Dijlevallei Vlaams-Brabant Samenwerking met landbouw en natuur Nu gaan we de koeien naar huis halen zodat ze in de stal komen. De weide is helemaal nat dus kunnen we niets meer doen. We gaan ze proberen mee te drijven en dat kan een paar uur duren. Het kan snel gaan en het kan uren duren. Gras en kuddedier, het is niet de bedoeling ‘kom we gaan naar huis’ dat gaat ook niet. Landbouwers hebben een zware stiel. Ze moeten zich bovendien schikken naar allerlei regels en natuurdoelstellingen. Toch kunnen landbouwers en natuurbeheerders mekaar soms vinden en er allebei een voordeel mee doen. Zoals hier in de Dijlevallei bij Leuven. Hier in de Dijlevallei doen we aan graslandbeheer, ongeveer 1/3 van de oppervlakte wordt beheerd als grasland. Dat betekent maaien begin juli en dan wordt erna begraasd met runderen van landbouwers. Wij proberen zelf geen runderen te houden, dat is een specialiteit op zich. Die landbouwers hebben runderen en wij hebben graslanden dus dat is de perfecte combinatie. Op die manier zijn wij van een hele hoop werk verlost en de landbouwers - in dit geval Mark - die laat zijn koeien hier grazen van juli tot begin november en dat is gratis. Dus dat is een overeenkomst van gratis gebruik. Het enige dat hij moet doen is gewoon zorgen dat zijn dieren hier aanwezig zijn in die periode en wij zorgen voor de afrastering en voor elektriciteit op de draden zodat de dieren niet kunnen gaan lopen. Dat is eigenlijk alles. Op het plateau naast de Dijlevallei wordt op een andere manier met landbouwers samengewerkt. Wat zit er eigenlijk in die doos? Een opgezette hamster. Mogen we die eens zien? Ja, dat mag. Dit is de opgezette hamster en we hebben die een bijnaam Harry gegeven. Harry is eigenlijk één van de kweekvaders van de Belgische, Vlaamse populatie van kweekprogramma’s in Nederland. Die is hier gevangen en dan is die naar het kweekprogramma in Nederland verhuisd waar hij met Nederlandse en Duitse vrouwelijke hamsters heeft gepaard. Van die jongen zijn een aantal hier bijgeplaatst. Wij zorgen hier eigenlijk voor een hamstervriendelijke beheer. Hamstervriendelijk beheer houdt in dat de hamster het hele jaar door veilig zit en daarvoor hebben we hier de luzerne. De luzerne blijft het hele jaar door groen staan en in het voorjaar wanneer het graan nog niet rijp is en de hamster ontwaakt uit zijn winterslaap dan kan die eigenlijk al een beetje van die luzerne eten en bovendien is dat heel dicht zoals je kan zien en dat is ideaal om voortplantingsburchten in te maken en veilig te zitten voor predatoren. Het graan dat er naast staat is in dit geval haver . Dat is een van de favoriete wintervoorraadkostjes van de hamster. Verschillende landbouwers doen hier inspanningen op hun eigen terreinen. Ze worden vergoed voor eventuele minderopbrengsten op hun percelen. We hebben overeenkomsten met de landbouwers en ze krijgen natuurlijk een bepaalde compensatie hiervoor. Ze krijgen eigenlijk het budget dat ze normaal gezien zouden krijgen wanneer ze het graan regulier zouden verkopen. Voor luzerne krijgen ze iets meer omdat je niet vaak luzerne ziet in deze streek. Die wordt echt enkel en alleen voor het hamsterbeheer geplaatst. Het is een vrij kostelijk gras ook. Mark Arnalsteen produceert vlees met een natuurlabel. Saint Limousine koeien hebben weinig onderhoud nodig en ze kunnen goed tegen die natte weides . Dat is eigenlijk een oer ras. Het is een Frans ras. De koeien van Mark zijn zoogkoeien zoals ze dat noemen. Limousine runderen, koeien die gebruikt worden voor vleesproductie. Die kalveren worden gewoon op de weide geboren dus zonder veterinaire hulp. Die zogen gewoon bij de moeder koe, die worden niet speciaal bijgevoederd. Met hoogproductieve vleesrunderen gebeurt dat wel, die kalveren krijgen krachtvoer en wat nog allemaal. Deze koeien die worden gewoon op de weide geboren en die zogen bij de koe. Moest je nu stoppen met beheren van de weide hier zou je binnen de 20-30 misschien 40 jaar niets van graslanden, van open landschappen meer open hebben zou alles verdwenen zijn onder het bos. Dat betekent dat er een hele reeks van soorten, zowel planten- als dierensoorten dus insecten en zoogdieren zouden verdwijnen met het landschap hier. Op een gedeelte van de oppervlakte wordt er actief ingegrepen. Dus actief ingrijpen betekent dan het kappen van bomen of het maaien van graslanden, het maaien en nabegrazen van graslanden. Om daar nog een beetje van economische waarde uit te halen en om het gebied en beheer een langer kans op overleven te geven proberen we dus ook samen te werken met landbouwers. Hier in de Dode Bemde werken we momenteel met 8 verschillende landbouwers met landbouwers als hoofdberoep dan. Ik heb niet de indruk dat het moeilijk is maar de meeste van die mensen ken ik al 20-25 jaar en er is geleidelijk aan een vriendschappelijke relatie gekomen en is het nu gemakkelijk om mee samen te werken. We komen er goed mee overeen. Die mensen doen veel goede dingen. Vroeger was dat hier allemaal populierenbos en nu is dat weide en bos met inheemse bomen. Nu gaat dat vrij vlot, in het begin was dat een beetje moeilijk om de landbouwers te vertrouwen.
En heb je er gevonden hier? Ik heb er nog niet doorgelopen anders loop ik alles plat en dat ga ik niet doen. Als er hier nog zitten dan zullen ze het horen dat onze laatste hamsters er aan zijn. Dus ik ga dat niet doen. Ik kom eens kijken als het graan geoogst wordt . Ik heb er al gezien. Het was een nogal zonnige dag zoals vandaag en ik stond naast een berm aarde, afval van de aardappelen en er kwam ineens een diertje uit. Het zat gewoon te zonnen. Ik stond er gewoon vlak naast en hij had mij niet gezien omdat de zon in zijn ogen scheen! Toen heb ik gezegd: 'zie dat hier nu eens zitten en dat blijft hier zitten' en ik bleef staan. Dat was echt heel mooi. Dat kun je niet voorstellen. Je kan er de hele dag naar kijken. Dat is het mooiste dat er is!