Laureaten 2016

Laureaten 2016

VLAAMSE LAUREAAT

Hasselt
Een professionele jury koos het Park Kapermolen in Hasselt tot Vlaamse laureaat. De plannen van de stad Hasselt kaderen in een ambitieus groenstructuurplan en munten uit door een lovenswaardige omvorming van een stadspark naar de nieuwe uitdagingen van de stadsrand. Om een antwoord te bieden op de uitdagingen van steeds meer nieuwe functies, meer bezoekers (studenten van de scholen in de buurt) en een verhoogde verkeers- en parkeerdruk zal het park grondig heringericht en uitgebreid worden volgens een ontwerp met de Demer als ruggengraat. De Stad Hasselt wil de Demer terug in de stad brengen en zo een blauwgroene verbinding maken met de groene gebieden buiten het stadscentrum.

Het park krijgt meer natuur, structuur en biodiversiteit in de vorm van een uitkijkpunt, zichtassen en een oeverzwaluw-/ijsvogelwand annex vleermuizenkelder. Ook educatie en een optimale toegankelijkheid voor iedereen zijn belangrijke aandachtspunten. Behalve voor de plannen zelf had de jury ook lovende woorden voor de uitgebreide en intensieve burgerparticipatie (terreinbezoeken, happenings, onlinetools) die plaatsvond in de verschillende fasen van het ontwerpproces.

  • Contactpersoon: Geert Vande Kerkhof - 0477/45 39 94
     

Ontwerptekeningen park Karpermolen Hasselt (klik om te vergroten) ©Stad Hasselt:


 

 

 

 

 

POVINCIALE LAUREATEN

Provincie Antwerpen

Edegem
In het project ‘Nieuwe beleving Fort 5 in al zijn natuurfacetten!’ komt Harmonisch Park- en Groenbeheer (HPG) sterk aan bod. Het project kadert in het beheer van de grotere structuur van en rond het fort. De bioklas bestaat al langer, maar men wil deze nu vernieuwen en een nieuwe educatieve tuin ontwikkelen, vrij toegankelijk voor het brede publiek en niet meer louter en alleen voor klassen. De bestemde betonnen locatie aan de hangar wordt hiervoor onthard.

Het project verzoent erfgoed en natuurwaarde, wat tot op vandaag de dag nog niet frequent voorkomt. Zo wordt rekening gehouden met de voorkomende vleermuizen in de speciale beschermingszone en wordt hier de educatie op afgestemd. Het aanleggen van een nieuw natuurbelevingspad moet de bezoeker dichter bij de natuur brengen.

  • Contactpersoon: Johan Asselberghs - 03/289 26 50


Mechelen
Deelgemeente Hombeek kent vandaag de dag niet echt een centrum met dorpsplein. Met het project ‘Dorpshart voor Hombeek’ tracht de stad voor de zone dorpsplein de leefbaarheid te verhogen. Het projectvoorstel kadert in het Mechelse tuin- en parkenplan met spelprikkel voor kinderen. Mechelen heeft een sterke traditie van HPG-groen in de stad en trekt deze met dit project door naar de rand. Het is niet echt een vernieuwend project voor de stad, maar wel voor de deelgemeente Hombeek. De traditie van HPG zet zich voort in een bijenvriendelijke aanleg, groene ecologische oevers, behoud van bestaand groen...

Een grote meerwaarde is het bannen van gemotoriseerd verkeer op en buiten de projectsite in voordeel van de zachte weggebruiker door het schrappen van een straat en integratie er van in de groene ruimte en water. Een duidelijke functieverweving is aanwezig.

  • Contactpersoon: Wim Vandevorst - 015/29 79 12


Provincie Limburg

Gingelom
Het project ‘Sport- en recreatiezone Montenaken’ bewijst dat ook kleine gemeentes in aanmerking komen voor de projectoproep. Dankzij dit project kan een kleine dorpskern van een deelgemeente vitaliteit verkrijgen, waardoor het tegemoet komt aan de onderzochte noden van de bewoners. Er zijn gedetailleerde beplantingsplannen opgemaakt met een range aan inheemse soorten, klaar om uitgevoerd te worden. De aanplant van hoogstamboomgaardsoorten met een educatieve functie als plukgaard kenmerken het streekkarakter.

Een sterk kenmerk is de invulling van de speelplaats. Deze kent een dubbel gebruik, overdag speel- en sportterrein voor de school, buiten de schooluren plaats voor recreatie en sport. Verder worden naast de schoolomgeving vele voorzieningen voor sport en recreatie ingebed in de parkstructuur als voetbalveld, basketterrein, Finse piste, stretchzone, natuurlijke extensief beheerde speelterreinen met niveauverschillen en nieuwe parking met wadi.

  • Contactpersoon: Kim Peters - 011/88 04 95


Lommel
Het project ‘Vlindervriendelijke herinrichting oude molensite Kattenbos’ betreft de kwaliteitsverbetering van een verkommerde onthaalpoort van Bosland in de verstedelijkte kern van Kattenbos. De focus ligt op de heropwaardering van de site met parking en een educatieve en ecologische inrichting voor vlinders met tot doel een sensibilisering teweeg te brengen. De bezoeker wordt in contact gebracht met de natuur – in het bijzonder vlinders, hun biotoop en beheer – en wordt voorbeelden aangereikt hoe men zelf iets kan betekenen voor deze diergroep in bijvoorbeeld de eigen tuin. Een kunstwerk onder vorm van een vlinder is een sensibiliserende baken in het landschap van dit toeristisch en recreatief knooppunt, waar zowel bewoners als internationale gasten uit omliggende vakantieparken komen ontspannen. Het bezegelt het duurzame engagement van de stad met als leuze ‘Lommel, vlinderstad’. Lokale aanpalende economie als restaurants en horeca krijgt een boost.

Vanuit de buurt kent het project een sterk lokaal draagvlak. Naast de specifieke doelgroep van kinderen en scholen moedigen ook enkele buurtverenigingen het project hard aan. Zij pleiten voor een heropwaardering en voor opportuniteiten als ontmoetingsruimte en locatie om buurtactiviteiten te kunnen organiseren.

Meer open ruimte en diversiteit in habitats, als vlinderbloemenweide, worden gecreëerd met een vooropgesteld beheer op maat van een zeldzame vlindersoort als de veldparelmoervlinder. Mensen kunnen aan de lijve ervaren op de projectsite, hoe het terrein ingericht zal worden naar de wensen en behoeften van deze soort. Men voorziet ook educatieve panelen rond vlinders. Heraanleg van de verouderde parking zorgt voor de nodige milieugerichte ontharding.

  • Contactpersoon: Greet Poets - 011/39 97 99


Provincie Oost-Vlaanderen

Merelbeke
‘Een Tuinwijk in Flora!’ is een sterk en goed uitgewerkt lokaal voorbeeld voor andere openbare besturen van hoe onthard kan worden in een woonwijk ten behoefte van de leefbaarheid. Eén volledig geasfalteerde straat wordt omgezet naar een buurtpark en tegelijkertijd wordt het sluipverkeer aangepakt door middel van een nieuwe veilige (groene) verkeersgeleiding. Op basis van een gedegen voorbereidend mobiliteitsonderzoek heeft de gemeente vastgesteld dat teveel parkeerplaatsen onbenut blijven, waardoor plaats vrij kan gemaakt worden voor groenaanleg.

Als mogelijk pilootproject voor het gemeentelijk groenbelevingsplan is dit een eerste stap in een duurzame ruimere visie en een goede stap in de richting van een duurzamere verkavelingsinrichting. In het participatietraject zijn de lokale bewoners sterk betrokken geweest. Zo is er onder andere een buurtinspraakdag georganiseerd geweest, waarbij de op te heffen straat al eens afgezet werd om van de nieuwe situatie te kunnen ‘proeven’.

  • Contactpersoon: Jan Van Damme - 09/210 33 22


Gent
‘Houtdokpark’ is een volledig nieuw aan te leggen park, dat kadert in een groot visieplan van de oude Gentse dokken en is opgenomen in het meerjarenplan. Het project is een heel goed voorbeeld van vergroening op stedelijk niveau, waarvoor zelfs in dit geval rood woonbestemmingsgebied omgezet wordt naar groene parkzone.

De beheervisie van de stad staat al jaren in het kader van harmonisch park- en groenbeheer. Het project werkt toe naar verschillende habitats met een diversiteit aan natuur en terreineenheden. In het ontwerp worden diverse speelzones voorzien, afgestemd op verschillende leeftijdsklassen. Voor de aanleg en beheer van een pluktuin wordt de buurt betrokken. Door de aanleg van een promenade langsheen het water staat de projectsite in verbinding met andere dokken en ontstaan tal van recreatieve, sportieve en toeristische perspectieven. Een meerwaarde in het project is het plaatsen van historische elementen (kraan, treinstel, lift), die verwijzen naar de industriële activiteit die er ooit was. Deze staan niet alleen te pronken, maar enkele krijgen ook een nuttige invulling als zit- en picknickgelegenheid zoals het treinstel.

  • Contactpersoon: Tom Beyaert - 0473/33 34 08


Provincie West-Vlaanderen

Izegem
‘Site Rebry, avontuurlijk speelgroen vervangt de machinefabriek’ is een boeiend en vernieuwend project, omdat de stad de moeite heeft gedaan een grondbeleid te voeren omwille van het vergroenen van een oude industriële site (in tegenstelling tot Brownfieldontwikkeling in functie van handel, nijverheid en wonen). In het project worden cultuurhistorische industriële elementen bewaard onder vorm van de oude metalen fabrieksspanten, die extra sfeer en beleving uitstralen. Verbindingen en relaties met de ruimere omgeving zijn opgenomen en dit met bestaande en te ontwikkelen groenelementen. Groene structurele hagen geleiden en organiseren. De beplanting en het beheer is afgestemd op de graad van gebruiksintensiteit. Een goed voortraject van burgerparticipatie is afgelegd, waarbij ook rekening gehouden wordt met de mobiliteit.

  • Contactpersoon: Anton Jacobus - 051/33 73 60


Provincie West-Vlaanderen
‘Natuurspeelzone in het provinciedomein De Gavers’ betreft een heropwaardering van een oude speeltuin, waarbij een deel van het bestaande speelbos en open ruimte wordt genomen om samen om te vormen tot een nieuwe natuurlijke speelzone. Momenteel bevindt zich binnen het projectgebied zowel sport en spel als ruimte voor natuur- en mileueducatie (NME). Deze laatste wordt na afzienbare tijd verplaatst naar een andere zone om de recreatieve druk te minderen.

In het voorstel komt veel diversiteit met gradiënten aan bod, de natuurontwikkeling krijgt alle kansen met onder andere extensief beheerde zones. Bestaande hoogstammen worden geïntegreerd. Voor de jeugd is een inspraakmoment georganiseerd geweest. Voor verschillende leeftijdsklassen worden aparte speelzones op maat ingericht. Het speelse en avontuurlijke karakter om in contact te komen met natuur wordt vormgegeven door uiteenlopende elementen als een hangbrug, diverse natuurlijke ophangen, boomhut, blotevoetenpad, wadi met watergebonden speeltoestellen, wilgenhutten, hangmatten, amfitheater met podium…

  • Contactpersoon: Pieter Vandevoorde - 050/40 33 87