Pers & nieuws

Pers & nieuws

Voor persvragen kun je contact opnemen met het persnummer van Natuur en Bos: 02/553.04.89.

  • 03/12

    23 projecten ontvangen Natuur in je buurtsubsidie

    Subsidies

    03/12

    23 projecten ontvangen Natuur in je buurtsubsidie

    23 projecten ontvangen Natuur in je buurtsubsidie

    De projectsubsidie Natuur in je Buurt ondersteunt projecten die, door middel van natuurontwikkeling of door de aanleg van natuurelementen tegemoetkomen aan een duidelijke maatschappelijke nood. Voorbeelden zijn projecten gericht op het lichamelijk en geestelijk welzijn van mensen door contact met natuur, of het verbeteren van de leefbaarheid van onze leefomgeving door het bieden van verkoeling of het vergroenen van de bebouwde omgeving.

    69 initiatiefnemers dienden een concreet projectvoorstel in. De dossiers werden beoordeeld door een jury met medewerkers van Natuur en Bos,  de VMM, VIPA en Team Vlaamse Bouwmeester. Er werd gekeken naar hun waarde op vlak van duurzaamheid, de mate waarin het project tegemoet komt aan de maatschappelijke uitdaging op vlak van gezondheid door natuurcontact, natuurbeleving, vergroening van bebouwde omgeving of waterinfiltratie en waterretentie, en de bijkomende meerwaarde van het project voor de natuur. De 23 best scorende projecten werden weerhouden om zo het beschikbare budget maximaal te besteden.

    De goedgekeurde projecten zijn divers, gaande van de ontwikkeling van zorgtuinen over de aanleg van grote en kleine parken en van speelgroen en kleine wildernissen tot de vergroening van straten en pleinen en de aanleg waterinfiltratiegroen. Een overzicht van alle geselecteerde projecten vindt u hier.

    Minister van Natuur Zuhal Demir: “Door de coronacrisis hebben we allemaal geleerd dat groene omgevingen leiden tot minder piekeren, minder stress en meer positieve emoties. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van groen ook voor goesting in beweging. ‘Natuur in je Buurt’ wil zowel beleving als natuurwaarde koppelen en de projecten die geselecteerd werden komen daar absoluut aan tegemoet. Stuk voor stuk zullen ze een meerwaarde voor onze natuur betekenen!”

    De concrete uitvoering van het project start uiterlijk binnen het jaar en moet afgerond zijn binnen de drie jaar vanaf de formele goedkeuring.

    Subsidies
    23 projecten ontvangen Natuur in je buurtsubsidie
    23 projecten ontvangen Natuur in je buurtsubsidie
  • 01/12

    NextStep coaching neemt Coachen in de natuur over van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid

    Natuurbeleving

    01/12

    NextStep coaching neemt Coachen in de natuur over van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid

    NextStep coaching neemt Coachen in de natuur over van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid

    Natuur als partner in het professionele leven

    Wandelen in de natuur is gezond en ontspannend, maar kan ook een essentieel verschil maken in iemands loopbaan. Met die verrassende boodschap kwam Natuur en Bos in de lente van 2018. De voorbije 3 jaar kon je loopbaanbegeleiding volgen in de Vlaamse natuur.

    In meer dan 20 natuurgebieden volgden maar liefst 294 Vlamingen loopbaanbegeleiding. Met de natuur als inspiratiebron en onder de deskundige begeleiding van 22 natuurcoaches vonden de klanten een antwoord op loopbaanvragen. Natuurcoaches zijn professionele loopbaanbegeleiders én gecertificeerde natuurcoaches. Ze volgden bij Inverde, het opleidingscentrum van Natuur en Bos of gelijkwaardige opleidingsinstituten in Vlaanderen of in Nederland, de opleiding tot natuurcoach. Zij werden opgeleid om de natuur in te zetten in hun praktijk. In totaal werden 332 loopbaancheques afgesloten.

    Van startende trend tot succesvolle vorm van coaching

    Om de verdere groei en professionalisering van natuurcoaching mogelijk te maken, besliste Natuur en Bos om via een openbare procedure met mededinging op zoek te gaan naar een overnemer. Die vonden ze in NextStep coaching dat het loopbaancentrum op 1 december 2021 overneemt. “Toen we in 2018 voelden dat de werkende Vlaming klaar was om zijn/haar loopbaan onder de loep te nemen in de natuur, hebben we Coachen in de natuur opgestart. Als een incubator hebben we een startende trend helpen ontwikkelen tot een succesvolle vorm van coaching en loopbaanbegeleiding. We zijn erg blij dat Coachen in de natuur nu een thuis vindt bij een loopbaanspeler die over de kennis, de ervaring en het netwerk beschikt om het verder te laten groeien en groot worden”, aldus Tom Embo, Algemeen directeur van Natuurinvest, de investeringstak van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid.

    NextStep coaching, partner in loopbaangeluk

    NextStep coaching is een gemandateerd loopbaan- en gecertificeerd trainingscentrum met ongeveer 65 aangesloten freelance coaches, waarvan 25 als coach in de natuur. Behalve loopbaanbegeleiding biedt NextStep Coaching ook workshops, trainingen, outplacement en coaching. Loopbaangeluk staat centraal in hun aanpak.

    Via een filmpje, blogs en gratis infosessies zal NextStep coaching dit najaar natuurcoaching extra promoten. “De natuur kan vraagstukken ophelderen en je doen voelen wat je tegenhoudt om in je volle kracht te staan en persoonlijk te groeien. We kijken ernaar om nog meer Vlamingen te doen voelen wat de natuur voor hen kan betekenen.”, aldus Peter Massy, partner, coach en trainer bij NextStep coaching.

    De voordelen van Coachen in de natuur

    Coachen in de natuur is inspirerend, rustgevend en de fysieke beweging brengt mentale beweging door de boost aan zuurstof voor lichaam en geest. Doordat je met je lichaam beweegt, bewegen ook je gedachten. De natuur helpt je om los te komen uit je hoofd en om met heel je lichaam te denken en te voelen. Je ervaart de verbinding met jezelf, met de coach en met de natuur. Dankzij de rust en ontspanning ervaar je een spontane focus die bijzonder interessant is om coachingvraagstukken aan te pakken. Een interessante bevinding is dat deelnemers aan natuurcoaching ook aangeven vaker de natuur in te gaan. Dat suggereert dat natuurcoaching leidt tot een verandering van het leefpatroon, waarbij men vaker de natuur opzoekt.

    Meer informatie: www.nextstepcoaching.be/natuurcoaching

    Natuurbeleving
    NextStep coaching neemt Coachen in de natuur over van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid
    NextStep coaching neemt Coachen in de natuur over van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid
  • 30/11

    Veiligheidskap langs het Artiestenpad in de Oosthoekduinen

    Natuurbeheer

    30/11

    Veiligheidskap langs het Artiestenpad in de Oosthoekduinen

    Veiligheidskap langs het Artiestenpad in de Oosthoekduinen

    Het Artiestenpad is één van de meest gebruikte paden van De Panne. Wandelaars, fietsers, mountainbikers en ruiters zijn welkom om van dit eeuwenoud stukje bos te genieten. Doorheen de jaren is de veiligheid langs het pad echter alsmaar afgenomen. Er werd de laatste 50 jaar zo goed als niet meer gekapt. Dit zorgde ervoor dat veel bomen hoog opschoten en dus niet sterk geworteld zijn. Door de overheersende winden en de onderlinge competitie hellen zeer veel bomen gevaarlijk over het pad. De stormen van de laatste jaren laten duidelijk blijken dat het bos zeer kwetsbaar is voor windval. Overal zie je afgebroken takken en zelfs complete bomen liggen. Hierdoor komen er gaten in het bladerdek en dreigen de nabije bomen ook ten prooi te vallen aan sterke winden. Als bosbeheerder kunnen we de veiligheid van de wandelaars, fietsers en ruiters niet langer garanderen. Ingrijpen is dus noodzakelijk.

    Ook de omheining van de aanpalende weide is dringend aan vernieuwing toe. Door de vele overhangende (en gevallen) bomen is de omheining in erbarmelijke toestand. Een nieuwe omheining plaatsen onder de vele overhellende bomen, is geen zo een slim idee. Ingrijpen is dus noodzakelijk.

    Hoe gaan we te werk?

    Bij deze veiligheidskap is het de bedoeling om alle bomen die overhellen over het pad en/of gevaarlijk zijn, te kappen. Tegelijkertijd sparen we soorten als eik en de zeer zeldzame steeliep maximaal. De essen en elzen worden teruggezet op hakhout, zodat ze opnieuw kunnen uitschieten. Hakhout is trouwens de manier waarop het bos langs het Artiestenpad eeuwenlang beheerd werd. De gespaarde bomen en het hakhout zullen op termijn een rijke bosstructuur opleveren.

    Tijdens de werken zal het Artiestenpad eruitzien als een ravage, maar de komende jaren zullen de bomen opnieuw uitschieten, samen met de ca. 500 inheemse bomen en struiken die we extra zullen planten. De komende maanden bieden voor de bezoeker geen leuk vooruitzicht. Toch zijn het noodzakelijke werken om in de toekomst een mooi en klimaatrobuust bos mogelijk te kunnen maken.

    En nu?

    We nodigen u uit om het beeld binnen een aantal jaren voor ogen te halen: dicht gesloten jong bos met daartussen grote, brede en karaktervolle bomen. De bedoeling is dat deze bomen de eeuwigheid mogen trotseren.

    Natuurbeheer
    Veiligheidskap langs het Artiestenpad in de Oosthoekduinen
    Veiligheidskap langs het Artiestenpad in de Oosthoekduinen
  • 29/11

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Jacht

    29/11

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid organiseert binnenkort enkele stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei. Deze acties moeten de populatie in de regio verder stabiliseren. Ze vormen een vervolg op soortgelijke acties in de afgelopen jaren. Deze activiteiten werden omzichtig voorbereid en houden uiteraard rekening met alle geldende regels in verband met het coronavirus.

    Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen. In normale omstandigheden houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters zijn geen evidentie meer, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel (maïs, eikels) is in ons landschap geen gebrek. Daardoor nam de populatie snel toe ten zuiden van Leuven maar ook elders in Vlaanderen.

    Zo’n onevenredig grote populatie zorgt voor heel wat problemen. Landbouwers lijden schade en privétuinen worden omgewoeld tijdens nachtelijk everzwijnbezoek. Er werden meerdere verkeersongevallen met everzwijnen geregistreerd, ze houden lelijk huis in tuinen en ook in de bos- en natuurgebieden verstoort een overpopulatie het ecologisch evenwicht. 

    Door middel van een stille drukjacht wordt het wildbeheer op een veilige manier en met een beperkte verstoring uitgevoerd. Bij de organisatie worden ook de aangrenzende landbouwers, jagers, natuurbeheerders en de gemeentebesturen actief betrokken. Om de veiligheid nog beter te waarborgen worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden afgesloten. Aan de toegangspaden wordt het verbod geafficheerd vanaf de dag voor de jachtactiviteit.

    Op  dinsdag 7 december zal de volgende zone afgesloten worden:

    • Tussen 7u en 15u: zone Meerdaal-West

    Jacht
    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
    Stille drukjachten op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
  • 29/11

    Op de 42ste editie van de Dag van de Natuur krijgt het Vagevuurbos in Wingene er drie hectare nieuw bos bij

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    29/11

    Op de 42ste editie van de Dag van de Natuur krijgt het Vagevuurbos in Wingene er drie hectare nieuw bos bij

    Op de 42ste editie van de Dag van de Natuur krijgt het Vagevuurbos in Wingene er drie hectare nieuw bos bij

    Er werden vandaag in de Vagevuurbossen drie percelen beplant. Op een nat perceel werden hoofdzakelijk zwarte elzen geplant met hier en daar een groepje wintereiken. Op de twee andere drogere percelen plantten de vrijwilligers beuk, zomer- en wintereik, grove den, zoete kers en winterlinde. Daarnaast zullen eenstijlige meidoorn, hulst, lijsterbes, Europese vogelkers, sporkehout en Gelderse roos aan de bosrand zorgen voor voedsel en nestgelegenheid voor allerlei diersoorten. Er werd zo veel mogelijk gebruik gemaakt van zogenaamd autochtoon plantsoen, dat zijn bomen en struiken die afstammen van inheemse bomen , waardoor ze perfect zijn aangepast aan de groeiomstandigheden in onze streken. Er werden maar liefst 6000 nieuwe bomen en struiken geplant.

    “Met de Dag van de Natuur gaan we een stapje verder dan onze dagelijkse werking en kijken we naar gebieden waarmee we de natuur naast onze Natuurpunt-gebieden kunnen versterken of uitbreiden” vertelt Lieven Plettinck van Natuurpunt De Torenvalk. “We gaan voor meer natuur in de streek en voor een mooi landschap in onze regio” aldus Dany Depauw van De Torenvalk.

    Biscopveld

    Ongeveer de helft van de gerealiseerde bebossing ligt in het projectgebied van het natuurinrichtingsproject Biscopveld. Via dat project zijn eerder al natuurherstelwerken uitgevoerd in de omgeving van de Vagevuurbossen, Blauwhuisbeek, Aanwijsputten, Gulke Putten en Bornebeek. In dit kader wordt er momenteel ook een grote veldvijver aangelegd langs de Boskapeldreef in Wingene.

    “Het doet me plezier om te zien dat ook in Wingene wordt samengewerkt aan een groener Vlaanderen,” zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir, die samen met de lokale besturen, natuurverenigingen, bosgroepen en private eigenaars 4000 hectare extra bos wil realiseren tegen 2024. “De ambitie is hoog, maar als iedereen ‘een bosje’ bijdraagt, kunnen we samen de groenste inhaalbeweging ooit maken in Vlaanderen. Als ook bedrijven, verenigingen en particulieren mee hun schouders zetten onder dit project, plukken onze kinderen en kleinkinderen daar later de vruchten van.”

    Onder het motto 'Meer bos voor Vlaanderen!' schaart de Vlaamse overheid zich vastberaden achter een uitbreiding van het bosareaal in Vlaanderen. Meer info: www.bosteller.be.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Op de 42ste editie van de Dag van de Natuur krijgt het Vagevuurbos in Wingene er drie hectare nieuw bos bij
    Op de 42ste editie van de Dag van de Natuur krijgt het Vagevuurbos in Wingene er drie hectare nieuw bos bij
  • 29/11

    Definitieve goedkeuring bijsturing steunregeling voor wolfwerende maatregelen

    Natuurbeheer

    29/11

    Definitieve goedkeuring bijsturing steunregeling voor wolfwerende maatregelen

    Definitieve goedkeuring bijsturing steunregeling voor wolfwerende maatregelen

    Sinds 2019 is er subsidieregeling voor wie wolfwerende maatregelen neemt. Subsidies zijn er voor zowel professionele als niet-professionele veehouders. De regeling voor niet-professionele veehouders wordt opgevolgd door Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid en werd nu bijgestuurd. Niet langer enkel de grondeigenaar kan subsidies aanvragen, ook onder ander de huurder, pachter of een vereniging kan dat nu. Professionelen kunnen terecht bij het Departement Landbouw en Visserij en vallen niet onder de nieuwe regeling.

    Eén van de belangrijkste aanpassingen in de nieuwe regeling voor niet-professionele veehouders is het subsidiebedrag. Tot nu kreeg een veehouder 80% van de kosten terugbetaald. Dat wordt nu opgetrokken tot 90%. De maximale subsidie bedraagt doorgaans €4,8 per meter. Nieuw is een toegevoegde onderhoudsvergoeding ter waarde van €4,5 per lopende meter. Daarmee speelt de Vlaamse Overheid in op een prangende vraag van veehouders.

    Technisch komt de nieuwe regeling met een uitbreiding, in die zin dat vanaf nu niet enkel elektrische aanpassingen aan de omheining gesubsidieerd worden, maar ook niet-elektrische. Een concreet voorbeeld hiervan is een wapeningsnet dat ondergraving door de wolf moet verhinderen.

    Naast het subsidiebedrag en de technische uitbreiding is er ook een belangrijke aanpassing met betrekking tot de verschillende types vee goedgekeurd. Daar waar in de vorige regeling enkel een subsidie kon verkregen worden voor het beschermen van geiten en schapen, is dat nu ook mogelijk voor hertachtigen, kameelachtigen, ezels en pony’s. Voor verzwakte runderen binnen het risicogebied kan de veehouder 400m wolfwerend raster verkrijgen. Dit risicogebied wordt opgemaakt door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en driemaandelijks geactualiseerd op basis van de beschikbare, wetenschappelijke kennis over de verspreiding van wolven in Vlaanderen.

    In het geval er ten gevolge van een wolvenaanval op paarden of runderen een potentiële probleemsituatie ontstaat voor grootvee, kan Natuur een Bos een schutkring afbakenen waarbinnen subsidies voor paarden en runderen mogelijk zijn. Deze schutkring geldt voor 6 maanden en is verlengbaar, indien noodzakelijk.

    Alvorens materialen aan te kopen en een subsidie aan te vragen, kan een veehouder gratis beroep doen op de deskundige hulp van het Wolf Fencing Team. Naast het geven van technisch advies, bieden zij ook ondersteuning aan voor de plaatsing met behulp van vrijwilligers. Meer informatie hierover is te vinden op www.wolffencing.be.

    Natuurbeheer
    Definitieve goedkeuring bijsturing steunregeling voor wolfwerende maatregelen
    Definitieve goedkeuring bijsturing steunregeling voor wolfwerende maatregelen
  • 26/11

    Nieuw uitkijkplatform in de Duinbossen van De Haan

    Natuurbeleving

    26/11

    Nieuw uitkijkplatform in de Duinbossen van De Haan

    Nieuw uitkijkplatform in de Duinbossen van De Haan

    Extra natuurbeleving

    Een bijna verborgen duinenpaadje gidst je vanaf de Koninklijke Baan naar het hoger gelegen platform. Je krijgt er gratis en voor niets een 360° breed scala aan prikkels, terwijl je op een bankje de tijd kan laten voorbijglijden. Aan de ene kant aanschouw je de zee in al haar humeuren. Kom er tijdens de trekperiode visdiefjes en sternen bewonderen of wie weet spot je wel een bruinvis. Bij mooi weer zie je heel ver weg de statige windmolens op de indrukwekkende Thorntonbank.

    Aan de andere kant heb je een mooi uitzicht op de grote variatie in de Duinbossen. Open plekken met mosduinen, een duinpanne met botanische pareltjes, duingraslanden, duinstruweel en duinbos. De mooie, oude watertoren torent er hoog bovenuit. Draai verder rond en je krijgt de polders aan je voeten. Bij helder weer zie je zelfs de torens van Brugge en Lissewege. Geniet tijdens de winter van de vluchten kolganzen en kleine rietganzen. Samen met de andere eenden en ganzen vormen ze soms een groep van wel meer dan honderdduizend watervogels. Adembenemend.

    Burgmeester Wilfried Vandaele: “Met het uitkijkplatform wordt maximaal ingezet op het verhogen van de belevingswaarde van de wandelaars en voorbijgangers. Samen met Natuur en Bos plaatste het gemeentebestuur op het uitkijkpunt daarom ook enkele infopanelen met informatie over wat er allemaal te zien is in de omgeving.”

    Ook schepen voor groenbeleid en leefmilieu, Mathieu Delbarge, is tevreden: “Dit stukje van de duinen vormde nog een missing link voor de wandelaars. Dankzij het nieuwe wandelpad kunnen ze nu een mooie doorsteek maken van de Congodreef naar het bos van Wenduine, en hoeven ze niet meer langs de drukke baan te wandelen.”

    Europese topnatuur

    De Duinbossen zijn een parel aan onze kust. Het behoort tot het Natura 2000-netwerk van beschermde gebieden in Europa. Natuur en Bos streeft naar een structuurrijk en meer natuurlijk bos met veel open plekken, mosduin, duingrasland met duinpannes en een gevarieerd duinstruweel, zodat de waardevolle biodiversiteit verder kan ontwikkelen.

    Op 20 oktober 2021 werd het nieuwe beheerplan voor dit unieke duingebied aan de kust goedgekeurd door minister Zuhal Demir. De komende jaren zal Natuur en Bos, samen met de gemeente De Haan en afdeling Kust dan ook werk maken om dit gebied nog beter in te richten zodat de natuurwaarden nog stijgen en er voor de recreant nog meer te beleven valt.

    ‘We zoeken steeds het evenwicht tussen natuurbescherming en natuurbeleving. Deze plek leent zich zonder twijfel voor natuurbeleving, op een manier waarop de natuur er weinig hinder van ondervindt. Plekken als deze om tot rust te komen blijven nodig en inspirerend. Ik ben dan ook blij dat we aan de kust deze prachtige nieuwe oase van rust hebben kunnen realiseren,’ aldus Vlaams minister van omgeving Zuhal Demir.

    Natuurbeleving
    Nieuw uitkijkplatform in de Duinbossen van De Haan
    Nieuw uitkijkplatform in de Duinbossen van De Haan
  • 20/11

    Nieuwe toegangsweg en ruiterpad voor Buggenhoutbos

    Natuurbeleving

    20/11

    Nieuwe toegangsweg en ruiterpad voor Buggenhoutbos

    Nieuwe toegangsweg en ruiterpad voor Buggenhoutbos

    Buggenhoutbos is een zeer drukbezocht bos. Van ver buiten de gemeente komen mensen al jaar en dag om er te wandelen, sporten, fietsen, spelen en nog veel meer. Vanop één van de parkings moest je jammer genoeg een stukje van de drukke Kasteelstraat afwandelen om het bos te bereiken. Om deze gevaarlijk toestand te vermijden werd recht tegenover de parking een nieuwe toegang voorzien. Het nieuwe opengestelde pad is de vroegere toegang van het voormalige boshuis.

    Sinds dit voorjaar kunnen ruiters gebruik maken van de brede Bareeldreef die dwars door het bos loopt. Op dit brede verharde pad kunnen wandelaars, ruiters en fietsers met respect voor elkaar samen het bos doorkruisen. Alle andere paden zijn telkens voor één specifiek recreatietype bestemd.

    Er werd van de gelegenheid ook gebruik gemaakt om het bronzen brandklokje en het ijzeren everzwijn voor te stellen. Het brandklokje hing vroeger op aan het boshuis, dat oorspronkelijk werd gebouwd als jachtpaviljoen. Het klokje werd gebruikt om de jagers bij elkaar te roepen na de jacht. Toen het boshuis werd afgebroken, werd beslist om het brandklokje te houden en op te hangen aan de nieuwe windschuur. Deze dient om het materiaal van de bosarbeider op te bergen. Behalve het brandklokje hangt ook een ijzeren everzwijn aan de windschuur. In 2004 streek het televisieprogramma Fata Morgana neer in Buggenhout. Eén van de opdrachten was het maken van een kunstwerk binnen een tijdspanne van één week. In een paar dagen tijd werd een ijzeren aardappel met everzwijn op ontworpen. Het kunstwerk werd jammer genoeg grotendeels aangetast door de tand des tijds, maar het everzwijn kon gered worden.

    Omdat er steeds nieuwe inspanningen dienen te gebeuren, starten op 22 november vellingswerken in de dreef. De bomen staan te dicht op elkaar en sommige zijn afgestorven. Daarom vindt een dunning plaats om de dreefbomen meer ruimte te geven. Er zullen bomen gedemonteerd worden met een hoogtewerker. De werken duren normaal 3 dagen. Het pad blijft toegankelijk. Ook in het bos worden een 5-tal gevaarlijke dode bomen geveld.

