Rapport over essenziekte

In 2011 startte het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een meldpunt rond verspreiden en voorkomen van de essenziekte in Vlaanderen. Op basis van de bevindingen stelde het INBO een rapport op met voorlopige bevindingen rond de verspreiding van de essenziekte in Vlaanderen. INBO kon dit opstellen op basis van ingezonden waarnemingen.

De essenziekte wordt veroorzaakt door de schimmel Chalara fraxinea. Uit het rapport blijkt dat de ziekte in 2011 in alle Vlaamse provincies voorkomt. Sterfte van jonge essen komt regelmatig voor, maar het aandeel afgestorven bomen blijft in de meeste gevallen beperkt. In sommige gevallen gaat het echter om sterftepercentages van 50 % en meer. Jonge bomen kunnen op korte tijd (1 – 2 j.) afsterven door de schimmelinfectie. Bij oudere bomen gaat het in eerste instantie om een verzwakking, waarna ze gevoeliger worden voor secundaire parasieten. Vooral Honingzwam (Armillaria spec.) komt daarbij in beeld. De schade door de infectie is in Vlaanderen waarschijnlijk nog volop in ontwikkeling. Het is dan ook belangrijk om de evolutie in de volgende jaren verder op te volgen.

Van belang is vooral ook hoofdstuk 4 in het rapport met nieuwe inzichten in biologie en beheersing van de ziekte. Grootschalige aanplantingen van es worden wegens het infectierisico voorlopig niet aanbevolen. Als toch voor es geopteerd wordt, kunnen menging en aanplanten van es in (kleine) groepen de risico’s spreiden. Een directe bestrijding van de ziekte is niet mogelijk. In beschadigde bestanden geldt als algemene regel: eerst observeren en niet te snel en te drastisch ingrijpen. Ook hier geldt risicospreiding, gezonde essen (= potentieel tolerant/resistent tegen Chalara) en standplaatsgeschikte mengboomsoorten moeten zoveel mogelijk behouden blijven.
Nieuwe waarnemingen kunnen nog steeds gemeld worden bij het INBO.

Het rapport, de technische fiche omtrent de ziekte en een meldingsformulier zijn beschikbaar op website van het INBO : www.inbo.be