Pers & nieuws

Pers & nieuws

Journalisten kunnen terecht bij de woordvoerder van het Agentschap voor Natuur en Bos:

Agentschap voor Natuur en Bos
Havenlaan 88 bus 75, 1000 Brussel
pers.natuurenbos@vlaanderen.be

  • 14/01

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Jacht

    14/01

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Tussen 1958 en 2008 werden er in Vlaams-Brabant nagenoeg geen everzwijnen waargenomen. Vanaf 2012 werden er in het Meerdaalwoud everzwijnsporen gesignaleerd en vanaf 2016 werden de eerste biggen waargenomen door onze boswachters, wat wijst op  een gevestigde populatie.

    De dieren zijn wellicht vanuit Wallonië naar het Meerdaalwoud, het Heverleebos (www.natuurenbos.be/meerdaalwoud-en-heverleebos) en de Dijlevallei gemigreerd. Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen. Je vindt ze in alle grote West-Europese bosgebieden. Normaal gezien houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters zijn echter niet meer vanzelfsprekend, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel (maïs, eikels) is in onze natuur ook geen gebrek.

    Daardoor neemt de populatie snel toe, vooral in de Dijlevallei en het Meerdaalwoud.

    Voordelig voor bossen, nadelig voor akkers en tuinen

    Everzwijnen hebben zowel een positieve als een negatieve impact op hun omgeving. Ze spelen een belangrijke rol in de natuurlijke verjonging van soorten als eik en beuk, maar een te grote populatie kan het ecologisch evenwicht in bos- en natuurgebieden ernstig verstoren. Recreanten lopen weliswaar geen gevaar, zolang ze de dieren niet bedreigen of insluiten. Er was wel een melding van een loslopende hond die stevig werd aangepakt door een everzwijn. Everzwijnen zorgen echter ook voor schade. Landbouwers signaleerden al enkele schadegevallen, een paar tuinen werden ’s nachts omgewoeld en er werd één verkeersongeval geregistreerd als gevolg van een aanrijding met een robuuste keiler (mannelijk everzwijn).

    Deze situatie wordt nauwgezet opgevolgd. Het Agentschap voor Natuur en Bos heeft een centraal meldpunt (https://eloket.natuurenbos.be) voor schade en plaatste tientallen wildcamera’s in Heverleebos, Meerdaalwoud, de Dijle- en de Laanvallei om zo een beter zicht te krijgen op de populatie en op de effecten van de maatregelen die afgesproken werden.

    Sinds februari 2017 werden er in Vlaanderen tien faunabeheerzones opgericht. Meerdaalwoud, Heverleebos en de Dijlevallei vallen onder faunabeheerzone 8, waarin het Agentschap voor Natuur en Bos, de Boerenbond, de lokale wildbeheereenheden en de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud samen beslissen over de globale aanpak van de everzwijnenproblematiek. Deze verenigingen erkennen de waardevolle rol die everzwijnen spelen binnen het ecosysteem van grote bos- en natuurgebieden , maar beseffen ook dat de populatie onder controle moet worden gehouden om schade aan de omliggende landbouwgebieden te vermijden.

    Preventieve maatregelen en gerichte acties

    Preventieve maatregelen, zoals het afspannen van tuinen of sportterreinen die grenzen aan bosgebied, het plaatsen van schrikdraad rond geïsoleerde landbouwpercelen en het aanlijnen van honden zijn doeltreffend, maar helaas niet voldoende. De everzwijnen moeten daarom ook op een doordachte manier bejaagd worden. Everzwijnen zijn slimme dieren die weten waar het veilig is en waar niet. Als ze actief bejaagd worden in landbouwgebieden, zullen ze die plaatsen al snel mijden en zich terugtrekken in de grote natuurgebieden, waar het rustig en veilig is. Zo zullen ze maximaal uit tuinen en akkers wegblijven. Als de populatie desondanks toch blijft toenemen, worden er een aantal gerichte acties georganiseerd in de kerngebieden. Dat gebeurt tijdens de wintermaanden, omdat landbouwgebieden dan minder schadegevoelig zijn en het dus niet zo erg is als everzwijnen zich daar na een jachtactiviteit tijdelijk ophouden.

    Omdat het Meerdaalwoud onmiddellijk grenst aan grote landbouwzones, is een specifiekere jachtstrategie uitgewerkt. Bedoeling is om in de periode tussen zaaien en oogsten aan de bosrand intensief te jagen op everzwijnen. Zo zullen de dieren meer geneigd zijn midden in het bos te blijven, waar het veilig en voedselrijk is, en minder schade aan landbouwgewassen veroorzaken. Sinds 2016 was er een afschot van 24 everzwijnen in het Meerdaalwoud. Op een populatie van naar schatting 100 dieren is dat echter te weinig om groei van de populatie tegen te gaan.

    Stille drukjacht: veilig en efficiënt

    Daarom werd in het faunabeheerzoneoverleg afgesproken om deze winter 3 stille drukjachten te organiseren op everzwijnen. In Meerdaalwoud vindt de derde drukjacht plaats op 18 januari (in het deel ten westen van de N25). Op strategische plaatsen werden 45 hoogzitten geplaatst. Vandaaruit heeft de jager een goed overzicht en wordt elk schot opgevangen in de grond zodat het risico op een verloren kogel onbestaande is. Vijftig trackers in fluorescerende kledij wandelen in groepjes rustig door de bestanden, de natuurlijke verjonging, de bramen en de varens. In tegenstelling tot een drijfjacht worden de dieren niet opgejaagd, zodat de everzwijnen rustig in beweging komen en de hoogzit naderen van waaruit de jager een veilig schot kan plaatsen.

    Deze methode wordt al decennia met succes toegepast in Duitsland, in de Ardennen en de laatste jaren ook in Vlaanderen. Het wildbeheer kan zo op een veilige manier, op een beperkt aantal dagen en met een beperkte verstoring worden uitgevoerd. Daarbij worden ook landbouwers, jagers, natuurbeheerders en gemeentebesturen actief betrokken zodat er een breder draagvlak ontstaat, zowel voor de gewenste aanwezigheid van dit iconische zoogdier in onze bossen als voor de noodzaak op actief beheer ervan.

    Er staat een team met speurhonden klaar om indien nodig een zoekactie te organiseren wanneer een dier niet onmiddellijk teruggevonden wordt na een niet-dodelijk schot. Een veearts en het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek volgen de jachtactiviteit mee op, conform de regels met betrekking tot de preventie van Afrikaanse varkenspest. Na de stille drukjacht volgt er een evaluatie en wordt er beslist of er navolging komt in andere delen van het bos.

    Om de veiligheid nog beter te waarborgen worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden gesloten. Zo wordt de westkant van het Meerdaalwoud op 18 januari tussen 8 en 14 uur afgesloten. Vanaf 17 januari zal dat verbod aan alle toegangspaden geafficheerd worden. Wandelaars worden al vroeger ingelicht via de vaste infoborden.

    De pers kan voor of na de jachtactiviteit terecht bij de woordvoerder of de regiobeheerder van het Agentschap voor Natuur en Bos. Tijdens de jacht is er om veiligheidsredenen geen mogelijkheid om de pers te woord te staan. Na de activiteit wordt er een persbericht verspreid met de resultaten.

    Meer info: www.natuurenbos.be/everzwijnen

     

    Jacht
    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud
    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud
  • 11/01

    Voormalig boswachtershuis De Fonteyn krijgt dakisolatie van gras

    Natuurbeheer

    11/01

    Voormalig boswachtershuis De Fonteyn krijgt dakisolatie van gras

    Voormalig boswachtershuis De Fonteyn krijgt dakisolatie van gras

    In de winter van 2018 gaf het Agentschap voor Natuur en Bos het boswachterhuis De Fonteyn, in het Heverleebos in Oud-Heverlee, in concessie aan Regionaal Landschap Dijleland. Het Regionaal Landschap zal de woning en aanpalende schuur grondig renoveren en dan inrichten als streekhuis met kantoren, een infopunt en vergaderlocaties. Het streekhuis kreeg de naam Huize Dijleland.

    Opmerkelijk is dat het Regionaal Landschap Dijleland ervoor kiest om het dak te isoleren met isolatiematten op basis van gras. Dat is een innovatief product dat uitgewerkt wordt in het kader van het Europese Interregproject GrasGoed. Binnen GrasGoed onderzoeken het Agentschap voor Natuur en Bos en Natuurpunt samen met natuurbeheerders, bedrijven en kennisinstellingen uit Vlaanderen en Nederland hoe van grasmaaisel uit natuurgebieden hoogwaardige producten kunnen gemaakt worden.

    De producenten van de isolatiematten zijn het Nederlandse bedrijf Newfoss en het Zwitserse bedrijf Gramitherm. Zij maakten de matten van het grasmaaisel dat vrijkwam bij het beheer van de natuurgebieden van ANB en Natuurpunt. “Na een wasbeurt wordt het maaisel met superscherpe messen fijngesneden in stukjes van enkele centimeters groot. Via een biologisch proces kunnen de vezels gescheiden worden van de inhoudsstoffen zoals suikers, eiwitten en mineralen. Het zijn de vezels die gebruikt worden voor de isolatiematten. De isolerende platen bestaan voor minstens 75% uit grasvezels, zegt Willy Verbeke, expert graslandbeheer en biomassa bij Natuurinvest, de investeringstak van het Agentschap voor Natuur en Bos.

    “Isolatiematten op basis van maaisel uit natuurgebieden zijn een duurzaam alternatief voor bestaande minerale isolatiematten”, voegt Willy Verbeke er nog aan toe. “De platen hebben een lambda isolatiewaarde van 0.04, zijn brandvertragend en voldoen aan alle eisen die gelden in de bouwsector”, aldus Verbeke. Een bijkomend én een groot voordeel is dat de matten aangenaam zijn om mee te werken. Toch is slechts 5% van alle isolatiemateriaal op de markt biobased.

    Praktisch

    Op maandag 14 januari bent u tussen 10u en 12u uitgenodigd voor een werfbezoek aan Huize Dijleland o.l.v. Jan Verroken van Regionaal Landschap Dijleland en een woordje uitleg over Gramitherm en grasisolatie door bedrijfsleider Christian Roggeman.

    Plaats van afspraak: Agentschap voor Natuur en Bos Regiokantoor Meerdaal Prosperdreef 1 3054 Vaalbeek

    Persinformatie: Liesbet De Keersmaecker communicatiemedewerker Agentschap voor Natuur en Bos en Natuurinvest 0479 82 03 99

    Inhoudelijke informatie: Natuurinvest Willy Verbeke expert graslandbeheer en biomassa 0497 31 65 81

    Natuurpunt Katrien Wijns projectleider GrasGoed 0497 05 29 21

    Natuurbeheer
    Voormalig boswachtershuis De Fonteyn krijgt dakisolatie van gras
    Voormalig boswachtershuis De Fonteyn krijgt dakisolatie van gras
  • 11/01

    Jachtexamen 2019

    Jacht

    11/01

    Jachtexamen 2019

    Jachtexamen 2019

    Het inschrijvingsgeld voor het theoretisch jachtexamen bedraagt 70 euro. Inschrijven kan enkel met het elektronisch inschrijvingsformulier via het E-loket van het Agentschap voor Natuur en Bos op www.natuurenbos.be/e-loket. Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij het ANB (Havenlaan 88 bus 75, 1000 Brussel, tel. 02/553.81.02 of via jachtexamen@vlaanderen.be). Het ingevulde formulier moet dan uiterlijk op 18 maart 2019 met een aangetekende brief op dit adres toekomen en het inschrijvingsgeld moet tegen dan betaald zijn. Als er een probleem is met het e-loket, kan het ANB beslissen om dit ook voor andere kandidaten toe te laten.

    Praktisch jachtexamen

    Het praktisch jachtexamen omvat drie vakken: (1) veilige omgang met vuurwapens en munitie, (2) schietvaardigheidsproef met het hagelgeweer, en (3) schietvaardigheidsproef met het kogelgeweer. Slagen voor vak 1 is noodzakelijk om aan de volgende twee vakken deel te nemen. Een kandidaat die niet slaagt voor de drie vakken ontvangt een deelbewijs voor de vakken waarvoor hij wel slaagde. Bij een volgend examen wordt hij dan vrijgesteld voor de vakken waarvoor hij dit geldig deelbewijs (drie jaar) kan voorleggen.   Vakken 1 en 2 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vinden plaats op 5, 6, 7, 8 en 9 augustus 2019 (eventueel 12 augustus 2019 bij uitzonderlijk veel kandidaten) in  Ruisbroek (Puurs – Sint-Amands) en vak 3 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vindt plaats op 13 en 14 augustus 2019 in  Leopoldsburg.

    Het inschrijvingsgeld voor het praktisch jachtexamen bedraagt:

    • 180 euro voor kandidaten die zich inschrijven voor het volledige examen
    • 100 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vak 1
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 2
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 3

    Ook de  inschrijving voor het praktisch jachtexamen kan enkel via het E-loket van het Agentschap voor Natuur en Bos. Het elektronisch inschrijvingsformulier (inclusief betaling) moet voor 17 juni 2019 zijn ingediend.

    Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen ook hier inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij het ANB op voormeld adres. En ook hier geldt  deze werkwijze bij problemen met het E-loket.  Het ingevulde formulier moet dan voor 17 juni 2019 met een aangetekende brief op dit adres toekomen en het inschrijvingsgeld moet tegen dan betaald zijn. Meer info op www.natuurenbos.be/jachtexamen.  

    Jacht
    Jachtexamen 2019
    Jachtexamen 2019
  • 10/01

    Meer veiligheid en meer natuurwaarden door stormvloedkering en afgraving in IJzermonding

    Natuurbeheer

    10/01

    Meer veiligheid en meer natuurwaarden door stormvloedkering en afgraving in IJzermonding

    Meer veiligheid en meer natuurwaarden door stormvloedkering en afgraving in IJzermonding

    In het voorjaar van 2018 startte afdeling KUST van het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust met de bouw van de stormvloedkering aan de monding van de IJzer. Deze constructie moet Nieuwpoort en het achterland beschermen tegen zware stormvloeden en hoge waterstanden. De grootschalige werken hebben een impact op de natuurwaarden van het aanpalende natuurgebied De IJzermonding, dat beheerd wordt door Natuur en Bos van de Vlaamse overheid. Daarom hebben beide overheidsdiensten nu de handen in elkaar geslagen om in het gebied de slikken en schorren te herstellen. Een zone van drie hectare, die ooit werd opgespoten, wordt nu afgegraven. De zone heeft maar een beperkte ecologische waarde.

    Slikken en schorren behoren tot de topnatuur van Europa. In de slikken en schorren krioelt het van leven. Kiezel-, blauw- en groenwieren tieren er weelderig. Die microscopische plantjes leggen het slik vast en geven zo planten als zeekraal de kans om te groeien. Door de vruchtbare kleideeltjes die telkens achterblijven, is het slik een overvloedig gedekte tafel voor miljoenen kleine ongewervelden, zoals wormen, kreeftachtigen en slakjes, die leven van organisch afval, en op hun beurt het belangrijkste voedsel vormen voor tal van vissen en vogels. Het hele jaar door vind je er scholeksters en bergeenden voedsel zoeken bij laagtij. De schorre ligt iets hoger. Onder andere schorrenkruid, zeekraal en de paarsbloeiende lamsoor zullen er een plaatsje vinden.

    Tijdens de werken is het natuurgebied minder toegankelijk. We danken je voor je begrip!

    Natuurbeheer
    Meer veiligheid en meer natuurwaarden door stormvloedkering en afgraving in IJzermonding
    Meer veiligheid en meer natuurwaarden door stormvloedkering en afgraving in IJzermonding
  • 09/01

    Nieuwe voorwaarden voor visverloven en regels voor hengelaars

    Visserij

    09/01

    Nieuwe voorwaarden voor visverloven en regels voor hengelaars

    Nieuwe voorwaarden voor visverloven en regels voor hengelaars

    Goedkopere tarieven voor hengeljeugd

    Hengelen in openbare wateren is populair in Vlaanderen. Ook jongeren gooien graag een hengeltje uit, vooral karpervissen en het hengelen op roofvis valt bij hen in de smaak. Om de hengelsport bij de jeugd te stimuleren, kan ze vanaf januari genieten van enkele extra voordelen. Jongeren tot en met 17 jaar hebben geen visverlof meer nodig om overdag met één hengel vissen. Voelen ze zich gebeten om twee hengels te gebruiken of om ’s nachts of vanop een bootje te vissen, dan volstaat nu een jaarlijks jeugdvisverlof (5 euro). Vroeger hadden ook jongeren hiervoor een groot visverlof (48 euro) nodig.   Een hengelaar die vis meeneemt voor consumptie of aasvissen gebruikt, heeft vanaf 1 januari een groot in plaats van een gewoon visverlof (13 euro) nodig omdat hij een grotere druk op het visbestand uitoefent. Alle info over het visverlof en het online aanvragen ervan: zie www.visverlof.be.

    Betere controle dankzij verbod op leefnet

    Sinds vorig najaar gelden in Vlaanderen ook nieuwe visserijregels voor alle hengelaars. Het leefnet – een fijnmazig net om gevangen vis een poosje te bewaren – is niet meer toegelaten. Dat garandeert een betere handhaving van de regels voor het meenemen, vervoeren en in bezit houden van vissen. Uit een enquête bleek dat de meeste hengelaars hiervoor zelf vragende partij waren.

    Ook nieuw is een lijst van 10 vissoorten die de hengelaar nog mag meenemen, vervoeren of als aasvis gebruiken. Hij mag maximum 5 vissen (groter dan 15 cm) meenemen voor consumptie en maximum 20 aasvisjes (kleiner of gelijk aan 15 cm) bezitten en vervoeren, waarvan 5 levende. Zowel de vissoorten voor consumptie als de aasvissen moeten tot die lijst behoren. Het nieuwe visserijreglement houdt ook een betere bescherming in van snoekbaars - een zeer gegeerde vissoort bij heel wat hengelaars in Vlaanderen - door een maximummaat van 70 centimeter. Administrateur-generaal Marleen Evenepoel: “Vlaanderen heeft tal van aangename plekjes om al dan niet in groep te hengelen. Dat blijkt ook uit het groot aantal hengelsportbeoefenaars, zo’n  65.000 zijn er actief langs onze openbare wateren. Door de visverloven voor de jongeren onder hen nog voordeliger en in sommige gevallen zelfs gratis te maken, geven we ze een extra duwtje in de rug om de natuur in trekken en te genieten van het hengelplezier. Aan de recente aanpassingen van de visserijwetgeving ging intensief overleg met de Vlaamse vissersverenigingen vooraf.  Ik ben heel tevreden dat de hengelsector zelf vragende partij was om maatregelen te nemen die de controle op het meenemen van vissen verbeteren, dat toont hun sterke betrokkenheid en groot respect voor de natuur des te meer aan.”

    Meer info

    Alle details over de nieuwe visserijwetgeving en het visverlof staan (in 5 talen) op www.natuurenbos.be/beleid-wetgeving/natuurgebruik/visserij/wetgeving.

    Alle info over de openbare visserij staat hier: www.natuurenbos.be/visserij en www.visverlof.be.

    In dit artikel staat een gedetailleerde toelichting over de nieuwe voorwaarden voor het visverlof en de nieuwe visserijregels.

    Visserij
    Nieuwe voorwaarden voor visverloven en regels voor hengelaars
    Nieuwe voorwaarden voor visverloven en regels voor hengelaars