    Natuurbeleving
    Nieuwe toegangsweg en ruiterpad voor Buggenhoutbos
    Nieuwe toegangsweg en ruiterpad voor Buggenhoutbos
  • 10/11

    Open en beter toegankelijke Simliduinen

    Natuurbeheer

    10/11

    Open en beter toegankelijke Simliduinen

    Open en beter toegankelijke Simliduinen

    De Simliduinen zijn vrij jonge duinen met een heel reliëfrijk landschap. Aanvankelijk waren er veel open gedeelten met droge duingraslanden, mosduinen en stuifduinen. In de duinpannen groeiden zeldzame soorten als parnassia, moeraswespenorchis en verschillende zeggensoorten. De voorbije decennia zijn de duinen echter sterk overwoekerd door struikgewas. De struwelen worden gedomineerd door duindoorn, met daarnaast grote massieven van sleedoorn en bosrank. Op veel plaatsen wordt de inheemse begroeiing verdrongen door woekerende exotische struiksoorten, zoals mahonia en rimpelroos, en door in het verleden aangeplante cultuurpopulieren en abelen. Sommige kunstmatige populierenaanplantingen zullen omgevormd worden tot meer natuurlijk duinbos door cultuurpopulieren en abelen te verwijderen en te vervangen door inheemse boomsoorten.

    Herstel open duinen

    Met de inrichtingswerken zal Natuur en Bos de open duinbiotopen opnieuw herstellen, zoals opgenomen in het beheerplan. Daarvoor wordt een deel van de bomen, vooral populieren, en struiken verwijderd. Om de kolonisatie van duinmossen en de kieming van kruiden mogelijk te maken, worden de strooisel- en humuslagen afgegraven. Na die werken worden begrazingsrasters geplaatst zodat pony’s de duinen kunnen begrazen en openhouden.

    Waardevolle poelen

    In de laagste zones worden poelen uitgegraven zodat er op elk moment water beschikbaar is. Dankzij die poelen zijn er uitbreidingsmogelijkheden voor onder andere de rugstreeppad, een bedreigde amfibiesoort en doelsoort van de Europese habitatrichtlijn. De zachthellende oevers zorgen voor een optimale ontwikkeling van water- en oeverplanten. Ook libellen en waterjuffers zullen profiteren van de poelen. De uitgegraven grond wordt afgevoerd buiten het natuurgebied.

    Meer natuurbeleving

    Natuur en Bos zal in dit gebied een aantal wandellussen voorzien en een centraal gelegen uitkijkplatform op een hoge duin. Aan de kant van de woonwijk met de naam Simliwijk wordt een struinzone ingericht, waar de bezoeker vrij mag rondlopen zodat die de natuur nóg beter kan beleven.

    Natuurherstelproject LIFE+ FLANDRE (Flemish And North French Dunes Restoration)

    Voor de duingebieden tussen Duinkerke en Westende is tussen 2013 en 2020 een project uitgevoerd met medefinanciering door de Europese Unie, het LIFE-project FLANDRE. Partners uit Frankrijk en België werkten samen om de natuurwaarden in de duinen te consolideren en te verbeteren. In het kader van dat LIFE-project FLANDRE heeft Natuur en Bos een tiental hectare van de ruim 30 hectare grote Simliduinen aangekocht, de resterende open plekken jaarlijks gemaaid en een beheerplan laten uitwerken. Het beheerplan is bij het ministerieel besluit van 23 april 2019 goedgekeurd. De Simliduinen kregen daardoor het juridische statuut van natuurreservaat. De huidige ingrepen passen in de uitvoering van dat beheerplan. Op die manier hoopt Natuur en Bos de natuurwaarden en de natuurbeleving opnieuw te versterken. 

    Interreg VEDETTE

    Het uitkijkplatform en de informatieborden die aan de ingangen van de Simliduinen geplaatst worden, passen in het Vlaams-Franse Interreg-project VEDETTE (Voor Een Duurzaam Eco-Toeristisch TErritorium). Dat project is erop gericht de biodiversiteit en beleving van de duinen en polders tussen Duinkerke en Westende op te waarderen, met steun van Europa. Eerder werden in het kader van dat project in het noordelijke deel van de Simliduinen sportvelden uitgebroken en een vochtige duinpanne hersteld. Aan de zuidelijke en westelijke kant is in 2020 nog een mountainbikepad aangelegd in samenwerking met de stad Nieuwpoort.  

    Natuurbeheer
    Open en beter toegankelijke Simliduinen
    Open en beter toegankelijke Simliduinen
  • 09/11

    Werken aan de fiets- en wandelpaden in de Zwinduinen en -polders

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    09/11

    Werken aan de fiets- en wandelpaden in de Zwinduinen en -polders

    Werken aan de fiets- en wandelpaden in de Zwinduinen en -polders

    Tijdens de werken zijn bepaalde paden afgesloten. Op deze kaart zie je welke trajecten toegankelijk zijn en welke niet. Bezoekers kunnen de omleidingen volgen die aangeduid zijn door de aannemer.

    De werken zullen vanaf de start maximaal dertig werkdagen duren.

    Natuur en Bos verontschuldigt zich voor het tijdelijke ongemak. Na de werken zal iedereen kunnen genieten van een beter fietscomfort. Alvast bedankt voor uw begrip.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Werken aan de fiets- en wandelpaden in de Zwinduinen en -polders
    Werken aan de fiets- en wandelpaden in de Zwinduinen en -polders
  • 05/11

    Twintig vogelvangers betrapt op illegale praktijken.

    Natuurinspectie

    05/11

    Twintig vogelvangers betrapt op illegale praktijken.

    Twintig vogelvangers betrapt op illegale praktijken.

    Tijdens het najaar trekken veel vogels naar hun overwinteringsplaatsen en maken hier en daar een tussenstop. In deze periode is de natuurinspectie van Natuur en Bos extra waakzaam omdat op deze momenten ook vogelvangers actief zijn. Soms krijgen de natuurinspecteurs tips over vogelvangers, daarnaast controleren zij steekproefsgewijs of de bestaande vogelhouders zich aan de reglementeringen houden.   

    In de maand oktober werden 19 plaatsen délict door natuurinspectie vastgesteld. Op 10 locaties kon zij effectief vogelvangst vaststellen, op 9 plaatsen werd enkel ringfraude vastgesteld. Europese vogels mogen in gevangenschap gehouden worden als men kan bewijzen dat de vogels uit kweek afkomstig zijn. Daartoe moet een kleine pootring worden aangebracht op vogeljongen die slechts enkele dagen oud zijn. Wanneer de vogel opgroeit kan de ring niet meer worden afgeschoven. Vogelvangers durven die legale pootring wel eens te manipuleren. Ze rekken ze op zodat ze de ring over de poot van een volwassen gevangen vogel kunnen schuiven. Soms wordt de ring ook doorgeknipt en terug aan elkaar gezet.  

    Tijdens de controles werden 373 vangtuigen in beslag genomen, waaronder klapnetten, vangkooien en mistnetten. Deze laatste zijn vervaardigd uit ragfijn garen en zijn bijna onzichtbaar voor vogels (en mensen) waardoor ze zeer efficiënt zijn. De oogst was dan ook niet min: maar liefst 645 zangvogels werden in beslag genomen. Hieronder vooral vinkachtigen: putters, barmsijzen, vinken, sijsjes, goudvinken en appelvinken. De vogels werden ofwel onmiddellijk vrijgelaten ofwel eerst naar een vogelopvangcentrum gebracht waar ze op krachten kunnen komen om daarna terug de vrijheid te krijgen. De vogelvangers wacht een fikse boete.   

    Spreeuwenvangst

    Spreeuwen vliegen tijdens de trek in grote aantallen samen. Spreeuwenvangers gebruiken dan de zogenaamde 'slagnetten' van tientallen vierkante meter grootte zodat die grote aantallen in één keer kunnen worden gevangen. De spreeuwen worden dan doodgeknepen en klaargemaakt voor consumptie. Spreeuwenvangers zitten vaak diep in de velden verscholen waardoor het moeilijk is om ze op heterdaad te betrappen. In oktober werden twee spreeuwenvangers betrapt in de streek rond Damme. In het verleden werden wel meer spreeuwenvangers aangetroffen. 

    Natuurinspectie
    Twintig vogelvangers betrapt op illegale praktijken.
    Twintig vogelvangers betrapt op illegale praktijken.
  • 28/10

    Waterbuffels grazen op Linkerscheldeoever

    Natuurbeheer

    28/10

    Waterbuffels grazen op Linkerscheldeoever

    Waterbuffels grazen op Linkerscheldeoever

    Natuurbeheer met een kudde waterbuffels: in Nederland bestaat het al langer, maar voor Vlaanderen is het een primeur. Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, dat de Verrebroekse Plassen beheert, werkt voor dit project samen met Het Zeeuwse Landschap, dat in het Grenspark Groot-Saeftinghe al langer met waterbuffels werkt. 

    “Door de coronacrisis heeft het even geduurd, maar vandaag mogen we de kudde eindelijk verwelkomen”, zegt boswachter Bram Vereecken. “Ook het natuurgebied zelf moest enkele aanpassingen ondergaan om de kudde op een optimale manier te ontvangen. Zo kwam er een elektrisch raster rond het gebied. Daarnaast werd het oeverkanaal aangepast, zodat het water beter doorwaadbaar is voor de dieren.” 

    Dikke vetlaag

    Deze imposante dieren voelen zich prima thuis in een nat natuurgebied als de Plassen. Ze zwemmen graag door het water en dankzij hun dikke vetlaag deert de kou hen niet. Voordeel is dat deze soort plekken kan bereiken waar andere grazers niet kunnen komen. Zonder grazen of maaien, verandert het drassige gebied in een wilgenbos. Dankzij de waterbuffels kunnen er naast wilgen en duinriet ook andere planten en bomen groeien. Daar zijn dieren zoals de bruine kiekendief bij gebaat. Die bedreigde roofvogel jaagt hier op kikkers, muizen, insecten ... Hopelijk zal hij hier in de toekomst ook broeden. Op dit moment is de bruine kiekendief erg zeldzaam in deze streek. De waterbuffels zullen het voortbestaan van de soort in de regio helpen verzekeren.

    Oogje in het zeil

    De waterbuffels worden niet aan hun lot overgelaten. “Alexander Cerpentier, een plaatselijke landbouwer, houdt dagelijks toezicht op de kudde. En iedere maand komt Free Nature, de organisatie van wie we de dieren ‘leasen’, kijken hoe het met hen gaat”, aldus Bram Vereecken.

    In de lente verhuizen de waterbuffels weer naar Nederland, om in de herfst van 2022 opnieuw naar Beveren af te zakken. De komst van de buffels kadert in de samenwerking met Het Zeeuwse Landschap en de Nederlandse provincie Zeeland, onder de paraplu van het Grenspark Groot-Saeftinghe.

    Natuurbeheer
    Waterbuffels grazen op Linkerscheldeoever
    Waterbuffels grazen op Linkerscheldeoever
  • 25/10

    Luistervinken en ravotten in de Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie

    Natuurbeleving

    25/10

    Luistervinken en ravotten in de Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie

    Luistervinken en ravotten in de Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie

    Met de ErfgoedApp op stap

    Door het inscannen van één van de bordjes met de bewegingsvaardigheden of het ingeven van een cijfercode kan je via de gratis downloadbare ErfgoedApp de verschillende geluidsfragmenten opstarten. ‘Luistervinken in de Sixtusbossen’ laat je kennismaken met verschillende bosbewoners zoals de vos, eekhoorn, gaai, specht, vleermuis, rode bosmier en de boswachter. ‘Luistervinken in domein De Lovie’ focust eerder op de geschiedenis en het erfgoed uit de mond van vroegere en huidige bewoners. De tekstjes werden ingesproken en van muziek voorzien door o.a. verteller en muzikant Yves Bondue en collega’s.

    “Via de luisterfragmenten proberen we een goede mix te brengen tussen enerzijds weetjes over de domeinen en haar bewoners en anderzijds leuke opdrachten langsheen het Multimovepad,” aldus Ann Vansteenhuyse, medewerker natuureducatie bij het Regionaal Landschap Westhoek. “Zo ravotten de kinderen niet alleen in de gezonde boslucht, maar leren ze op een zeer laagdrempelige manier ook iets bij over de natuur en de boeiende (streek)geschiedenis.”

    “Met de Multimovepaden willen Sport Vlaanderen en Natuur en Bos kinderen de natuur in krijgen,” aldus Lieven Lanszweert, Projectleider Natuurbeleving bij Natuur en Bos van de Vlaamse overheid. “We zijn dan ook verheugd dat we met ‘Luistervinken’ een extra belevingslaag toevoegen aan dit uitdagende beweegpad waardoor een bezoekje aan het Multimovepad een nog groter avontuur wordt voor jong en oud.”

    Multimovepad Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie

    Vorig jaar werd in de Sixtusbossen en op het kasteeldomein De Lovie een gloednieuw Multimovepad gerealiseerd. Dit bewegwijzerde pad van ongeveer 4,5 kilometer lang is een ideale mix van bewegen, ravotten en natuurbeleving. Natuurlijke hindernissen en houten constructies dagen de kinderen uit om samen met vriendjes en familie op ontdekkingstocht te gaan en daarbij verschillende bewegingsvaardigheden in te oefenen. Start is voorzien op de parking aan de Sixtusbossen (hoek Leeuwerikstraat – Canadaweg). Eén lus doorkruist de Sixtusbossen terwijl de andere lus door het kasteeldomein De Lovie gaat. Meer info >

    ---
    Op foto 1 zien we v.l.n.r. Yves Bondue (verteller), Jurgen Vanlerberghe (voorzitter Regionaal Landschap Westhoek), Ann Vansteenhuyse (Regionaal Landschap Westhoek), Lieven Lanszweert (Natuur en Bos), Angie Verbrigghe (De Lovie vzw), Nele Saint-Germain (Regionaal Landschap Westhoek), Erwin Verfaillie (boswachter Natuur en Bos).

    Natuurbeleving
    Luistervinken en ravotten in de Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie
    Luistervinken en ravotten in de Sixtusbossen – kasteeldomein De Lovie
  • 13/10

    Rondreizende otterexpo komt naar Blaasveldbroek

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    13/10

    Rondreizende otterexpo komt naar Blaasveldbroek

    Rondreizende otterexpo komt naar Blaasveldbroek

    Terugkeer van de otter, een opmerkelijk en symbolisch dier!

    2021 werd uitgeroepen tot Jaar van de Otter. In Nederland vieren ze ondertussen een succesvolle herintroductie van maar liefst 400 exemplaren in het wild. In Vlaanderen werkt de overheid samen met heel wat natuurorganisaties volop aan een soortenbeschermingsprogramma om onze watergebonden natuur ottervriendelijk in te richten.

    “Door zijn habitat te verbeteren, zorgen we eveneens voor een gezond visbestand en een geschikte leefomgeving voor heel wat vogels en andere waterdiertjes. Als mens is het een opportuniteit om ons te beschermen tegen wateroverlast, ons van zoetwatervoorraden te verzekeren en rivierwater te zuiveren”, aldus Ruben Claus, projectmedewerker natuur en landschap bij Regionaal Landschap Rivierenland.

    “Het is schitterend nieuws dat er de laatste jaren opnieuw beelden van otters opduiken in de streek, zoals recent nog in Blaasveldbroek en Broek De Naeyer. Door middel van samenwerkingen zoals het beschermd Natuurpark Rivierenland en ook Otterland willen we inzetten op nog meer aaneengesloten natuurgebieden en veilige verbindingen daartussen. Hopelijk vindt de otter hier in de streek dan ook een duurzame nieuwe thuis.” zegt Wim De Maeyer, regiobeheerder van Natuur en Bos.

    Leuke weetjes

    De expo wil zowel kinderen als volwassenen alvast laten kennis maken met de otter en zijn leefomgeving. Je komt er bijvoorbeeld te weten waarom ze het nooit koud hebben in het water, hoeveel haartjes hun pels telt en waarom otters zo vaak verkeersslachtoffers zijn aan bruggen: ze zwemmen namelijk niet onder bruggen door. 

    De expo is te bezoeken van 13 oktober t.e.m. 31 oktober tijdens de weekdagen van 10 tot 12 uur en op zondag van 14 tot 17 uur in het onthaalcentrum van Blaasveldbroek. 

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Rondreizende otterexpo komt naar Blaasveldbroek
    Rondreizende otterexpo komt naar Blaasveldbroek
  • 10/10

    Bosland viert zijn vijftiende verjaardag tijdens Week van het Bos

    Natuurbeleving

    10/10

    Bosland viert zijn vijftiende verjaardag tijdens Week van het Bos

    Bosland viert zijn vijftiende verjaardag tijdens Week van het Bos

    Trek de natuur in

    Tussen 10 en 17 oktober trekken we met zijn allen de natuur in. Buiten spelen maakt ons immers gelukkiger én creatiever. Kampen bouwen, klimmen in bomen, springen over beken, rollen in het zand, het zalig après-gevoel van groene knieën en de geur van gras… Het thema van deze editie is: ‘Ga op ontdekking in de natuur om de hoek’. Trek er dus samen met je klasgenoten, ouders en vrienden op uit naar het bos, het park of een van de speelzones van Natuur en Bos.

     Ik geef de liefde voor bos en natuur mee met de paplepel, want bossen zijn de grootste bondgenoten van onze kinderen. Met de Week van het Bos willen we zoveel mogelijk kinderen naar buiten krijgen om te genieten en te spelen in onze prachtige natuur. Onbekend is onbemind. Er is niets beter dan ravotten in het bos om zo jong mogelijk de kiem te leggen voor de liefde voor bos en natuur. We hopen op deze manier de eerste waardering voor een groen(er) Vlaanderen te oogsten,” aldus Zuhal Demir, Vlaams minister van Natuur. 

    Feestweek voor iedereen

    Met de campagne Week van het Bos wil Natuur en Bos leerkrachten opnieuw warm maken om in en met de natuur aan de slag te gaan. In samenwerking met BOS+ werden zowel voor de kleuters als de kinderen van de lagere school educatieve pakketten ontwikkeld met daaraan gekoppelde wedstrijden. Gezinnen met kinderen kunnen dan weer volop genieten van de vele speelzones, al dan niet in combinatie met een fikse boswandeling of een van de activiteiten die je vindt op www.weekvanhetbos.be

    Zwam FM

    Dit jaar ontwikkelde Natuur en Bos ook een heuse ‘boscast’ met de toepasselijke naam Zwam FM. Op deze nog relatief onbekende radiozender kun je grappige verhalen over de natuur beluisteren. In drie afleveringen komen verschillende bosbewoners aan het woord: Bo de Bonte specht, Hubert het Vliegend hert en Wickedi wolf. De acteurs Koen Van Impe, Clara Cleymans en Rik Verheye spraken hun stemmetjes in. Op het einde van elke aflevering krijgen de luisteraars een originele opdracht om in het bos uit te voeren. Je hoort het allemaal op www.zwamfm.be.

    15 jaar Bosland

    De Week van het Bos werd vandaag afgetrapt in een van de mooiste natuurgebieden van ons land. Bosland is een samenwerking tussen de 4 Boslandgemeenten (Hechtel-Eksel, Pelt, Peer en Lommel), Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, Toerisme Limburg en Regionaal Landschap Lage Kempen. De voorbije 15 jaar werd vanuit verschillende domeinen geïnvesteerd in één gemeenschappelijk doel: het grootste aaneengesloten bosgebied in Vlaanderen onderhouden, ontwikkelen en ontsluiten. De Boslandpartners blikken terug op een periode van realisaties en samenwerkingen.

    Dat Bosland een succesverhaal is, bewijst de internationale erkenning voor de wijze waarop het natuurbeheer vandaag wordt uitgevoerd. Steven Mathei, burgemeester van stad Peer: "Het bosbeheer getuigt van een toekomstgerichte houding. Bosland is een veilige thuishaven voor diverse bedreigde soorten. Het natuurbeheer staat in Bosland volop in functie van de biodiversiteit. Op die manier wordt de bosbeleving een totaalbeleving, een combinatie van typische en soms unieke fauna en flora. Het toegankelijk maken van deze beleving zorgt voor een extra troef en is tegelijk ook een bos-breed uitstalraam. ” Jan Dalemans, burgemeester van lokaal bestuur Hechtel-Eksel vult aan: "Met de realisatie van straffe landmarks, van land-art tot Fietsen door de Bomen, haalde Bosland de afgelopen jaren meer dan eens de wereldpers. Bezoekers worden via een kwalitatief netwerk van routestructuren geleid door het gebied. Met kinderen als belangrijkste doelgroep is het grootste bos via allerhande speel- en ravotvoorzieningen ook uitgegroeid tot het grootste kindvriendelijke bos van Vlaanderen."

    Dit alles heeft gezorgd voor een sterke stimulans voor de lokale economie. Cafés, restaurants en logies verwelkomen met Boslandse gastvrijheid bezoekers en geven tips om erop uit te trekken. En streekproducten worden met zorg geserveerd aan elke toog en tafel. Eerder dit jaar zetten de Boslandse schoolkinderen al hun tuinen in de bloempjes, werd het verjaardagsthema uitgespeeld in de fotowedstrijd Bosland in Beeld en werd er de hele zomer lang gespeurd tussen bomen. Kortom: een jaar vol feestelijkheden in Bosland met als kers op de taart het verjaardagsfeest in Resterheide naar aanleiding van de start van de Week van het Bos.

    Tijdens het startevent was er heel wat te beleven en te ontdekken in Resterheide: avontuurlijke activiteiten, workshops op kindermaat, steltenacts, een fototentoonstelling, voorstelling van de Boslandgastheren… Kortom, natuurplezier voor jong en oud.

    Natuurbeleving
    Bosland viert zijn vijftiende verjaardag tijdens Week van het Bos
    Bosland viert zijn vijftiende verjaardag tijdens Week van het Bos
  • 10/10

    Meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand

    Natuurbeleving Natuurbeheer Subsidies

    10/10

    Meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand

    Meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand

    Er komen in de Vlaamse Rand meer dan 70 voetbalvelden aan extra toegankelijk groen bij. Minister van Vlaamse Rand Ben Weyts en minister van Natuur Zuhal Demir investeren bij de start van de Week van het Bos 2 miljoen euro in 9 groene projecten in de Vlaamse Rand. Zo komt er in Beersel een stuk van het verdwenen Zitterbos terug, wordt er in Dilbeek werk gemaakt van een nieuw bos en komen er in onder meer Vilvoorde en Hoeilaart nieuwe parken.  “We zorgen voor méér natuur én voor meer toegang tot die natuur”, zeggen de ministers. “De Rand is Vlaams én steeds meer groen”.

    De Vlaamse Rand rond Brussel is van oudsher een mooie en groene streek. De Vlaamse Regering investeert in het behoud én de verdere uitbreiding van al dat groen. De focus ligt op toegankelijk groen, waar de bewoners en de bezoekers van de Vlaamse Rand effectief van kunnen genieten. Het grote publiek heeft immers weinig aan grote groene percelen die volledig afgeschermd en afgesloten blijven.

    Minister van Vlaamse Rand Ben Weyts en minister van Natuur Zuhal Demir investeren nu bij de start van de Week van het Bos  2 miljoen euro in 9 groene projecten in de Vlaamse Rand. Zo worden er in Beersel enkele percelen bebost om zo een stuk van het verdwenen Zitterbos – dat moest wijken voor onder meer de aanleg van de Ring rond Brussel en de spoorlijn – in ere te herstellen. In Dilbeek wordt werk gemaakt van het Mullebos: een nieuw ecologisch bos tegen de grens met Brussel, waar buurtbewoners tot rust kunnen komen en waar bezoekers kunnen bijleren over de natuur. In onder meer Vilvoorde en Hoeilaart worden er nieuwe parkzones aangelegd.

