Bosbeheerplan en beheerplan van een erkend natuurreservaat

Bosbeheerplan en beheerplan van een erkend natuurreservaat


Wat met ingediende maar nog niet behandelde aanvragen?

De ontwerp-beheerplannen voor bossen of natuurreservaten, die vóór 28 oktober 2017 ter goedkeuring zijn ingediend, kunnen nog behandeld worden met toepassing van de oude regeling. Je kan er zelf voor kiezen het ontwerp-beheerplan te herroepen en opnieuw in te dienen als een natuurbeheerplan. Neem hiervoor contact met het aanspreekpunt natuurbeheerplannen in jouw provincie.

De lopende aanvragen voor erkenning als natuurreservaat en als bosreservaat die werden ingediend vóór 28 oktober 2017 worden nog behandeld volgens de oude regelgeving. Voor deze erkende natuurreservaten neemt de minister een beslissing uiterlijk op 28 oktober 2019.

Procedure voor de omzetting naar een natuurbeheerplan

Artikel 107 van het Decreet van 9 mei 2014 tot wijziging van de regelgeving inzake natuur en bos (wijzigingsdecreet), voorziet een eenvoudige procedure om met minimale inspanning de nog lopende bosbeheerplannen en beheerplannen van natuurreservaten en bosreservaten om te zetten naar een natuurbeheerplan.

De procedure samengevat:

  • Het ANB bezorgt aan de beheerder een evaluatieverslag, met daarin een beoordeling of er na toetsing aan o.m. de nieuwe regelgeving rond natuurbeheerplannen en programma’s en plannen voor de realisatie van Europese natuurdoelen, wijzigingen of aanvullingen nodig zijn om het beheerplan om te zetten naar een natuurbeheerplan.
  • Indien geen aanvullingen of wijzigingen nodig zijn, dan wordt het beheerplan vanaf ontvangst van het evaluatieverslag als een natuurbeheerplan beschouwd en dit voor de resterende looptijd.
  • Indien er wel aanvullingen of wijzigingen nodig zijn:
    • De beheerder heeft zes maanden na ontvangst van het evaluatieverslag de tijd om de aanpassingen of aanvullingen te doen.
    • Vervolgens beslist het ANB binnen zes maanden over de goedkeuring van het aangepaste beheerplan. Over de beheerplannen van de natuurdomeinen (beheerd door het ANB) beslist de minister.
    • Er moet geen publieke consultatie of adviesronde gebeuren
    • Vanaf de beslissing van het ANB is het oorspronkelijke beheerplan niet meer geldig en wordt een natuurbeheerplan inclusief de aanvullingen of wijzigingen goedgekeurd voor de resterende looptijd.
    • De beheerder kan beroep aantekenen tegen de beslissing.

Zolang de beheerder geen goedkeuringsbesluit voor de omzetting naar een natuurbeheerplan ontvangen heeft, blijft het oorspronkelijke beheerplan gelden, inclusief de oude subsidieregeling. Vanaf 28 oktober 2023 is de oude subsidieregeling volledig opgeheven.

De omzetting van de bestaande beheerplannen naar natuurbeheerplannen moet afgewerkt zijn

  • eind 2021 voor terreinen binnen de speciale beschermingszones (SBZ)
  • eind 2023 voor terreinen buiten de SBZ


Wanneer en hoe wordt jouw beheerplan omgezet naar een natuurbeheerplan?

Het agentschap voor Natuur en Bos heeft volgend plan van aanpak uitgewerkt:

1. Bosbeheerplannen, goedgekeurd vóór 2003:
Er is geen omzetting nodig. De geldigheidstermijn van deze beheerplannen verstrijkt ten laatste in 2023. Tot dan kan je de beheermaatregelen die in het beheerplan voorzien zijn uitvoeren.

