Een groot deel van de werking van het Scheldeproject kadert binnen het geactualiseerd Sigmaplan en het Strategisch plan Haven van Antwerpen. Daarom volgt hierover een extra woordje uitleg.
In het dichtbevolkte Vlaanderen is een effectieve en betrouwbare bescherming tegen overstromingen van groot belang. Het Sigmaplan is oorspronkelijk een zuiver veiligheidsplan. Het nieuwe, geactualiseerde Sigmaplan heeft ook aandacht voor het natuurherstel langs Zeeschelde en haar tijgebonden zijrivieren. Ruimte voor water is daarbij een leidend principe. Met het geactualiseerd Sigmaplan kijken we vooruit en werken we, samen met Waterwegen en Zeekanaal, aan een veiligheidssysteem dat op een natuurlijke manier bescherming biedt. Zodat het in de toekomst aantrekkelijk blijft om langs de Schelde te wonen, te werken en te ontspannen.
De Vlaamse Regering duidde een eerste reeks prioritair op te starten projecten aan. Veiligheid en natuur gaan er hand in hand: gecontroleerde overstromingsgebieden (GOG) zijn geschikte gebieden om wetlands in te creëren, in gecontroleerde overstromingsgebieden met gereduceerd getij (GGG) ontwikkelen zich slikken en schorren. Tegen 2010 moet er ongeveer 2.500 hectare natuurinrichting- en ontwikkeling op de sporen staan. Dat zijn voornamelijk gebieden die opnieuw onder invloed van de getijden komen. Tegen 2015 komt daar nog eens 1.800 hectare bij. Zo komt Vlaanderen haar Europese engagementen na in uitvoering van de internationale natuurdoelstellingen van de Habitat- en Vogelrichtlijn. De volledige realisatie van het Sigmaplan loopt tot 2030.
De ontwikkeling van de haven staat niet stil. Maar de tijd dat grootscheepse economische projecten zonder omkijken naar leefomgeving en natuur werden uitgevoerd, is lang voorbij. Om conflictsituaties te vermijden wordt er werk gemaakt van een Strategisch Plan voor de Haven van Antwerpen.
Dit is een duurzaam ontwikkelingsplan dat de definitieve grenzen van de haven afbakent. Het moet ervoor zorgen dat de groei van de haven gelijke tred houdt met de instandhouding en ontwikkeling van kostbare ecosystemen. Sterker nog, het veilig stellen van de waardevolle natuur is een noodzakelijke voorwaarde om de haven verder te kunnen ontwikkelen. Alle betrokken partijen werken samen aan een duurzame oplossing. De Beheercommissie Natuur Linkerscheldeoever begeleidt de realisatie van het natuurluik van het Strategisch Plan voor de Antwerpse Haven.
Om de natuurdoelstellingen te behalen is gekozen om de natuur te concentreren binnen aaneengesloten natuurkerngebieden. Zo ontstaan schaaleffecten en worden allerlei verstorende invloeden kleiner. Bovendien is een relatief kleinere oppervlakte nodig om de vooropgestelde natuurwaarden te bereiken. Met deze integrale aanpak benutten we maximaal de win-winkansen en verzoenen we ecologie en economie.