Uitgeschreven tekst van de film

Wat weet u over Natura 2000?

“ Niks, doodgewoon niks. “
“ Niets”
“Neen, niets”
“Ik ook helemaal niets”
“Natura 2000? Weinig of niets in alle eerlijkheid”
“Natura 2000? Wat is dat eigenlijk?”
“Dat zou ik niet weten. “
“Ik weet er niets over maar misschien mijn zus want die zit ginder.”
“Weet gij wat dat is Natura 2000? “
Neen knikkend

Natura 2000 zijn de allermooiste plekjes van Europa die we allemaal kennen van op TV of als reisbestemming.
Denk maar aan de Alpen, de Pyreneeën, de Sevenne in Frankrijk. De Waddenzee in Nederland. Maar ook dichter bij ons. Hier bij ons in België, Vlaanderen hebben we van die prachtige gebieden zoals het Zwin, de Kalmthoutse Heide, het zoniënwoud, de Mechelse Heiden.
Al deze stukjes natuur zijn kwetsbaar en zijn de moeite waard om beschermd te worden voor onze kinderen en kleinkinderen.
Heel wat regelgeving wordt in Europa gemaakt. Op die manier zorg Europa ervoor dat er geen concurrentievervalsing tussen de lidstaten ontstaat en dat overal de lat op dezelfde hoogte wordt gelegd. Zo is er bijvoorbeeld heel wat regelgeving op gebied van economie, sociaal beleid en ook rond milieu.
Sinds de jaren 80 -90 in men in Europa zich ervan bewust dat onze natuur achteruit gaat en dat deze dringen bescherming behoeft. Hiervoor werd de vogel – en habitatrichtlijn ingesteld. Met het natura 2000 netwerk wil Europa die mooie plekjes natuur voor onze kinderen beschermen.

Wij werken in Limburg voor de instandhoudingsdoelstellingen. Wij zijn nu onderweg om op terrein te gaan beoordelen hoe de biotopen, habitat, actueel bijstaan. Of er problemen rond zijn, of er knelpunten zijn die moeten opgelost worden.
Als we zo een habitatrichlijngebied gaan beoordelen dan maken we gebruik van basisgegevens die we meegekregen hebben van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek( INBO). Van die mensen krijgen we een habitatkaart. Dus van alle habitatrichtlijngebieden is er een kaart waar opstaat welke habitat waar voorkomen. Dan krijgen we ook verspreidingsgegevens aangereikt van de habitat en van soorten. Wat wij dan doen is met die kaarten op terrein gaan en als blijkt dat die habitat in ongunstige staat zijn dan gaan we kijken wat er nodig is om die habitat in de toekomst opnieuw in een gunstige staat te krijgen.

Waarom willen wij die natuur beschermen?
Sinds de 20e eeuw verdwijnen soorten en planten aan een razendsnel tempo uit Vlaanderen, uit België, maar ook uit de hele wereld sterven ze uit. Dit is niet alleen jammer voor die planten en die dieren maar dat is ook jammer voor ons. Als planten en dieren aan zo een tempo verdwijnen, is dat ook een teken dat er iets mis is met onze leefomgeving. We hebben die natuur nodig om te ontspannen, te genieten, frisse lucht te halen, om te joggen, om te recreëren, en nog voor veel meer dan dat. Die natuurgebieden beschermen ons tegen wateroverlast, zorgen dat er overstromingsgebieden zijn. Die zorgen voor een gezonde bodem waar landbouw haar producten kan winnen. Die natuur zorgt ervoor dat er hout is, dat er kan gejaagd worden, dat er vissen zijn, dat er enorm reservoir is van producten die we nodig hebben als mens. Nu en in de toekomst. En daarom is het belangrijk dat wij die natuurgebieden op een goede manier beschermen.

Hier moeten we eens kijken. Hier is 2jaar geleden geplagd in de hei. Overgang tussen droge hei en natte hei. We zullen eens gaan kijken of alle kensoorten terug zijn gekomen die we verwachten in dit milieu. Het stuk waar we juist doorwandelde was vroeger eigenlijk een goede, vochtige of natte heide. Vroeger was dat een korte structuurrijke vegetatie met voornamelijk dopheide. Dat is dit plantje hier. Met daartussen kensoorten als klokjesgentianen en veenbiezen.
Ik weet niet of je dit gemerkt hebt maar het is nu een redelijk hoge en ruige vegetatie geworden met redelijk wat struikhei tussen pijpenstrootje. Dat zijn allemaal indicatoren dat er iets aan de hand is met de habitat. Dat het aan het verslechteren is. Je hebt nog veenbies die gekiemd is, wat positief is. Maar er zijn dingen die ontbreken. Voor een goede fatsoenlijke, natte heide te hebben, hadden we zeker verwacht dat we die soorten gingen terugkrijgen.