2. Beperkte bosbeheerplannen, goedgekeurd na 2003 en niet gelegen in het VEN of in een SBZ:
De indiener van het beperkt bosbeheerplan ontvangt in het najaar 2019 een brief en een goedkeuringsbesluit waarin bevestigd wordt dat het beperkt bosbeheerplan automatisch omgezet wordt naar een natuurbeheerplan type één, met behoud van de oorspronkelijke geldigheidstermijn.

Bij een gezamenlijk beheerplan brengt de indiener zelf de deelnemende beheerders op de hoogte.

Er zijn geen wijzigingen of aanvullingen nodig. Je kan de in het beheerplan opgenomen maatregelen verder uitvoeren. Vanaf de ontvangst van het goedkeuringsbesluit geldt je beheerplan als een natuurbeheerplan type één.

Je kan vanaf dan instappen in de nieuwe subsidieregeling voor openstelling.

Je kan vrijblijvend een nieuw natuurbeheerplan opstellen en laten goedkeuren, als je toch wil overstappen naar een natuurbeheerplan type twee, drie of vier.

Ontving je tegen december 2019 geen brief, bijv. omdat je verhuisd bent of omdat je niet de oorspronkelijke beheerder van het terrein bent, bezorg dan zelf de correcte contactgegevens aan het aanspreekpunt natuurbeheerplannen in jouw provincie.


3. Beperkte bosbeheerplannen, goedgekeurd na 2003 en gelegen in het VEN of in een SBZ:
Beperkte bosbeheerplannen gelegen in VEN of SBZ kunnen niet zonder wijzigingen en aanvullingen omgezet worden naar een natuurbeheerplan. Voor deze terreinen moet een natuurbeheerplan immers minstens type twee als ambitieniveau hebben. Voor private eigenaars is het hebben van een natuurbeheerplan echter niet verplicht.

De indiener van het beperkt bosbeheerplan, gelegen in VEN of SBZ zal vanaf eind 2019 een brief ontvangen met uitleg over de mogelijkheden, waartussen hij kan kiezen:

  • 1. Het bestaand bosbeheerplan loopt verder, tot het op 28 oktober 2023 ambtshalve opgeheven wordt.
  • 2. Het bestaand bosbeheerplan wordt omgezet naar een natuurbeheerplan type 2.

Laat je keuze weten aan het aanspreekpunt voor natuurbeheerplannen in jouw provincie. Als je kiest voor type 2, zal hij/zij je contacteren om in overleg te bepalen welke aanvullingen en wijzigingen daarvoor nodig zijn.

Ontving je tegen december 2019 geen brief, bijv. omdat je verhuisd bent of omdat je niet de oorspronkelijke beheerder van het terrein bent, bezorg dan zelf de correcte contactgegevens aan het aanspreekpunt natuurbeheerplannen in jouw provincie.


4. Uitgebreide bosbeheerplannen, beheerplannen van natuurreservaten en beheerplannen van bosreservaten:
Het agentschap voor Natuur en Bos start in oktober 2019 met het versturen van het evaluatieverslag van een eerste reeks uitgebreide bosbeheerplannen (zie lijst) en beheerplannen van natuurreservaten (zie lijst). De lijsten omvatten voornamelijk de beheerplannen van terreinen gelegen in de Speciale Beschermingszones (SBZ). Na afwerking van deze eerste reeks zal de evaluatie van de overige beheerplannen volgen. Zodra hierover meer informatie beschikbaar is, zal je deze hier op de website kunnen vinden.