    “Deze investeringen zorgen al voor extra bomen en we willen nog veel meer bomen bijplanten in de komende jaren”, zegt minister van Vlaamse Rand Ben Weyts. “Vroeger waren we al blij als we bestaand groen konden bewaren, maar nu gaan we een stap verder: we zorgen ook voor bijkomend groen. Waar ook meer mensen van kunnen genieten”.

    “Het afgelopen anderhalf jaar hebben we de natuur in Vlaanderen herontdekt. De roep naar toegankelijk groen klonk luider dan ooit. Zeker in onze steden was de nood hoog om er even tussenuit te knijpen in het groen. Elk goed initiatief dat zorgt voor meer natuur waarvan de Vlaming kan komen genieten kan daarom op al mijn steun rekenen”, zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir.

    Gemeente Project
    Beersel Gedeeltelijk herstel van het verdwenen Zitterbos -  bebossing percelen
    Dilbeek Herbebossing van percelen om vorm te geven aan het nieuwe Mullebos
    Vilvoorde Realisatie Park De Molens binnen stadsvernieuwingsproject 4Fonteinen
    Zaventem Aankoop en uitbreiding Zavelbos
    Zaventem Ontharding en bebossing langs de Woluwe
    Halle Aankoop gronden Groebegracht met oog op realisatie natuurgebied
    Drogenbos Aanleg voedselbos en inrichting van een speelbos in het FeliX-project
    Affligem Aankoop en inrichting van een populierenbos in Teralfene
    Hoeilaart Realisatie Koldampark tussen de sporthal en de Koldamstraat
    Natuurbeleving Natuurbeheer Subsidies
    Meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand
    Meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand
  • 01/10

    Vlaamse Overheid onderzoekt zinvolle bijkomende maatregelen na recente wolvenaanvallen.

    Overlast / schade

    01/10

    Vlaamse Overheid onderzoekt zinvolle bijkomende maatregelen na recente wolvenaanvallen.

    Vlaamse Overheid onderzoekt zinvolle bijkomende maatregelen na recente wolvenaanvallen.

    Dialoog

    Bovenaan het lijstje staat een constructief overleg met de betrokken stakeholders. In de afgelopen dagen heeft Natuur en Bos gesprekken gevoerd met onder andere de gemeente Oudsbergen, de Boerenbond, Paardenpunt en de Vlaamse Schapenhouderij. Deze gesprekken gingen uit van een wederzijds respect en de wil om samen tot oplossingen te komen. De bezorgdheden werden tijdens deze gesprekken duidelijk geformuleerd en door Natuur en Bos geïnventariseerd. Tevens werd bijkomende informatie uitgewisseld met betrekking tot een betere preventie en nieuwe subsidiemogelijkheden.

    De komende periode zal er nog vaker overleg plaatsvinden. Op 12 oktober is er een burgemeestersoverleg met de gemeenten Peer, Hechtel-Eksel, Oudsbergen, Pelt, Houthalen-Helchteren, Lommel, Bree, Balen, Kinrooi en Beringen. Op 14 en 15 oktober is er een internationaal ambtelijk wolvenoverleg. Natuur en Bos zal de Limburgse situatie en de bestaande beleidsinitiatieven voorleggen aan een internationaal expertenpanel om de meest actuele inzichten te kunnen benutten. Hiermee hopen we het Vlaams wolvenbeleid verder te verbeteren en beter op mogelijke wolvenaanvallen te kunnen anticiperen.

    De geuite bezorgdheden worden in de komende dagen en weken verder onderzocht. Enerzijds baseren we ons hierbij op expertise op het vlak van beleid, juridische mogelijkheden en ecologische argumenten. We vinden het als overheid belangrijk dat deze oefening kan gebeuren op een objectieve en serene manier. Anderzijds willen we niet blind zijn voor de actuele maatschappelijke vragen en bezorgdheden. Waar mogelijk zullen we daar dan ook acties voor uitwerken. Uiteraard zal Natuur en Bos nadien zorgen voor een gepaste terugkoppeling met de verschillende betrokken partijen en organisaties. 

    Sensibilisering

    In samenwerking met het departement Landbouw & Visserij, de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en het Wolf Fencing Team Belgium wordt ook verder werk gemaakt van meer en betere sensibilisering. Zo wordt komende week een gerichte mailing aan alle professionele paarden- en rundveehouders in de huidige risicozone uitgestuurd. Dit moet zorgen voor betere kennis over beschikbare subsidies en de technische ondersteuning bij het plaatsen van wolfwerende omheiningen. Binnen het hoogrisicogebied, gelegen in (delen van) Houthalen-Helchteren, Peer, Hechtel-Eksel en Oudsbergen, zullen veehouders geïnformeerd worden over de mogelijkheid tot het boeken van een bedrijfsplanner van de Vlaamse Landmaatschappij voor een bezoek ter plaatse. Op dat moment kan advies met betrekking tot preventie gegeven worden.

    Daarnaast zal het Wolf Fencing Team Belgium in samenwerking met de gemeenten demodagen organiseren. Een eerste demodag in Oudsbergen is alvast in voorbereiding en zal worden aangekondigd via lokale en bovenlokale communicatiekanalen. Het WFTB wordt momenteel ook geconsulteerd in functie van eerstelijnsadvies over de ondersteuningsmogelijkheden en technische randvoorwaarden m.b.t preventie.

    Tot slot wil Natuur en Bos nog eens benadrukken dat het de bezorgdheden van alle actoren die schade van de wolf ondervinden ernstig neemt. Wij volgen de situatie verder op de voet op. We doen dit op een serene manier, zonder fake news. We blijven met alle betrokkenen in actieve dialoog en staan ter beschikking met deskundig advies. We hopen op deze manier verder te kunnen samenwerken met alle stakeholders om het samenleven met de wolf in Vlaanderen voor iedereen haalbaar en aangenaam te houden.

    Overlast / schade
    Vlaamse Overheid onderzoekt zinvolle bijkomende maatregelen na recente wolvenaanvallen.
    Vlaamse Overheid onderzoekt zinvolle bijkomende maatregelen na recente wolvenaanvallen.
  • 28/09

    Minister Zuhal Demir werkt mee aan comeback vroedmeesterpad

    Natuurbeheer

    28/09

    Minister Zuhal Demir werkt mee aan comeback vroedmeesterpad

    Minister Zuhal Demir werkt mee aan comeback vroedmeesterpad

    De vroedmeesterpad is een buitenbeetje onder de amfibieën, opvallend is dat het vrouwtje haar eitjes niet in het water legt. Het mannetje wikkelt het eisnoer om zijn achterpoten en draagt het vervolgens enkele weken met zich mee aan land. Pas als de larven in de eitjes voldoende ontwikkeld zijn, keert hij terug naar de poel om ze af te zetten. Een vroedmeesterpad legt weliswaar minder eitjes dan andere soorten, maar dankzij deze unieke techniek hebben ze een grotere kans om de eerste levensweken te overleven.

    Klein en kwetsbaar

    Toch heeft dit diertje van amper vijf centimeter het heel moeilijk in Vlaanderen. “De vroedmeesterpad houdt van een zanderige, kale omgeving met veel zon en hier en daar een waterpartij. Deze zonnige overgangsbiotopen verdwijnen meer en meer, en daardoor beschikt het padje over een steeds kleiner landbiotoop”, vertelt Dries Desloover van Agentschap Natuur en Bos. “Tel daar het verminderen van geschikte voortplantingswaters bij, en je weet dat de soort het de laatste jaren knap lastig kreeg. Bovendien zijn het honkvaste dieren. Ze wijken niet snel uit naar nieuw territorium. Ook niet als ze geïsoleerd geraken door versnippering van hun leefmilieu. Het resultaat is dat vele populaties de voorbije decennia van de kaart werden geveegd. De resterende populaties kan je op één hand tellen en die zijn dan ook nog eens klein en kwetsbaar.”

    Vers genetisch materiaal

    Het voortbestaan van de vroedmeesterpad hangt dus aan een zijden draadje. Daarom nam de Vlaamse overheid haar verantwoordelijkheid om deze Europees beschermde soort in Vlaanderen van uitsterving te redden door drie jaar geleden een soortenbeschermingsprogramma (SBP) op te starten. “Met dit programma bundelen een aantal partners hun krachten om met Europese steun (Life BNIP) het aantal vroedmeesterpadden zo snel mogelijk terug op een veilig niveau brengen. Het SBP voorziet naast het aanleggen en herstellen van geschikte land- en voortplantingsbiotopen, ook een kweekprogramma van larven met ‘vers’ genetisch materiaal uit Nederland, Wallonië en de resterende populaties in Vlaanderen”, aldus Desloover.

    Babyboom

    “We verzamelden die larven in 2019 en kweekten ze in onze kweekinstallaties van Linkebeek op tot volwassen padden in zes kweekgroepen op basis van genetische data”, vertelt Johan Auwerx van het instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). “In 2021 hoopten we dat ze groot genoeg waren om tot de voortplanting over te gaan. Dit voorjaar plaatsten we de dieren hiervoor in specifiek ontworpen buitenterraria. Het wachten duurde niet lang, want al snel zagen we mannetjes met eitjes. Het werd een onverhoopte babyboom, want de kaap van 1.200 kleine padjes en larven is deze zomer al gehaald.”De projectpartners zetten in deze periode deze diertjes uit. Dat gebeurt verspreid over vijf locaties, waarvan drie in Vlaams-Brabant en twee in Limburg. Op vier daarvan – ook in de steengroeve Blaivie - vonden eerst herinrichtingswerken plaats om ze aantrekkelijk te maken voor het padje. Gedeputeerde en voorzitter van het Regionaal Landschap Dijleland Bart Nevens: “De steengroeve Blaivie werd de laatste jaren steeds ruiger waardoor de site minder interessant werd voor de vroedmeesterpad die eerder houdt van een kale bodem, veel licht en korte en open vegetaties. Daarom maakten we de groeve opnieuw open, legden we poelen aan, plaatsten we een omheining en laten we de site door schapen begrazen.  

    Koesterburen

    Dit project van steengroeve Blaivie kan rekenen op de steun van de gemeente Overijse, als eigenaar en beheerder van de site. Burgemeester Inge Lenseclaes: “In onze gemeente hebben we een aantal koesterburen waarvan vooral het vliegend hert maar zeker ook de vroedmeesterpad tot de verbeelding spreken. Sinds een aantal jaar werken we nauw samen met Regionaal Landschap Dijleland en Agentschap Natuur en Bos om poelen aan te leggen en groeves in te richten zodat ze geschikt zijn voor deze zeldzame beestjes. De steengroeve Blaivie is hier een mooi voorbeeld van. Hier zetten we samen onze schouders onder een project om de biodiversiteit van onze streek een extra duw in de rug te geven. Hopelijk kunnen we snel weer vroedmeesterpadwandelingen bij valavond organiseren en het mooie en unieke geluid van deze beestjes horen.”

    Zonnige toekomst

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir: “Het verheugt mij dat het kweekprogramma voor de vroedmeesterpad op volle toeren draait en onverhoopt succesvol blijkt. SBP’s zijn een belangrijk instrument om ervoor te zorgen dat kwetsbare soorten in Vlaanderen opnieuw een duurzame toekomst krijgen. Dit SBP startte in 2018 voor een periode van vijf jaar. Eerder hebben we dankzij deze soortenbeschermingsprogramma’s al de otter, de bever, de grauwe en bruine kiekendief en de boomkikker opnieuw een toekomst gegeven in onze Vlaamse natuur. Ik heb er vertrouwen in dat we over enkele jaren de vroedmeesterpad aan dat succeslijstje kunnen toevoegen en we over voldoende robuuste populaties beschikken om dit heel bijzondere padje een zonnige toekomst te geven.”

    Natuurbeheer
    Minister Zuhal Demir werkt mee aan comeback vroedmeesterpad
    Minister Zuhal Demir werkt mee aan comeback vroedmeesterpad
  • 25/09

    Demodag revalideren in het bos

    Natuurbeleving

    25/09

    Demodag revalideren in het bos

    Demodag revalideren in het bos

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir: “Het effect van natuur op gezondheid is het sterkst voor de meest kwetsbaren onder ons en hun omgeving. Het creëren van zorggroen zorgt voor betere herstelkansen en een optimaal mentaal welzijn, zeker als er een grote biodiversiteit aanwezig is. Om iedereen van natuur te laten genieten maken we dan ook zo veel mogelijk werk van specifieke aanpassingen op het terrein. Dankzij vele samenwerkingen op het terrein zorgen we ervoor dat ook mensen met verminderde mobiliteit van onze natuurpracht kunnen genieten”.

    Waarom deze demodag?

    De natuur heeft een positieve invloed op onze gezondheid en verbetert het algemeen welzijn. Niet iedereen in onze maatschappij kan echter op een volwaardige manier van de natuur en haar voordelen genieten. Personen met een beperking of een verminderde mobiliteit ervaren vaak problemen met de toegankelijkheid van natuurgebieden. Daarnaast wordt de authenticiteit van natuurervaring vaak verbroken door aanpassingen in natuurgebieden om de toegankelijkheid te verhogen. Natuur en Bos en Arteveldehogeschool Gent zetten stappen om hieraan tegemoet te komen.

     

    Onderzoeksproject

    Sinds september 2019 werken beide instanties samen aan een onderzoeksproject naar haalbare en authentieke oplossingen om personen met een fysieke beperking of verminderde mobiliteit optimaal van de natuur te laten genieten. Als case werd het Parkbos in Gent, De Pinte en Sint-Martens-Latem genomen om interventies in uit te rollen. Concreet wilden de initiatiefnemers met het onderzoek goede praktijkvoorbeelden verzamelen, de barrières en hefbomen voor gebruikers in kaart brengen en enkele creatieve, werkzame oplossingen genereren en ter plaatse toepassen. In het Parkbos werd de voorbije jaren ingezet op het aanleggen van toegankelijk natuurbelevingsroutes, inclusief een aangepaste geocache en oefenprogramma in de natuur voor personen met een verminderde mobiliteit.

    De afwerking van het project was voorzien in het voorjaar 2019, maar omwille van de coronacrisis zijn enkele acties, waaronder de demonstratiesessie met hulpmiddelen, verschoven in de tijd.

    Meer informatie over het project is terug te vinden op www.natuurenbos.be/bosrevalidatie

    Natuurbeleving
    Demodag revalideren in het bos
    Demodag revalideren in het bos
  • 06/09

    Life Delta-project en Blue Deal versterken elkaar in Webbekomsbroek

    Natuurbeheer

    06/09

    Life Delta-project en Blue Deal versterken elkaar in Webbekomsbroek

    Life Delta-project en Blue Deal versterken elkaar in Webbekomsbroek

    Op vlak van beheerwerken die Natuur en Bos van de Vlaamse overheid (ANB) zal uitvoeren, gaat het hierbij vooral over het omvormen van afstervende populierenaanplanten en het herstellen van verruigde historische hooilanden. Dit is nodig om heel wat extra leefgebied te creëren voor enkele Europese doelsoorten die nood hebben aan uitgestrekte wetlands en moerassen. Ook vele andere, vaak zeldzame, fauna en flora profiteren hier mee van. Zo zullen de pas teruggekeerde ooievaars in de nieuwe graslanden kunnen foerageren en krijgen tal van bloemen en kruiden weer de kans om te bloeien. Zij zullen op hun beurt een bont pallet aan insectensoorten aantrekken, die als voedsel door heel wat vogels zullen gesmaakt worden.De geplande inrichtingswerken kaderen ook in het natuurbeheerplan voor Webbekomsbroek-Borchbeemden. Dat plan werd na publieke consultatie in oktober 2020 goedgekeurd door Vlaams minister van Omgeving en Natuur Zuhal Demir. Na die goedkeuring is er meteen een tiental ha nieuw bos aangeplant op grondgebied Halen en Herk-de-Stad om het kappen van de populierenaanplanten te compenseren.

    Flexibeler waterbeheer tegen verdroging

    Naast de beheerwerken zijn er ook belangrijke wijzigingen in de waterhuishouding gepland. Vanaf de zomer van 2021 start de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) met werken ter hoogte van de Saspoort in Diest. De VMM zal de historische stuwconstructie Grote Steunbeer renoveren om een flexibeler waterbeheer op de Demer mogelijk te maken. Het Demerpeil, dat sinds de jaren 1960 sterk gedaald is, zal ter hoogte van het Webbekomsbroek opnieuw verhoogd worden, waardoor verdroging van het gebied tegengegaan wordt.

    Samen met de renovatie van de Grote Steunbeer komt er binnen het Webbekomsbroek ter hoogte van stuw K31 een natuurlijke nevengeul tussen de Demer en de Zwarte Beek. Deze zal dienst doen als visdoorgang voor stroomopwaarts trekkende vissen die ter hoogte van de Grote Steunbeer naar de Zwarte Beek worden geleid en via deze nevengeul terug hun weg naar de Demer kunnen vinden. Hierdoor wordt één van de belangrijkste vismigratieknelpunten in het Demerbekken weggewerkt.

    Meer natuurlijke waterhuishouding in Webbekomsbroek

    Er wordt ook gewerkt aan de vernatuurlijking van de Grote Leigracht. De Grote Leigracht staat in voor de waterafvoer in de komgrond van het Webbekomsbroek. Naast het teveel aan regenwater onttrekt de Grote Leigracht momenteel echter ook heel wat kostbaar grondwater uit het gebied. Het basispeil van de Grote Leigracht wordt verhoogd door het plaatsen van een 20-tal lage drempeltjes. Over een lengte van bijna 2 km wordt de linkeroever afgeschuind, zodat een moeraszone ontstaat waarin soorten als porseleinhoen en grote modderkruiper zich thuis voelen.

    Al deze ingrepen zorgen voor een meer natuurlijke waterhuishouding in het Webbekomsbroek. De grondwaterstanden blijven hierdoor beter op peil, wat belangrijk is met steeds drogere zomers in het vooruitzicht. De geplande werken kaderen dan ook in de Blue Deal, het actieprogramma van de Vlaamse Regering in de strijd tegen droogte en watertekort. Door het herstel van natte natuur in het Webbekomsbroek krijgen ook zeldzame planten en dieren opnieuw kansen. Tegelijk blijft het Webbekomsbroek haar rol als gecontroleerd overstromingsgebied (GOG) onverminderd vervullen. “We hebben als maatschappij het belang en het nut van groen en blauw in het verleden sterk miskend, ondergewaardeerd en verwaarloosd. Er is te veel nutteloze verharding, er is in het verleden te veel gebouwd in watergevoelige gebieden. Dat zet ons voor uitdagingen. Daarom schreven we vorig jaar al met onze Blue Deal het eerste hoofdstuk van ons klimaatadaptatieplan. Prioritair daarbij is het zorgen voor maximale waterberging, liefst buiten woongebieden. Maar de beste waterbuffer blijft onze natte natuur. De spijtige vaststelling is echter dat de voorbije 50 jaar 70 procent van onze natte natuur verdween in Vlaanderen. We moeten daarom terug ruimte aan water geven. Daar waar we de vallei en de omgeving terug geven aan de natuur, zorgen we voor waterveiligheid”, zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir.

    Mooiere natuurbeleving

    De werken brengen hier en daar wat hinder met zich mee. Normaalgezien blijven de gebruikelijke wandel- en fietspaden toegankelijk. Doorheen het gebied vind je een aantal infopunten met meer uitleg over de werken. Om de bezoekers een nog mooiere natuurbeleving te laten ervaren plaatst Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid dit jaar nog een aantal nieuwe kijktorens en -wanden langsheen de gloednieuwe wandellus.Meer info over Life Delta-project via:

    Meer info over werken Webbekomsbroek:

    Natuurbeheer
    Life Delta-project en Blue Deal versterken elkaar in Webbekomsbroek
    Life Delta-project en Blue Deal versterken elkaar in Webbekomsbroek
  • 03/09

    Webinarreeks: Landschapsbiografie als instrument voor geïntegreerde gebiedsanalyse

    Natuurbeheer

    03/09

    Webinarreeks: Landschapsbiografie als instrument voor geïntegreerde gebiedsanalyse

    Webinarreeks: Landschapsbiografie als instrument voor geïntegreerde gebiedsanalyse

    Een landschapsbiografie beschrijft op een geïntegreerde manier verleden en heden van een gebied, brengt cultuurhistorische en landschapsecologische kenmerken en waarden aan het licht, biedt mogelijkheden tot participatie, zet bouwstenen klaar voor beleid en beheer, en inspireert, over de sectoren heen. Daarmee is de landschapsbiografie een geknipt instrument voor de gebiedsanalyse die kandidaat-Landschapsparken en Nationale Parken Vlaanderen moeten (laten) opmaken, als basis van hun masterplan.

    Doelstelling  van deze opleiding is trekkers en beheerders van kandidaat-parken en ook andere personen en organisaties uit de landschappelijke sfeer conceptueel, methodologisch en praktisch op weg te zetten, met de bedoeling de kwaliteit van landschapsbiografieën hoog te krijgen om zo tot een sterke gebiedsvisie te komen. Na de opleiding weten de cursisten wat ze moeten doen 1) bij het uitschrijven van een bestek en het opvolgen van de opdracht of 2) bij het opmaken van een landschapsbiografie in eigen regie.

    Deze opleiding is een samenwerking tussen het agentschap Onroerend Erfgoed en Inverde.

    Natuurbeheer
    Webinarreeks: Landschapsbiografie als instrument voor geïntegreerde gebiedsanalyse
    Webinarreeks: Landschapsbiografie als instrument voor geïntegreerde gebiedsanalyse
  • 01/09

    Natuur en Bos onthult bronzen standbeeld aan Fort Leopold

    Natuurbeleving

    01/09

    Natuur en Bos onthult bronzen standbeeld aan Fort Leopold

    Natuur en Bos onthult bronzen standbeeld aan Fort Leopold

    Ijzerzandsteen versus brons

    Niet toevallig werd deze opdracht gegund aan Erwin Degelin: deze bracht een groot deel van zijn jeugd door op en rond deze site. Zijn ouderlijk huis, waar zijn broer nog steeds woont, staat in de buurt van het fort.

    Aanvankelijk wilde Natuur en Bos een vier à vijf meter hoog standbeeld van een soldaat laten maken  in ijzerzandsteen. Door de wegeniswerken op de Langeberg kon er een voorraad van dat typische plaatselijke gesteente bemachtigd worden. De opzet was een beeldend kunstwerk te creëren door de combinatie te maken van metaal, ijzerzandsteen en Gobertange-steen. Maar ijzerzandsteen bleek te poreus en te zwaar te zijn om er dit soort van beelden uit te maken. Uiteindelijk werd er geopteerd om een kleiner beeld in brons te laten gieten.

    Thuis voor vleermuizen

    Sinds enkele jaren is Fort Leopold de thuisbasis van een unieke kolonie vleermuizen. De combinatie van de specifieke bakstenen constructie met hele dikke muren en veel kille plaatsen leent zich immers uitstekend als verblijfplaats voor deze dieren. Minstens 130 vleermuizen van zeven verschillende soorten huizen in het fort; zoals de baardvleermuis, de Brandt-vleermuis, de laatvlieger en de franjestaart. Ook een paar zeer zeldzame soorten zoals de grijze grootoorvleermuis en de ingekorven vleermuis vind je er terug. Door de grote aanwezigheid van vleermuizen verblijven er ook heel wat uilen op de site. Door onder meer het plaatsen van vleermuisvriendelijke verlichting wil Natuur en Bos de leefomstandigheden voor vleermuizen de komende jaren verbeteren. Hiermee hoopt men de populatie nog te vergroten.

