Begraafplaats Tereken in Sint-Niklaas

Begraafplaats Tereken in Sint-Niklaas

Je associeert een begraafplaats enkel met verlies en verdriet? Think again. De stad Sint-Niklaas slaagde erin van begraafplaats Tereken een park te maken dat veel meer is dan een kerkhof. Respect voor het verleden en de dood gaat er hand in hand met creatieve en duurzame landschapsontwikkeling.

De begraafplaats Tereken werd opgericht in 1879 en werd daarna verschillende malen uitgebreid tot een totale oppervlakte van 8,6 hectare. Sinds de uitbouw van de nieuwe begraafplaats Heimolen in 1988 wordt er op de begraafplaats Tereken nog slechts sporadisch begraven. Voornamelijk kloosterlingen en concessiehouders (bijzettingen) vinden er nog hun laatste rustplaats. Sinds 2007 werden zerken van vervallen concessies verwijderd waardoor ruimte ontstond voor een nieuwe invulling.

“Hoewel de dood bij het leven hoort, rust er een groot taboe op. We moeten er zo natuurlijk mogelijk mee omgaan. En waar doe je dat beter dan in de natuur?" Wouter Van Bellingen, schepen van begraafplaatsen 

Tereken evolueerde zo van een begraafplaats naar een parkbegraafplaats: een kerkhof dat ook park en zelfs speelruimte is. Niet alleen nabestaanden, maar ook buurtbewoners en andere stedelingen op zoek naar rust en groen, kunnen er terecht. De voorbije jaren werden al heel wat inspanningen gedaan om het beheer en de inrichting van het gebied af te stemmen op de nieuwe (park)functie door bijenkorven, houtstapelmuurtjes, vergraste grindpaden, stroken met bloemen, dreven met bomen… Zowel de beeldkwaliteit als de natuur- en parkwaarde van de begraafplaats verhoogde daardoor fors. Toch waren er nog grote verschillen tussen de verschillende delen van het park. Door gerichte ingrepen kreeg het past echt een ‘parkgevoel’.

Kinderen en de dood

Een aantal minder waardevolle bomen werd geveld. De ruimte die vrijkwam door het verwijderen van graven, werd ingericht met inheemse boomsoorten, zonder het open karakter te doorbreken. Er is ook plaats voor avontuurlijke speelinfrastructuur. De poorten, gebouwen en ingangen werden beter geïntegreerd en de toegankelijkheid voor buurtbewoners, bezoekers en zelfs fietsers werd verhoogd. Een doorgangsweg naar school laat kinderen op een natuurlijke manier kennismaken met een begraafplaats. Een beheerscommissie waakt over het geheel en er is zelfs een educatief aanbod voor bezoekers, scholen en geïnteresseerden.

Vier natuurinstallaties

Opmerkelijk zijn de vier natuurinstallaties die door sociaal economiebedrijf JoMi werden gecreëerd. Schijnbaar willekeurig geplaatste dode kastanjestammen vormen vanuit de lucht een kruis dat oprijst uit het bos. Golvende muurtjes, opgebouwd uit gekliefde stammen, creëren een speelse dynamiek op een statisch terrein. In de gedenkvijver uit gegalvaniseerd en gedeeltelijk verroest plaatstaal vormen drijfkaarsjes een aandenken aan overledenen. De korf, ten slotte, is een constructie met levend en dood materiaal die ook een veilige thuishaven vormt voor de honingbij.

IDENTIKIT

  • SOORT BUURTNATUUR Parken & Tuinen - Begraafplaats 
  • WAT VALT ER TE BELEVEN Wandelen - Fietsen - Spelen - Toegankelijke paden 
  • TOEGEPASTE KENNIS Bomen - Struiken - Grasland - Kruidachtigen - Water - Paden & Verhardingen - Recreatieve Infrastucturen - Stedelijk Groenplan - Voordelen van groen
  • LOCATIE Begraafplaats Tereken, Tereken 1, Sint-Niklaas
  • CONTACTGEGEVENS Carla Rogiers, 03/778 10 00