Het evaluatieverslag omvat volgende rubrieken:

  • Situering
  • Indiener
  • Ligging in beschermingszones voor natuurbehoud: SVZ, VEN of Soortenbeschermingsprogramma
  • Natuurstreefbeelden: een raming van het aandeel natuurstreefbeelden vegetaties waarvoor je een jaarlijks beheersubsidie kan krijgen. inclusief een kaart en een tabel met details over de natuurstreefbeelden
  • Ambitieniveau: met een voorstel van meest aangewezen type natuurbeheerplan: twee, drie of vier
  • Voorwaarden om het beheer verder te zetten: met o.m. informatie over het registreren van de uitgevoerde beheerwerken en over de op te volgen natuurstreefbeelden.
  • Subsidie: een raming van de mogelijke jaarlijkse beheersubsidies. Details zijn terug te vinden in het rekenblad als bijlage
  • Te controleren aspecten: vraag om contact- en betalingsgegevens te controleren + omschrijving van de mogelijke aanvullingen die je zelf nog kan doen.
  • Conclusie

Deze rubrieken zijn alle zo goed mogelijk ingevuld met de beschikbare informatie uit het oude beheerplan, gecombineerd met informatie over aanwezige of potentieel te ontwikkelen Europees te beschermen vegetaties.

Binnen een periode van 6 maanden na ontvangst van het evaluatieverslag kan je ontbrekende of onjuiste informatie aanvullen en kan je ook aanpassingen of aanvullingen aan de natuurstreefbeelden voorstellen. Als je vragen of bemerkingen hebt, neem zeker contact op met het aanspreekpunt voor natuurbeheerplannen in jouw provincie.

Binnen 6 maanden na ontvangst van je aanpassingen of aanvullingen neemt Natuur en Bos een definitieve beslissing over de omzetting naar een natuurbeheerplan. Je ontvangt dan een goedkeuringsbesluit, het bijgewerkte evaluatieverslag, de kaart met de natuurstreefbeelden en het bijgewerkte rekenblad met berekening van de subsidies.

Je kan als beheerder beroep aantekenen tegen deze beslissing.

Zijn er subsidies voor de omzetting van een bestaand plan naar een natuurbeheerplan?

Bij de omzetting van een oud beheerplan naar een natuurbeheerplan wordt er een eenmalige subsidie van 100€/ha toegekend voor elk gewijzigd natuurstreefbeeld.

Met ‘gewijzigd’ wordt bedoeld dat het om een reële wijziging van het vroeger beheerdoel moet gaan naar één van de natuurstreefbeelden vegetaties vermeld in bijlage 3 van het BVR Natuurbeheerplannen. Zie enkele voorbeelden in de tabel hieronder.

Doel oud beheerplan Nieuw doel bij omzetting naar natuurbeheerplan Subsidie
Inheems LH met CDB 9120 Nee
Bos, exoten en aE 9120 Ja
Bos, exoten en aE Geen natuurstreefbeeld Nee
Hc RBB_Hc Nee
Soortenrijk grasland Hp* (in type 2 nbp) Nee
Soortenrijk grasland Hc Ja

Voor de beheereenheden met gewijzigd natuurstreefbeeld is het nodig om enkele aanvullingen aan het oorspronkelijke beheerplan aan te brengen:

  • aangepaste beheermaatregelen
  • de wijze van opvolging

Indien van toepassing , wordt het bedrag van deze subsidie berekend via het rekenblad dat je als bijlage bij het evaluatieformulier ontvangt.

Is het verplicht om een beperkt of uitgebreid bosbeheerplan om te zetten naar een natuurbeheerplan?

Je kan na ontvangst van het evaluatieverslag, aan het agentschap voor Natuur en Bos laten weten dat je niet langer wenst deel te nemen aan het beheerplan. In het geval van een gezamenlijk bosbeheerplan kan elk van de deelnemende beheerders dat doen voor het deel van het terrein onder zijn beheer.

Het Agentschap voor Natuur en Bos kan dan beslissen om het beheerplan op te heffen. Geheel of gedeeltelijke opheffing van het natuurbeheerplan is enkel mogelijk in die gevallen waarin er niet langer een verplichting geldt tot het opstellen van een natuurbeheerplan.

De verleende subsidies, waarbij het hebben van een uitgebreid bosbeheerplan een voorwaarde was zullen niet teruggevorderd worden.