    Natuurbeleving
    Natuur en Bos onthult bronzen standbeeld aan Fort Leopold
    Natuur en Bos onthult bronzen standbeeld aan Fort Leopold
  • 30/08

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 12 september

    Natuurbeleving

    30/08

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 12 september

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 12 september

    Een kasteeltuin met groene toptechnologie 

    De Museumtuin van Gaasbeek werd ongeveer 25 jaar geleden door Natuur en Bos aangelegd in het park van Gaasbeek. Het is een tuin naar voorbeeld van kasteeltuinen rond 1900. Daarnaast is de tuin ook een ode aan de fruittelers uit de streek in deze periode. Zij waren toen echte wereldtop. Van heinde en ver komen buitenlandse en binnenlandse toeristen de impressionante collectie leivormen bewonderen in de Museumtuin. In september hangt het fruit rijkelijk aan de bomen. Het ideale moment om de tuin te bezoeken.

    Dag van de Museumtuin  

    Op zondag 12 september, Open Monumentendag, kan je de Museumtuin gratis bezoeken. Omdat de capaciteit beperkt is, moet je wel een gratis ticket reserveren via museumtuin.i-reserve.net. Je bent welkom van 10u tot 17u. De hele dag door kan je gratis rondleidingen volgen. Stel al je vragen over tuinieren en proef van het fruit uit de tuin. Of geniet gewoon van een drankje in de serre terwijl je de prachtige planten en bloemen bewondert. Ook het schitterende uitzicht op het Pajottenland en het Kasteel van Gaasbeek vanuit de siertuin is een bezoek meer dan waard.

    Adres: Kasteelstraat 40, 1750 Gaasbeek 

    Meer info over de Museumtuin: www.museumtuingaasbeek.be  

    Natuurbeleving
    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 12 september
    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 12 september
  • 29/08

    Wolvenaanval Oudsbergen: weide had geen wolfwerende omheining, wolvenplatform komt op korte termijn samen

    Natuurbeheer

    29/08

    Wolvenaanval Oudsbergen: weide had geen wolfwerende omheining, wolvenplatform komt op korte termijn samen

    Wolvenaanval Oudsbergen: weide had geen wolfwerende omheining, wolvenplatform komt op korte termijn samen

    Afgelopen nacht werden in Oudsbergen enkele vaarzen in een weide opgejaagd. Daarbij liet één drachtige vaars helaas het leven. In opdracht van Natuur en Bos deed een dierenarts deze ochtend ter plaatse de nodige vaststellingen. Hierbij werd de gebruikelijke procedure gevolgd. Er werden DNA-stalen genomen en de omgeving werd verder onderzocht. Daarbij werden pootafdrukken van een wolf teruggevonden. Zoals steeds zullen de DNA-resultaten door het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek (INBO) nu verder onderzocht worden om te kijken of er match is met de gekende DNA-gegevens van de Limburgse wolvenroedel. Die resultaten kunnen binnen enkele weken verwacht worden.

    Het door de betrokken actoren vastgelegde wolvenprotocol trad dus met andere woorden opnieuw in werking. De weide was wel door prikkeldraad ontsloten, maar niet wolfwerend. Prikkeldraad biedt, zoals herhaaldelijk meegedeeld, onvoldoende tot geen bescherming ten aanzien van wolven. De belangrijkste stap bij een dergelijke probleemsituatie is dan ook verder inzetten op preventieve en wolfwerende maatregelen. In overleg met de eigenaar werd beslist beroep te doen op de voorziene rescue kits. Dat zijn tijdelijke wolfproof rasters met een stroomklok. Ze worden vandaag nog geplaatst door de vrijwilligers van het Wolf Fencing Team. De Vlaamse overheid heeft begrip voor de ongerustheid van landbouwers en veehouders, maar herhaalt haar oproep om voldoende preventieve maatregelen te nemen.

    Omdat het de tweede keer in 4 maanden tijd is dat een vaars slachtoffer wordt van een wolvenaanval, heeft Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir aan Natuur en Bos gevraagd om binnen de twee weken zowel het burgemeestersoverleg als het wolvenplatform bijeen te brengen om te evalueren of een bijsturing van het protocol of bestaande maatregelen noodzakelijk is.

    Ondertussen heeft Natuur en Bos reeds advies gevraagd aan het INBO met betrekking tot mogelijke bijkomende maatregelen ter bescherming van grootvee.

    Er zal daarnaast ook snel door Natuur en Bos actie ondernomen worden om de veehouders in de omgeving proactief te benaderen en hen te ondersteunen bij het aanbrengen van wolfwerende omheiningen. Dit zal in samenspraak met het Wolf Fencing Team gebeuren.

    De getroffen eigenaar wordt hoe dan ook vergoed voor de geleden schade.

    Natuurbeheer
    Wolvenaanval Oudsbergen: weide had geen wolfwerende omheining, wolvenplatform komt op korte termijn samen
    Wolvenaanval Oudsbergen: weide had geen wolfwerende omheining, wolvenplatform komt op korte termijn samen
  • 23/08

    Inrichtingswerken mijnterrils in Thorpark

    Natuurbeheer

    23/08

    Inrichtingswerken mijnterrils in Thorpark

    Inrichtingswerken mijnterrils in Thorpark

    Terril beter begaanbaar maken

    Enkele jaren geleden werd het wandelroutenetwerk Thorpark geopend. Om de wandelpaden rond de terrils ook in natte periodes comfortabel begaanbaar te houden krijgen ze een afwerking in een halfverharding. De vlakte tussen de twee terrils wordt een rustzone met wandelpaden aan de rand. Dit biedt bescherming aan vogels die hun nest op de grond bouwen en aan de gladde slang, een Europees beschermde diersoort die hier voortkomt.

    In As, in de buurt van de Fazantenstraat, wordt een trap aangelegd om de top van de lage terril gemakkelijker te bereiken. Verder wordt de parking aan de Fazantenstraat opgewaardeerd en in een latere fase wordt er hier een hondenlosloopzone voorzien.

    Structuurvisie

    Natuur en Bos, de betrokken steden en gemeenten en het Nationaal Park Hoge Kempen hebben een compromis ontwikkeld in de structuurvisie voor de Klaverberg. Die visie bepaalt de ambities op vlak van natuurbehoud en recreatie en hoe beide verzoend kunnen worden. Het voornamelijk open landschap van de terrils trekt unieke soorten aan met naast de gladde slang ook de rugstreeppad, of grondbroeders zoals de nachtzwaluw en de veldleeuwerik. Weidevogels zoals de veldleeuwerik leggen meerdere broedsels per jaar in uitgestrekte grasvlaktes, wat ze erg kwetsbaar maakt voor verstoring. Om hun toekomst veilig te stellen, om schapenbegrazing mogelijk te maken en om ongewenste recreatie te verhinderen, is beslist om rond het meest kwetsbare deel van het natuurgebied een raster te plaatsen. Binnen dat raster blijft wandelen mogelijk. Andere activiteiten worden er beperkt of enkel buiten het broedseizoen toegestaan.

    Wandelboulevard

    Het laagste niveau rond de mijnterrils, de zone met de grote plassen, ligt buiten het raster. Daar voorziet Natuur en Bos een bredere weg langs de zuidoostelijke flank, waar wandelaars, mountainbikers en ruiters gebruik van kunnen maken. Hier wordt ruim twaalf hectare ingericht als struinnatuur, waar bezoekers op allerlei manieren kunnen ontspannen. In een volgende fase zullen zitbanken en picknicktafels uitnodigen om er te genieten van een prachtig zicht op de omgeving.

    Mountainbiken

    De mogelijkheden voor hoogtemeters en uitdagingen voor mountainbikers bevinden zich in de toekomst vooral oostelijk van de lage terril. Hier wordt in 2022 samen met Sport Vlaanderen en met input van lokale clubs en bikers een technisch en uitdagend parcours ontwikkeld. Tijdens het najaar en het vroege voorjaar zullen deelnemers aan toertochten binnen het raster de lage terril kunnen beklimmen.

    Aanvullend op het bestaande netwerk van routes wordt er een nieuwe mountainbikelus gerealiseerd via de noordelijke routes in Duinengordel, die in Bergerven en rond Station As, met o.a. aansluiting op de routes in Genk. Hiermee wordt invulling gegeven aan een missing link in het mountainbikenetwerk van het Nationaal Park Hoge Kempen.

    “De terril van Waterschei, in het wandelgebied van Thor Park, ligt centraal tussen Genk, As en Oudsbergen. Deze iconische oude steenberg, die getuigt van het rijke Genkse mijnverleden, wordt erg gewaardeerd door bezoekers en vormt een magnifiek decor voor allerlei vormen van ontspanning. Samen met de andere gemeenten willen we met de inrichtingswerken de natuur extra versterken, het wandelen aangenamer maken en voor de mountainbikers op de oostelijke flank een alternatief uitdagend parcours uitwerken. Door deze ingrepen wordt de terril een nog mooiere mix tussen het verleden en de toekomst,” oppert Genks burgemeester Wim Dries.

    Toegankelijkheidsreglement

    Al deze recreatieve voorzieningen worden vastgelegd in een toegankelijkheidsregeling waar de verschillende partners zoals Natuur en Bos, de betrokken steden en gemeenten, de Bosgroep Limburg en het Nationaal Park Hoge Kempen aan gewerkt hebben. Voor de natuurdomeinen van Natuur en Bos zal die regeling met het nieuwe natuurbeheerplan in openbaar onderzoek gaan, vermoedelijk eind 2021.

    “We hebben de voorbije periode gemerkt dat de mensen de natuur in eigen omgeving ontdekt hebben. Zo is ook de populariteit van onze mijnterrils sterk toegenomen. Met de geplande inrichtingswerken en de structuurvisie beschermen we dit uniek stukje landschap en geven we de bezoekers het nodige comfort om nog meer te genieten. Ik ben persoonlijk tevreden dat we onze Asserse toegang tot de terrils kunnen opwaarderen tot een mooie instapplaats en dat het eerste plateau een toffe plek kan worden voor ontmoeten, recreatie en beleving,” aldus Tom Seurs, burgemeester van As.

    Op maandag 23 augustus om 19u organiseert Natuur en Bos met het Nationaal Park Hoge Kempen een webinar waarin meer duiding wordt gegeven bij de werken op korte termijn en de plannen op iets langere termijn. Wie liever op het terrein uitleg krijgt, is welkom op maandag 30 augustus om 19u aan de parking aan de Fazantenstraat in As. Inschrijven is verplicht en kan via www.nationaalparkhogekempen.be/nl/inrichtingswerken-mijnterrils-in-thorpark.

    Meer info:

    Natuurbeheer
    Inrichtingswerken mijnterrils in Thorpark
    Inrichtingswerken mijnterrils in Thorpark
  • 12/08

    OPROEP vrijwilligers voor Museumtuin van Gaasbeek

    Natuurbeleving

    12/08

    OPROEP vrijwilligers voor Museumtuin van Gaasbeek

    OPROEP vrijwilligers voor Museumtuin van Gaasbeek

    Aards paradijs

    De Museumtuin van Gaasbeek wordt niet voor niets een stukje aards paradijs genoemd. Een deskundig team van Natuur en Bos creëerde er samen met hun toptuiniers in de voorbije dertig jaar een prachtige tuin. Een tuin opgebouwd zoals de kasteeltuinen rond 1900. Een ode aan de Belgische tuiniers uit deze periode. Zij ontwikkelden teeltmethodes en planten die wereldwijd belangstelling wekten. De kennis en vaardigheden uit die gouden periode vormen de rode draad in de Museumtuin.

    Een bloeiende vrijwilligerswerking

    Dankzij een bloeiende vrijwilligerswerking wordt de Museumtuin de laatste vijf jaar ook opengesteld voor bezoekers. Van mei tot oktober zijn bezoekers op alle dagen behalve maandag welkom in de tuin. De vrijwilligers zorgen voor het onthaal, het toezicht en geven boeiende gidsbeurten. Sinds kort helpen ook enkele vrijwilligers, begeleid door de tuiniers, mee aan het onderhoud van de tuin.

    Oproep nieuwe vrijwilligers

    Natuur en Bos lanceert nu een oproep voor nieuwe vrijwilligers. Als vrijwilliger kies je zelf of je toezicht wil houden, gidsbeurten wil geven of een handje wil helpen in de Museumtuin. Je kan elke maand kiezen op welke (halve) dagen je wil werken.

    Hilde Groenweghe, Natuur en Bos: “Als vrijwilliger in de Museumtuin kies je voor een flexibele en nuttige tijdbesteding in de prachtigste omgeving. Je komt bovendien terecht in een fijne groep mensen met een groot hart voor de Museumtuin, tuinieren, geschiedenis en elkaar.”

    Infodag op 22 augustus

    Wie interesse heeft om vrijwilliger te worden kan zich inschrijven voor de infodag voor vrijwilligers op zondag 22 augustus om 10u30 in kasteel Groenenberg. Tijdens deze dag wordt vrijblijvend meer uitleg gegeven over wat het vrijwilligerswerk precies inhoudt. Voor meer info of om in te schrijven voor de infodag kan je mailen naar marleen.museumtuin@gmail.com. Meer info over de Museumtuin vind je op www.museumtuingaasbeek.be.

    Natuurbeleving
    OPROEP vrijwilligers voor Museumtuin van Gaasbeek
    OPROEP vrijwilligers voor Museumtuin van Gaasbeek
  • 03/08

    Nieuw natuurbeheerplan voor natuurgebied Teut-Tenhaagdoorn en Kelchterhoef moet sponswerking verzekeren

    Natuurbeheer

    03/08

    Nieuw natuurbeheerplan voor natuurgebied Teut-Tenhaagdoorn en Kelchterhoef moet sponswerking verzekeren

    Nieuw natuurbeheerplan voor natuurgebied Teut-Tenhaagdoorn en Kelchterhoef moet sponswerking verzekeren

    Tijdens het bezoek aan het natuurgebied werd snel duidelijk dat een natuurbeheerplan ook in de praktijk effectief bijdraagt tot de bescherming van zeldzame vegetaties en het leefgebied van vele unieke diersoorten. Bovendien realiseert het ook verbeteringen op vlak van waterhuishouding (blue deal), koolstofopslag (klimaatdoelstellingen) of bescherming van (archeologisch) erfgoed.

    Zo koloniseerden zeldzame plant- en libellensoorten bijvoorbeeld zeer snel enkele heringerichte verdroogde en verwaarloosde vijvers, terwijl deze nieuwe vijvers ook bijdragen aan bijkomende buffering en infiltratie van water. Zo worden niet alleen de gebieden weerbaarder tegen droogte, maar dragen ze ook bij tot de gewenste aanvulling van het grondwater. Op enkele locaties werden weekendhuisjes afgebroken en de gebieden heringericht als bos- of natuurgebied. Daar waar in het verleden Corsicaanse dennenbomen verdwenen, is het gebied natter geworden en wordt hoogwaardigere natuur zoals venige en natte heide teruggevonden.

    Tijdens de opmaak van het natuurbeheerplan werd ook de negatieve impact van de Roosterbeek op het gebied duidelijk. Omwille van piekafvoeren treedt er veel erosie op in de beek, daalt de vispopulatie en worden de omliggende valleien ernstig verdroogd. In samenwerking met de provinciale waterbeheerder, Vlaamse milieumaatschappij en Aquafin wordt momenteel een plan ontwikkeld om deze negatieve impact te voorkomen.

    Het natuurreservaat is vooral gekend voor de grote oppervlaktes met heide, waarvoor 300 schapen worden ingezet om deze te onderhouden.

    Tijdens de inventarisatie van de fauna in het natuurgebied werd zeer duidelijk dat de autostrade E314 die het gebied doorsnijdt een negatieve impact heeft op vele diersoorten zoals ree, wolf of gladde slang. Hoge rasters staan langs de autostrade om het autoverkeer veilig te laten passeren, maar voorkomen ook de uitwisseling van dieren tussen de gebieden. De aanleg van een ecoduct is voorzien voor dit gebied. Een ecoduct is een brug over de autostrade die toelaat dat wilde dieren veilig van het ene gebied naar het andere gebied kunnen migreren.

    Om van dit prachtig gebied te kunnen genieten zorgen de beheerders voor kwalitatieve inrichtingen. Zo liggen er maar liefst zes zeer grote hondenlosloopzones waar honden zonder leiband mogen rondlopen, of werd recent een Multimove-bewegingspad voor de allerkleinsten feestelijk geopend.

    Op vraag van de minister voorziet het nieuwe natuurbeheerplan in een neutrale bosbalans voor het gebied. Er zullen enkel bomen verdwijnen waar dat strikt noodzakelijk is om het veengebied en de sponswerking van Teut-Tenhaagdoorn te garanderen. In en rond het gebied zal elke vierkante meter die wordt gekapt opnieuw worden aangeplant.

    Vanaf vandaag 3 augustus 2021 gaat het natuurbeheerplan in publieke consultatie. Om het beheerplan helder uit te leggen aan de bevolking werd een leeswijzer ontwikkeld die het belang van de verschillende ingrepen benadrukt. Je kan deze raadplegen op www.natuurenbos.be/natuurbeheerplannen-in-publieke-consultatie.

    Natuurbeheer
    Nieuw natuurbeheerplan voor natuurgebied Teut-Tenhaagdoorn en Kelchterhoef moet sponswerking verzekeren
    Nieuw natuurbeheerplan voor natuurgebied Teut-Tenhaagdoorn en Kelchterhoef moet sponswerking verzekeren
  • 23/07

    Venetiaanse maskers keren zondag terug naar domeinen van Groenenberg en Gaasbeek

    Natuurbeleving

    23/07

    Venetiaanse maskers keren zondag terug naar domeinen van Groenenberg en Gaasbeek

    Venetiaanse maskers keren zondag terug naar domeinen van Groenenberg en Gaasbeek

    Jaarlijkse traditie

    In 2019 vond de Venetiaanse optocht voor het eerst plaats in Gaasbeek. Bedoeling was om mensen op een andere manier te laten kennismaken met de domeinen van Natuur en Bos. Het was meteen een schot in de roos.

    Hilde Groenweghe, Natuur en Bos: “Het evenement bracht duizenden kijklustigen op de been. De reacties waren zo positief, dat we beslisten er een jaarlijkse traditie van te maken.” 

    Coronaveilige editie

    In 2020 werd de optocht helaas geannuleerd omwille van Corona. Dit jaar kan het evenement terug doorgaan in coronaveilige omstandigheden. Aan de bezoekers wordt gevraagd om een mondmasker te dragen en anderhalve meter afstand te houden tot andere bubbels.  Wie naar de Museumtuin komt om op de foto te gaan met de personages, moet op voorhand reserveren via https://museumtuin.i-reserve.net/. Een ticket voor de Museumtuin kost 5 euro, kinderen mogen gratis binnen. 

    Meer dan dertig personages

    De groep ‘Regards Vénetiens’ uit de provincie Namen zal zondag aanwezig zijn met meer dan dertig personages. De groep neemt jaarlijks deel aan verschillende optochten, zoals in Brugge, het Venetië van het noorden, of in de watertuinen van Annevoie (Les jardins d’Annevoi) tussen Namen en Dinant. Maandenlang werkten ze aan hun nieuwe kostuums, klaar om ook in het Pajottenland bewonderd te worden!

    Meer informatie over het evenement op Facebook.Meer informatie over de domeinen op de website: Park Groenenberg en Museumtuin van Gaasbeek.

    Pers is welkom vanaf 13u30 in kasteel Groenenberg voor interviews.

    Natuurbeleving
    Venetiaanse maskers keren zondag terug naar domeinen van Groenenberg en Gaasbeek
    Venetiaanse maskers keren zondag terug naar domeinen van Groenenberg en Gaasbeek
  • 03/07

    Nieuwe natuurloop in het Bergmolenbos

    Natuurbeleving

    03/07

    Nieuwe natuurloop in het Bergmolenbos

    Nieuwe natuurloop in het Bergmolenbos

    Gezonde lucht tanken in het groen

    Natuur maakt mensen gezonder, dat is bewezen en dat ook sporten goed is voor het lichaam, staat al lang niet meer ter discussie. De ontwikkeling van deze natuurloop is een mooi resultaat van de samenwerking tussen de natuur- en sportsector. Natuurlopen zijn permanente uitgestippelde looproutes dwars door prachtige Vlaamse natuur.

    “Enkele jaren terug hebben stad Roeselare en Natuur en Bos de handen in elkaar geslagen om hier samen een stadsrandbos te realiseren. Het is één van de beste keuzes die we gemaakt hebben, want meer dan ooit beseffen we allemaal hoe belangrijk het is om natuur in je buurt te hebben. Met de natuurloop bieden we nu de mogelijkheid om in dit gevarieerde groene kader te sporten”, zegt Evy Dewulf, Regiobeheerder bij Natuur en Bos.

    Natuurloop Bergmolenbos

    De natuurloop bestaat uit 2 lussen doorheen het Stadsrandbos van Roeselare. Ter hoogte van de parking aan café de Zilverbergstatie starten zowel de blauwe lus van 3,8 km als de groene lus van 6,4 km.

    Het Bergmolenbos is in volle ontwikkeling en geleidelijk aan worden gronden aangekocht en ingericht als natuur- en bosgebied. In het bos vind je verschillende loofboomsoorten als wilg, els, zomereik en olm. Verschillende struiken en rozensoorten zorgen er voor afwisseling. De aanwezige Kleiputten vormen een ideale zomerverblijfplaats voor vogels als de grasmus en de fitis. In de rietzones broeden de rietgors en roerdomp. Verder beschikt het Bergmolenbos nog over een speelzone en een hoogstamboomgaard.

    Diskgolf en The Masked Runner #VANRSL

    Diskgolf

    Van 3 juli tot 30 september pakt de Stad Roeselare i.s.m. Stadlandschap West-Vlaamse Hart, de provincie West-Vlaanderen en Natuur en Bos ook uit met een diskgolfparcours in het Bergmolenbos.

    Diskgolf is de frisbeevariant van golf. Je speelt echter niet met een club en balletjes, maar je gooit met een frisbee van een werpplaats naar een diskgolfmand. Als de frisbee in de vlucht tegen de loshangende kettingen botst, valt die in de mand. Wandel of loop de groene lus van de natuurloop en ontdek de 6 diskgolfmanden langsheen de route.

    Breng je eigen frisbees mee of ontleen er gratis in Café Zilverbergstatie, Oude Zilverbergstraat 30.

    The Masked Runner #VANRSL

    Vanaf zaterdag 3 juli gaan verschillende bekende Roeselaarse personen totaal onherkenbaar, gedurende 8 weken, één van onze permanente loop- en wandelroutes #VANRSL ontdekken.

    Deze ‘Masked Runners #VANRSL’ kan je ontmaskeren aan de hand van verschillende tips en opdrachten langsheen de route. Een fantastische zomeractiviteit voor het hele gezin! Elke week een nieuwe route om te ontdekken, elke week een nieuwe ‘Masked Runner #VANRSL’ om te ontmaskeren.Tijdens de eerste week gaat ‘leeuw’ op verkenning in het Bergmolenbos. De route en ‘The Masked Runner #VANRSL’ wordt telkens op maandag bekend gemaakt op de Facebookpagina van Visit Roeselare.

    Wil je kans maken op een geschenkpakket t.w.v. 75 euro voor jouw gezin? Neem dan deel aan de wedstrijd via www.zomervanrsl.be!

    ‘Sport in combinatie met beleving versterkt het fysieke en mentale welzijn van onze inwoners’, zegt Schepen José Debels.

    Sporters beleven meer

    Sporten is gezond, zowel voor de fysieke uithouding als de mentale veerkracht. Voeg er een groene omgeving en een portie natuurbeleving aan toe en je bekomt de ideale balans voor een deugddoende activiteit.

    ‘De herkenbare signalisatie met afstandsaanduidingen tonen jou de weg en motiveren je om door te zetten. Dus trek jouw loopschoenen aan en blijf vooral sporten, want sporters beleven meer, zeker in de natuur’, aldus Jesse Clarysse, consulent Sportieve vrije tijd bij Sport Vlaanderen.

      

    Natuurbeleving
    Nieuwe natuurloop in het Bergmolenbos
    Nieuwe natuurloop in het Bergmolenbos
  • 01/07

    Kook- en kampvuren in bossen en natuurgebieden tijdens zomerkampen kunnen doorgaan onder voorwaarden

    Natuurbeleving

    01/07

    Kook- en kampvuren in bossen en natuurgebieden tijdens zomerkampen kunnen doorgaan onder voorwaarden

    Kook- en kampvuren in bossen en natuurgebieden tijdens zomerkampen kunnen doorgaan onder voorwaarden

    Een vuur maken om te koken op kamp blijft steeds toegestaan. Een kampvuur maken in bos -of natuurgebied kan enkel wanneer de risicocode voor natuurbranden groen of geel is en op de voorziene plaatsen. De actuele codes zijn terug te vinden op www.natuurenbos.be/waarschuwingen. Natuurlijk blijven de huidige regels rond het maken van kampvuren steeds gelden. Om een kampvuur te maken buiten bossen (minstens 25 meter) heb je altijd toestemming nodig van de eigenaar of kampuitbater. De gemeentelijke regels kunnen bovendien strenger zijn. Zo kan het zijn dat de burgemeester een toestemming moet verlenen. Informeer je dus steeds goed op voorhand bij de gemeentelijke diensten. Een kampvuur maken op minder dan 25 meter afstand van een bos kan enkel als je daarvoor een specifieke toelating van Natuur en Bos hebt.

    De afspraken voor deze zomer houden in dat zowel een kookvuur als een kampvuur enkel gemaakt mag worden op de daarvoor voorziene plekken. Er mogen geen brandversnellers gebruikt worden en er mogen absoluut geen brandbare materialen in de omgeving aanwezig zijn. Er moeten steeds blusmiddelen voorzien worden en vuur moet altijd met water gedoofd worden na de activiteit.

    “Ik ben in de eerste plaats blij dat kinderen deze zomer terug op kamp kunnen gaan en dat ze zich daar volop zullen kunnen uitleven. Bij een kamp hoort nu eenmaal het buitengevoel. Dat betekent ook koken op een vuur of een kampvuur maken. Als de afspraken en richtlijnen goed gerespecteerd worden, moet dat ook op een veilige manier mogelijk zijn. Ik ben dus blij dat het kampgevoel op die manier helemaal terug zal kunnen zijn, maar roep iedereen ten allen tijde op tot waakzaamheid. Onze natuur is al zo schaars en kwetsbaar, laten we er goed zorg voor dragen” aldus Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir.

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid ontwikkelde twee handige visuals, die de afspraken voor organisatoren van zomerkampen verduidelijken.

    Natuurbeleving
    Kook- en kampvuren in bossen en natuurgebieden tijdens zomerkampen kunnen doorgaan onder voorwaarden
    Kook- en kampvuren in bossen en natuurgebieden tijdens zomerkampen kunnen doorgaan onder voorwaarden
  • 01/07

    Soortenbescherming grauwe kiekendief: verlengd wegens succes

    Natuurbeheer

    01/07

    Soortenbescherming grauwe kiekendief: verlengd wegens succes

    Soortenbescherming grauwe kiekendief: verlengd wegens succes

    De grauwe kiekendief is een beschermde roofvogel die in Vlaanderen nog maar zelden broedt. Het is een prachtige roofvogel die zijn nest in open landbouwgebieden maakt als er voldoende voedsel beschikbaar en nestgelegenheid aanwezig is. De grauwe kiekendief eet in het broedseizoen bij voorkeur veldmuizen, veldleeuweriken en andere akkervogeltjes. Vlaanderen mikt in de toekomst op 15 broedparen, dat is  mogelijk als in samenwerking met landbouwers verder inspanningen worden gedaan om het voedselaanbod en nestgelegenheid in de akkerbouwgebieden te verhogen.

    “We pakken de bescherming van de grauwe kiekendief systematisch aan”, zegt minister Zuhal Demir. “Het soortenbeschermingsprogramma grauwe kiekendief omvat een lijst van acties die we als leidraad gebruiken. Van 2017 tot 2020 hebben het Agentschap Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij mensen en middelen ter beschikking gesteld om het leefgebied van de grauwe kiekendief te verbeteren . In 2018 hadden we 1 broedkoppel en in 2020 waren er 2 nesten in 1 veld en zijn 5 jongen uitgevlogen. Daarnaast zagen we dat ook heel wat andere akkervogels zoals veldleeuwerik erop vooruit gingen en dat andere Natura2000-soorten zoals velduil en blauwe kiekendief mee profiteerden van de maatregelen. We blijven daar in de toekomst verder op inzetten.”

    Soortenbeschermingsprogramma 2 (SBP2)

    Natuur en Bos bereidt in de loop van 2021 een vervolg voor van het soortenprogramma grauwe kiekendief. “Op basis van de ervaringen en de kennis die we de afgelopen periode hebben verzameld, zullen we een verbeterd actieprogramma opmaken”, zegt Dries Gorissen van Natuur en Bos. “De grauwe kiekendief is een indicator van de natuurkwaliteit in ons Vlaamse landschap. Met het tweede soortenbeschermingsplan willen we de oppervlakte aan geschikt leefgebied voor grauwe kiekendief blijven uitbreiden en verbeteren, want dat landschap is ook geschikt voor vele andere akkersoorten. De eerste broedgevallen waren een goed begin, maar wij streven naar die 15 broedparen.”

    Vogelakker

    In 3 kansrijke broedgebieden is sinds 2017 een gebiedscoördinator aan het werk om alle acties te coördineren: in De Moeren in West-Vlaanderen, in de Haspengouwse Leemstreek en in de regio van Peer (Limburg). De Vlaamse Landmaatschappij (VLM) ontwikkelde samen met experten de beheerovereenkomsten ‘vogelakker’ en ‘vogelvoedselgewas wisselteelt’ als leefgebied voor grauwe kiekendief. De bedrijfsplanners van de VLM en de gebiedscoördinator van het Regionaal gingen met die nieuwe beheerovereenkomsten samen de boer op.

    “De vogelakker is een succesformule die we uit Groningen hebben overgenomen en vertaald hebben naar de Vlaamse situatie,” zegt Karolien Michiel van de VLM. “In Nederland deden de vogelakkers de populatie grauwe kiekendieven toenemen van 2 naar 80 broedparen. Een vogelakker bestaat uit luzernestroken afgewisseld met stroken van graan, gras en kruiden. Vogelvoedselgewas wisselteelt is een graanperceel, waarvan jaarlijks de helft opnieuw wordt ingezaaid. Die maatregelen bieden het jaarrond voedsel en dekking aan muizen en verschillende akkervogels, de prooisoorten van de kiekendief.

    We sluiten daarvoor een beheerovereenkomst met de landbouwers die een gepaste vergoeding krijgen. Bovendien is luzerne een eiwitrijk veevoer, een win-win voor landbouw en natuur. Samen met 56 landbouwers werd in totaal 326 hectare kiekendiefvriendelijke maatregelen aangelegd. Door de mix aan maatregelen worden de kansrijke broedgebieden biodiverser en interessanter voor grauwe kiekendief en heel wat andere soorten zoals veldleeuwerik.”

    Teamwerk

    Een team van bedrijfsplanners houdt, samen met de akkervogelwerkgroep, de vinger aan de pols. “De meest kansrijke plekken worden geselecteerd en landbouwers worden begeleid bij de aanleg en het beheer”, aldus VLM-bedrijfsplanner Sven Jardin. “Een eerste vaststelling is daarbij dat met de intrede van de vogelakkers er nu ook een aanzienlijk areaal maatregelen voor akkervogels midden op de kouters zijn komen te liggen, waar ze eigenlijk het grootste effect hebben. Akkervogels als veldleeuwerik, gele kwikstaart en de zeldzame grauwe gors hebben een voorkeur voor grote open gebieden, maar daar ontbreken vandaag vaak een veilige nestplaats en voldoende insecten om hun jongen groot te brengen in de zomer. De vogelakkers brachten daar alvast een nieuwe dynamiek op gang. Ook in de winter vallen vogelakkers op door indrukwekkende aantallen blauwe en grote zilverreigers en door jagende blauwe kiekendieven en torenvalken. Ze komen daar allemaal voor dezelfde reden: muizen vangen. Inmiddels zijn er in de Leemstreek vogelakkers die al vijf jaar oud zijn. Ze vormen kleine oases van biodiversiteit in het landschap.”

    “Naast de boost die de maatregelen van Plan Kiekendief geven aan tal van verschillende soorten insecten en akkervogels, motiveren deze waarnemingen alle projectpartners om Plan Kiekendief naar een volgend niveau te tillen”, vertelt Kristien Justaert, coördinator van Regionaal Landschap Zuid-Hageland. “Vanuit onze lokale organisatie willen wij mee blijven sleutelen aan formules als deze. Op naar een landschap met kiekendieven in Vlaanderen!”

    “Het was een uitstekend idee om de Groningse vogelakkers ook in onze streken uit te rollen”, zegt Remar Erens van de Werkgroep Grauwe Gors. “We spenderen zowel ’s zomers als ‘s winters heel wat uren in het veld en hebben op en rond vogelakkers interessante en hoopvolle dingen zien gebeuren. Met de kennis en praktijkervaring van de voorbije jaren moeten we nu samen met de Vlaamse Landmaatschappij de maatregelen verder perfectioneren, want akkervogelbescherming blijft maatwerk. Een goede opvolging is ook in de toekomst nodig.” In het westen van Vlaanderen zijn het vrijwilligers van Natuurwerkgroep De Kerkuil die de vinger aan de pols houden. Niet ver van de abdij van West-Vleteren vonden zij in 2020 twee nesten grauwe kiekendief die ze met de toestemming van de landbouwers beschermden. Er vlogen toen samen vijf jongen uit. Het is nu uitkijken of daar de kiem wordt gelegd voor een eerste Vlaamse populatie.

    Trotse landbouwers

    “Een groot stuk grond afstaan voor ‘alternatieve landbouw’ was een moeilijk gegeven waar heel wat hersenspinsels aan zijn vooraf gegaan. Achteraf gezien ben ik trots dat ik in dit project ben in gestapt.” zegt Raf Pierlet, een van de eerste landbouwers in Vlaanderen die een vogelakker aanlegde in Hakendover (Tienen). “Er komt heel wat bij kijken in zo’n project. De juiste afspraken zijn dan ook erg belangrijk. Maar met zo’n ploeg waar ieder zijn kwaliteiten en expertise heeft en waar ook landbouwers van nabij worden betrokken ging dat indrukwekkend vlot. Bovendien hebben we allemaal veel bijgeleerd”, vult Kobe Ruell, jonge landbouwer in Boutersem, aan.

    Brochure

    ‘Plan Kiekendief, naar een landschap met kiekendieven in Vlaanderen’ is een brochure waarin alle resultaten van de afgelopen periode 2017-2020 worden besproken. De brochure kan besteld worden, zolang de voorraad strekt, of is downloadbaar op volgende website www.ecopedia.be/dieren/grauwe-kiekendief. Hier vind je ook meer informatie over deze soort.

    Je kan de brochure per post ontvangen door je adres per mail te sturen naar: rosetta.iannicelli@vlaanderen.be.

    Podcast

    Naar aanleiding van het succes en de verlenging van het soortbeschermingsprogramma interviewde vogelkenner en cabaretier Begijn Le Bleu minister van Natuur Zuhal Demir. Beluister hier de podcast Fwiet Fwiet!

    Filmpje

    Bekijk zeker ook het filmpje van het Regionaal Landschap Zuid-Hageland over het soortbeschermingsprogramma van de grauwe kiekendief.Het soortbeschermingsprogramma komt tot stand dankzij een goede samenwerking met verschillende partners: Agentschap Natuur en Bos, Vlaamse Landmaatschappij, Regionaal Landschap Zuid-Hageland, Antea Group, Natuurwerkgroep De Kerkuil, Werkgroep Grauwe Gors, Boerennatuur, Inagro, Natuurpunt, Hubertusvereniging Vlaanderen, verschillende vogelwerkgroepen, enzovoort

    Gefinancierd met steun van de Europese Unie in het kader van het LIFE-programma.

    Natuurbeheer
    Soortenbescherming grauwe kiekendief: verlengd wegens succes
    Soortenbescherming grauwe kiekendief: verlengd wegens succes
  • 27/06

    Koppel ooievaarsjongen geringd in Webbekoms Broek

    Natuurbeheer

    27/06

    Koppel ooievaarsjongen geringd in Webbekoms Broek

    Koppel ooievaarsjongen geringd in Webbekoms Broek

    Geduld werd beloond

    Het bezoekerscentrum Webbekoms Broek en Natuur en Bos proberen al enkele jaren ooievaars naar Diest te lokken door ooievaarsnesten te zetten. Dat is nu dus gelukt. Eind 2016 werd er in Diest het eerste ooievaarsnest gezet en twee jaar later kwamen er al twee ooievaars op bezoek. Helaas mislukte de broedpoging. Eind vorig jaar werden nog twee extra ooievaarspalen bijgeplaatst. En deze keer met succes. Op 21 mei verscheen een eerste jong, gevolgd door een tweede enkele dagen later. Dit geslaagde broedgeval mag zeker bijzonder genoemd worden omdat het, buiten de welgekende kolonies van Planckendaal en het Zwin, zelden tot spontane nieuwe bezettingen komt.

    Nu is de tijd aangebroken om de twee geboren jongen te ringen. De timing van de ringronde is cruciaal. Als de jongen te groot zijn, dan vliegen ze al weg. Zijn ze te klein, dan past hun ring nog niet en kunnen ze hem verliezen. Zijn ze precies oud genoeg, dan houden ze zich doodstil, terwijl ze twee ringen krijgen. Een wetenschappelijke voetring zorgt ervoor dat hun geografische verspreiding verder opgevolgd kan worden. In aanwezigheid van regiobeheerder Frank Saey, gedeputeerde Ann Schevenels (provinciedomeinen) en gedeputeerde Bart Nevens (leefmilieu) werden de jongen geringd door middel van een hoogtewerker. Aan de jonge ooievaars werd ook het gebruikelijke peter- en meterschap toegekend.

    “Vanuit het bezoekerscentrum Webbekoms Broek speuren we steeds naar opportuniteiten om de natuur op een aangename en educatieve wijze aan het grote publiek aan te bieden. Vanuit deze invalshoek plaatsten we de eerste ooievaarsnesten. Met succes. Dit jaar is natuurlijk bijzonder. Eindelijk worden er in Vlaams-Brabant weer ooievaars geboren, in een domein met overgangen van pure recreatie over moderne rust- en ontspanningsplaatsen naar een natuurreservaat met daarin in het wild geboren ooievaars”, zegt Ann Schevenels, gedeputeerde voor de provinciedomeinen.

    Life Delta project en Blue Deal

    Vanaf komende zomer staan er heel wat werken gepland in Webbekoms Broek in het kader van een Europees LIFE-project, LIFE Delta. Dit project, in samenwerking met de Vlaamse Milieumaatschappij en provincie Vlaams-Brabant, krijgt Europese steun voor zijn bijdrage aan een betere omgeving en biodiversiteit. Het valleisysteem in het Webbekomsbroek zal verder hersteld worden. Dat betekent een forse verbetering van zowel natuurwaarden, recreatie, waterbeheer én waterveiligheid.

    De ooievaar zal, naast vele andere vogel,- planten- en insectensoorten, alvast mee profiteren van de reeds uitgevoerde en nog op stapel staande grootschalige natuurinrichtingswerken in het Broek. De creatie van uitgestrekte wetlands, moerassen en bloemrijke hooilanden in de zogenaamde ‘natte natuur’-sfeer zoals beschreven in de Blue Deal maakt dat de ooievaar enerzijds makkelijker en anderzijds zeker voldoende voedsel zal vinden om zijn kroost groot te krijgen.

    Naast het creëren van een meer natuurlijke waterhuishouding, is het doel ook om de oprukkende verdroging tegen te gaan in de domeinen van Natuur en Bos in Webbekom en Zelem. “Het is een tijdje geleden dat de ooievaar bij mij thuis langskwam”, lacht Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir. “Maar niet alleen voor die soorten is natte natuur van belang. Natte natuur is belangrijk voor ons allemaal. Vlaanderen wordt de laatste jaren steeds meer geconfronteerd met de gevolgen van droogte. Met de Blue Deal investeren we enorm in groot- en kleinschalige waterbuffering. De laatste 50 jaar is 75 procent van de natte natuur verdwenen en daar moeten we verandering in brengen door natte natuur aan te maken. Experten bevestigen dat het creëren van extra natte natuur een van de beste manieren is om ons te wapenen tegen droogte en tegelijk meer natuurlijke buffers te hebben voor hevige regenval”.

    Bart Nevens, Vlaams-Brabants gedeputeerde voor leefmilieu en dierenwelzijn, besluit: “In de toekomst zullen er langsheen de Demerloop van de vallei tussen Diest en Aarschot nog meer ooievaarsnesten geplaatst worden om deze aaibare vogelsoort een extra boost te geven”

    Meer info over werken Webbekomsbroek:

    Bezoekerscentrum Webbekoms Broek - Provinciedomein Halve MaanOmer Vanaudenhovelaan 48 - 3290 DiestTel. 013 35 86 58 - webbekomsbroek@vlaams-brabant.be

    Natuurbeheer
    Koppel ooievaarsjongen geringd in Webbekoms Broek
    Koppel ooievaarsjongen geringd in Webbekoms Broek
  • 25/06

    Expo over de Amerikaanse stierkikker in bezoekerscentrum Grote Netewoud

    Natuurbeheer

    25/06

    Expo over de Amerikaanse stierkikker in bezoekerscentrum Grote Netewoud

    Expo over de Amerikaanse stierkikker in bezoekerscentrum Grote Netewoud

    Bestrijding van Amerikaanse stierkikker noodzakelijk

    De Amerikaanse stierkikker is een zeer grote en vraatzuchtige Noord-Amerikaanse kikker die alles eet wat in zijn mond past. Hij eet insecten, kikkers, padden, salamanders en vissen, maar ook kuikens van watervogels en muizen. Door het gebrek aan natuurlijke vijanden vormt hij een grote bedreiging voor onze inheemse kikkers en salamanders. Toch is nog niet iedereen op de hoogte van de schade die de soort aanricht en waarom bestrijding noodzakelijk is.

    Met een kleine expo willen Hogeschool PXL, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Natuur & Bos van de Vlaamse overheid,  Natuurpunt vzw en Provincie Antwerpen iedereen kennis laten maken met de Amerikaanse stierkikker en tonen waarom de bestrijding van die invasieve soort noodzakelijk is en hoe de bestrijding wordt aangepakt.

    “Met het LIFE-3n-Stierkikker project willen we door het uitzetten van steriele kikkers de soort op een duurzame manier bestrijden. Maar we vinden het ook belangrijk dat het grote publiek weet waarom de soort schadelijk is voor onze natuur en waarom de bestrijding nodig is. De expo en stierkikkerwandelingen kunnen ons daarbij helpen.” zegt Alain De Vocht, projectcoördinator van LIFE-3n-stierkikker.  

    Amerikaanse stierkikker in de Grote Nete vallei

    De grootste populatie van Amerikaanse stierkikkers zit in de vallei van de Grote Nete. Deze grote populatie breidt elk jaar zijn leefgebied stroomop- en stroomafwaarts uit. Het bezoekerscentrum Grote Netewoud is dus een ideale locatie voor de  expo (Watermolen 7, Meerhout, bc.grotenetewoud@natuurpunt.be). De expo is tijdens de zomer gratis te bezoeken van dinsdag tot zondag tussen 11 en 18 uur.

    Naast de expo worden er ook nog infowandelingen georganiseerd door de lokale afdeling van Natuurpunt. De eerste geleide stierkikkerwandeling zal doorgaan op zondag 22 augustus en start om 14 uur aan Straalmolen. Voor meer info en om je in te schrijven kan je terecht bij Dirk Geenen (geenen.dirk@skynet.be of 0472 47 96 20). Voorlopig kan je de expo ook combineren met de Route You wandeling in het Griesbroek.

    " Samen met partners willen we iedereen bewust maken van de bijzondere natuur in het Natuurpark Grote Netewoud en informeren over de acties die we ondernemen om die natuur te beschermen.", zegt Wendy Thys, coördinator van het bezoekerscentrum Grote Netewoud.

    Meer weten over het LIFE 3n-Stierkikkerproject?

    Bezoek dan de website www.stierkikker.be of blijf op de hoogte via de sociale media van het project (www.facebook.com/lifestierkikker of www.twitter.com/lifestierkikker).

    Natuurbeheer
    Expo over de Amerikaanse stierkikker in bezoekerscentrum Grote Netewoud
    Expo over de Amerikaanse stierkikker in bezoekerscentrum Grote Netewoud
  • 24/06

    Nieuwe natuurloop in De Pomp - Blakheide - Kolonie

    Natuurbeleving

    24/06

    Nieuwe natuurloop in De Pomp - Blakheide - Kolonie

    Nieuwe natuurloop in De Pomp - Blakheide - Kolonie

    Gezonde lucht tanken in het groen

    Natuur maakt mensen gezonder, dat is bewezen en dat ook sporten goed is voor het lichaam, staat al lang niet meer ter discussie. De ontwikkeling van deze natuurloop is een mooi resultaat van de samenwerking tussen de natuur- en sportsector. Natuurlopen zijn permanente uitgestippelde looproutes dwars door prachtige Vlaamse natuur.

    “Natuur en Bos biedt iedereen de kans om in een uniek kader te sporten, zeker ook hier in de prachtige domeinen als De Pomp – Blakheide en Kolonie. Dit gevarieerde landschap nodigt uit tot recreëren. Joggers, fietsers en wandelaars kunnen hier volop sporten en genieten in Vlaamse topnatuur. We denken een goed evenwicht gevonden te hebben tussen natuur en recreatie in deze gebieden!”, zegt Hildegarde Quintens, Regiobeheerder bij Natuur en Bos.

    Natuurloop De Pomp - Blakheide - Kolonie

    De natuurloop bestaat uit 3 lussen in verschillende natuurgebieden. De afstanden (4,2 – 5,2 en 6,9) kunnen gecombineerd worden waardoor elke loper er zijn of haar sportieve uitdaging vindt. De natuurgebieden tonen veel verscheidenheid waardoor er heel wat variatie zit in de verschillende parcours.

    Ter hoogte van het speelpleintje Poelberg (Rijkevorsel) start de groene lus van 4,2 km doorheen De Pomp. De blauwe lus van 6,9 km kan je starten vanaf de parking Blakheide (Beerse) of de parking aan de Plantentuin ‘De Kleine Boerderij’ (Merksplas). De rode lus van 5,2 km start dan weer aan Merksplas Kolonie.

