Kader - rol Agentschap voor Natuur en Bos in vergunningen

Kader - rol Agentschap voor Natuur en Bos in vergunningen

Hier kan je meer info terugvinden over de opbouw van de helpdesk en het algemene kader waarbinnen het Agentschap voor Natuur en Bos adviezen geeft:


Intro

De helpdesk voor vergunningverleners bevat thema's die soms aan bod komen bij de behandeling van vergunningsaanvragen. Deze thema’s kunnen negatieve effecten hebben op de natuurwaarde van hun omgeving. 

Als vergunningsverlener kun je deze rubriek gebruiken om aanvragen te behandelen volgens verschillende, specifieke aandachtspunten. Je kunt dus correct afwegen of de natuurwaarden door de geplande activiteit in het gedrang komen. 

Je kunt de teksten met aandachtspunten, effecten en eventuele maatregelen onmiddellijk kopiëren of verwerken in de vergunning. Let wel, voor een aantal bijzondere gevallen is het altijd raadzaam, soms zelfs verplicht, om advies in te winnen bij het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB). 

Belangrijk is wel dat bij het verlenen van de vergunning ook met wetgeving van andere beleidsdomeinen zoals ruimtelijke ordening rekening gehouden wordt. 

Deze rubriek is in eerste instantie bedoeld voor: 

  • stedenbouwkundige ambtenaren 
  • milieuambtenaren 

Maar ook burgers die vergunningen aanvragen vinden hier nuttige informatie. Bij verdere vragen dient de burger eerst contact op te nemen met de lokale overheid. Zij kunnen indien nodig contact opnemen met het Agentschap voor Natuur en Bos. 


De rol van het ANB evolueert

Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) als adviesverlener bij stedenbouwkundige vergunningsaanvragen vóór 1 januari 2012
Bij diverse stedenbouwkundige vergunningsaanvragen doen de gemeenten een beroep op het ANB: ze vragen advies over de mogelijke effecten op de natuurwaarden. Bij een aantal zaken moet het ANB deze adviezen strikt genomen niet geven, omdat dit juridisch niet vereist is, bijvoorbeeld in woonzone.  


Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) als adviesverlener bij stedenbouwkundige vergunningsaanvragen vanaf 1 januari 2012
De vergunningsverleners nemen een beslissing in een groot aantal dossiers op basis van de gegevens in het dossier. Het ANB adviseert enkel nog bij stedenbouwkundige vergunningsaanvragen als aan minstens een van de volgende vijf voorwaarden is voldaan: 

  • De aanvraag is gelegen in een ruimtelijk kwetsbaar gebied. 
  • De aanvraag gaat over een project in een gele (agrarische) bestemming en is natuurvergunningsplichtig. Bijvoorbeeld: bomen kappen, wijziging van lijnvormige elementen zoals grachten. 
  • Het project kan effecten hebben op het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) of de Speciale Beschermingszones (SBZ). 
  • De aanvraag handelt over bos. 
  • De aanvraag handelt over verboden te wijzigen vegetatie of landschapselementen. 

Voordelen van de nieuwe aanpak:

  • De vergunningsverleners zijn het beste geplaatst om bij zaken van lokaal belang af te wegen of er vermijdbare schade aan natuurwaarden kan ontstaan. 
  • Het ANB kan hierdoor efficiënter werken. We kunnen ons als organisatie concentreren op onze kerntaken en onze aandacht gaat maximaal naar de dossiers die het lokale belang overstijgen en waar onze begeleiding een echte meerwaarde biedt, ook voor jouw gemeente. 
  • Het ANB ondersteunt de vergunningsverlener door een aantal richtlijnen en aandachtspunten te bundelen en hier in deze rubriek beschikbaar te stellen. 


Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) als compagnon vanaf 1 januari 2013
Bovenstaande evolutie in de rol van ANB laat ons toe om onze rol als compagnon beter te vervullen.

We proberen maximaal in te zetten op globale ondersteuning van andere besturen. Zo ontwikkelden we deze elektronische helpdesk die de gemeentebesturen ondersteuning kan bieden voor het nemen van hun beslissingen.

Ook gaan we intern na hoe we meer en beter kunnen inzetten op die beleidsaspecten die werkelijk bijdragen tot meer en betere natuur, bos en groen zodat we ons kunnen concentreren op die dossiers en situaties waar onze begeleiding een echte meerwaarde biedt.


Hoe verloopt een aanvraag?

Een bouwvergunningsaanvraag doorloopt verschillende fasen. Het volgende schema toont de rol van het Agentschap voor Natuur en Bos binnen die aanvraag.