Wat met natuurreservaten, erkend of aangewezen vóór 28 oktober 2017?

De terreinen die erkend of aangewezen zijn als natuurreservaat of als bosreservaat vóór 28 oktober 2017 worden geacht erkend te zijn als natuurreservaat volgens de nieuwe regeling (Art. 106, §1, wijzigingsdecreet).

Het beheerplan wordt automatisch omgezet naar een natuurbeheerplan type 4.

Met toepassing van de nieuwe regelgeving vestigt de erkenning als natuurreservaat een erfdienstbaarheid tot algemeen nut op het terrein, meer bepaald een publiekrechtelijke erfdienstbaarheid van duurzaam gebruik en langdurig beheer van het terrein als natuurreservaat. Dat betekent dat de eigenaar zich engageert voor een zeer lange termijn en zelf niet de opheffing van het reservaatstatuut kan vragen. De beheerder verbindt er zich toe om uiterlijk dertig dagen vóór het einde van de looptijd van het natuurbeheerplan, een aanvraag tot goedkeuring van een nieuw natuurbeheerplan voor het natuurreservaat bij het Agentschap voor Natuur en Bos in te dienen.

Als er meerdere eigenaars of beheerders betrokken zijn, vraagt het agentschap aan de indiener het ondertekend akkoord van alle eigenaars. Als een eigenaar niet akkoord is met het reservaatstatuut, wordt voor het desbetreffende deel van het terrein het oude beheerplan omgezet naar een natuurbeheerplan type 3.

De uitbreidingszone (visiegebied) wordt mee geëvalueerd en wordt vervangen door de afbakening van een ruimer gebied dan de effectief deelnemende percelen waarvoor het globaal kader van het natuurbeheerplan geldt. Bij aankoop van percelen in dit ruimer gebied is aankoopsubsidie mogelijk.

Meer info over de uitbreidingszone en over de wijzigingen aan het recht van voorkoop vind je in deze nota.

Kan ik nieuwe percelen toevoegen bij de omzetting naar een natuurbeheerplan?

Het is niet mogelijk om als aanvulling van het evaluatieverslag voor de omzetting naar een natuurbeheerplan ook nieuwe percelen toe te voegen.

Pas nadat het bestaande beheerplan is omgezet naar een natuurbeheerplan, kunnen nieuwe percelen toegevoegd worden.

Wanneer het nieuwe perceel ligt binnen het ruimer gebied waarvoor het globaal kader is vastgesteld, kan je gebruik maken van de beperkte procedure voor goedkeuring van de wijziging. In andere gevallen is de procedure dezelfde als voor een nieuw natuurbeheerplan.

Voor deze nieuwe percelen bezorg je volgende informatie aan het agentschap voor Natuur en Bos:

  • Standaardfiche inventarisatie en bij actueel Europees te beschermen habitat of RBB de kwaliteitsbeoordeling
  • Het natuurstreefbeeld
  • De beheermaatregelen
  • De wijze van opvolging

Wat met de fiscale voordelen gekoppeld aan het Bosdecreet en aan de ligging in het VEN?

De fiscale voordelen gekoppeld aan het Bosdecreet en aan de ligging in het VEN worden opgeheven twee jaar na het van kracht worden van het Decreet van 22 december 2017 betreffende de fiscale gunstmaatregelen die verbonden zijn aan natuurbeheerplannen, dat is dus op 9 juni 2020.

Het gaat concreet over de volgende vrijstellingen:

  • De vrijstelling van onroerende voorheffing voor erkende en aangewezen bosreservaten;
  • De vrijstelling van erfbelasting voor onroerende goederen gelegen in het VEN;
  • De vrijstelling van erfbelasting voor onroerende goederen waarvoor een uitgebreid bosbeheerplan geldt.

Na de omzetting van het bosbeheerplan of het beheerplan van een bosreservaat naar een natuurbeheerplan, gelden de fiscale voordelen volgens de nieuwe regeling.