Natuurbegraafplekken

Welke wettelijke context is van toepassing?

Een natuurbegraafplek wordt aangeduid in een bos of op natuurlocaties op openbaar domein. Echter, het aanwijzen van natuurbegraafplekken in natuurreservaten (natuurbeheerplan type 4), in natte gebieden en in overstromingszones wordt uitgesloten.

Hou bij het inrichten, bij het beheren en bij het uitbaten van de natuurbegraafplek rekening met de basisbepalingen uit het decreet betreffende het natuurbehoud en het natuurlijke milieu (het zgn. natuurdecreet), met de toegankelijkheidsregels voor bossen en natuurgebieden, met het decreet op de begraafplaatsen en de lijkbezorging.

Natuur- en bosdecreet

De natuurregelgeving en de bosregelgeving leveren geen onoverkomelijke bezwaren op, wat het inrichten van zones op natuurlocaties voor asverstrooiing of het begraven van biologisch afbreekbare urnes betreft, zowel in bossen als op terreinen buiten bossen. Op het vlak van de functies die bossen kunnen hebben, en bij uitbreiding ook terreinen die beheerd worden ten behoeve van het natuurbehoud, zijn dergelijke zones mogelijk.

Bepaalde verboden handelingen verhinderen in beginsel wel de inrichting en situering van natuurbegraafplekken, maar op gemotiveerde wijze kan hier van worden afgeweken:

De artikelen 20, 96 en 97 van het bosdecreet kunnen interfereren bij het inrichten en gebruiken van een natuurbegraafplek. De natuurregelgeving kan interfereren op het vlak van beheer en bescherming van het VEN (onder meer het verbod op het wijzigen van de vegetatie en bodem), van vegetaties en kleine landschapselementen (KLE’s), de Europese natuurdoelen in de speciale beschermingszones.

In geval van een vergunningsplichtige activiteit moet door de vergunningverlenende overheid een ‘(verscherpte) natuurtoets’ worden uitgevoerd, waarbij wordt onderzocht of de activiteit al dan niet vermijdbare schade veroorzaakt. In de speciale beschermingszones zal de projecthouder via een voortoets of een passende beoordeling aantonen dat er geen negatieve impact is op de Europese beschermde natuur.

Met de recente wijziging van de wetgeving kunnen ook andere terreinen dan bossen of natuurreservaten onder een natuurbeheerplan gebracht worden. Men spreekt in het algemeen van ‘terreinen ten behoeve van het natuurbehoud’. Het kan nodig zijn dat de natuurbegraafplek bijkomend minimaal gefaciliteerd moet worden, vb. het aanleggen van paden en dergelijke. Het natuurbeheerplan kan hiervoor afwijkingen toelaten op de beschermingsregels.

Besluit van de Vlaamse Regering (BVR) betreffende toegankelijkheid van bossen en natuurreservaten

Door het specifieke karakter wat de toegankelijkheid voor het publiek betreft moet het instellen van een natuurbegraafplek op een specifiek natuurterrein geregeld worden via een goedgekeurde toegankelijkheidsregeling.

Bij het opmaken van een toegankelijkheidsregeling is het belangrijk om het risico voor derden en voor de natuur correct in te schatten omdat deze activiteiten door hun aard of omvang schade kunnen teweegbrengen aan fauna, flora of aan derden.

Deze regeling heeft een verordenend karakter en is een verlengstuk van de algemene geldende regels opgenomen in het Besluit van de Vlaamse Regering (BVR). De inhoud van een toegankelijkheidsregeling moet op zich kunnen geïnterpreteerd worden en afdwingbaar zijn.

Je krijgt gratis de bijhorende toegankelijkheidsborden ter beschikking.

Een officiële natuurbegraafplek wordt kenbaar gemaakt via de websites van de Vlaamse overheid.


Juridische context binnen overige regelgeving

Louter ter informatie wordt hier een beknopt overzicht gegeven van de overige regelgeving die van toepassing is met betrekking tot de inrichting van zones op natuurlocaties voor asverstrooiing of het begraven van biologisch afbreekbare urnes. Deze regelgeving behoort echter niet tot de bevoegdheid van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB).

Het blijft de verantwoordelijkheid van de aanvrager om te garanderen dat bij de inrichting van een zone voor asverstrooiing of het begraven van biologisch afbreekbare urnes aan alle wettelijke vereisten wordt voldaan.

Afhankelijk van de situatie kunnen volgende wettelijke bepalingen van toepassing zijn: