Zeno

Het Vlaamse natuurreservaat ‘De Zwinduinen en -polders’ maken deel uit van dit Natura 2000-netwerk. In samenwerking met het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) startte Europa er met het ZENO project. ZENO is de afkorting voor ‘Zwinduinen Ecologische NatuurOntwikkeling’.

De Zwinduinen en -polders vormen een 222 ha groot duin-, bos- en weidegebied dat zich uitstrekt tussen de Knokse wijk “Het Zoute” en het eigenlijke Zwin. In de loop der tijden heeft de mens hier duidelijke sporen nagelaten. Voordat dit gebied in 2003 bescherming kreeg als Vlaams natuurreservaat, gebruikte men het voor uiteenlopende doeleinden. In de vorige eeuw legde men er wegen, bunkers, een jumpingterrein, een vliegveld, een golfterrein, jachtbosjes, enz… aan. Hoog tijd dus om de natuur weer op de eerste plaats te zetten en de opgelopen schade aan te pakken. Het ZENO project had als doel de beschadigde natuur in de duinen en de overgang tussen duinen en polders te herstellen. Het totale onkostenplaatje bedraagt 2.537.060 € waarvan het ANB de ene helft voor haar rekening nam en Europa de andere helft. Het project liep van 31 december 2006 tot en met 31 december 2010. Het ANB was verantwoordelijk voor de uitvoering van de herstelwerken. Bij de uitvoering van het beheerplan verloor men ook de recreatieve waarde van het gebied niet uit het oog, en werden alle paden in de loop van 2009 en 2010 vervangen.

Concrete ZENO-realisaties

• Herstel vochtige duinvalleien en poelen.
  De meeste poelen en vochtige duinvalleien zijn de laatste jaren overwoekerd door struikgewas. De struiken worden verwijderd, bestaande poelen worden verdiept en er komen een paar poelen bij. Hierdoor wordt het gebied weer aantrekkelijk voor o.a. de boomkikker, de kamsalamander en de rugstreeppad. Sinds augustus 2008 begrazen duinengeitjes het noordelijke gebied. Hun eetlust zal de verwoekering van struiken en grassen tegengaan en de ontwikkeling van een gevarieerd landschap in de hand werken. 
   
• Herstel van de natuur in en rond de jachtputten.
  De voorbije eeuw werden exotische bomen aangeplant en jachtputten gegraven in het deelgebied ‘Tobruk’ van het Natuurreservaat. Door die menselijke ingrepen verdween de oorspronkelijke duinvegetatie en verminderde de biodiversiteit. Door rond de putten aangeplante bomen te kappen, ontstaat weer een halfopen landschap en een verbinding tussen twee duingraslanden. Het slib wordt gedeeltelijk uit de jachtputten verwijderd en de oevers worden afgeschuind. Zo krijgen de jachtputten meer licht en een betere waterkwaliteit, wat de fauna en flora ten goede komt. 
    
• Herstel microreliëf Kleyne Vlakte.
  Het zuidelijk deel van De Zwinduinen en -polders is een voormalig schorre- en strandgebied. Sinds de negentiende eeuw is dit gebied door een dijk van de zee afgesneden en ontstonden er weilanden. In de vorige eeuw effende men het oostelijk deel van de Kleyne Vlakte om er een vliegveld aan te leggen. Om de oorspronkelijke geulen en het landschap in de Kleyne
  Vlakte herstellen zijn er afgravingen gepland. Die zullen vochtige milieus doen ontstaan en
  de Kleyne Vlakte weer aantrekkelijk maken voor waterafhankelijke zeldzame planten en dieren.

http://ec.europa.eu/environment/life/