    “Alle drie de natuurgebieden zijn een restant van de historische Ab(t)sheide. Ze strekken zich uit over de gemeenten Rijkevorsel, Beerse en Merksplas. We hopen dat de lopers er tijdens het sporten ook met volle teugen kunnen genieten van de pracht die de natuur hier te bieden heeft”, zegt Nathalie Stoffelen, schepen van sport van de gemeente Rijkevorsel.

    De Pomp bestaat uit een gelijknamige kleiput die omgeven wordt door gemengd loofhout en dennenbos. Op de kleiput broeden futen en groeien zeldzame plantensoorten als loos blaasjeskruid en vlottende bies.

    De Blakheide is een waardevol natuurgebied met naast een grote kleiput (Blak) ook een afwisseling tussen voornamelijk loofbos en een aantal heideveldjes. Natuurinrichtingswerken zorgden er onder andere voor de creatie van open stukken in functie van spontane bosontwikkeling en heideherstel.

    Merksplas kolonie
    Het meer dan 500 ha grote gebied Merksplas Kolonie is op vandaag vooral een plek voor verschillende soorten vogels (o.a. spechten), vleermuizen, insecten en andere bewoners. Kenmerkende dreven, open akkers, vennen en graslanden wisselen elkaar af. Sinds 1999 is het gebied cultureel-historisch erfgoed.

    “Corona heeft de deuren geopend voor het buitensporten”, aldus Rommy Swinnen, schepen van sport van de gemeente Beerse.

    “Elk van de partners nam een deel van het werk voor haar rekening. Door dit mooi staaltje bovenlokale samenwerking, kunnen we vandaag deze prachtige natuurloop openen waar lopers uit de ruime omgeving hun sporthart kunnen ophalen”, aldus Kris Govers, schepen van sport van de gemeente Merksplas.

    Sporters beleven meer

    Sporten is gezond, zowel voor de fysieke uithouding als de mentale veerkracht. Voeg er een groene omgeving en een portie natuurbeleving aan toe en je bekomt de ideale balans voor een deugddoende activiteit.

    ‘De herkenbare signalisatie met afstandsaanduidingen tonen jou de weg en motiveren je om door te zetten. Dus trek jouw loopschoenen aan en blijf vooral sporten, want sporters beleven meer, zeker in de natuur’, aldus Kris Mertens, consulent Sportieve vrije tijd bij Sport Vlaanderen.

    Natuurbeleving
    Nieuwe natuurloop in De Pomp - Blakheide - Kolonie
    Nieuwe natuurloop in De Pomp - Blakheide - Kolonie
  • 19/06

    Trekveer Oude Schelde Appels klaar voor gebruik

    Natuurbeleving

    19/06

    Trekveer Oude Schelde Appels klaar voor gebruik

    Trekveer Oude Schelde Appels klaar voor gebruik

    “We zijn blij om op een steenworp van het ‘grote’ veer over de Schelde nu ook het trekveer over de Oude Schelde te kunnen voorstellen. Dit op de locatie waar jaren geleden een brug lag die omwille van veiligheidsredenen afgebroken werd. Natuur en Bos is hier dus zeer fier op.”, aldus boswachter Reinhart Cromphout.

    Het houten trekveer brengt je, maximaal met 4 personen tegelijkertijd, naar de andere zijde van de Oude Schelde. Het trekveer is eenvoudig te bedienen. Belangrijk is wel dat het veer een verplaatsingsdoel heeft, en dus geen speeltoestel is.

    Het natuurgebied de Oude Schelde in Appels is een klein maar prachtig gebied dat heel wat wandelaars aantrekt. Je kan er een mooie wandeling maken waar vroeger, voor men in de 19e eeuw de Schelde heeft rechtgetrokken, de Schelde stroomde. Het is een oude Scheldemeander.

    Er is eveneens een interactieve wandeling, waarbij je aan de hand van een aantal QR-codes meer uitleg krijgt over het gebied en zijn geschiedenis. Tijdens deze wandeling kom je ook het trekveer tegen. Je kan genieten van het prachtige zicht over de Oude Schelde en misschien zie je zelfs een bever opduiken tijdens je overvaart!

    Alle info die je te zien krijgt tijdens de wandeling kan je ook terugvinden op de website van Natuur en Bos.

    Natuurbeleving
    Trekveer Oude Schelde Appels klaar voor gebruik
    Trekveer Oude Schelde Appels klaar voor gebruik
  • 15/06

    Boswachtersopleiding zit in de lift

    Natuurbeheer

    15/06

    Boswachtersopleiding zit in de lift

    Boswachtersopleiding zit in de lift

    Al meer dan een jaar werken de meeste Vlamingen verplicht thuis. Met vaak niets anders te doen dan werken en wandelen, herontdekten velen hun liefde voor de natuur. Zo was het ook voor Jasmine Aelvoet (41). “Ik ben boekhouder en was uitgekeken op spreadsheets”, vertelt ze. “Na een toevallig gesprek met de boswachter tijdens een wandeling, ontdekte ik dat er een opleiding bestond om boswachter te worden. En dat het grotendeels online kon. Ik schreef me meteen in.”

    Online uitdaging

    De opleiding tot boswachter bestaat uit een basisjaar Natuurmanagement en een specialisatiejaar boswachter. Dit jaar zijn er 331 cursisten Natuurmanagement, dat is 76% meer t.o.v. de vorige lichting. Jasmine is een van de 102 cursisten die dit jaar de online-opleiding volgt. Inverde, het opleidingscentrum van het Agentschap Natuur en Bos organiseert de opleiding. “Deze opleiding organiseren we als een blended leren-concept. Dat is combinatie van online les, begeleiding op afstand en excursies,” vertelt Sarah Rousseaux, lesgever bij Inverde. De theorie studeren de cursisten met behulp van lesvideo's, quizzen en oefeningen online. “Dat klinkt onpersoonlijk”, vertelt Jasmine. “Maar dat is het niet. Tijdens verschillende live webinars hebben we contact met de lesgever en kunnen we vragen stellen. Er is ook een Facebookgroep waar we uitwisselen met andere cursisten. Ook daar dagen de lesgevers ons uit met interessante artikels en oefeningen.”

    Het eerste jaar van de opleiding eindigde vandaag met een excursie op de Kalmthoutse Heide. “Zelfs een deel van de excursie verliep digitaal”, lacht Sarah Rousseaux. “In kleine groepjes volgden de deelnemers een vast pad. Onderweg activeerden ze filmpjes aan de hand van QR-codes. Zo kregen ze virtueel uitleg en opdrachten.”

    Voor meer informatie over de natuuropleidingen: www.inverde.be/opleidingen.

    Natuurbeheer
    Boswachtersopleiding zit in de lift
    Boswachtersopleiding zit in de lift
  • 14/06

    Rozenfestival Coloma zet Nederland in de kijker

    Natuurbeleving

    14/06

    Rozenfestival Coloma zet Nederland in de kijker

    Rozenfestival Coloma zet Nederland in de kijker

    Tweede editie in Coronatijd

    In 2019 vond het eerste Rozenfestival plaats. Er werd een rozenmarkt gehouden, workshops en lezingen gegeven en er vond een rozenpicknick plaats. Het festival werd goed gesmaakt door het publiek. In 2020 ging het Rozenfestival niet door omwille van Corona. Dit jaar keert het festival terug, met een Coronaveilige editie.

    Gluren bij de buren

    Het jaarthema van het Rozenfestival is Nederland. Een openlucht foto-expo werd opgebouwd rond dit thema en kan je vanaf vandaag bewonderen in en rond de rozentuin. Fotografen van de Leeuwse fotoclub Pixleeuw kregen carte blanche, wat een boeiende kijk op ons buurland opleverde. Een sneak peak vind je in de bijgevoegde foto’s (zie laatste 3 foto’s). De expo kan je tot 20 augustus gratis bezoeken. Aan het kasteel vind je een boekje met het parcours van de expo en een woordje uitleg bij elke foto.

    Lekkernijen tussen de rozen

    Op 27 juni is het duimen voor goed weer, want dan worden de picknickdekens bovengehaald. Geniet met je bubbel van een gezellige picknick tussen de rozen in het park. Picknickmanden kan je vooraf bestellen op www.colomaspl.be en afhalen aan het kasteel tussen 11u en 13u. De manden zitten vol heerlijke streekproducten, aangevuld met enkele Nederlandse lekkernijen. Dat wordt dubbel genieten!

    Meer info over het Rozenfestival vind je op www.rozenfestival.be.

    Natuurbeleving
    Rozenfestival Coloma zet Nederland in de kijker
    Rozenfestival Coloma zet Nederland in de kijker
  • 09/06

    Buggenhoutbos hotspot voor rolstoelgebruikers en personen met dementie

    Natuurbeleving

    09/06

    Buggenhoutbos hotspot voor rolstoelgebruikers en personen met dementie

    Buggenhoutbos hotspot voor rolstoelgebruikers en personen met dementie

    Buggenhoutbos is één van de toegankelijkste bossen in de regio met een groot netwerk van paden. De goede toegankelijkheid voor personen met een beperking en ouderen is reeds gekend bij de bosbezoekers, maar om hen nog meer tegemoet te komen, werd een rolstoel- en dementievriendelijk pad uitgestippeld. Voor rolstoelgebruikers werden de niveauverschillen weggewerkt. Voor mensen met dementie werden voldoende rustpunten met banken voorzien. Daar kunnen ze even tot rust kan komen, is er gelegenheid tot een gesprekje en kunnen ze bewust zintuiglijke belevingsaspecten ervaren zoals kleuren, geuren, geluiden, landschapselementen, de seizoenen, … Het nieuwe pad werd door experten getest en goedgekeurd.

    Aangepaste wandelingen kunnen eenzaamheid bij mensen met dementie en hun mantelzorgers voorkomen. Het is tevens van groot belang hen aan te zetten tot activiteiten buitenshuis om op deze manier het taboe rond dementie te doorbreken en bespreekbaar te maken.

    Het resultaat is een volwaardig traject van 6 kilometer lang, dat je langs heel wat mooie plaatsen in het bos leidt. Zo loop je vanaf de parking op de Kasteelstraat doorheen het jongere aangeplante bos, kom je langs de speelzone Konijnenberg in het oude bosgedeelte en passeer je ook langsheen de begrazingszone. De nieuwe wandelroute is volledig bewegwijzerd.

    Natuurbeleving
    Buggenhoutbos hotspot voor rolstoelgebruikers en personen met dementie
    Buggenhoutbos hotspot voor rolstoelgebruikers en personen met dementie
  • 03/06

    Schotse hooglanders maken Dilbeekse spoorwegberm kopje kleiner

    Natuurbeheer

    03/06

    Schotse hooglanders maken Dilbeekse spoorwegberm kopje kleiner

    Schotse hooglanders maken Dilbeekse spoorwegberm kopje kleiner

    Natuur en Bos kocht in Dilbeek langs het treintraject Brussel-Gent-Oostende enkele percelen aan om ze natuurgericht te ontwikkelen. In overleg met spoorbeheerder Infrabel schakelt het agentschap Schotse hooglanders in om de spoorwegberm tussen Ijsbergstraat en Roomstraat over een afstand van achthonderd meter te beheren. 

    Nieuwe landschapsdynamiek

    Boswachter Tom Brichau: “We werken daarvoor samen met gepassioneerde mensen uit de streek. Ze zochten een geschikte plek om de kudde te laten grazen en de ruige natuur langs de spoorwegberm komt hiervoor perfect in aanmerking. Een prima win-win want hooglanders kunnen goed uit de voeten op hellingen, zijn weinig kieskeurig en eten plantensoorten die andere runderen links laten liggen zoals netels en distels. Ze zorgen al grazend voor nieuwe dynamiek in het landschap met een grote aantrekkingskracht voor zeldzame vogels, zoogdieren en insecten. Hun uitwerpselen doen daar als voedselbron voor planten en sommige dieren nog een schepje bovenop.”

    De hooglanders zullen bij aankomst op maandag 7 juni (tussen 10u45 en 11u15) eerst een maandje acclimatiseren in een weide aan de Ijsbergstraat die toegang geeft tot de spoorwegberm. Daarna gaat de toegangspoort open en kan de kudde zich tot in het najaar ook langs één zijde van de berm uitleven.

    “De hooglanders hebben geen hok en nauwelijks verzorging nodig, zeker omdat het over een kleine kudde gaat op een aanzienlijk stuk grond. Ze redden zich het hele jaar rond op eigen kracht, al bekijken we dit project als een experiment en beslissen we in het najaar naargelang het succes of we hieraan een vervolg kunnen breien.”

    Welkom áchter omheining

    Schotse hooglanders zijn van nature rustig en geraken niet snel overprikkeld in een drukke omgeving met veel mensen en felle bewegingen en geluiden van bijvoorbeeld voorbijrazende treinen.

    “Toch verbieden we de toegang tot het gebied, het blijven natuurlijk wilde dieren die in paniek kunnen geraken als er bijvoorbeeld kinderen op hun aflopen. Het zijn prachtige grote grazers die een enorme aantrekkingskracht uitoefenen, buurtbewoners zijn zeker welkom om ze van achter de omheining te komen bewonderen. Maar houd altijd voldoende afstand en voeder ze nooit.”

    Natuurbeheer
    Schotse hooglanders maken Dilbeekse spoorwegberm kopje kleiner
    Schotse hooglanders maken Dilbeekse spoorwegberm kopje kleiner
  • 20/05

    De Natuur is jarig, leve Natura2000-dag!

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    20/05

    De Natuur is jarig, leve Natura2000-dag!

    De Natuur is jarig, leve Natura2000-dag!

    Life+ project Most-Keiheuvel

    Op 21 mei 1992 werden de Europese habitatrichtlijn en het LIFE programma goedgekeurd. Beiden hebben er sindsdien voor gezorgd dat Europese topnatuur beter beschermd en ontwikkeld werd. Zo ook in Most-Keiheuvel. Dit gebied ligt in de vallei van de Grote Nete in de gemeente Balen. De Most is een uiterst nat valleigebied, terwijl de hoger gelegen Keiheuvel een droog open landduinengebied is. De landduin van de Keiheuvel vormt samen met het Kempens plateau in Limburg een belangrijk infiltratiegebied. Het water dat hier valt komt in de vallei terug naar boven als grondwater. In De Most wordt dit water zo langs mogelijk vast gehouden om verdroging tegen te gaan. Het aanwezige veen in de bodem werkt hierbij als een spons. Het herstel van dergelijke sponswerking in beekvalleien in essentieel in de strijd tegen verdroging en zal ook verder gezet worden via de Blue Deal.

    Met het Life+ Most-Keiheuvel lag de focus op het herstel van een aantal specifiek Europees beschermde habitattypes zoals landduinen, heide, trilveen en inheemse loofbossen. Hiervoor waren enkele grootschalige ingrepen noodzakelijk. Daarnaast werden enkele zogenaamde vismigratieknelpunten en kreeg het gebied een betere inrichting voor recreatie, met respect voor de natuur (verlenging van rolstoelpad en hondenzone).

    En de resultaten zijn er, het gebied is er voor mens en natuur op vooruit gegaan. Most-Keiheuvel is een natuurlijk insectenhotel voor maar liefst 170 soorten wilde bijen en andere insecten. Dit is de helft van de vastgestelde soorten wilde bijen in België en maakt van Most-Keiheuvel een absoluut topgebied voor hen. Ook zeldzame vissoorten zoals beekprik vinden vlotter hun weg in de bovenlopen van de Grote Nete. Verschillende vogelsoorten zoals de nachtzwaluw, de boomleeuwerik en de boompieper zijn toegenomen in aantal. De nieuwe open plekken, ontstaan door het landduinherstel, blijken dus een succes. Ook in het moeras fluiten en roepen de vogels als nooit tevoren. Hier wordt het voorjaar opgeluisterd door de prachtige zang van de blauwborst. Tijdens de voorjaarsnachten weerklinkt het mysterieuze gemekker van de watersnip terug boven het moeras en laten porseleinhoen en waterral zich beter horen dan zien.

    Ook Minister van Natuur, Zuhal Demir is enthousiast: "In Vlaanderen hebben we enorm waardevolle en diverse natuur. In natuurgebied Most-Keiheuvel vind je landduinen, heide, trilveen en inheemse loofbossen. Stuk voor stuk Europees beschermde natuurtypes die we vol overtuiging beschermen en waar nodig herstellen. Deze natuurgebieden zijn immers niet alleen ontzettend mooi om in te wandelen, door ze te herstellen gaan we ook de strijd aan met de klimaatopwarming en gaan we de verdroging van Vlaanderen tegen."

    Life in Balen

    De voorbije 15 jaren waren er al vier verschillende Life-projecten in de natuurgebieden in Balen (Life Grote Nete, Life+ Most-Keiheuvel, Life Grote Netewoud en Life 3n-stierkikker). Die teller kan op 6 komen want er zijn dit jaar opnieuw twee Life projectvoorstellen ingediend die ook van belang zijn voor Most-Keiheuvel. LIFE Atlantic Land Dunes wil de uiterst bedreigde landduinen herstellen tussen Kalmthout en Maaseik. De Keiheuvel is één van de locaties in Vlaanderen waar dit project zal plaats vinden. En Life Alnion richt zich op het herstel van broekbossen en natuurlijke rivier- en vallei-ecosystemen in de valleien van de Grote en De Kleine Nete. Die beslissing over de goedkeuring van deze projecten wordt later dit jaar genomen.

    Meer info

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    De Natuur is jarig, leve Natura2000-dag!
    De Natuur is jarig, leve Natura2000-dag!
  • 17/05

    Extra zuurstof voor vijvers Park Coloma

    Natuurbeheer

    17/05

    Extra zuurstof voor vijvers Park Coloma

    Extra zuurstof voor vijvers Park Coloma

    Naast de internationaal befaamde Rozentuin en het kasteel vormen ook de vijvers in het Park van Coloma een belangrijk historisch onderdeel van dit unieke domein van vijftien hectare. Hun spiegelende wateroppervlakken verhogen de prachtige zichten en de aantrekkingskracht van het park voor de bezoekers. Regiobeheerder Wim De Maeyer: “De kasteelvijver en de kanaalvijver worden gevoed door water van enkele bronnetjes in de buurt dat samen met regen- en dakwater in de vijvers terechtkomt. De laatste slibruiming dateert van zo’n vijfentwintig jaar geleden en de vijvers zijn de laatste jaren sterk onderhevig aan verlanding, zeker door overhangende bomen en struiken die jaarlijks een vracht bladeren in het water doen belanden. Dit zorgde de laatste jaren bij momenten zelfs voor een onfrisse geur. Om ze van verder dichtslibben te vrijwaren en meer zuurstof te geven, gaan we voor een meer dan grondige onderhoudsbeurt.”

    Overlast vermijden

    Dat gebeurt door de vijvers vanaf deze week te laten leeglopen door het debiet ervan tijdelijk aan te passen waarna het slib kan drogen. Om het drogen van dat slib vlot te laten verlopen, is het nodig dat deze werken in het droogste seizoen plaatsvinden. Ter voorbereiding werden vorig voorjaar de vissen op dit openbaar viswater afgevangen en elders in de gemeente uitgezet. Vissen die toch nog door de mazen van het net zijn geglipt zullen ook voor de werken worden verplaatst. Vanaf 21 juni start de firma Heyrman-De Roeck dan met het ruimen en het afvoeren van het slib via de Edouard Rooselaersstraat. Om meer licht in de vijver te krijgen, ondergaan overhangende bomen een grondige snoeibeurt. De ruimings- en afvoerwerken zullen zoveel mogelijk vanuit de vijvers zelf gebeuren om overlast te vermijden.

    Ecologische ‘boost’

    Na het bouwverlof volgt het plaatsen van schanskorven (metalen gaasnet gevuld met steenachtige materialen als oeverbescherming) en putringen. Wim De Maeyer: “De nieuwe schanskorven sluiten aan op de bestaande oeverversteviging. We realiseren daarmee een zone met moerasplanten en riet, goed voor het visbestand. Op enkele andere plaatsen brengen we op de bodem betonnen putringen aan waarin we gele plomp aanplanten, een mooi bloeiende waterplant. De grondige slibruiming en de nieuwe moeras- en waterplanten vormen samen met het selectief snoeien van overhangende bomen één pakket van maatregelen die we uitvoeren om de ecologische waarde van de vijvers een ‘boost’ te geven.”In de loop van augustus moet alles klaar zijn en kunnen de vijvers zich terug vullen. Natuur en Bos zet vervolgens vissen uit zodat vissers er terug hun hengeltje kunnen uitgooien.

    Veiligheid gegarandeerd

    De gemeente Sint-Pieters-Leeuw was al langer vragende partij om de vijvers in het Park van Coloma in alle eer te herstellen. Burgemeester Jan Desmeth: “We zijn verheugd dat Natuur en Bos nu de koe bij de horens vat. Tijdens de uitvoering zorgen we er mee voor dat de veiligheid voor onze parkbezoekers en de toegankelijkheid van het park gegarandeerd blijft. Het werfverkeer zal verplicht in- en uitrijden langs de Rooselaerssstraat, zodat we extra vrachtwagens in het centrum vermijden. Ik kijk alvast uit naar zondag 5 september 2021. Dat is immers de dag dat we opnieuw focusgemeente zijn voor het Gordelfestival waarmee we het park weer als hotspot van het festival in de kijker willen zetten.”

    Meer info over het Park Coloma: www.natuurenbos.be/coloma

    Natuurbeheer
    Extra zuurstof voor vijvers Park Coloma
    Extra zuurstof voor vijvers Park Coloma
  • 17/05

    Vlaanderen gaat voor extra Natuur in je Buurt

    Subsidies

    17/05

    Vlaanderen gaat voor extra Natuur in je Buurt

    Vlaanderen gaat voor extra Natuur in je Buurt

    Vandaag bezocht minister van Natuur Zuhal Demir de Zonhovense campus van zorgvoorziening Ter Heide. Deze ontving in 2019 projectsubsidies Natuur in je Buurt voor de aanleg van een type snoezelbos voor kinderen en volwassenen met een meervoudige beperking. Ze vormden het bestaande bos om en plaatsten belevingselementen om zo prikkelarme en prikkelrijke zones te organiseren voor verschillende doelgroepen. Frank Smits, directeur zorg Ter Heide, vertelt: “In de natuur kunnen onze bewoners tot rust komen. Via verschillende belevingselementen in het snoezelbos kunnen ze genieten van diverse prikkels: van geluiden tot aanraking, trillingen en geuren. Bovendien is het toegankelijk ingericht voor zowel goede stappers als personen in een rolstoel. In het snoezelbos zijn ook bezoekers en buren welkom om te komen wandelen. Zo werken we ook aan inclusie.”

    Alle projecten die in aanmerking komen voor de ondersteuning via Natuur in je Buurt hebben één ding gemeen: het zijn natuuroplossingen. Dat zijn projecten die tegelijkertijd een bijdrage leveren aan meer robuuste natuur en de verhoging van onze biodiversiteit, maar ook maatschappelijke uitdagingen beantwoorden. Dit jaar ligt de focus op het bevorderen van de gezondheid door natuurcontact, het vergroenen van een bebouwde omgeving, het stimuleren van natuurbeleving en het werken aan waterinfiltratie en waterretentie. Belangrijk is dat het initiatief of project tot een netto-toename van de natuuroppervlakte of een verbetering van de bestaande natuurkwaliteit leidt.