Toelichting

  • 1. De projectleider stelt een bouwvergunningsaanvraag op. 
  • 2. De projectleider dient die in bij de vergunningverlener. Het eerste aanspreekpunt is de gemeente. Enkel bij grote projecten zijn er andere instanties bevoegd. 
  • 3. De gemeente bekijkt het project en verklaart het ontvankelijk indien volledig. Als dit niet het geval is wordt het dossier door de gemeente opnieuw naar de projectleider gestuurd met de vraag het dossier te vervolledigen. Vervolgens bekijkt de gemeente het project onder meer op zijn effecten voor de natuurwaarden. 
    Vallen de geplande activiteiten onder een van de vijf types opgenomen in bovenstaand schema?
    • Indien ja, dan is het Agentschap voor Natuur en Bos verplicht om advies te geven. Ga naar stap 4.
    • Indien nee, dan moet de vergunningverlener het dossier zelf evalueren en een beslissing nemen. Het Agentschap voor Natuur en Bos reikt hiervoor deze rubriek aan als ondersteuning. Ga naar stap 6. 
  • 4. De gemeente vraagt advies aan het Agentschap voor Natuur en Bos. Dit advies kan zijn:
    • Gunstig: de aanvraag krijgt een positief advies.
    • Gunstig mits voorwaarden: Het advies moet mee in overweging genomen worden door de vergunningsverlenende overheid in de uiteindelijke beslissing over de aanvraag, indien niet dient ze te motiveren waarom. In geval van direct werkende normen kan de vergunningsverlenende overheid niet voorbij gaan aan dit advies.
    • Ongunstig: Het advies wordt in de meeste gevallen overgenomen door de vergunningsverlenende overheid in de uiteindelijke beslissing over de aanvraag, indien niet dient ze te motiveren waarom. In geval van direct werkende normen kan de vergunningsverlenende overheid niet voorbij gaan aan dit advies. 
  • 5. Het Agentschap voor Natuur en Bos stuurt het advies naar de gemeente, die het op haar beurt mee opneemt in zijn besluit. 
  • 6. De gemeente deelt het besluit mee aan de aanvrager.

Het Agentschap voor Natuur en Bos maakt voor vergunningen in agrarische gebieden zelf geen inschatting meer van de impact op natuurwaarden. De vergunningverlener verifieert zelf of minimaal aan de zorgplicht wordt voldaan en er geen vermijdbare schade optreedt.

Voor het maken van de bovenstaande afweging bij het nemen van de beslissing, die kan bestaan in het verlenen van de vergunning, het weigeren ervan, of het voorwaardelijk verlenen van deze vergunning, kun je een beroep doen op deze helpdesk.


Interactie met natuurdecreet - de zorgplicht

Samenhang tussen de basisbegrippen uit het Natuurdecreet
Het Agentschap voor Natuur en Bos werkt met zijn adviezen binnen het kader van de Vlaamse natuurwetgeving, waaronder het Natuurdecreet . 
Het schema hieronder toont het verband tussen een aantal vaak voorkomende begrippen uit dit kader. Die begrippen worden ook toegelicht in Algemene begrippen, termen en aandachtspunten. 

Toelichting 
Het Vlaamse natuurbeleid wil het natuurlijke milieu beschermen, ontwikkelen, beheren en herstellen. 

Het stand-still principe is het uitgangspunt: de kwaliteit en de kwantiteit van de natuur in Vlaanderen mag er niet op achteruit gaan. Twee instrumenten ondersteunen het beginsel: 

  • Zorgplicht: iedereen moet zorg dragen voor de natuur, zodat er geen vermijdbare schade aan toegebracht wordt, of indien dit niet mogelijk is, dient de schade hersteld te worden. 
  • Ecologische compensatie: als schade onvermijdbaar is, moet ze gecompenseerd worden. 

Uit die principes volgt het integratiebeginsel: alle beslissingen moeten ook onderzocht worden op hun effecten voor het milieu. Het beginsel neemt zo het milieu en de natuur op in alle andere maatschappelijke domeinen. 

Ook vergunningsaanvragen moeten hun mogelijke effecten op de natuur beschrijven. Dit is de beschrijvende nota die de aanvrager bij zijn aanvraag voegt. 

De vergunningverlener moet advies vragen aan het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) wanneer de wetgeving dat voorziet, zie de rol van het ANB binnen de vergunningsaanvraag. Het ANB bekijkt dan of de geplande werken geen vermijdbare schade aan de natuur toebrengen. Dat noemt men de natuurtoets. Wanneer vermijdbare schade optreedt, moet de vergunning geweigerd worden of moet die aan voorwaarden worden onderworpen om schade te voorkomen, te beperken of te herstellen. 

De gemeente neemt het advies van het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) op in de uiteindelijke beslissing over de aanvraag. Indien ongunstig advies van het ANB niet wordt gevolgd, zal de gemeente uitdrukkelijk moeten motiveren dat er, ondanks ongunstig advies, toch geen vermijdbare schade zal ontstaan.