26 februari 2009
Op dinsdag 24 februari 2009 ondertekenden de gemeente Nijlen, de Gidsenwerking Fort Kessel, Natuurpunt en het Agentschap voor Natuur en Bos een samenwerkingsovereenkomst. Die geeft bescherming aan het monument en aan de vele vleermuizen in het fort, maar voorziet ook voor de bezoekers extra troeven. De partners geven daarmee een belangrijke invulling aan de Europese Habitatrichtlijn voor vleermuizen.
Antwerpen is de hoofdstad van de vleermuizen in Vlaanderen. Dit bleek opnieuw uit de resultaten van de wintertellingen van Natuurpunt: meer dan de helft van de vleermuizen in winterslaap worden in de forten en schansen van de Antwerpse fortengordels teruggevonden!
Dat is geen verrassing: vleermuizen stellen strenge eisen aan hun verblijfplaatsen. Die vinden ze voornamelijk terug in de oude militaire forten en bunkers, in mergelgroeven (in Riemst) en in de ijskelders van kasteeldomeinen. Omdat vleermuizen zich in deze verblijfplaatsen concentreren, maakt het hen ook bijzonder kwetsbaar. Bij verstoring of het verdwijnen van een overwinteringsplaats duurt het al gauw 10 jaar of langer voor de populatie daarvan herstelt.
In het fort van Kessel zorgen de gemeente Nijlen, Gidsenwerking Fort Kessel, Natuurpunt en het Agentschap voor Natuur en Bos voor een passende en blijvende bescherming. Het fort herbergt jaarlijks 350 vleermuizen waaronder de grootste populatie van de zeldzame 'ingekorven vleermuis'. Het fort is door de Europese Unie aangeduid als Speciale Beschermingszone van de Habitatrichtlijn.
Ook vanuit historisch oogpunt is het fort uniek en waardevol. Het monument is één van de weinige forten uit de Antwerpse fortengordels waarvan grote delen intact zijn. Zelfs het originele landschap bleef bewaard. Toch bleef het fort allerminst gespaard van oorlogsgeweld: het kreeg tientallen inslagen te verwerken van de spectaculaire 'Dikke Bertha'-bommen.
De partners versterken de hoofdfuncties 'natuur' en 'monument' door de inrichting van twee lokalen als educatieve ruimte. De lokalen zijn zorgvuldig uitgekozen en worden minimaal ingericht. Ze mochten geen vleermuizen bevatten en evenmin dicht bij de kwetsbare vleermuizengedeelten liggen. De lokalen zijn in goede staat en liggen centraal op het wandelparcours. Bij de inrichting wordt zoveel mogelijk teruggegrepen naar de oorspronkelijke situatie van het fort.
In de educatieve lokalen komt informatie over de bouw en geschiedenis van het fort, de vleermuizen en de algemene natuurwaarde. Ook rondom het fort kan je binnenkort het verschil merken. De gemeente plaatst nieuwe banken en informatieborden in samenwerking met Natuurpunt. Tegelijk wordt de omgeving opgeknapt.