het altijd blijven. We zitten hier met 10 miljoen op een klein stuk grond. Dat is het eigenlijk.