Beheerplan

Alleen of samen? Gezamenlijk bosbeheerplan

Je kunt je beheerplan op eigen houtje opmaken of je kunt kiezen om samen te werken met andere beheerders van bossen die behoren tot één zelfde boscomplex. In heel wat gevallen is het efficiënter om gezamenlijk verschillende boseigendommen te beheren. Bovendien is het dan voor grotere bosoppervlaktes makkelijker om te voldoen aan de criteria voor duurzaam bosbeheer.

Wat is een boscomplex?

Een boscomplex is een min of meer aaneengesloten bosgebied dat, onafhankelijk van de eigendomssituatie, een samenhang vertoont op ecologisch, landschappelijk en/of recreatief vlak. Het is een bos waarvoor het zinvoller is een overkoepelend beheerplan op te maken, omdat anders kansen en potenties op ecologisch (bv. bosomvorming, corridors, creëren van open plekken, zonering), landschappelijk (bv. maatregelen binnen een beschermd landschap) of recreatief gebied (bv. recreatieve netwerken, speelbos) blijven liggen. De concrete afbakening van een boscomplex is sterk afhankelijk van de terreinsituatie en is maatwerk. Criteria die hierbij kunnen helpen zijn: ligging ten opzichte van woonkernen, aanwezigheid van ecologische verbindingen tussen boskernen, aanwezigheid van fysische barrières…

Beperkt of uitgebreid?

Zowel gezamenlijke beperkte beheerplannen als gezamenlijke uitgebreide bosbeheerplannen zijn mogelijk. Zodra een van de bossen van het gezamenlijk beheerplan een openbaar bos is of een privébos gelegen in VEN, moet het volledige bosbeheerplan een uitgebreid bosbeheerplan zijn (art.5).

Een gezamenlijk beheerplan moet door een gevolmachtigde worden ingediend. Erkende bosgroepen (www.bosgroepen.be) kunnen voor hun leden een gezamenlijk beheerplan indienen. Meewerken aan een gezamenlijk beheerplan is nooit verplicht.

Liever gezamenlijk dan apart

Het Agentschap voor Natuur en Bos stimuleert het opstellen van gezamenlijke bosbeheerplannen via ondersteuning door de bosgroepen en bij uitgebreide gezamenlijke bosbeheerplannen ook via een hoger subsidiebedrag naarmate er meer boseigendommen deelnemen.  Ook bij het opstellen van bosbeheerplannen voor de domeinbossen streeft het Agentschap voor Natuur en Bos naar gezamenlijke bosbeheerplannen met de omliggende openbare en privébossen voor aaneensluitende boscomplexen. De bosgroep zorgt dan meestal voor de contacten met de privébosbeheerders.

Zeker in grotere boscomplexen met een versnipperde eigendomsstructuur zal het niet altijd mogelijk zijn alle bosbeheerders mee te betrekken in het gezamenlijke bosbeheerplan. Toch blijft ook dan het niveau van het boscomplex een zinvolle referentie.

In dergelijke gevallen kan bij de opmaak van het beheerplan een onderscheid gemaakt worden tussen het volledige boscomplex enerzijds (bv. bij de cartografische beschrijving, de algemene visievorming) en de effectief deelnemende stukken anderzijds (bv. bij de detailbeschrijving, de vastlegging van de doelstellingen, de uitwerking van de beheermaatregelen).  Een dergelijke aanpak vergt nauwelijks extra investering, maar biedt wel een globaal inzicht in het volledige gebied. Daardoor wordt onder meer het achteraf aansluiten van andere boseigendommen binnen het boscomplex sterk vereenvoudigd. Deze visie rond het boscomplex is niet bindend voor de niet deelnemende percelen.