Openbaar onderzoek

Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen

Criteria voor de opmaak van de kaart van de Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen

De ontwerpkaart van de Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen is gemaakt op basis van een combinatie van meerdere kaartlagen. De basiskaart waarvan vertrokken werd, is de Boswijzer 2013. Dat is een kaart die op basis van luchtfoto’s de beboste oppervlaktes in Vlaanderen weergeeft. Vervolgens werden de bossen van de Boswijzer 2013 getoetst aan vijf criteria. Daarna werden de bossen die al voldoende beschermd zijn en de bossen waar beslist beleid geldt, geschrapt.

De criteria waaraan de Boswijzer 2013 getoetst werd, worden hieronder toegelicht en zijn ook als aparte kaartlagen beschikbaar op het online geoloket MKWB, dat binnenkort online zal staan.

1. Oppervlakte

Voor de berekening van de oppervlaktescore is gekeken naar de gehele bosoppervlakte van een aaneengesloten bos. Naarmate een aangesloten bos groter is, krijgt het ook een hogere score.

Oppervlakte (ha) Score*2
< 1,5 ha 2
1,5 - 5 ha 4
5 - 10 ha 6
10 - 30 ha 8
> 30 ha 10

Door de formule (zie verder) wordt de oppervlaktescore verdubbeld.

2. Boshistoriek 

Een kaart van de boshistoriek, die aangeeft of op de plaats van het huidige bos ook een bos lag ten tijde van de Ferraris (1775 – 1779), Vandermaelen (1850), in de eerste helft van de 20e eeuw (1920 – 1940), en op de bosinventaris van 2001. De waardering voor een bos neemt toe als op die plaats op oudere kaarten al een bos voorkwam, en naarmate het bos op meer van die kaarten voorkomt.

Boshistoriek Score historiek *2
Niet bebost begin 20ste eeuw, al dan niet in 1850, maar niet in 1775 2
Niet bebost begin 20ste eeuw, noch in 1850, maar wel in 1775 4
Bebost tussen 1850 en begin 20ste eeuw, niet bebost in 1775 OF niet bebost begin 20ste eeuw, wel in 1850 en in 1775 6
Bebost tussen 1775 en 1850 en nog steeds bos begin 20ste eeuw OF bebost tussen 1850 en begin 20ste eeuw, en reeds bos in 1775 8
Bos op alle historische kaarten (1775, 1850 en begin 20ste eeuw) 10

Voor dit criterium werd steeds de maximale score binnen het boscomplex in rekening gebracht. Door de formule (zie verder) wordt de boshistoriekscore verdubbeld.

3. Biologische waardering

De Biologische Waarderingskaart geeft voor heel Vlaanderen aan welke vegetatie op een perceel voorkomt en kent daar ook een waardering aan toe. De biologische waardering is gebaseerd op zeldzaamheid, biologische kwaliteit, kwetsbaarheid en vervangbaarheid.

Biologische waardering volgens de biologische waarderingskaart en Natura 2000-habitatkaart, uitgave 2014, van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Rapport INBO.R.2014. 1698392) BWK score
Minder waardevol, 0, blanco 1
Minder waardevol met waardevolle elementen, minder waardevol met zeer waardevolle elementen, minder waardevol met waardevolle en zeer waardevolle elementen 2
Waardevol 3
Waardevol met zeer waardevolle elementen 4
Zeer waardevol 5

Voor dit criterium werd een gemiddelde genomen van de scores van het boscomplex.

4. Ligging t.o.v. gewenste natuur- en bosstructuur

De  kaart van de gewenste natuur- en bosstructuur (GNBS) geeft vanuit natuuroogpunt de ruimtelijke structuur weer waarin de Vlaamse natuur het best duurzaam in stand kan gehouden worden. Een bos krijgt een hogere waardering naarmate het beter aansluit bij of gelegen is binnen de GNBS.

Ligging ten opzichte van de Gewenste Natuur- en Bosstructuur (GNBS, niet gepubliceerd) Score
 ≤ 75% van de oppervlakte gelegen binnen buffer van 500 m rond GNBS 1
> 75% van de oppervlakte gelegen binnen buffer van 500 m met ≤ 75% van de oppervlakte gelegen in GNBS 3
> 75% van de oppervlakte gelegen in GNBS 5

5. Ligging t.o.v. INBO-kaart

Deze kaart werd gemaakt op basis van een studie van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO), en bevat een wetenschappelijke inventarisatie van meer waardevolle bostypes. Ook hier krijgt een bos een hogere waardering naarmate het beter aansluit bij of gelegen is binnen de aangeduide bossen van deze inventaris.

Ligging t.o.v. de basislaag (Leyman & Vandekerckhove 2004; Rapport IBW Bb R 2004.013) Score*2
Aangeduide bos bevindt zich buiten de basislaag 2
 ≤ 75% van het aangeduide bos gelegen in de basislaag 6
> 75% van het aangeduide bos gelegen in de basislaag 10

Door de formule (zie verder) wordt de INBO-kaartscore verdubbeld.

Formule en MKWB-score

Op basis van deze vijf criteria krijgt elk bos in Vlaanderen een score die de waarde van het bos weergeeft. Om daaruit de Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen te selecteren wordt een statistische techniek toegepast.

  • Voor de analyse van de meest waardevolle kwetsbare bossen is volgend gewicht aan de verschillende criteria gegeven via een formule:

[oppervlakte score]*2 + [maximaal historiek]*2 + [gemiddelde Biologische waardering]+ [ligging tov GNBS]+ [basiskaart INBO]*2

  • De bossen met score 21 of hoger worden als ‘Meest Kwetsbare Waardevolle Bossen’ beschouwd (MKWB-bossen).