    Minister Zuhal Demir: “Tijdens corona hebben we allemaal zelf ervaren dat groene omgevingen leiden tot minder piekeren, minder stress en meer positieve emoties. Daarnaast zorgt de aanwezigheid van groen ook voor goesting in beweging. Meermaals per jaar lanceren we via Natuur en Bos projectoproepen waarmee we investeren in meer natuur dichtbij de mensen. Zeker als we kunnen zorgen voor een win-win door bijvoorbeeld een samenwerking met een zorginstelling, zullen we vanuit Vlaanderen niet aarzelen”.

    De projectoproep Natuur in je Buurt werd de afgelopen jaren zeer gesmaakt. Ze ondersteunt initiatiefnemers voor kleine en minder kleine projecten die een onmiddellijk verschil kunnen betekenen, zonder daarom heel groots te moeten zijn. De combinatie van het verbeteren van onze natuur en het zorgen voor een oplossing voor een maatschappelijke uitdaging maakt van deze oproep een succesverhaal dat ik met veel plezier verder ondersteun.”

    Kandidaten kunnen vanaf 1 juni hun project indienen via de website van Natuur en Bos. Op die dag organiseert Natuur en Bos trouwens ook een webinar waar de projectoproep nog eens kort wordt toegelicht en kandidaat-indieners vragen kunnen stellen. De indientermijn loopt tot en met 31 juli. Nadien beraadt een jury zich over de projectvoorstellen. Naar goede gewoonte worden de geselecteerde projecten in de loop van december bekendgemaakt.

    Bijkomende informatie en het reglement is te vinden op de website van Natuur en Bos: www.natuurenbos.be/projectoproep-natuur-in-je-buurt.

    Subsidies
    Vlaanderen gaat voor extra Natuur in je Buurt
    Vlaanderen gaat voor extra Natuur in je Buurt
  • 05/05

    Nieuwe wolfwaarneming in Vlaanderen

    Natuurbeheer

    05/05

    Nieuwe wolfwaarneming in Vlaanderen

    Nieuwe wolfwaarneming in Vlaanderen

    Er zijn duidelijke aanwijzingen dat er zich in Vlaanderen een nieuwe wolf ophoudt. De wolf verscheen duidelijk op camerabeelden en er werd een aangevreten ree-kadaver gevonden. Men vermoedt dat de wolf de voorbije dagen vanuit Nederland afzakte en de grens overstak. Eerste inschatting is dat deze wolf minstens enkele dagen in de omgeving van Brabantse Wal (NL) / Grenspark Kalmthoutse Heide en de daarop aansluitend open gebieden verbleef. 

    Op dit moment weten we nog niet of de wolf een doortrekker is of van plan zich in de regio te vestigen. Natuur en Bos raadt uit voorzorg aan om 's nachts kleinvee veilig te stellen in een stal of achter een elektrische omheining. In de komende periode zal Natuur en Bos samen met het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek de regio verder monitoren en proberen uit te maken of de wolf een blijvertje wordt. Indien hij zich definitief vestigt is er kans dat Vlaanderen binnenkort een tweede wolventerritorium telt. 

    Meer info over de wolf (inzake waarnemingen, preventiemaatregelen en schadeclaims) kan je terugvinden op www.natuurenbos.be/wolf.

    Natuurbeheer
    Nieuwe wolfwaarneming in Vlaanderen
    Nieuwe wolfwaarneming in Vlaanderen
  • 03/05

    Vernieuwde “Pop-Up Expo Wolven in Limburg” start in Koersel

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    03/05

    Vernieuwde “Pop-Up Expo Wolven in Limburg” start in Koersel

    Vernieuwde “Pop-Up Expo Wolven in Limburg” start in Koersel

    Deze reizende tentoonstelling, die al 20.000 bezoekers trok, werd in 2019 ontwikkeld naar aanleiding van de komst van de wolven in Limburg. Sindsdien is er echter heel wat gewijzigd in de wolvenwereld: Naya is verdwenen, August ontmoette Noëlla en samen kregen ze welpen. Een vernieuwing van de expo was dus aan de orde. Samen met de nieuwe infofolder “Wolven in Vlaanderen” werden ze vandaag in Koersel voorgesteld.

    Vanaf 3 mei kan je de vernieuwde expo komen bezoeken. “We zijn verheugd dat we als eerste de nieuwe expo mogen tentoonstellen”, verklaart Willy Vanlook van Natuurpunt Beringen. “De terugkeer van de wolf is een soort van erkenning door de natuur: deze bijzondere soort apprecieert de kwaliteit van de Zwarte Beek, het aaneengesloten gebied, de vele jaren van intensieve natuurontwikkeling en de constructieve samenwerking met militaire overheid en Natuur en Bos van de Vlaams overheid.” Na de zomer vervolgt de expo zijn Limburgse tour naar de Lieteberg in Zutendaal en de Ijzeren man in Weert.

    Op 3 mei werd de expo officiëel geopend door Vlaams Minister van Natuur Zuhal Demir: “De meeste mensen kennen de wolf als dier uit de sprookjesboeken. Er zijn dan ook veel misverstanden over de wolf en die proberen we hier de wereld uit te helpen. Zo is de wolf van nature mensenschuw. Dat neemt natuurlijk niet weg dat samenleven met de wolf een uitdaging is, maar het kan dankzij de verschillende maatregelen op het terrein. Voor het eerst in 150 jaar hebben we zelfs jonge welpjes in Limburg. In deze expo vertellen we het levensverhaal van ‘onze wolven’ én dat op een laagdrempelige manier zodat ook schoolklassen er van kunnen genieten”.

    Voor Jong en Oud

    De informatieve expo zet vooral in op interactie, waardoor de tentoonstelling uitermate geschikt is voor kinderen. De expo speelt in op interessante aspecten zoals het eetpatroon en het gedrag van het dier. Maar ook volwassen bezoekers zullen zich niet vervelen. Zo verklaart de expo waarom Limburg geschikt is als leefgebied voor de wolven. Veehouders leren dan weer hoe ze hun vee het best kunnen beschermen en kunnen een wolfproof raster opgesteld zien. Met vragen over hoe ze hun vee het best beschermen kunnen ze terecht bij het Wolf Fencing Team Belgium. “De wolf zal niet meer weggaan uit Limburg, zoveel is duidelijk. Het is dan ook heel belangrijk dat we leren om samen te leven met de wolf. Daarom blijven we als provincie investeren in deze expo én in educatie voor de Limburgse scholen”, aldus Bert Lambrechts, gedeputeerde van Milieu en Natuur.

    Wolf Roger in de kijker

    Pronkstuk van de expo is Roger, de wolf die in maart 2018 in Opoeteren werd aangereden. Hij werd opgezet door het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Er zijn ook plannen om de twee aangereden welpen op te zetten. De expo ‘Wolven in Limburg’ is gratis toegankelijk en kan individueel of in groep bezocht worden. Rondleidingen of bezoeken kunnen worden aangevraagd via zwartebeek@natuurpunt.be. Voor scholen worden er gegidste rondleidingen voorzien. Alle info hierover is terug te vinden op www.dewatersnip.be. De expo is te bezoeken volgens de geldende coronamaatregelen.

    Deze expo is een initiatief van verschillende partners: Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, de natuurgebieden Duinengordel als noordelijk deel van het Nationaal Park Hoge Kempen, Bosland en Kempen-Broek, het Provinciaal Natuurcentrum en Provincie Limburg.

    • Waar: Bezoekerscentrum De Watersnip, Grauwe Steenstraat 7/2, 3582 Beringen – Koersel
    • Wanneer: 3 mei tot 30 juni
    • Openingsdagen: woensdag, zaterdag en zondag van 13u-17u
    • Gratis toegang
    • Rolstoeltoegankelijk
    • Scholen en andere groepen dienen te reserveren onder voorbehoud van de geldende coronamaatregelen.

    Meer info over de wolf en de nieuwe folder: www.natuurenbos.be/wolven.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Vernieuwde “Pop-Up Expo Wolven in Limburg” start in Koersel
    Vernieuwde “Pop-Up Expo Wolven in Limburg” start in Koersel
  • 29/04

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir wil samen met landbouwers bedreigde broedvogelsoorten beter beschermen

    Subsidies

    29/04

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir wil samen met landbouwers bedreigde broedvogelsoorten beter beschermen

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir wil samen met landbouwers bedreigde broedvogelsoorten beter beschermen

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir: “Het is bekend dat een aantal vogelsoorten die op landbouwgronden broeden het moeilijk hebben. Als we hun nesten of pas uitgebroede jongen niet beschermen, dan lopen ze een groot risico om weggemaaid te worden tijdens maai- of oogstwerkzaamheden. Deze vogelsoorten vervullen een belangrijke rol in het ecologisch evenwicht in het buitengebied, en dat is uiteindelijk ook belangrijk voor onze landbouwsector en de landbouwers zelf. Daarom doe ik aan alle landbouwers een warme oproep om de handen in elkaar te slaan. Als ze zo’n broedgeval op hun percelen waarnemen en het maaien even uit te stellen, helpen ze onze natuur en biodiversiteit enorm vooruit.”

    Help mee onze stakkers van de akkers

    Vaak houden vrijwilligers van natuurverenigingen deze broedgevallen in het oog en contacteren ze de landbouwers. Nam jij zelf zo’n broedgeval op een landbouwperceel waar? Dan kan je altijd naar de landbouwer stappen en hem helpen overtuigen om deze zeldzame vogelsoort via deze compensatiesteun te beschermen.

    Alle info over de voorwaarden en het aanvragen van de compensatiesteun vind je terug via www.natuurenbos.be/compensatiesteun-bescherming-nesten-en-jongen-broedvogels.

    Subsidies
    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir wil samen met landbouwers bedreigde broedvogelsoorten beter beschermen
    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir wil samen met landbouwers bedreigde broedvogelsoorten beter beschermen
  • 25/04

    Heropening “wandelen met wielen” in Pelt

    Natuurbeleving

    25/04

    Heropening “wandelen met wielen” in Pelt

    Heropening “wandelen met wielen” in Pelt

    Het doel van het project ‘Wandelen met wielen’ in de Gortenstraat was en is nog steeds dat mensen in een rolstoel er samen met familie en vrienden kunnen genieten van de gezonde boslucht. ‘De toegankelijkheid tot deze nabije, groene omgeving betekent voor veel van onze zorggebruikers een beduidende meerwaarde voor hun kwaliteit van leven. De creatieve her-opwaardering van deze ontmoetingsplek garandeert deze troef op lange termijn.’ aldus Kim Celis, algemeen directeur van De Klimroos.

    Om het wandelpad opnieuw aantrekkelijk en kindvriendelijk te maken, werd het opgefrist met een aantal nieuwe elementen en verse aanplantingen. Voortaan vind je er een vlinder- en insectenvriendelijke pluktuin met bessen, noten en vruchten, en een veldje waar Kubb of petanque gespeeld kan worden. Achteraan vind je dé eye-catcher van het pad: een parasolvormig afdak boven een picknicktafel met een speciale plaats voor rolstoelen.

    Her en der werden nieuwe zitbanken geplaatst en vind je er een natuurlijk speelweefsel met boomstammen en stappalen. Dit maakt het pad ook aantrekkelijk voor de jongste bezoekers. Burgemeester Frank Smeets: “De gemeente heeft hier samen met Natuur en Bos 70 000 euro in geïnvesteerd. Voor een zorggemeente als Pelt zijn dergelijke projecten vanzelfsprekend, we willen iedereen de kans bieden om zich in de buitenlucht te ontspannen.”

    De volgende jaren worden er ook diverse fototentoonstellingen georganiseerd zodat de cultuurliefhebber er van kunst én rust kan genieten. De eerste tentoonstelling heet ‘Buitengewone zorg, Natuurlijk.’ Deze kwam tot stand door een samenwerking tussen De Klimroos en Lens op de Mens. Je kunt ze vanaf nu vrij bezoeken.

    Bij de ingang van het wandelpad staat een kunstwerk van Linda Boonen. Dit werd onthuld door Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir: “Toegankelijke natuur is één zaak, toegankelijke natuur voor alle Vlamingen is nog iets anders. Dankzij mijn vorige functie als federaal staatssecretaris voor Gelijke Kansen besef ik als geen ander dat toegankelijkheid voor sommigen erg uitdagend is. Voor mij is het dan ook de logica zelve dat ook mensen met een handicap met zo weinig mogelijk drempels geconfronteerd worden als ze willen genieten van al het moois dat de natuur te bieden heeft. Dat de gemeente en Natuur en Bos daarvoor in Pelt de handen in elkaar slaan juich ik dan ook enorm toe”.

    Natuurbeleving
    Heropening “wandelen met wielen” in Pelt
    Heropening “wandelen met wielen” in Pelt
  • 25/04

    Op bezoek bij de bosgeesten in speelbos Driegoten

    Natuurbeleving

    25/04

    Op bezoek bij de bosgeesten in speelbos Driegoten

    Op bezoek bij de bosgeesten in speelbos Driegoten

    Driegoten is een bos van 1,4 hectare naast de Schelde in Hamme. Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, de gemeente Hamme en Regionaal Landschap Schelde-Durme (RLSD) sloegen de voorbije maanden de handen in elkaar om er een veilige en inspirerende speelplek van te maken. Ann Sels, medewerkster bij RLSD en experte in speelnatuur, werkte daarvoor een concept uit dat vooral ruimte biedt voor verbeelding en creativiteit. “In plaats van de klassieke speeltoestellen vinden kinderen in Driegoten ruimte om zelf hun spel in te vullen. Denk maar aan open plekken, kuilen en materialen om kampen mee te bouwen.”

    Kunst met de kettingzaag

    Driegoten is vrij toegankelijk. Via een sprookjesachtige toegangspoort kom je er binnen. In het bos loop je verschillende statige bosgeesten tegen het lijf. Ze zijn het werk van Koen Vandewalle, arbeider bij Natuur en Bos. Onder de naam Carving Koen maakt hij verrassend gedetailleerde houtsculpturen met behulp van een kettingzaag. Tot rust komen kan in de verhalenkring of op de ligbank.

    Vandaag kreeg Driegoten een passende inwijding. Leden van de Scouts en Gidsen van Hamme trokken het speelbos in om de bosgeesten op te sporen en de speelmogelijkheden grondig uit te testen – coronaproof natuurlijk.

    Een jong speelbos

    “Driegoten is nog een vrij jong bos vol inheemse soorten”, vertelt Veerle Campens, projectleider bij Natuur en Bos. “Er is veel ondergroei en reliëf aanwezig, wat een ideaal speelterrein vormt. Deze winter hebben onze mensen er voor de veiligheid de dode takken gesnoeid. Die hebben ze verzaagd tot de ideale lengte om schuilplaatsen of kampen mee te bouwen.”

    Het speelbos maakt deel uit van het grotere domeinbos van Natuur en Bos, maar werd daarvan afgescheiden door de aanleg van het gecontroleerd overstromingsgebied de Bunt in het kader van het Sigmaplan. Driegoten viel buiten het gebied dat nodig is om water te bufferen: een mooie kans om een speelbos in te richten waar kinderen zich veilig kunnen uitleven.

    Het Sigmaplan beschermt Vlaanderen tegen overstromingen van onze getijdenrivieren en geeft waardevolle getijdennatuur een boost. Dat gebeurt hier met steun van het Europese project LIFE Sparc. Speelbos Driegoten ligt vlak bij de veerdienst naar Weert en het infopunt Durmevallei van het Sigmaplan. Dat maakt het een ideale locatie voor een vlot bereikbaar speelbos.

    Natuurbeleving
    Op bezoek bij de bosgeesten in speelbos Driegoten
    Op bezoek bij de bosgeesten in speelbos Driegoten
  • 22/04

    Kravaalbos breidt uit met 11 hectare en wordt meer toegankelijk

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    22/04

    Kravaalbos breidt uit met 11 hectare en wordt meer toegankelijk

    Kravaalbos breidt uit met 11 hectare en wordt meer toegankelijk

    Enkele percelen in en rond het Kravaalbos kwamen onlangs te koop te staan. In totaal gaat het om zo’n 11 hectare, verspreid over bos-, natuur-, agrarisch-, en woongebied. Als een private partij die percelen zou aankopen, dan zouden al deze gronden ontoegankelijk blijven voor het grote publiek.

    De gemeente Asse, het Vlaamse Randfonds van het Agentschap Binnenlands Bestuur en het Agentschap voor Natuur en Bos sloegen de handen in elkaar om de 11 hectare aan te kopen. Het totale kostenplaatje van de aankoop bedraagt zo’n 1,3 miljoen euro en wordt gezamenlijk door de partners gefinancierd. Dankzij deze aankoop worden al deze gronden publiek toegankelijk. In totaal zal zo ruim 40 hectare Kravaalbos voor het publiek toegankelijk worden. Dat is bijna de helft van dit unieke loofbos.

    Onthaalpoort naar natuurbeleving

    Uit een bevraging bleek dat in Asse – in de Vlaamse Groene Rand op een boogscheut van Brussel - een sterke nood bestaat aan extra toegankelijk groen. Burgemeester Koen Van Elsen: “Wandelaars en fietsers vinden steeds meer de weg naar het Kravaalbos. Met het strategisch project ‘Landschap van Erembald tot Kravaalbos’ spelen we daarop in door te focussen op landschapsbeleving voor recreanten en toeristen. Deze aankoop geeft hieraan een enorme boost. We willen onze inwoners actief betrekken bij de inrichtings- en verdere uitbreidingsplannen van het gebied. Daarvoor starten we de komende maanden een participatieproces op. Bij die inrichting past ook een laagdrempelige onthaalpoort met infoborden, fietsenstallingen en bijkomende trage wegen. Aan de onthaalpoort kunnen we informatie geven over het Kravaalbos en je op weg zetten voor een halve dagtocht door een prachtig open landschap naar een ander gemeentebos, het Kartelobos of naar Putberg, Wolfrot en Boekfos, gebieden in ontwikkeling in kader van de Groene Rand rond Asse.”

    “Vroeger waren we vooral bezig met het behoud van het bestaande groen in onze Vlaamse Rand, maar nu gaan we veel offensiever te werk”, zegt minister van Vlaamse Rand Ben Weyts. “We behouden groen én we zorgen voor extra groen. Met deze aankoop komen er een pak bomen bij en wordt het gebied meer toegankelijk voor iedereen”.

    Kravaalbos als topdomein

    Het Kravaalbos is een restant van het vroegere Kolenwoud waartoe ooit ook het Zoniënwoud en het Hallerbos behoorden. Dankzij deze aankoop breidt de totale oppervlakte van het bos tot zo’n 90 hectare uit. Ook Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir is verheugd, de aankoop past ook mooi in het plaatje van de doelstelling van de Vlaamse regering om tegen 2024 Vlaanderen 4.000 hectare bos rijker te maken: “Vlaanderen kiest resoluut voor meer openbaar bos. Deze gezamenlijke aankoop geeft aan dat die ambitie breed gedragen is en dat mijn betrokken administratie – dan spreek ik over de Vlaamse Landmaatschappij en Natuur en Bos - de nodige competentie en wendbaarheid heeft om een complex dossier als deze aankoop op minder dan zes weken rond te krijgen. We willen de lat zowel voor de belevingswaarde als voor de biodiversiteit en de duurzaamheid heel hoog leggen. Met zijn oude loofbomen, brongebied van de Leibeek, schitterende voorjaarflora en deze geplande uitbreidingen past het Kravaalbos meer en meer in het rijtje van topdomeinen in de brede Vlaamse Rand, zoals het Zoniënwoud, het Hallerbos en het Park van Gaasbeek.”

    Deze aankoop past in het gemeentelijk speerpunt “Koning Fiets”. De focus op de trage weggebruiker staat – behalve voor zachte mobiliteit – immers ook symbool voor o.a. speelbossen en natuurgebieden.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Kravaalbos breidt uit met 11 hectare en wordt meer toegankelijk
    Kravaalbos breidt uit met 11 hectare en wordt meer toegankelijk
  • 20/04

    Webinar oproep Vlaamse Parken

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    20/04

    Webinar oproep Vlaamse Parken

    Webinar oproep Vlaamse Parken

    Op vrijdag 30 april (9u30-12u) organiseren de Vlaamse Landmaatschappij en het Agentschap Natuur en Bos een webinar waarin wordt ingegaan op de oproepen 'Nationale Parken Vlaanderen' en 'Landschapsparken'. 

    Het beleidskader, de oproep- en de selectiefase en het begeleidingstraject komen tijdens dit online event aan bod.

    Inschrijven voor dit webinar gebeurt via onderstaande link. Na inschrijven wordt een vergaderverzoek voor dit webinar bezorgd.

     

     

     

     

     

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Webinar oproep Vlaamse Parken
    Webinar oproep Vlaamse Parken
  • 19/04

    Vlaanderen maakt ruimte voor natuur: start zoektocht naar drie extra Nationale Parken en drie Landschapsparken

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    19/04

    Vlaanderen maakt ruimte voor natuur: start zoektocht naar drie extra Nationale Parken en drie Landschapsparken

    Vlaanderen maakt ruimte voor natuur: start zoektocht naar drie extra Nationale Parken en drie Landschapsparken

    Een stelsel van Nationale Parken en Landschapsparken

    Nationale parken zijn echte kwaliteitslabels voor biodiverse natuurgebieden. Bovendien zijn ze een echte motor voor het toerisme en de streekontwikkeling. Het Nationaal Park Hoge Kempen is daar een goed voorbeeld van en is met meer dan 1,2 miljoen bezoekers per jaar een waar aantrekkingspool voor zij die op zoek zijn naar een authentieke natuurbeleving. Vlaanderen gaat nu op zoek naar drie extra Nationale parken bovenop het Nationaal Park Hoge Kempen in Limburg en, helemaal nieuw, ook 3 landschapsparken.

    Bij de Nationale Parken Vlaanderen ligt de klemtoon op natuur en biodiversiteit. “Als we nog één compromis moeten maken over natuur in Vlaanderen, is het wel dat er over natuur nauwelijks nog compromissen te maken zijn. En is er geen betere manier om dat te doen dan door de Nationale parken en Landschapsparken uit te bouwen. Natuur is geen opsmuk in het Vlaams beleid. Het staat centraal in het beleid. Stellingen dat Vlaanderen hiervoor te klein is, moeten definitief naar de prullenmand. We gaan ruimte maken! Voor onszelf en voor de volgende generaties”, zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir.

    Vlaanderen heeft prachtige natuurgebieden en heeft de ambitie om die nu ook te verankeren in een handvol Nationale Parken met internationale uitstraling. Deze gebieden, die op langere termijn een natuurkern van 10.000 hectare groot moeten worden, dienen voldoende robuust te zijn om de uitzonderlijke natuur die ze bevatten op een duurzame manier te beschermen

    Bij de Landschapsparken ligt de klemtoon op landschapskwaliteit en de verschillende functies van het gebied. “In een Landschapspark gaan landschapsontwikkeling, recreatie, natuur, erfgoed, landbouw, wonen, bedrijvigheid en toerisme hand in hand. Historische gebouwen, sites en landschappen zijn herkenbare bakens in een veranderende omgeving, ze laten zien waar we vandaan komen, wie we zijn en welke ontwikkeling we doormaken. Het is daarom van belang om zorg te dragen voor deze sites en ze op een goede manier door te geven aan toekomstige generaties. Ze blijven het verhaal vertellen van een dorp, een stad, een natie. Erfgoed is van belang voor de toekomst van Vlaanderen, voor het debat over identiteit en voor de zoektocht naar wat ons allen bindt. Daarom speelt ook erfgoed een belangrijke rol in deze Landschapsparken”, zegt Vlaams minister van Onroerend Erfgoed Matthias Diependaele.

