Soortenbescherming

Wetgeving

De wettelijke bepalingen inzake soortenbescherming zijn te vinden in het Soortenbesluit van 15 mei 2009. In het Soortenbesluit wordt bepaald welke soorten dieren en planten beschermd zijn in het Vlaamse Gewest (artikel 9), en welke wettelijke gevolgen verbonden zijn aan die beschermde status (artikel 10-18). In de eerste plaats worden een reeks handelingen vermeld die verboden zijn ten aanzien van beschermde soorten. 

Het Soortenbesluit bevat een basis voor het vaststellen van Rode lijsten door de bevoegde minister (artikel 5). Momenteel zijn er rode lijsten vastgesteld door de volgende besluiten: het ministerieel besluit van 16 maart 2011 tot vaststelling van zes Rode lijsten in uitvoering van artikel 5 van het soortenbesluit , het ministerieel besluit van 17 juni 2013 tot vaststelling van drie Rode lijsten ter uitvoering van artikel 5 van het Soortenbesluit van 15 mei 2009 en het ministerieel besluit van 12 november 2014 tot vaststelling van drie Rode lijsten ter uitvoering van artikel 5 van het Soortenbesluit van 15 mei 2009.  

Het Soortenbesluit van 15 mei 2009 bevat in artikel 24-27 tevens de wettelijke basis voor het nemen van maatregelen inzake soortenbehoud. De meest prominente van die maatregelen is de mogelijkheid voor de bevoegde minister om soortenbeschermingsprogramma’s vast te stellen (artikel 26-27). Tot op heden zijn door de minister negen van dergelijke soortenbeschermingsprogramma’s vastgesteld:

  1. het soortenbeschermingsprogramma voor de Antwerpse haven, bij ministerieel besluit van 23 mei 2014 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  2. het soortenbeschermingsprogramma voor de Europese bever, bij ministerieel besluit van 27 mei 2015 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  3. het soortenbeschermingsprogramma voor de grauwe kiekendief, bij ministerieel besluit van 21 december 2015 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  4. het soortenbeschermingsprogramma voor de kwartelkoning, bij ministerieel besluit van 21 december 2015 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  5. het soortenbeschermingsprogramma voor de hamster, bij ministerieel besluit van 21 december 2015 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  6. het soortenbeschermingsprogramma voor de gladde slang, bij ministerieel besluit van 17 oktober 2016 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  7. het soortenbeschermingsprogramma voor de heivlinder, bij ministerieel besluit van 19 december 2016 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  8. het soortenbeschermingsprogramma voor de knoflookpad, bij ministerieel besluit van 19 december 2016 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)
  9. het soortenbeschermingsprogramma voor de roerdomp, bij ministerieel besluit van 19 december 2016 (bij uittreksel gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad)

Het Soortenbesluit bevat ook nog een onderdeel waarin de bescherming van soorten wordt nagestreefd door het opleggen van regels inzake het in gevangenschap houden van specimens van beschermde soorten (artikel 41-49). Dat onderdeel is vooral goed uitgewerkt voor het houden in gevangenschap van beschermde vogelsoorten. In uitvoering van dit onderdeel bestaat het ministerieel besluit van 7 mei 2011 tot vaststelling van de voorwaarden voor de kenmerken en de kwaliteit van pootringen voor vogels waarin wordt vastgesteld aan welke specifieke technische kenmerken pootringen voor in het Vlaamse Gewest in gevangenschap geboren en gekweekte specimens van beschermde vogelsoorten moeten voldoen.