Schoonbeek

Hoewel Bilzen al grotendeels bij de leemstreek hoort, beland je in Schoonbeek ineens in de zandige Kempen. De kleine paadjes zijn er enkel bedoeld voor de wandelaar, maar op de brede bosdreven zijn ook fietsers en ruiters overal welkom. Op tocht door dit natuurpareltje loop je door typische Kempische dennenbossen, pauzeer je met zalig uitzicht over de heide of zie je een glimp van het zeldzame veenmoeras. Verscholen in het groen liggen zelfs nog verschillende oude loopgraven.

Troeven

Zandige Kempen
Brede dreven
Ruime speelzone
Hondenlosloopzone
Bosvogels en zoogdieren zoals ree, vos en eekhoorn

Werken starten midden augustus 2026

Bosexploitatie in de bossen van Schoonbeek:

De komende weken voert het Agentschap voor Natuur en Bos dunningen uit in de bossen van Schoonbeek. De werken vinden voornamelijk in het bos plaats, maar werfverkeer kan tijdelijk voor hinder zorgen voor wandelaars, fietsers en andere recreanten. De werken worden normaal tegen begin september 2026 afgerond.

Het bos verdwijnt dus niet.

Bij een dunning worden zorgvuldig geselecteerde bomen gekapt om andere bomen meer ruimte en licht te geven. Zo kunnen waardevolle bomen verder uitgroeien en ontstaat een gevarieerder bos met verschillende leeftijden, boomsoorten en open en dichtere plekken. Dat zorgt voor meer kansen voor biodiversiteit.
Ook het takhout dat na de werken in het bos blijft liggen, heeft een belangrijke functie. Het vormt een leefplek en voedselbron voor onder meer zwammen, kevers en andere kleine dieren. Sommige bomen worden bewust als dood hout achtergelaten.

Hoe worden de bomen geselecteerd?

Onze boswachters selecteren vooraf zorgvuldig welke bomen worden gekapt en welke behouden blijven. Bomen die zeker moeten blijven staan, zijn gemarkeerd met een blauwe bol of streep. De te kappen bomen worden door de boswachter gemarkeerd, een techniek die we ‘hameren’ noemen. Witte lijnen geven de rijpistes aan waarlangs de machines door het bos rijden, zodat de impact op de bodem en de overige bomen zo beperkt mogelijk blijft.
In het begin kan een gedund bos er wat rommelig uitzien. Maar al snel ontstaat opnieuw meer ruimte voor licht, jonge bomen, struiken en kruiden. Zo werken we aan veerkrachtige, gevarieerde en biodiverse bossen voor de toekomst.

Vragen ? hogekempentotvoeren.anb@vlaanderen.be

groen

Schoonbeek: Op de grens tussen Kempen en Haspengouw

De Bossen van Schoonbeek - ongeveer 200 hectare in oppervlakte - liggen op de grens met Genk en Diepenbeek. Grove dennen overheersen er nog steeds, maar ook andere typisch Kempische boomsoorten zoals berk en eik verwennen de natuurliefhebber onderweg.

Centraal doorheen het bos slingert een brede natte zone met oude veenmoerassen. Daar vind je zeldzame plantensoorten zoals gagel, zonnedauw en veenpluis. Omdat de meeste moerassoorten baat hebben bij meer zonlicht, beheren we dit gebied met schapen en geiten die jaarlijks het landschap weer ‘open grazen’. Allerlei zonminnende diersoorten zoals vlinders, libellen en ook levendbarende hagedis en hazelworm profiteren van dit beheer. Op zonnige dagen zie je hen zonnend genieten langs de gevarieerde bosranden.
Natuurlijk zijn ook de ‘klassiekers’ zoals vos, ree, eekhoorn of ever (-zwijn) hier van de partij. Als ‘bijzondere vogelsoorten’ zijn wespendief en raaf weer goed ingeburgerd, in het voorjaar kun je er muzikaal genieten van een breed pallet aan allerlei zangvogels.

Bosomvorming

Historisch werden in de Kempen zowat overal naaldbomen aangeplant. Dennenhout was voor de mijnindustrie (steenkoolmijnen) immers een waardevolle houtsoort en die snelgroeiende bomen doen het uitstekend op onze schrale zandbodems. Door het graven van vele smalle grachten, het zogenaamde ‘rabattensysteem’ werden ook de nattere gronden gedraineerd waardoor nog meer oppervlakte kon worden bebost. Vandaag is de visie van Natuur en Bos om de oude ecologische systemen zoveel mogelijk te herstellen en de biodiversiteit maximaal te versterken. Via het aanplanten van groepjes (‘kloempen’) streekeigen loofhoutsoorten wordt zo ook in Schoonbeek gestart met het ‘omvormen’ van het zure dennenbos naar een meer gevarieerd bosecosysteem.

Wandelen en ravotten

Tijdens een wandeling of fietstocht kunnen jong en oud zich ravotten in de grote speelzone. De wandelpaden zijn meestal geschikt voor rolstoelen en kinderwagens.
Ook je viervoeter kan zich uitleven in de grote hondenlosloopzone. Maak daarna gerust nog een leuke wandeling in het bos, maar vergeet niet om alle hond(jes) netjes weer aan te lijnen.

/sites/default/files/anb_natuurgebieden_images/domein__299/kinderen2_ilseplessers.jpg|kinderen in het bos| kinderen in het bos © Ilse Plessers /sites/default/files/anb_natuurgebieden_images/domein__299/recreatie_janappermont.jpg|verschillende recreanten in het bos|recreanten in het bos © Jan Appermont /sites/default/files/anb_natuurgebieden_images/domein__299/flora2_janappermont.jpg|bloemenveld|bloemenveld © Jan Appermont /sites/default/files/anb_natuurgebieden_images/domein__299/15-06schoonbeek_16_janappermont.jpg|zicht op het landschap|zicht op het landschap © Jan Appermont /sites/default/files/anb_natuurgebieden_images/domein__299/fiets_ilseplessers.jpg|mountainbikers in het bos| mountainbikers © Ilse Plessers