De natuur in Vlaanderen is tot stand gekomen door een intense wisselwerking tussen mensen en de natuur. De natuur bij ons is ook erg versnipperd en in die natura 2000 gebieden daar wonen en werken ook mensen. Er zijn ook boeren die hier aan landbouw doen, er wonen mensen, er wordt gerecreëerd, er wordt aan bosbouw gedaan en het is belangrijk dat we samen met iedereen die hier actief is afspraken worden gemaakt over hoe we deze natuur kunnen beschermen. We gaan die doen samen met alle betrokkenen. Landbouwers, de boseigenaars, de jagers, de natuurbeschermers,…we gaan afspreken wie, wat, waar, wanneer, met welk budget en uiteraard is belangrijk dat daar waar inspanningen worden gevraagd van verschillende mensen. Dat er ook een vergoeding kan tegenoverstaan die billijk en correct is.

Als we op terrein gaan, gaan we proberen om de faunistische waarde mee in rekeningsschap te brengen. Tuurlijk hebben we niet veel tijd om alles te bekijken maar af en toe komen we wel eens een heel frappante soort tegen. Zoals deze sprinkhaan. Deze noemt een blauwvleugelsprinkhaan. Je zal ook zien dat hij een blauwe vleugel heeft. Zeer opvallend hier. De blauwvleugelsprinkhaar is een typische soort voor dit soort milieu. De psalmofiele heide zoals we die noemen met veel bloot zand langs wegen. Het is echt een thermofiele soort. Dat wil zeggen dat ze dus de warme stukjes van de heidegebieden aandoet. Het is een soort die het heel moeilijk doet. Er zijn heel veel plekjes die te zwaar vergrast zijn. Daar houdt hij niet van. Er zijn dus ook in Vlaanderen minder en minder populaties maar dit is een goed gebied hiervoor en de werken die we hier doen onder anderen ook voor de verdroging van de natte heide tegen te gaan, door het ontbossen van die stukken hierachter, zal zeker en vast ook deze soort doen vooruit gaan.

En de kikker verzet zich op de kaft. Ferm! Natuur hé mannen.
Geert inderdaad het is dus een verspreidbladige goudveil die aan de kant van het water staat, samen met die elzenzegge en zondzegge zitten we van kensoorten heel goed hier. Bittere veldkers, mooi ontwikkeld. Als je nog al die plantensoorten hebt, wil dat zeggen dat het van hout een mooi ontwikkeld habitat, mooi biotoop is. Als een biotoop achteruitgaat, verdroogt of wat ook zal je zien dat die soorten stilletjes aan achteruit beginnen gaan en dus het totale aantal soorten typisch in zijn bepaalt eigenlijk de goede kwaliteit van uw biotoop.
Camping, recreatie heeft totaal geen impact op dit soort habitat of biotoop. Er kan zeer goed samengewerkt worden met andere belangengroepen om dit soort van doelen te bereiken. Mooi plekje.

Als Vlaamse Overheid zijn we daar uiteraard lang mee bezig om de natuur te beschermen. Wij hebben onze domeinen zoals het Zoniënwoud, het Meerdaalwoud en de grote heidegebieden die we als reservaat beschermen. Maar er is veel meer nodig dan dat. Wij hebben hier ook de hulp nodig van iedereen die actief is in deze mooie gebieden. En om de natuur in stand te houden, hebben we ook net jullie ( de mensen, de boeren, de jagers, de vissers, de natuurbeschermers, de bosbouwers). We hebben ze allemaal nodig om de natuur goed te kunnen beschermen. Zonder de inspanningen van iedereen die actief is in Natura 2000 gebieden, kunnen we nooit onze natuurdromen realiseren. Daarom is het belangrijk dat we hier rond gaan samenwerken voor meer en betere natuur.

terug