Pers & nieuws

  • 29/07

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    Natuurbeheer

    29/07

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    In de volledige provincie Antwerpen geldt vanaf woensdag 29/07 een avondklok die ingaat om 23.30. Hierdoor ziet Natuur en Bos zich genoodzaakt om de drie bivakzones in de provincie te sluiten. Het gaat om de paalkampeerplaatsen Hoge Vijvers Arendonk, Wortel Kolonie in Hoogstraten én het Olens Broek in Herentals. De bivakzones zullen vanaf 29/07 zowel overdag als 's nachts niet meer toegankelijk zijn voor bezoekers. Deze sluiting blijft van kracht zolang de nieuwe corona-maatregelen gelden. 

    Natuurbeheer
    Sluiting bivakzones Antwerpen
    Sluiting bivakzones Antwerpen
  • 24/07

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    Natuurbeheer

    24/07

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    In september 2019 werd een kleine populatie Europese bidsprinkhanen gevonden midden in natuurgebied, op een heideterrein in Midden-Limburg. Vermoedelijk zijn de dieren daar terechtgekomen door het passief meeliften met transport en nadien verdere verspreiding in de buurt. Paring werd toen vastgesteld en de populatie betrof minimum een 8-tal verschillende volwassen exemplaren. Opmerkelijk feit is het bijzondere paringsritueel van de bidsprinkhaan. Het vrouwtje eet het mannetje immers op.

    Begin juli stelde een vrijwilliger van Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid vast dat er juveniele bidsprinkhanen aanwezig waren in het Midden-Limburgs heideterrein. Tot nog toe werden 3 juveniele exemplaren gevonden. Ze meten tussen de 2,5 en 3 centimeter. Gelet op hun grootte, moeten de nimfen al minstens 3 vervellingen hebben ondergaan. Heel wat insecten, zoals sprinkhanen en krekels, groeien door een aantal vervellingen uit van kleine nimfen, zo noemt men de juveniele insecten, tot adulte exemplaren.

    De nimfen van de bidsprinkhaan barsten letterlijk uit hun vel. Wanneer ze door te groeien groter worden moet de oude huid plaats maken voor een nieuwe grotere huid. Bij de geboorte lijkt de enkele millimeter grootte nimf al op een volwassen exemplaar. Wanneer de nimf vleugels heeft, heeft het de laatste vervelling achter de rug. Vanaf dan wordt er gesproken over een imago. Volwassen bidsprinkhanen leven gemiddeld een 40-tal dagen.

    De bidsprinkhaan is een warmteminnende soort, die nieuw is voor Vlaanderen. Als gevolg van de klimaatverandering komen in noordelijke gebieden steeds meer geschikte omgevingscondities voor waarin bidsprinkhanen kunnen gedijen. De Europese bidsprinkhaan jaagt in lage begroeiingen en struiken op insecten en andere geleedpotigen, kleiner dan hijzelf.

    Natuurbeheer
    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein
    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein
  • 24/07

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    Natuurinspectie

    24/07

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    De natuurinspectie verbaliseerde in 2017 een landbouwbedrijf uit Beveren voor het gebruik van pesticiden in natuurgebied. De landbouwer had meer dan 500 m perceelsranden en sloten met pesticiden bewerkt. De man bleek al eerder te zijn veroordeeld voor gelijkaardige feiten door de Afdeling Handhaving Omgeving, een bestuurlijke beboetingsentiteit van het Vlaams Gewest. De initiële boete voor de feiten uit 2017 bedroeg 16.292 euro, wat teruggebracht werd tot 7.325 euro. Naast deze boete riskeert de man ook een deel van de landbouwsubsidies die Europa geeft als steunmaatregelen aan de Landbouw te moeten terugbetalen. Concreet gaat het over de ‘vergroeningspremie’ die landbouwers standaard krijgen als ze voldoen aan vergroeningsmaatregelen om het landbouwlandschap met haar natuurelementen intact te houden. Natuur en Bos benadrukt het belang van het correct naleven van de natuurwetgeving. Overtreders zullen bestraft worden.

