30.10.2017

Pilootproject natuurbegraafplaats Rekem

In het licht van de groeiende maatschappelijke vraag naar een laatste rustplaats in de natuur, gaf minister Schauvliege 2 jaar geleden het officiële startsein voor een pilootproject in Rekem. Het project is nu ver genoeg gevorderd om de laatste rechte lijn naar de concrete realisatie van de natuurbegraafplaats op het terrein in te kunnen zetten. De streefdatum voor de opening van de natuurbegraafplaats in Rekem is voorzien in september 2018.

Natuurbeleving ook in eindfase van het leven

Het thema natuurbeleving ligt minister Schauvliege nauw aan het hart. Zij heeft daarom aan het Agentschap voor Natuur en Bos (ANB) gevraagd om mensen in al hun levensfasen dichter bij de natuur te brengen. Zo kwamen er al geboortebossen en speelzones, en aan dit rijtje worden nu ook natuurbegraafplaatsen toegevoegd. Dit zijn begraafplaatsen in natuur- of bosgebieden waar crematieas van een overledene een plaats krijgt en nabestaanden hun verwante kunnen gedenken.

Deze wijze van begraven is zo opgevat dat ze de natuur niet of zo weinig mogelijk belast en het natuurlijke karakter van de omgeving slechts minimaal beïnvloedt. Het concept is gericht op ecologie en natuurbeleving, met aandacht voor de kringloopgedachte en ecologische processen. Deze uitvaartvorm richt zich op een publiek dat kiest voor het begraven van biologisch afbreekbare urnen of voor het uitstrooien van crematieas in een zo natuurlijk mogelijke omgeving. De natuur blijft er volledig haar gang gaan. In onze buurlanden Nederland, Engeland en Duitsland is dit uitvaarttype al een tijdje ingeburgerd.

Eerste fase proeftuin Rekem achter de rug

In het licht van de groeiende maatschappelijke vraag naar een laatste rustplaats in de natuur, gaf minister Schauvliege op 29 oktober 2015 het officiële startsein voor een pilootproject in Rekem aan de rand van het Nationaal Park Hoge Kempen. Dit gebeurde in samenwerking met het gemeentebestuur van Lanaken en het Openbaar Psychiatrisch Zorgcentrum (OPZC). Dit stuk bos van 2 hectare wordt beheerd door het ANB en werd gekozen omwille van de geschikte uitgangssituatie, de goede toegankelijkheid en de nabijheid van de historische begraafplaats van het OPZC. Het doel van dit experiment was om in een eerste fase het concept natuurbegraafplaats “op maat van Vlaanderen” af te toetsen, en in een tweede fase deze natuurbegraafplaats ook effectief in te richten om zo als proeftuin en inspiratiebron voor mogelijke andere locaties in Vlaanderen te dienen. Het wordt immers duidelijk dat meer en meer steden en gemeenten vragende partij zijn om ook op hun grondgebied een natuurbegraafplaats voor hun inwoners te voorzien.

Concrete uitwerking in de startblokken

De eerste fase van dit pilootproject is nu afgerond. Het wettelijk afwegingskader van het concept natuurbegraafplaatsen werd inhoudelijk en juridisch uitgespit en verduidelijkt. In het najaar van 2016 keurde het Vlaamse Parlement een aanpassing van het decreet op de begraafplaatsen en lijkbezorging goed waardoor het wettelijk mogelijk werd gemaakt om natuurbegraafplaatsen op openbaar domein, buiten de traditionele begraafplaatsen, te realiseren. Vervolgens werd afstemming gezocht met de geldende bos- en natuurwetgeving, de milieu- en stedenbouwkundige wetgeving en de wetgeving rond Onroerend Erfgoed. Als het gaat over de laatste rustplaats van mensen mag immers niets aan het toeval overgelaten worden.

Dit laat ons toe om nu de laatste rechte lijn in te zetten naar de concrete realisatie van de natuurbegraafplaats in Rekem. Het ANB en de gemeente Lanaken werken nu samen om de nodige vergunningen te bekomen en een uitbatingsplan op te maken. Er komt ook nog een uitgebreide consultatie van de omwonenden. De streefdatum voor de opening van de natuurbegraafplaats in Rekem is voorzien in september 2018.