Exoten

Exotenbeleid in Vlaanderen: visie, missie en aanpak

In België is de federale overheid bevoegd voor invoer, doorvoer en uitvoer van uitheemse dieren en planten. De gewesten zijn bevoegd voor bezit, handel, monitoring, snel opsporen en ingrijpen, beheersing en terugdringen. Het bestrijden en beheren van gevestigde populaties invasieve exoten valt onder de verantwoordelijkheid van elke terreineigenaar/terreinbeheerder.

Om op een efficiënte manier invulling te geven aan de Europese verordening inzake invasieve exoten wordt momenteel in overleg tussen het federale en gewestelijke niveau een samenwerkingsovereenkomst opgesteld.

Visie

Het ANB wil komen tot minder overlast door invasieve exoten en meer inheemse natuur, samen met doelgroepen, sectoren en maatschappij.

Missie

  • Enkel wanneer een exoot overlast veroorzaakt en als invasief wordt beschouwd, wordt ingrijpen overwogen. Het merendeel van de in Vlaanderen aanwezige exoten wordt dus met rust gelaten. De beslissing om in te grijpen zal afhangen van de aard en omvang van het probleem dat door deze exoot wordt veroorzaakt en van de verwachte maatschappelijke en financiële inspanningen die het ingrijpen vraagt (kosten/baten). Het ANB zet daarbij  prioritair in op het vermijden en beperken van invasieve exoten die een gevaar vormen voor Europese natuurdoelen.
  • Exoten kunnen een toegepaste meerwaarde hebben. Wanneer exotische soorten geen gevaar vormen voor natuur en maatschappij (en dus niet invasief zijn) is het aangewezen dat de regelgeving voorziet in een eenvoudig gebruik door industrie en maatschappij.

Aanpak

Conform de afspraken in het internationale Biodiversiteitsverdrag (Rio, 1992) en de drietrapsaanpak zoals opgenomen in de Europese strategie invasieve exoten zet het ANB in de eerste plaats in op:

1/ preventie en bewustmaking (voorkomen is goedkoper dan genezen)

2/ snel opsporen en ingrijpen van soorten die nog niet wijd verspreid zijn,

3/ beheersen en terugdringen van gevestigde populaties en het herstel en de versterking van de inheemse biodiversiteit.

Naast die drietrapsaanpak zet het ANB in op wetgeving en beleid die:

1/ het gebruik van niet-invasieve exoten met een toepassingswaarde faciliteren

2/ een effectieve en efficiënte aanpak als doel stellen

Aangezien exoten geen rekening houden met administratieve grenzen beperkt ook het ANB zich niet tot Vlaanderen. Er wordt daarom niet alleen intensief samengewerkt met de verschillende overheden binnen België, maar ook met buurlanden en op Europees niveau.

Het ANB wil verspreide kennis over exoten en hun impact in Vlaanderen ook bundelen en ontsluiten. Op de website Ecopedia wordt de kennis over exoten continu aangevuld en geactualiseerd door het ANB en verschillende partners. Bijkomend wordt er geïnvesteerd in studie indien kennis ontbreekt.