    Natuurinspectie
    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad
    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad
  • 20/07

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Natuurbeheer

    20/07

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Natuurvriendelijke tuinen zijn een trend. Want elke tuin kan een viersterrenhotel met koud buffet zijn voor roodborstjes, egels, waterjuffers en talloze andere fascinerende dieren. Bovendien kan zo’n tuin beter tegen droogte en hitte. Je hebt geen dure meststoffen nodig en van tuinafval is geen sprake meer. Kortom: een win-win-situatie. Toch blijft het voor veel mensen moeilijk om de stap te zetten. Want een saai gazon omvormen tot een bloemenrijk graslandje, hoe begin je daar nu concreet aan?! De tuinrangers weten raad en brengen je advies.

    “Waarom zou een natuurgebied stoppen aan de rand van onze tuinen? Mensen onderschatten vaak hoe veel ze voor de natuur en het klimaat kunnen doen in hun eigen tuin, ook al is die soms maar een zakdoek groot. De tuinrangers kunnen helpen om het natuurpotentieel van onze tuinen ten volle te benutten", zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir.

    Waregem, Sint-Niklaas, Zwalm, Brakel, Geraardsbergen, Leuven, Turnhout, Boom, Kalmthout en Genk. Dit zijn de 10 steden en gemeenten die instappen in het pilootproject van Inverde en Natuur en Bos om tuinrangers op te leiden. “Per gemeente stellen we een rangerteam samen van 2 tot 10 enthousiaste tuinliefhebbers met een hart voor de natuur”, zegt Werner Van Craenenbroeck van Inverde. “Na een korte maar intensieve opleiding van 6 dagen zijn onze tuinrangers klaar voor hun eerste tuinsafari. Gewapend met een rugzak vol safarimateriaal en handige infofiches over de aanleg van een bloemenweide of een gemengde haag.”

    Vandaag start de zoektocht naar kandidaten die uit het juiste hout gesneden zijn. “Het is natuurlijk erg mooi meegenomen als je al een aantal planten- en diersoorten kan herkennen. Maar veel belangrijker is enige ervaring met tuinieren, veel goesting om bij te leren en het nodige enthousiasme om je passie door te geven,” aldus Werner Van Craenenbroeck. “En oh ja, het helpt ook als je een beetje overweg kan met een smartphone en facebook.”

    Inverde hoopt dat de eerste tuinranger-teams eind november aan de slag zullen kunnen. En het is niet de bedoeling dat het bij 10 steden en gemeenten blijft. Inverde heeft de ambitie om in de loop van 2021 en 2022 tuinrangerwerkingen op te starten in alle Vlaamse gemeenten. “Want Vlaanderen bestaat voor ongeveer 9% uit kleine en grote tuinen. Samen kunnen we het grootste natuurgebied van het land creëren!”, aldus Tom Embo, directeur van Inverde.

    Meer informatie vindt u op  www.tuinrangers.be

    Natuurbeheer
    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.
    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.
  • 08/07

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    08/07

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Een grote collectie met rozen in het domein is gerangschikt volgens herkomst. Typische rozenlanden als België, Nederland, Duitsland en Engeland zijn uiteraard goed vertegenwoordigd. Maar ook landen als Japan, China, Australië of Denemarken hebben een aparte deeltuin, naast collecties stamrozen, klimrozen of Lens-rozen. Om de collectie ook beter op beleving én op het natuurverhaal te laten scoren diende een hertekening van de hele tuin zich aan.

    Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos: “De rozentuin van Coloma vindt zijn gelijke niet. Maar we mogen ook niet blind zijn voor nieuwe maatschappelijke behoeften. We mogen en moéten ambitieus zijn in het hertekenen van het domein, waarbij we vertrekken van de sterktes en de expertise die we al ruim 20 jaar hebben opgebouwd. Natuur en Bos wil een nieuw en aantrekkelijk verhaal voor de rozentuin, met centraal daarin de roos met focus op natuur- en cultuurbeleving doorheen álle seizoenen en voor álle bezoekers.”

    De ambitieuze plannen sporen ook samen met de visie van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw. De gemeente kocht onlangs het aangrenzende landhuis De Viron, waar binnenkort o.a. de gemeentelijke bib, de vrijetijdsdiensten en het toerismekantoor worden gehuisvest. Burgemeester Luc Deconinck: “Het park met de rozencollectie is een grote troef voor de gemeente. We zijn blij om met Natuur en Bos de mogelijkheden te kunnen bekijken voor een versie 2.0 van de rozentuin. De nieuwe visie die we gaan ontwikkelen zal ook antwoord geven op de vele evenementen die we organiseren in het domein, van kampioenschappen voor trekpaarden tot het Gordelfestival. Zo denken we ook aan een ruime shelter of onthaalruimte in de rozentuin zelf, complementair aan onze ontmoetingsruimten en zalen in het kasteel en landhuis De Viron.”

    Ideeën voor toekomstige inrichting

    De ambities worden vormgegeven binnen een Europese wedstrijd, waarbij 4 ontwerpers mogen meedingen naar de uiteindelijke opdracht: het ontwikkelen van een masterplan voor het domein van Coloma en de rozencollectie. Het team Vlaams Bouwmeester hanteert daarvoor al vele jaren de Open Oproep-procedure, die vaker voor projecten van dergelijke omvang wordt ingezet. Eén van selectiecriteria zal ook duurzaamheid zijn: beheertechnieken, waterbeheersing en organische kringlopen. Met deze wedstrijd willen Natuur en Bos en de gemeente eerst en vooral meer ideeën krijgen van hoe de rozentuin in de toekomst zou kunnen worden ingericht.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt
    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt
  • 06/07

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    Natuurbeleving

    06/07

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    In opdracht van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid starten specialisten met de behandeling van zes muurschilderingen in Vloethemveld. Net als voor de recente renovatie- en conservatiewerken aan de gebouwen werkt Natuur en Bos daarvoor samen met Het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid. De werken worden uitgevoerd op basis van het advies van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.

    De muurschilderijen stellen onder meer twee vechtende figuren te paard voor en een vrouwelijke figuur die omringd is door drie mannelijke figuren. De stijl herinnert aan de klassieke mythologie. De muurschilderingen zijn gemaakt door de krijgsgevangenen die na WOII in Vloethemveld verbleven. Ze gebruikten daarvoor zwarte verf op een witgeschilderde pleisterlaag. 

    Eind 1944 richtte het Britse leger in het munitiedepot een krijgsgevangenenkamp in, het grootste in België. Het bleef in gebruik tot september 1946. Het kon zo’n 62.000 krijgsgevangenen tegelijk huisvesten. De krijgsgevangenen zaten in vier kampen. De barak waarin de muurschilderingen zich bevinden, ligt in het zuiden van het gebied, in het voormalige P.O.W. camp nr. 2226. Wil je daar meer over weten? Raadpleeg de digitale gids 'Vloethemveld verborgen parel' in de bookstore van Apple of boek een geleide wandeling in Kamp Vloethemveld via vloethemveld@zedelgem.be,  050 28 83 30, of 050 81 02 11.

    Intussen werkt Natuur en Bos samen met de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij volop verder aan de opening van het Kamphuis en Kamp Vloethemveld. Samen werken we stap voor stap aan het behoud van en de zorg voor de natuur en het erfgoed in Vloethemveld. Alle ontwikkelingen kun je volgen via onze Facebookpagina.

    Natuurbeleving
    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld
    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld
  • 02/07

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Natuurbeheer

    02/07

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Poelenonderzoek in Drongengoed: tellen is weten

    De monitoring vond plaats van midden maart tot midden april. In elke poel werden twee keer fuiken uitgezet op twee verschillende momenten. Per poel werden minimum twee fuiken geplaatst gedurende ongeveer 24u.  

    Alpenwatersalamander als topper  

    In de regio worden alle watersalamandersoorten die in Vlaanderen leven aangetroffen: de alpenwater-, kleine water-, vinpoot- en kamsalamander. In aantallen stak de alpenwatersalamander met kop en schouders boven de anderen uit.  

