Oproep tot extra waakzaamheid voor ziekte en sterfte bij pimpelmezen en andere zangvogels

Het voorjaar van 2020 bracht niet enkel een virale Covid-19 pandemie voor de mens. In Duitsland en Nederland werden vele duizenden zieke en dode pimpelmezen aangetroffen met een vergelijkbaar ziektebeeld veroorzaakt door de bacterie Suttonella ornithocola die longontsteking veroorzaakt. Deze bacterie is niet gevaarlijk voor de mens. In Vlaanderen werd deze bacterie nog niet aangetroffen bij mezen.

Zieke pimpelmezen zitten bol, zijn suf, mager en uitgeput. Ze hebben vaak ademhalingsproblemen en zijn hun schuwheid verloren. Daardoor kunnen ze tot op zeer korte afstand worden benaderd. Er wordt ook gemeld dat ze een vuile snavel hebben. 

De bacterie Suttonella ornithocola is pas sinds 1996 bekend toen hij werd aangetroffen bij sterfte bij vogels in Engeland en Wales. 

Deze bacterie treft bijna uitsluitend meessoorten treft en dan vooral de kleinere meesssoorten zoals de pimpelmees. 

Om te voorkomen dat vogels elkaar direct of indirect via een voederplek of drinkplek besmetten met infectieziekten zoals veroorzaakt door Suttonella ornithocola, raden we het volgende aan:

  • Als er sprake is van vogelsterfte in je tuin, haal dan de voederbakjes en/of drinkbakjes weg gedurende een tweetal weken. Ontsmet ze vooraleer je ze nadien terug gebruikt. Dit kan je doen met een huishoudontsmettingsmiddel zoals bijvoorbeeld een verdunde huishoudbleekwater oplossing (5% natriumhypochloride), of een ander desinfectiemiddel. Daarna goed afspoelen met water en goed laten drogen.
  • Als er géén vogelsterfte is in je tuin, is het ter preventie in ieder geval belangrijk om algemene hygiënemaatregelen in acht te blijven nemen op voeder- en drinkplaatsen. Zo voorkom je dat de vogels doodgaan door ziekten die via een voerplaats worden overgedragen. We raden ten stelligste af het voederen te stoppen, vanaf april is het bijvoederen van vogels sowieso niet aangeraden.
    Daarnaast:
    • Maak voedertafels en vogelbaden iedere dag schoon door ze grondig te spoelen. Laat ze daarna eerst opdrogen alvorens ze opnieuw te gebruiken.
    • Ontsmet voedertafels en vogelbaden regelmatig. Dit kan je doen met een huishoudontsmettingsmiddel zoals bijvoorbeeld een verdunde huishoudbleekwater oplossing (5% natriumhypochloride), of een ander desinfectiemiddel. Daarna goed afspoelen met water en goed laten drogen.
    • Verplaats de voedertafels regelmatig om te voorkomen dat ziekteverwekkers zich onder de voedertafel kunnen ophopen.


Vind je een verzwakte vogel, stop deze dan in een kartonnen doos en contacteer het dichtstbijzijnde opvangcentrum voor vogels en wilde dieren. De medewerkers van deze centra zullen jou deskundig verder helpen. Was steeds grondig jouw handig na het vastnemen van een ziek dier.