VEN / IVON

Doelstellingen van het VEN

Het Vlaams Ecologisch Netwerk (VEN) is een selectie van de waardevolste en gevoeligste natuurgebieden in Vlaanderen. Het zijn die gebieden waar natuurbehoud en natuurontwikkeling op de eerste plaats moeten komen om een representatief staal van de Vlaamse natuur duurzaam in stand te kunnen houden.

De Vlaamse overheid zal daarom in die gebieden een beleid voeren dat is gericht op het behoud, het herstel en de ontwikkeling van de natuur en het natuurlijk milieu. Om al deze doelstellingen te bereiken hebben het Vlaamse Parlement en de Vlaamse Regering in eerste instantie een aantal bewarende maatregelen afgekondigd. Zij houdt daarbij uiteraard rekening met andere aanwezige functies in het gebied.

Zo zal de Vlaamse overheid in deze gebieden werken aan een meer natuurgerichte bosbouw, waarbij een evenwicht wordt nagestreefd tussen enerzijds de ecologische en recreatieve waarde van een bos en anderzijds de economische waarde ervan.

De waterhuishouding wordt bewaard of hersteld in haar natuurlijke staat of afgestemd op natuurelementen met een hoge waarde. Hiervoor zal gewerkt worden aan de verbetering van de waterkwaliteit en -kwantiteit, de structuur van de waterlopen en hun oevers, uiteraard zonder dat dit disproportionele gevolgen heeft voor de gebieden buiten het VEN. De verbetering van de structuur van de waterloop, de aandacht voor natuurlijke overstroming e.d. kunnen bovendien positieve gevolgen hebben op de bescherming tegen wateroverlast in andere gebieden en op de bescherming van de insijpelingsgebieden van het grondwater.

Een andere doelstelling is het herstel van het microreliëf en de structuur van het landschap. Veel planten en dieren hebben net die kleine variaties op korte afstanden in het reliëf nodig om te kunnen overleven. Heel wat planten en dieren zijn ook afhankelijk van het landschap. Zo zijn de grote groepen overwinterende ganzen aan de kust afhankelijk van de open polderlandschappen met hun grote oppervlaktes grasland zonder bomen en bossen.

De landbouw is vaak één van de oorzaken van de achteruitgang van de Vlaamse natuur, maar is anderzijds ook een basis waarop natuurwaarden zijn geënt. Zo zijn bijvoorbeeld de akkervogels voor hun voortbestaan afhankelijk van de landbouw. Op de akkers vinden zij hun voedsel (zaden en insecten), maar langs de andere kant worden zij bedreigd door overmatig pesticidengebruik die hun voedselaanbod vermindert en schaalvergroting die hun broedplaatsen in de houtkanten en bosjes bedreigt. Het beleid zal proberen landbouw en natuur- en landschapsbehoud met elkaar te verzoenen.

Bezoek aan bos en natuur is volgens de statistieken van VRIND nog altijd een belangrijk tijdverdrijf van de Vlaming. De vraag naar meer bos en natuur om in te recreëren is hoog. Het Vlaamse beleid zal er op gericht zijn om natuur en (zachte) recreatie en toerisme elkaar te laten versterken en op elkaar af te stemmen.