    “Met onze fuiken hebben we op verschillende momenten in 21 poelen in totaal 2564 salamanders gevangen, waarvan 18 kamsalamanders. In 3 van de 21 poelen werd kamsalamander aangetroffen”, legt coördinator Lien Bastiaenssens uit. “Dat is zeer goed nieuws. Aan de hand van het individuele buikpatroon proberen we nu de meest zeldzame, de kamsalamanders, individueel te identificeren.”  

    Kamsalamanders danken hun naam aan de getande rugkam die de mannetjes in het voorjaar ontwikkelen. Een belangrijk kenmerk is ook de oranje buik met daarop zwarte vlekken. De kamsalamander is een grote salamander die een lengte kan bereiken van wel 18 cm. Hij is de meest bedreigde en meest zeldzame van de salamanders. Aan de hand van de vlekken op de buik is het mogelijk om een kamsalamander individueel te herkennen. In iedere poel waar kamsalamander gevonden werd, werden ook de andere drie soorten aangetroffen.  

    Kamsalamander, een amfibie met Europese bescherming  

    Sinds december 2019 is het Soortenbeschermingsplan (SBP) kamsalamander van kracht. Dit is een actieplan binnen het Vlaamse natuurbeleid dat invulling geeft aan de (inter)nationale verplichtingen om deze dieren te beschermen. De kamsalamander is immers een salamandersoort die een internationale bescherming geniet. In het Drongengoed wordt alles in het werk gesteld om deze kwetsbare diersoort veilig te stellen en kansen te creëren zodat deze dieren zich verder kunnen uitbreiden.  

    Zijn we daar blij mee?  

    “Zeker!” stelt coördinator Lien. “We zijn hier blij mee omdat de resultaten van vorig jaar erg waren tegen gevallen. Toen hadden we slechts 2 kamsalamanders gevonden, elk in een andere poel, en vreesden we ervoor dat we met een zeer kleine spookpopulatie te maken hadden. Een spookpopulatie is een populatie die er wel nog is maar die niet meer aan voortplanting doet. Het feit dat we dit jaar met zekerheid 18 verschillende individuen hebben gevangen en dit in 3 verschillende poelen geeft ons weer hoop.” 

    Daarnaast kregen we ook zeer positief nieuws van het Regionaal Landschap Meetjesland. Zij nemen de poelen bij particulieren rond het Drongengoed voor hun rekening. “Daar werd in één van de poelen, op amper een boogscheut van één van onze kamsalamanderpoelen, een jonge kamsalamander ontdekt. Dit houdt in dat er wel degelijk zeer recent nog sprake was van voortplanting.”  

    Verder bouwen aan een poelennetwerk  

    In de toekomst worden nog verschillende extra poelen aangelegd zodat er verder kan gewerkt aan een kwalitatieve leefomgeving voor deze dieren. Momenteel wordt naar geschikte locaties gezocht aan de hand van grondboringen.  

    Natuurbeheer
    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed
    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed
  • 02/07

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Natuurbeheer

    02/07

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Het Butselbos vormde tot het midden van de 19e eeuw nog een aaneengesloten boscomplex van ongeveer 170 hectare op het plateau tussen Lubbeek en Boutersem. Op dat moment was het in feite al maar een restant van een nog veel groter bosgebied van rond de 400 ha, dat hier tot eind 18e eeuw aanwezig was. De bosontginning ging echter ook na de tweede helft van de 19e eeuw nog door, wat er toe leidde dat de oppervlakte van het Butselbos verder verminderde en er ook centraal in het oude bos akkerpercelen verschenen.

    Natuur en Bos verwierf de voorbije twintig jaar al een 42 hectare, voornamelijk aan de noordrand van het bos op het grondgebied van Lubbeek. Door de aankoop die nu gerealiseerd kon worden, komt  het grootste deel van de resterende historische bospercelen in het centrale en zuidelijk deel op grondgebied van Boutersem onder natuurbeheer, samen met een 14 hectare akkerbouwontginningen. Hierdoor ontstaat er opnieuw perspectief op het herstel van het 19e-eeuwse Butselbos.

    Natuur en Bos zal de komende maanden in overleg met beide gemeenten een toegankelijkheidsregeling uitwerken voor het fiks uitgebreide bosgebied.  Het wandelnetwerk door het bos zal verbeterd worden en ook een jeugdspeelzone en een hondenlosloopzone worden voorzien.

    Ook op iets langere termijn ligt er heel wat werk op de plank in Butselbos. De akkers in het bos zullen herbebost worden naarmate ze vrijkomen van landbouwgebruik. Maar ook in de bospercelen is er heel wat werk: de voorbije decennia werden veel van de oudere bosbestanden immers gekapt en de kapvlakten raakten overgroeid door jonge opslag van minder gewenste soorten als Amerikaanse eik, Amerikaanse vogelkers, Robinia en Kastanje. De komende jaren zullen er daarom ook in deze gedegradeerde bosbestanden veel nieuwe aanplantingen moeten gebeuren om het bos om te vormen in de richting van een gevarieerder eiken-haagbeukenbos. Dit is het bostype dat van nature in de streek voorkomt op de oudere intact gebleven bosstandplaatsen en veel betere troeven biedt voor de productie van kwaliteitshout en voor het realiseren van waardevolle natuur.

    Natuurbeheer
    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit
    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit
  • 01/07

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Jacht Natuurbeheer

    01/07

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Midden maart, toen bekend geraakte dat Noëlla drachtig was, vaardigde minister Demir een jachtverbod uit in drie zones uit het kerngebied van het wolventerritorium: de militaire domeinen van Leopoldsburg en Oudbergen-Helchteren, alsook het domeinbos Pijnven. Die bescherming was nodig. Niet zozeer omdat men vreesde dat Noëlla of August door een kogel zouden sterven, maar wel om hen de nodige rust te gunnen in het vinden van een geschikte nestlocatie.

    Bovendien stelde dit jachtverbod de boswachters en natuurinspecteurs van Natuur en Bos, alsook de wolvenexperts van het INBO, in staat om in alle sereniteit de monitoring en bescherming van de wolven uit te voeren. Deze tactiek wierp zijn vruchten af. Eind april vermoedde men al dat Noëlla welpjes op de wereld had gezet, het harde bewijs kwam er vorige week toen wildcamera’s foto’s van de vier welpjes namen. Een historisch moment, de eerste wolvenroedel in België in meer dan 150 jaar was een feit.  

    “Nu de bescherming opgeven, zou zonde zijn. Bij verstoring verplaatsen de ouders de welpen naar andere oorden, dat vraagt extra energie en brengt risico’s op aanrijdingen met zich mee. De instelling van een rustzone is absoluut gewenst. Het laat tevens toe dat het wetenschappelijk werk van Natuur en Bos en het INBO kan verdergezet worden,” aldus Demir.

    Geen conflict met everzwijnenoverlast

    Jagersverenigingen vroegen al een tijdje een opheffing van het jachtverbod. Ze verwezen naar de overlast die everzwijnen in de omliggende gebieden veroorzaken. Volgens wetenschappelijk onderzoek heeft de jacht op everzwijnen in dergelijke grote natuurkernen in de zomer echter een tegengesteld effect. Door jacht in de natuurkernen in de zomerperiode wordt het jachtwild net naar de randen geduwd waar ze potentieel schade berokkenen aan de nu erg kwetsbare landbouwgewassen. Een verhoogde jachtdruk installeren in de randzones zodat de dieren niet de neiging hebben uit de natuurkernen te komen in de zomerperiode kan een pak schade vermijden. In het najaar en winter houdt een hogere jachtdruk in de kernen én de randzones de populatie onder controle.

    Minister Demir en Natuur en Bos vragen dan ook aan de jachtsector om via deze wetenschappelijk onderbouwde strategie mee te werken aan het beperken van wildschade bij de landbouw én in woongebieden in de randzone.

    Jacht Natuurbeheer
    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer
    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer