Pers & nieuws

Pers & nieuws

Journalisten kunnen terecht bij de woordvoerder van Natuur en Bos, Jeroen Denaeghel: +32 2 553 04 89

  • 21/01

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Natuurbeleving

    21/01

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Veel recreanten van zowel binnen als buiten de gemeente komen het prachtige Buggenhoutbos bezoeken, en steeds meer kwam er vraag naar een losloopzone voor honden. Om tegemoet te komen aan de noden van hondenbaasjes om de honden eens helemaal vrij rond te laten lopen, werd deze losloopzone aangelegd.

    Elke gezonde hond kan zich in deze 2 hectare grote zone dan ook volop uitleven. De hondenlosloopzone bestaat in Buggenhoutbos uit een deel open weide en een deel jong bos waarin de honden vrij mogen ravotten. Deze 2 delen zijn apart afgerasterd, maar je kan via een hekje van het ene naar het andere deel. Op de weide staan enkele zitbanken waar men even kan uitrusten. Aan de 2 ingangen zijn sluisjes gebouwd zodat de aanwezige honden niet kunnen ontsnappen. Aan deze ingangen staat ook een hondenpoeppaal waarin je je hondenpoepzakjes kan kwijt kan. Deze palen zijn aangekocht door de gemeente Buggenhout en worden door hen regelmatig geledigd. De hondenzone is geen hondentoilet. ‘Ongelukjes’ horen dan ook te worden opgeruimd. 

    Je kan de hondenlosloopzone gemakkelijk terugvinden via het volgen van de pijltjes vanop de parking van het bos. Vanaf de parking is het een 500-tal meter wandelen alvorens je de hondenlosloopzone aantreft. Om de rust in de natuur te bewaren, uit respect voor andere bezoekers en uit veiligheid voor zichzelf, moeten honden in de rest van het bos, aan de leiband. Een overzicht van alle hondenzones kan je vinden op onze website www.natuurenbos.be/hondenzones. Meer informatie over de redenen waarom honden aan de leiband moeten in bos en natuur, lees je op www.natuurenbos.be/hondenaandeleiband.

    Natuurbeleving
    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos
    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos
  • 15/01

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Jacht

    15/01

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid organiseert binnenkort enkele stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei. Deze acties moeten de populatie in de regio verder stabiliseren. Ze vormen een vervolg op gelijkaardige acties in de afgelopen jaren. Deze activiteiten werden omzichtig voorbereid en houden uiteraard rekening met alle geldende regels in verband met het coronavirus.

    Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen. In normale omstandigheden houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters zijn geen evidentie meer, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel (maïs, eikels) is in ons landschap geen gebrek. Daardoor nam de populatie snel toe ten zuiden van Leuven maar ook elders in Vlaanderen.

    Zo’n onevenredig grote populatie zorgt voor heel wat problemen. Landbouwers leiden schade en privétuinen worden omgewoeld tijdens nachtelijk everzwijnbezoek. Er werden meerdere verkeersongevallen met everzwijnen geregistreerd, ze houden lelijk huis in tuinen en ook in de bos- en natuurgebieden verstoort een overpopulatie het ecologisch evenwicht. 

    Door middel van een stille drukjacht wordt het wildbeheer op een veilige manier en met een beperkte verstoring uitgevoerd. Bij de organisatie worden ook de aangrenzende landbouwers, jagers, natuurbeheerders en de gemeentebesturen actief betrokken. Om de veiligheid nog beter te waarborgen, worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden afgesloten. Aan de toegangspaden wordt het verbod geafficheerd vanaf de dag voor de jachtactiviteit.

    Concreet zullen er acties plaatsvinden in:

    • Meerdaalwoud Oost
    • Doode Bemde
    • Meerdaalwoud West
    • Rodebos en Grootbroek
    Jacht
    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
  • 14/01

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Natuurbeheer

    14/01

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Duurzaam bosbeheer via dunning

    In het Vagevuurbos wordt begin 2021 gedund door een exploitant. Dat betekent dat zeer gericht bomen weggenomen worden ten voordele van andere. Het bos blijft dus uiteraard gewoon een bos. De locaties waar er wordt gedund, zijn bepaald op basis van de oorspronkelijke samenstelling van de bossen.

    Toen Natuur en Bos dit gebied zo’n twintig jaar geleden in beheer kreeg, bestond het bos uit monotone percelen die aangeplant waren voor houtproductie en voor de jacht. Concreet stonden er op de percelen snelgroeiende bomen van dezelfde soort én dezelfde leeftijd, zoals lork, grove den en Amerikaanse eik. Dat is voor de natuur niet zo’n goede zaak, want zo blijft de biodiversiteit in het bos laag. Er is weinig lichtinval en de naalden van de grove den en de bladeren van de Amerikaanse eik zorgen voor een zure grond waar inheemse planten moeilijk kunnen kiemen. Daardoor leven er aanzienlijk minder planten en dieren dan in een gemengd loofbos van bijvoorbeeld beuken en eiken.

    Zo’n bos is ook niet veerkrachtig. Doordat er vaak maar één soort bomen van dezelfde leeftijd staat, kunnen ziektes en plagen zich makkelijker verspreiden. Bovendien zijn naaldbomen stressgevoeliger voor droogte. Ze lijden dus meer onder de klimaatopwarming. 

    Klimaatrobuuste, soortenrijke bossen

    Door te kappen of uit te dunnen ontstaat er meer lichtinval in het bos. Concurrerende bomen worden heel gericht weggenomen ten voordele van toekomstbomen. Het bos blijft uiteraard gewoon een bos en de toekomstbomen kunnen uitgroeien tot grote stevige bomen. Waar de bomen verdwijnen, komen jonge loofbomen in de plaats. Een gezonde mix van inheemse loofbomen zorgt voor een grotere biodiversiteit én een klimaatrobuuster bos. De natuur gaat er dus op vooruit. Een gericht bosbeheer vandaag betekent gezonde en soortenrijkere bossen in de toekomst.

    Ook bosbeheer evolueert

    De dunningen waren oorspronkelijk gepland in 2019. Ze werden naar aanleiding van protest en een daaropvolgende rechtzaak on hold gezet. De inhoud van het beheer bleef tijdens de juridische procedure altijd overeind. Als beheerder heeft Natuur en Bos wel goed geluisterd naar de belangrijkste bezwaren tegen de oorspronkelijk geplande kapping, namelijk de grootschaligheid van het gevoerde beheer en het gebrek aan zekerheid dat het geoogste hout lokaal verwerkt zou worden. Daarnaast worden natuurbeheerders ook geconfronteerd met de impact van de klimaatsverandering op het terrein.

    Daarom heeft Natuur en Bos de geplande ingrepen in Vagevuurbos bijgestuurd zonder de vooropgestelde doelstelling van een geleidelijke bosomvorming naar habitatwaardige en klimaatbestendige bossen uit het oog te verliezen. Concreet zullen de dunningen zich beperken tot de meest monotone, soortenarme stukken bos verspreid over 50 hectare van het bos en werd de aanpak van 35 hectare bos uit de geplande werken gehaald.   

    Kwaliteitshout

    Het gekapte hout wordt verwerkt in meubels of bouwmaterialen en is dus een ideale opslagplaats voor koolstof. Houtproducten zijn ook veel milieuvriendelijker dan fossiele grondstoffen en andere bouwmaterialen, zoals beton of plastic. Een beperkt aantal bomen met hoge houtkwaliteit zijn door Natuur en Bos zelf geveld en worden verkocht op het jaarlijkse Vlaamse houtpark. Daarna worden ze lokaal verwerkt tot duurzame houtproducten, zoals tafelbladen of trappen. Het hout uit het Vagevuurbos is erkend door het gerenommeerde FSC-label. Dat wil zeggen dat er volop ingezet wordt op een duurzaam bosbeheer dat met veel aspecten rekening houdt. Dat is niet altijd het geval bij hout dat elders vandaan komt.

    Natuurbeheer
    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur
    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur
  • 08/01

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Natuurbeheer

    08/01

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Wolven die overdag in een veld nabij een woning gefilmd worden, wolven die zich regelmatig voeden met schapen, wolven die er in slagen een landbouwstal binnen te lopen,… Het zijn vele voorvallen waar al snel het woord ‘probleemwolf’ in de mond genomen wordt. Toch is het zo dat in veel van deze situaties de wolven gewoon natuurlijk gedrag vertonen. Om hier meer duidelijkheid in te scheppen en de aan elke vorm van problematisch gedrag door een wolf correcte maatregelen te koppelen, is er een Vlaams protocol opgemaakt door Natuur en Bos en Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir. “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde. Dit interventieprotocol schept duidelijkheid en zorgt ervoor dat we gepast kunnen reageren in geval van problematisch gedrag van de wolf. Een analyse op basis van onder meer de ervaringen in zes andere Europese lidstaten leert echter dat probleemwolven erg zeldzaam zijn. Ook bij de Vlaamse wolvenroedel is nog geen gedrag vastgesteld dat de term ‘probleemwolf’ verantwoordt”, zegt de minister. Het protocol is tot stand gekomen na overleg met de landbouw-, jacht- en natuursector.

    De komst van de wolven in Vlaanderen heeft reeds voor heel wat positieve reacties gezorgd, maar tegelijk ook voor opschudding en discussie. Terwijl de ene zegt dat de wolven hier absoluut niet meer thuis horen, geeft de andere aan dat wolven als toppredator zelfs een meerwaarde zijn voor het hele ecosysteem. Gezien de wolven Europees beschermd zijn, zijn we verplicht om opnieuw te leren samenleven met deze wilde dieren. Aangezien wolven reeds vele decennia niet in Vlaanderen voorkwamen, is dit uiteraard voor sommigen niet vanzelfsprekend. In het Vlaamse wolvenplan zijn er acties opgenomen om te werken aan het gezamenlijke draagvlak, samen met de verschillende sectoren van het buitengebied, onder de vorm van een wolvenplatform. Eén van grote onduidelijkheden tot nu toe was welke gedragingen van wolf getolereerd kunnen worden en wanneer we te maken hebben met een effectieve probleemwolf. Om dit te verduidelijken, werd na overleg met landbouw-, jagers- en natuurverenigingen een Vlaams interventieprotocol voor probleemsituaties met wolven en probleemwolven opgesteld.

    Op basis van ervaringen van andere Europese landen

    “Om zoveel mogelijk buitenlandse ervaringen mee te nemen, werd een voorbereidende studie uitgevoerd waarin werd nagegaan hoe in 6 andere Europese lidstaten (Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen en Zweden) met probleemsituaties wordt omgegaan. In sommige van deze lidstaten zijn de wolven nooit uitgestorven, in andere zijn er reeds sinds 20 jaar opnieuw wolvenroedels. Op basis van de studie werd een Vlaams kader opgesteld, rekening houdend met de specifieke, ruimtelijke situatie in Vlaanderen”, zegt Demir.

    De grootste conflicten kunnen zich situeren tussen wolven en mensen, tussen wolven en honden, en tussen wolven en vee. Een als problematisch ervaren situatie kan echter voortkomen uit natuurlijk gedrag van wolven en zijn feitelijk ongevaarlijk voor mensen. Voor dergelijke gevallen is er mogelijk sprake van een probleemsituatie, maar is geen sprake van een probleemwolf. Via het kader komt er een duidelijk en effectief beleid ten aanzien van mogelijke en effectieve probleemsituaties in relatie tot wolven. Probleemsituaties en probleemwolven vergen een verschillende aanpak die afhankelijk is van de situatie. Terwijl bij een probleemsituatie de focus vooreerst ligt op bijsturing en opvolging, zal bij een probleemwolf acuut een drastische maatregel genomen dienen te worden. Voor elk mogelijk gedrag wordt het risico ingeschat en worden hier vervolgens één of meerdere maatregelen aan gekoppeld.

    Slechts in vier volgende gevallen kan gesproken worden over een probleemwolf en kunnen drastische maatregelen genomen worden.

    • Bewezen hybriden worden verwijderd uit de natuur. Enkel INBO is, als lid van het Central European Wolf Consortium, bevoegd om hierover te oordelen na kwalificatie van de individuele wolf. 
    • Wolven die meermaals actief mensen benaderen tot op korte afstand, waarbij de ontmoeting allerminst toevallig is en waarbij het initiatief tot het steeds maar verkleinen van de afstand tussen mens en wolf overduidelijk uitgaat van de wolf, mogen verwijderd worden. Het gaat hier geenszins om toevallige ontmoetingen op korte afstand (bijvoorbeeld een wolf die de straat oversteekt nabij woongebied) want die komen vaak voor en zijn perfect normaal – of om wolven die zich veilig lijken te voelen op korte afstand van mensen en niet meteen weglopen. “Het gaat om wolven die een duidelijke keuze zouden maken om actief naar mensen toe te gaan en die zich overduidelijk aangetrokken voelen tot mensen of tot hun aangelijnde honden, ongeacht wat daarvoor de exacte reden is. Dergelijk gedrag werd bij de Vlaamse wolvenroedel nog niet opgemerkt”, luidt het.
    • Wolven die meermaals goed beschermd vee aanvallen en die steeds opnieuw goed uitgevoerde, correct werkende preventiemaatregelen weten te overwinnen. Op het ogenblik dat alle preventiemogelijkheden zijn uitgeput, mogen deze dieren verwijderd worden. Daarbij moet het gaan om preventiemaatregelen die hun deugdelijkheid al hebben bewezen en waarover brede consensus bestaat, dus geen experimentele maatregelen of maatregelen waarvan de werking niet vaststaat. “Ook dergelijke gevallen zijn nog niet opgemerkt”, klinkt het.
    • Wolven die zich systematisch richten op het doden van honden binnen de omheining van een erf of tuin. Op het ogenblik dat alle preventiemogelijkheden zijn uitgeput, mogen deze dieren verwijderd worden.

    In andere gevallen waarin de wolf bijvoorbeeld onbeschermd of slecht beschermd vee doodt of verwondt is geen sprake van een probleemwolf, enkel van een probleemsituatie waardoor andere maatregelen gepast zijn. Bijvoorbeeld voedselbronnen verwijderen door preventieve wolvenomheiningen te plaatsen, waarvan de Vlaamse regering 80% subsidieert.

    “Ingrijpen wanneer we effectief met een probleemwolf te maken hebben is de evidentie zelve. Maar ook alleen als het een probleemwolf is. Veel van de conflicten die zich vandaag de dag voordoen situeren zich op het vlak van onbeschermd vee en kunnen relatief makkelijk voorkomen worden door beroep te doen op de Vlaamse subsidies voor wolfwerende omheiningen. Ik roep veehouders op dit effectief te doen”, zegt Demir.

    Aandacht voor communicatie

    Het interventieprotocol vormt tenslotte ook een basis om een afwijking op het Soortenbesluit te kunnen geven om effectief in te grijpen bij probleemwolven. Dit wordt vastgesteld in een Ministerieel Besluit waarbij de beslissing om eventueel in te grijpen als er een probleemwolf opduikt bij de bevoegde minister komt te liggen na advisering van Natuur en Bos en INBO. De communicatie tijdens probleem -of crisissituaties wordt geïnitieerd door de woordvoerder en communicatiedienst van Natuur en Bos, dewelke afgestemd zal worden met de direct belanghebbenden (bv. terreineigenaars, lokale besturen, overkoepelende organisatie,…).

    Het interventieprotocol wordt periodiek geëvalueerd en, waar nodig, bijgestuurd op basis van nieuwe (wetenschappelijke) inzichten en concrete voorvallen.

     

     

     

    Natuurbeheer
    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”
    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”
  • 05/01

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Natuurbeheer Overlast / schade

    05/01

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Meten is weten

    Door middel van frequente en systematische tellingen willen we de evolutie van het wild in het Drongengoed opvolgen. In 2010 werd voor het eerst een telcampagne uitgevoerd. In de jaren die volgden (2011 tot en met 2014) werd deze telcampagne systematisch herhaald. In 2020 werd een nieuwe, identieke telling uitgevoerd om de trend van ree en damhert ten opzichte van 2014 in kaart te brengen. In de tussenperiode werden ook tellingen uitgevoerd door vrijwilligers.

    Verschillende telmethodes werden gecombineerd om een zo gedetailleerd mogelijk beeld te krijgen. Er werd gewerkt met 3 vaste wandeltrajecten, met een vast autotraject dat steeds na schemering werd gereden, en aanvullend ook met een vaste fietsroute. Per traject werd berekend hoeveel dieren van welke soort per kilometer werden waargenomen. De gegevens van al deze jaren werden vergeleken.

    Forse stijging bij de damherten en reeën

    De resultaten tonen zowel voor ree als voor damhert een forse stijging aan. In de periode 2010-2014 bleven beide populaties nog relatief stabiel, maar sindsdien zijn de aantallen van beide soorten fors omhoog gegaan. De grootste stijging werd opgetekend in de periode 2017-2018. Ditzelfde beeld zien we bij elk van de gebruikte telmethodes terugkeren. Ander grofwild, zoals everzwijn, werd niet waargenomen tijdens de tellingen.

    Schade

    Bij te hoge aantallen reeën en damherten veroorzaken deze dieren aanzienlijke schade aan de natuur. Spontane of aangeplante bosverjonging wordt dan tegengewerkt doordat veel jonge boompjes en zaailingen worden aangevreten. Typische bosplanten gaan achteruit of verdwijnen zelfs als er teveel aan geknaagd wordt. Om die reden kan je in het Drongengoed tegenwoordig omheiningen zien staan rondom verse bosaanplantingen. Een ander probleem is dat overstekende reeën en damherten een impact hebben op de verkeersveiligheid, zeker voor de gewestwegen in de buurt. Op de lokale wegen zijn dan ook al meerdere aanrijdingen van overstekend wild gebeurd. Je snelheid aanpassen als je over een bosrijk traject rijdt is dan ook verstandig. Tot slot lijden landbouwers en boomkwekers economische schade wanneer de dieren hun gewassen of jonge boompjes voor een lekkernij aanzien.

    Van aanvaardbare naar te hoge aantallen

    Sinds iets meer dan tien jaar geleden enkele ontsnapte exemplaren zich vestigden is er in het Drongengoed een populatie damherten aanwezig. Hoewel het geen inheemse soort is, wordt een beperkte populatie getolereerd op voorwaarde dat de draagkracht van het gebied niet overschreden wordt en er geen duidelijke schade in omliggende gebieden wordt waargenomen. De nieuwe telgegevens en de toenemende meldingen van schade in de buurt wijzen er op dat zowel de uitheemse damherten als de inheemse reeën fors in aantallen zijn toegenomen. Dat er moet ingegrepen worden, is duidelijk. Welke ingrepen nodig en haalbaar zijn, wordt op dit ogenblik verder onderzocht.

    Toekomstvisie

    Het Agentschap Natuur en Bos vroeg aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een wetenschappelijk onderbouwd aanpak voor het beheer voor reewild en damhert in Drongengoed uit te werken, rekening houdend met de verschillende doelstellingen voor het gebied. Het INBO brengt in kaart welke doelstellingen bereikt moeten worden in en rond het kerngebied en onderzoekt welke maatregelen hiervoor in aanmerking kunnen komen. Een deel maatregelen wordt op dit ogenblik al toegepast, maar dit volstaat niet. Dat het om een mix van maatregelen zal moeten gaan, waar zowel sensibilisatie, preventie als populatiebeheer deel van uitmaken, is nu al duidelijk. Dit plan wordt in overleg met verschillende betrokken partners opgemaakt.

    Coronaproof dieren tellen

    De tellingen konden maar plaatsvinden dankzij de inzet en medewerking van Wildbeheereenheid Langs de Hoge Kale, WBE De Kampel, de vrijwilligers van Natuurpunt Maldegem-Knesselare, Defensie, onafhankelijke vrijwilligers en verschillende medewerkers van Natuur en Bos. Dit vergde bijzondere inspanningen van iedereen in verband met veiligheid en flexibiliteit omdat de tellingen plaatsvonden in de eerste corona lockdown-periode. We houden er dan ook aan om iedereen die direct of indirect aan dit project heeft meegewerkt nogmaals van harte te danken.

    Natuurbeheer Overlast / schade
    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk
    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk