Natuurinrichting is het projectmatig herstellen, ontwikkelen of behouden van waardevolle natuur door inrichtingswerken uit te voeren. Kwetsbare natuurgebieden krijgen via natuurinrichting een duwtje in de rug.De Vlaamse minister van Natuur kan een natuurinrichtingsproject instellen en inrichtingswerken laten uitvoeren om waardevolle natuur in een gebied te behouden of om een geschikt milieu te laten ontstaan voor de fauna en de flora.
Natuurinrichting kan aangewezen zijn voor het herstel van fauna en flora, bijv. in oude en diepe zandwinputten, op opgehoogde terreinen, op voormalige industriegronden die een natuurbestemming krijgen, in gebieden waar bijzondere vormen van waterbeheer nodig zijn, op plaatsen waar dieren een weg moeten kunnen oversteken of in natuurgebieden waar recreatie best geordend wordt. Of een menselijke ingreep echt wel nodig is, wordt altijd goed overwogen, zeker als er al waardevolle natuur aanwezig is.
Natuurinrichting richt zich voornamelijk op de groene gebieden en het geheel van natuurgebieden waarin bijzondere maatregelen en voorschriften gelden zoals het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) en de speciale beschermingszones (SBZ). Er wordt altijd getracht om een logisch aaneengesloten gebied in te richten. Om tot een geheel te komen, worden waar nodig ook gronden met een andere bestemming opgenomen in het project. De inrichtingswerkzaamheden zijn altijd gericht op de bestemming die het gebied heeft. Zo kan lokaal bijv. een bepaald recreatiegebied beter worden ingericht, terwijl ook de recreatieve overlast in een nabijgelegen natuurgebied wordt aangepakt. In het kader van natuurinrichting kan de overheid soms een oplossing bieden voor zonevreemde landbouwbedrijven. Ze kan bijv. landbouwers uitruilen uit het waardevolle natuurgebied naar landbouwgebied, waar zij een grotere rechtszekerheid hebben. Natuurinrichting realiseert dus niet enkel natuurdoelen; ook de landbouw- of recreatieve structuur kan erdoor verbeterd worden.
Twee overheidsdiensten zijn verantwoordelijk voor de Vlaamse natuurinrichtingsprojecten: het Agentschap voor Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij. De twee diensten maken samen de plannen en documenten van elk project op en ze coördineren samen het studiewerk. Het Agentschap voor Natuur en Bos werkt het beleid uit, zit de projectcommissie en het projectcomité voor en zorgt voor de budgetten. De Vlaamse Landmaatschappij verzorgt het secretariaat van de projecten, staat in voor de projectleiding en laat aannemers de terreinwerken uitvoeren.
Natuurinrichting wil het lokale natuurbeleid mee helpen realiseren, daarom wordt nauw samengewerkt met allerlei lokale partners. Hebben ze over het projectgebied al studies uitgevoerd, dan wordt daarmee rekening gehouden. De gemeentebesturen zijn belangrijke partners. De gemeenten weten wat er leeft bij hun inwoners en vormen zo de schakel tussen de Vlaamse overheid en de lokale gemeenschap. Ze helpen ook bij het zoeken naar afgevaardigden voor de projectcommissie. Ook de provinciebesturen zijn meestal partner. Met hen worden afspraken gemaakt over waterbeheer, recreatie e.d. Vaak zijn natuurverenigingen partner doordat ze terreinen in het projectgebied in eigendom of in beheer hebben en het terrein kennen als hun broekzak. Ten slotte kunnen ook privépersonen, bedrijven of instellingen partner zijn. Dat is het geval als ze een aanzienlijke oppervlakte in het projectgebied in eigendom hebben of beheren. Ook zij worden, bijv. in werkgroepen, intensief betrokken bij de ontwikkeling van de gebiedsvisie en de opmaak van de plannen. De projecten haken mee in op het natuur- en ruimtelijk beleid dat de gemeenten voeren, en dat bijv. in het gemeentelijk milieubeleidsplan, het Gemeentelijk Ruimtelijk Structuurplan of de Gemeentelijke Ruimtelijke Uitvoeringsplannen vervat zit. Samen met de partners bepaalt het projectcomité de doelstellingen en maakt het concrete afspraken over het beheer van de terreinen na de uitvoering van het project.
Hier vind je nog meer uitleg over