Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden

Vandaag werd in Widooie bij Tongeren een groep van 26 wilde hamsters uitgezet in hun natuurlijke habitat: het akkerland. De actie kadert in het Soortenbeschermingsprogramma (SBP) Hamster dat eind 2015 werd vastgesteld door toenmalig bevoegd minister Schauvliege. Vlaanderen draagt via dit type programma bij tot het behalen van Europese natuurdoelstellingen. Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid coördineerde het project in nauwe samenwerking met enkele belangrijke (lokale) partners zoals De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren (RLHV), lokale wildbeheereenheden, de hogeschool PXL, een werkgroep van experten, de landbouwsector en andere experten. Met deze uitzetting willen de initiatiefnemers het verdwijnen van de soort in Vlaanderen een halt toeroepen.

Geschikt leefgebied

De wilde hamster is al jaren een bedreigde diersoort. Enkel op bepaalde plekken in Vlaams-Brabant en Limburg werden nog enkele exemplaren gesignaleerd, waaronder de plek waar de uitzetting gebeurde actief is. Dat verhoogt namelijk de slaagkansen op instandhouding van het dier in de natuur. De laatste jaren werd enerzijds een kweekprogramma opgezet in samenwerking met de Nederlandse GaiaZOO en anderzijds sterk ingezet op het creëren van geschikt leefgebied. Het RLHV heeft daarvoor de afgelopen maanden en jaren met bevoorrechte partners zoals de VLM en de landbouwsector extra maatregelen opgezet. Om en bij de 15 landbouwers in het leefgebied sloten bijvoorbeeld een beheerovereenkomst voor de aanleg van in totaal 20,7 hectare aan luzernestroken. Andere landbouwers zaaiden 1 keer per jaar Japanse haver in. Momenteel is 50 hectare leefgebied voorzien, wat een minimumvereiste is voor de herintroductie van de groep. Om blijvend te kunnen overleven en groeien zal het leefgebied ook moeten volgen. Het is dan ook de bedoeling om op termijn verdere uitbreiding te realiseren.

‘Paraplusoort’

Hamsters zijn sterk afhankelijk van akkerland. Gewassen zorgen namelijk voor voeding en beschutting tegen roofdieren zoals de vos. Hamstervriendelijk leefgebied is eveneens gunstig voor andere soorten. De wilde hamster is wat we noemen een ‘paraplusoort’: hun (voort)bestaan heeft ook een effect op onderliggende soorten, wat bijdraagt aan een rijkere biodiversiteit. Daarnaast is het telen van gewassen die geschikt zijn voor de wilde hamster gunstig voor de bodem. Onder andere bodemerosie wordt afgeremd. Om de uitgezette hamsters op te volgen, werden enkele dieren uitgerust met een transponder. Op deze manier kan de groep gemonitord worden. Zo zullen we nog beter te weten komen welke eisen de dieren aan hun omgeving stellen om zo het beheer in de toekomst te kunnen optimaliseren. 

Dit project was een samenwerking tussen Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid, De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren (RLHV), lokale wildbeheereenheden, de hogeschool PXL, een werkgroep van experten en de landbouwsector.