    De ministers kondigden hun zoektocht aan bij de Mechelse Heide, toegangspoort tot het Nationale Park Hoge Kempen in Maasmechelen. Ze werden ontvangen door Gedeputeerde voor Natuur Bert Lambrechts, die als voorzitter van de Regionale Landschappen in deze provincie tevreden is dat het Limburgse werk op het terrein navolging zal krijgen in de rest van Vlaanderen.

    Zowel de Nationale Parken Vlaanderen als de Landschapsparken hebben als doel om zowel lokale inwoners als binnen- en buitenlandse toeristen een unieke beleving van de natuur, het landschap en de streek te bieden. “Een Nationaal Park Vlaanderen of Landschapspark wordt op die manier een motor voor streekontwikkeling via toeristische ontwikkeling, werkgelegenheid en zowel publieke als private investeringen”, zegt Demir.

    Samenwerking

    Dankzij dit nieuwe kader kan hopelijk een interessante dynamiek op gang gebracht worden tussen de reeds aanwezige samenwerkingsverbanden binnen een regio. De gebiedserkenningen zijn bij uitstek een stimulerend instrument dat natuurverenigingen, private landgoedeigenaars en overheden samenbrengt om gezamenlijk aan de slag te gaan met de natuur en het landschap binnen een regio.

    De financiering van Nationale Parken Vlaanderen en Landschapsparken toont de uitstekende samenwerking tussen diverse Vlaamse Overheden. Natuur en Bos, de Vlaamse Landmaatschappij, Toerisme Vlaanderen, het Departement Omgeving en het Agentschap Onroerend Erfgoed slaan de handen in elkaar voor lange termijn samenwerking om het Vlaams Parkenbeleid te coördineren en te financieren. “Met dit project bewijzen we dat samenwerken loont. Laat dit een inspirerende voorbode zijn voor nog meer gezamenlijke realisaties in Vlaanderen”, aldus minister Demir.

    Kandidaturen

    Vanaf vandaag kunnen geïnteresseerde samenwerkingsverbanden intekenen op de open oproep voor Nationale Parken en Landschapsparken. Deze open oproep is slechts een begin. Kandidaten kunnen tot 15 september 2021 een conceptnota indienen, waarna een onafhankelijke jury van experten uit binnen- en buitenland deze beoordelen. Enkel de gebiedscoalities die in een conceptnota voldoende kwaliteit tonen, kunnen instappen in een begeleidingstraject voor de opmaak van een masterplan en operationeel plan.

    “De kandidaten ontvangen hiervoor ook een financiële steun van 100.000 euro per kandidaat. Op het einde van het begeleidingstraject worden het masterplan en het operationeel plan beoordeeld door een jury. In een laatste stap, midden 2023, volgt de eigenlijke erkenning van een kandidaat als Nationaal Park Vlaanderen of Landschapspark”, besluit Demir.

    Via deze link kunnen informatiefilmpjes gedownload worden (ondertiteld en niet-ondertitelde versie).

    Voorwaarden Nationale Parken en Landschapsparken

    • Nationaal Park Vlaanderen:
      • Minimaal 5000ha groot (natuurkern) bij aanvang, doorgroei binnen 20 jaar naar 10 000ha natuurkern
      • Onderscheidende en unieke natuurwaarde en natuurkwaliteit
      • 50% van het gebied heeft na 10 jaar de reservaatstatus, na 20 jaar is dat minimaal 75%.
      • >50% van de natuurkern is biologisch waardevol of zeer waardevol volgens de BWK (Biologische Waarderingskaart)
      • Het gebied heeft een unieke belevingswaarde en internationale uitstraling
      • Het gebied biedt kansen om toeristisch ontsloten te worden met respect voor de draagkracht van de natuurwaarden.
    • Landschapsparken
      • Minimaal 10 000ha groot.
      • Een logisch en dynamisch landschappelijk geheel vormen
      • Minstens 35% van het gebied is landschappelijk erfgoed
      • Minstens 70% is open ruimte
      • Een hoge mate van verwevenheid tussen landbouw en natuur
      • Minstens 15% moet natuur zijn (SBZ, VEN, groene bestemmingen)
      • Het gebied heeft een unieke belevingswaarde en internationale uitstraling

    Meer info: www.natuurenbos.be/vlaamseparken

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Vlaanderen maakt ruimte voor natuur: start zoektocht naar drie extra Nationale Parken en drie Landschapsparken
    Vlaanderen maakt ruimte voor natuur: start zoektocht naar drie extra Nationale Parken en drie Landschapsparken
  • 06/04

    Deel van de ‘Sahara’ van het Westhoekreservaat hersteld

    Natuurbeheer

    06/04

    Deel van de ‘Sahara’ van het Westhoekreservaat hersteld

    Deel van de ‘Sahara’ van het Westhoekreservaat hersteld

    Het natuurreservaat De Westhoek in De Panne is het oudste en grootste natuurreservaat aan onze kust. Duinen met helmgras wisselen elkaar af met duingraslanden, vochtige duinpannes, duinstruwelen en duinbossen. Het grote centraal loopduin, ook wel bekend als de Sahara van De Panne was één van de meest uitgestrekte stuifduinen van West-Europa. Helaas groeit het duinengebied sinds de laatste eeuwwisseling meer en meer dicht met helmgras en duindoorn. Hierdoor verdwijnt de zandverstuivingsdynamiek en verliest het ooit zo gevarieerde duinenlandschap in de Sahara zijn oorspronkelijke en rijke fauna en flora.

    Tot het einde van vorige eeuw was ‘de Sahara’ van het Westhoekreservaat een zeer uitgestrekte zandvlakte. De verstuiving deed zich vroeger voor over de landsgrens heen en strekte zich uit van Duinkerke tot Westende. Halfweg de vorige eeuw omvatte het loopduingebied van de Westhoek ongeveer 100 hectare kaal zand. In 2020 bleef daar nog maar amper 10 hectare kaal zand van over, verspreid over verschillende plekken in het voormalige loopduingebied van de Westhoek. De oorzaken hiervan liggen hoofdzakelijk bij de mens. De klimaatwijziging en stikstofdepositie bevorderen het kiemen en de groei van helmgras en duindoorn. Toegenomen infrastructuur en bebouwing, samen met aanplantingen, vormen bovendien een barrière voor het stuivende zand.

    Dit is een spijtige zaak voor de biodiversiteit. Zandverstuiving is als het ware de motor voor een vitaal en gevarieerd duinenlandschap boordevol planten, dieren en paddenstoelen. Onder invloed van de wind worden verschillende soorten duinen gevormd: witte duinen, paraboolduinen met vochtige duinpannes, grijze duinen,… Elk duintype biedt een waardevol leefgebied voor heel wat bijzondere planten, dieren en paddenstoelen. Soorten als de bastaardzandloopkever, strandzandloopkever, gestreepte muisspin, duinfranjehoed, duinveldridderzwam, geel zonneroosje, heivlinder, rugstreeppad,.. hebben hier allen baat bij.

    Natuur en Bos laat daarom het zand opnieuw stuiven in dit natuurreservaat! In kader van het Interreg project VEDETTE (= voor een duurzaam eco-toeristisch territorium) werd tussen september 2020 en maart 2021 ongeveer 7 hectare van het voormalige loopduin van het Westhoekreservaat vegetatievrij gemaakt. Op 4 oktober 2020 gaf minister Demir het startschot van die werken, en voerde er de eerste ‘kraansteek’ uit. Enkele maanden later zijn deze werken er succesvol afgerond. Een meerjarige monitoringsstudie moet nu de komende vijf jaar uitwijzen hoe succesvol dit duinherstel is, en moet aanbevelingen geven over waar eventuele aanpassingen moeten gebeuren. Een gepast nabeheer wordt ook voorzien.

    Meer weten?

    Natuurbeheer
    Deel van de ‘Sahara’ van het Westhoekreservaat hersteld
    Deel van de ‘Sahara’ van het Westhoekreservaat hersteld
  • 28/03

    Nieuwe natuurloop in het Parkbos

    Natuurbeleving

    28/03

    Nieuwe natuurloop in het Parkbos

    Nieuwe natuurloop in het Parkbos

    Gezonde lucht tanken in het groen

    Natuur maakt mensen gezonder, dat is bewezen en dat ook sporten goed is voor het lichaam, staat al lang niet meer ter discussie. De ontwikkeling van deze natuurloop is een mooi resultaat van de samenwerking tussen de natuur- en sportsector. Natuurlopen zijn permanente uitgestippelde looproutes dwars door prachtige Vlaamse natuur.

    ‘In het Parkbos loop je door een mooi en gevarieerd landschap. Je doorkruist bossen, statige dreven en open terrein’, zegt Tom Embo, Directeur Natuurinvest bij Natuur en Bos.

    Natuurloop Parkbos

    Met een parcours van 4, 5,3 of 11,7 km vindt elke loper er zijn of haar sportieve uitdaging. En dat midden in het mooie decor van het Parkbos Vanaf de onthaalpoort Grand Noble start de groene lus van 4 km. Ter hoogte van de ingang ter hoogte van de Polderdreef start de blauwe lus van 5,3 km. De lus van 11,7 km kan je zowel starten aan de onthaalpoort Grand Noble als aan de onthaalpoort ter hoogte van de Polderdreef. Start je aan de Polderdreef, vlak bij de N60 (De Pinte) dan volg je de zwarte pijlen; doe je dat aan Grand Noble (Kortrijksesteenweg thv 1175, Sint-Denijs-Westrem) volg dan de rode pijlen.

    Het Parkbos telt niet minder dan 10 kastelen met bijhorende parken. Bossen, imposante dreven en knotbomenrijen karakteriseren er het landschap. Ook jonge bosaanplantingen en kruidenrijke begrazingszones maken het een groene stadslong. Bijzonder is de drevenstructuur in deelgebied Scheldevelde. Van aan de poort van het kasteel Scheldevelde waaieren zeven dreven uit over het landschap. Iets verderop vind je de Zevenster, een centraal punt waar zeven dreven samenkomen.

    ‘Als stad vinden we het belangrijk om te blijven investeren in voldoende, bewegwijzerde loopparcours‘, aldus sportschepen Sofie Bracke van de stad Gent. De goede samenwerking van alle partijen voor dit nieuwe parcours past ook helemaal in ons beleid.”

    ‘De betrokkenheid van Joggingclub De Pinte bij het uitstippelen van het parcours bleek zeer waardevol’. Ze zullen – samen met de vele bezoekers van het Parkbos - alvast gretig gebruik kunnen maken van dit nieuwe loopaanbod. Bovendien zagen we in de huidige coronatijden het aantal joggers in het Parkbos toenemen, vult schepen Kristof Agache van De Pinte aan.

    Sporters beleven meer

    Sporten is gezond, zowel voor de fysieke uithouding als de mentale veerkracht. Voeg er een groene omgeving en een portie natuurbeleving aan toe en je bekomt de ideale balans voor een deugddoende activiteit.

    ‘De herkenbare signalisatie met afstandsaanduidingen tonen jou de weg en motiveren je om door te zetten. Dus trek jouw loopschoenen aan en blijf vooral sporten, want sporters beleven meer, zeker in de natuur’, aldus Philippe Van de Velde van de afdeling sportpromotie bij Sport Vlaanderen.

    Natuurbeleving
    Nieuwe natuurloop in het Parkbos
    Nieuwe natuurloop in het Parkbos
  • 25/03

    De natuur is momenteel één grote kraamkliniek. Draag er zorg voor. Hou uw hond aan de leiband en blijf op de paden.

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    25/03

    De natuur is momenteel één grote kraamkliniek. Draag er zorg voor. Hou uw hond aan de leiband en blijf op de paden.

    De natuur is momenteel één grote kraamkliniek. Draag er zorg voor. Hou uw hond aan de leiband en blijf op de paden.

    Bescherm de natuur

    Vooral in de lente is de natuur erg kwetsbaar. Ze is dan één grote kraamkliniek. Een groot deel van het leven in de natuur speelt zich laag tegen de grond af. Daar vind je broedende vogels, kleine zoogdieren, … en ook reekalfjes. Rondsnuffelende honden die van het pad gaan, kunnen de dieren in hun rust opschrikken. Sommige dieren lopen zich uit angst letterlijk te pletter, raken gekwetst of worden zelfs gedood. Elk jaar sterven er bovendien verschillende dieren omdat ze doodgebeten worden door een loslopende hond.  Soms is de schade die een loslopende hond aanricht niet zichtbaar. Het geurspoor dat een hond achterlaat, maakt dieren die er mee in aanraking komen angstig. Wanneer een reekalf in aanraking komt met een hond, bestaat de kans dat het ouderdier het jonge dier achterlaat, waardoor het verhongert en sterft. 

    Bescherm andere bezoekers

    Iedereen wil van de natuur genieten, met of zonder hond. Hondeneigenaars gaan er vaak van uit dat hun hond lief en trouw is en geen gevaar of bedreiging vormt. Wellicht is dat in vele gevallen ook zo, maar een dier is nooit 100 % voorspelbaar. Een hond kan opschrikken en onverwacht reageren. Andere bezoekers appreciëren het meestal ook niet als ze besprongen, aangeraakt of achtervolgd worden door een hond.

    Bescherm je hond

    Wist je dat een loslopende hond zélf gevaar loopt? Hij kan aangevallen worden door een everzwijn of geïnfecteerd worden met parasieten die in het struikgewas schuilen. Denk maar aan teken. Of de straat op rennen met alle gevolgen van dien. Daarom, ook hier, in het belang van de veiligheid van je hond: ‘Honden aan de lijn, ’t zal wel zijn.’

    20 seconden snuffelen staat gelijk aan een uurtje flink doorstappen

    Ja, maar mijn hond moet zich toch eens goed kunnen uitleven? Een veelgehoorde bezorgdheid van hondeneigenaars. Maar ook aan de lijn kunnen een hond en het baasje zich uitleven. Laat je hond niet enkel uit omdat het moet voor een kakske, maar doe samen iets leuks. En wil je je hond toch vrij laten rondlopen, dan kan dat nog altijd in een van de hondenlosloopzones.

    Samen voor een mooie lente. Doe jij ook mee?

    “Het voorbije jaar hebben heel wat mensen de natuur in eigen streek ontdekt. Dat is een goede zaak. Maar het stijgend aantal bezoekers heeft ook de druk op onze natuur sterk verhoogd. De natuur is kwetsbaar, zeker in de lente. Daarom is het van belang dat iedereen de afspraken in onze parken, bossen en natuurgebieden opvolgt,” aldus minister van Natuur Zuhal Demir

    Blijf op de paden, zo zorgen we voor enige rust voor alle planten en dieren in die natuur. Creëer als fietser of wandelaar geen extra sluippaadjes. Neem afval terug mee naar huis en maak geen overbodig lawaai. En wees hoffelijk voor elkaar: de natuur is er voor iedereen.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    De natuur is momenteel één grote kraamkliniek. Draag er zorg voor. Hou uw hond aan de leiband en blijf op de paden.
    De natuur is momenteel één grote kraamkliniek. Draag er zorg voor. Hou uw hond aan de leiband en blijf op de paden.
  • 23/03

    Minister Zuhal Demir verwelkomt eerste Tuinrangers in Vlaanderen

    Natuurbeleving

    23/03

    Minister Zuhal Demir verwelkomt eerste Tuinrangers in Vlaanderen

    Minister Zuhal Demir verwelkomt eerste Tuinrangers in Vlaanderen

    Tuinbiotopen voor meer leven

    Bijna 10% van Vlaanderen bestaat uit particuliere tuinen, koertjes en balkons. Deze spelen een belangrijke rol in de strijd tegen droogte, hitte en verlies aan biodiversiteit. Goed aangelegde bloemenborders, geveltuintjes of bloeiende hagen trekken allerlei wilde dieren aan. Het zijn de tuinversies van de bosranden of houtkanten waar dieren zich goed voelen. Deze ‘tuinbiotopen’ zorgen voor een tuin vol leven. Een tuin met meer vlinders, vogels en misschien zelfs een egel? De Tuinrangers zijn gepassioneerde vrijwilligers die zich daarvoor inzetten.

    Minister Zuhal Demir: “Veel mensen willen iets doen voor de natuur, maar weten niet hoe eraan te beginnen. De Tuinrangers zetten tuineigenaars op een laagdrempelige manier op weg om de natuur te helpen in hun eigen tuin. Hoe meer mensen op hun diensten een beroep doen, hoe meer de biodiversiteit in Vlaanderen zal toenemen.” 

    Op tuinsafari

    Via de website www.tuinrangers.be kunnen tuineigenaars in de deelnemende gemeentes vanaf vandaag een gratis tuinsafari aanvragen. Samen met de Tuinranger gaan ze op ontdekking in hun eigen tuin. Welke fascinerende diertjes of plantjes zijn er al? Wat ruist er in het stuikgewas? Een verborgen wereld wordt blootgelegd in je eigen achtertuin. Je krijgt vanzelf zin in meer tuinnatuur.

    Dan ben je klaar voor stap twee. Enkele eenvoudige veranderingen in je tuin kunnen een gigantisch verschil maken voor de natuur. De Tuinrangers geven tips om de biodiversiteit te verbeteren en droogte tegen te gaan. Neem nu een stuk gazon dat je omvormt tot een bloemenweide. Het resultaat is niet alleen een streling voor het oog, maar ook hemel op aarde voor veel insecten. Insecten bestuiven op hun beurt bloemen en zijn een voedselbron voor vogels. Voor je het weet, gonst je tuin van het leven. Missie geslaagd.

    Vlaams vrijwilligersinitiatief

    De Tuinrangers zijn een initiatief van het Natuur en Bos van de Vlaamse overheid. Het doel is de Vlaamse steden en gemeentes ondersteunen in hun strijd voor meer biodiversiteit en tegen de klimaatverandering. Inverde, het opleidingscentrum van Natuur en Bos, zorgt voor de selectie, opleiding, begeleiding en ondersteuning van de vrijwillige Tuinrangers. De gemeentes staan in voor de financiering.

    Pilootproject

    Vorig jaar stapten Boom, Brakel, Genk, Kalmthout, Leuven, Sint-Niklaas, Turnhout, Waregem en Zwalm in het pilootproject. In deze gemeentes werden de Tuinrangers al geselecteerd en opgeleid. De eerste tuinsafari vond vandaag in Genk plaats in aanwezigheid van minister Zuhal Demir.

    In 2021 wil Inverde ook in 15 andere Vlaamse gemeentes een Tuinrangerwerking opstarten. Nu al is zeker dat Roeselare, Wevelgem, Knokke-Heist, Laakdal, Westerlo, Asse, Hoogstraten, Peer, Oudsbergen en As zullen meedoen. Volgend jaar volgen nóg 15 nieuwe gemeentes. Deelnemende gemeentes zijn steeds terug te vinden op de website www.tuinrangers.be.

    Natuurbeleving
    Minister Zuhal Demir verwelkomt eerste Tuinrangers in Vlaanderen
    Minister Zuhal Demir verwelkomt eerste Tuinrangers in Vlaanderen
  • 22/03

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen voor everzwijnschade

    Subsidies

    22/03

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen voor everzwijnschade

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen voor everzwijnschade

    Everzwijnen zijn al enkele jaren aan een opmars bezig in Vlaanderen. Goed nieuws voor de gezondheid van onze natuur, maar helaas brengt dit ook vervelende situaties met zich mee. Ze eten graag én alles wat op hun pad komt. Dat zorgt niet zelden voor wrevel en weerstand. Preventieve maatregelen kunnen zeker soelaas bieden. Daarom lanceert Natuur en Bos een projectsubsidie om samenwerkingsprojecten rond preventieve maatregelen te stimuleren.

    Projecten die in aanmerkingen komen voor subsidie moeten duidelijk getuigen van een gemeenschappelijke aanpak. De verschillende actoren (landbouwsector, natuursector, jachtsector, overheden) moeten samenwerken bij de uitrol van de projecten en moeten een breed gedragen oplossing voorleggen voor samenleven met everzwijnen op lange termijn. Particulieren of individuele bedrijven komen niet in aanmerking voor een subsidie.

    Enkele voorbeelden van maatregelen die in aanmerking komen tot subsidie zijn: plaatsing van rasters aan de randen van een woonzone, wildroosters, inrichting van natuur, alternatieven om preventief de everzwijnpopulatie te sturen, plaatsing van waarschuwingsborden, etc. Het voor te leggen ruimtelijk plan moet een aanpak op niveau van everzwijnpopulatie bevatten, zowel op korte als op lange termijn.

    Minister Demir heeft intussen ook beslist dat Natuur en Bos blijft instaan voor de ophaling van kadavers van zwijnen wanneer de wildbeheereenheden ze afgeschoten hebben.

    Subsidies
    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen voor everzwijnschade
    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen voor everzwijnschade
  • 21/03

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand

    Natuurbeheer Subsidies

    21/03

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand

    Zondag 21 maart is het Wereldbosdag. Het belang van bos als levensnoodzakelijk ecosysteem staat dan wereldwijd in de kijker. Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir en minister van Vlaamse Rand Ben Weyts grijpen Wereldbosdag aan om een nieuwe projectsubsidie voor toegankelijk groen in de Vlaamse Rand te lanceren. De ministers voorzien in totaal 2 miljoen euro steun voor lokale besturen, verenigingen en organisaties die hun groene plannen en ideeën willen realiseren. Dit moet het aanbod van toegankelijke en belevingsvolle natuur voor de randbewoners vergroten. De subsidiebedragen zijn aanzienlijk, de Vlaamse overheid komt financieel tussen in de terreinaankoop (tot 50%, en tot 60% voor bebossing) en de toegankelijke, groene terreininrichting (tot 80%). 

    “Veel Vlamingen hebben in het voorbije jaar de natuur herontdekt”, zegt minister Demir. “Voor Limburgers is toegankelijke natuur in je eigen buurt de normaalste zaak van de wereld, maar in de Vlaamse Rand is het niet altijd zo vanzelfsprekend. We willen erover waken dat er in deze mooie regio voldoende toegankelijk groen blijft bestaan”.

    “We willen niet alleen behouden wat we hebben, we willen ook zorgen voor éxtra groen en éxtra bomen in de Vlaamse Rand”, vult minister Weyts aan. “Het groene karakter van de Rand zal zo verder versterkt worden. En alle inwoners van onze mooie regio zullen nog meer kunnen genieten van toegankelijke groene plekken”.

    Om voor de subsidie in aanmerking te komen, moeten projectindieners enerzijds de leefbaarheid of de kwaliteit van de leefomgeving voor de randbewoners verhogen door het aanbod van of de toegang tot belevingsvolle natuur te verbeteren. Dat kan bijvoorbeeld door de natuur uit te breiden op locaties met een beperkt toegankelijk aanbod of door natuur te realiseren die inspeelt op een maatschappelijke vraag. Anderzijds moet het project ook de natuurwaarden in het gebied herstellen of verhogen. Dat kan door bomen aan te planten of te zorgen voor natte natuur zoals moeras- en veengebieden of vochtige graslanden.

    Minister Demir en minister Weyts hebben hun oproep kracht bijgezet door symbolisch een boom te planten in het nieuwe Heldenbos in Halle. Begin februari gingen daar aan het Lembeekbos al zo’n 5.400 boompjes de grond in, goed voor drie voetbalvelden bos. Dit nieuw stukje bos bevindt zich ook op een boogscheut van het Hallerbos en ligt daarmee strategisch in een groter netwerk van natuurgebieden ten zuiden van Halle. Het gaat over een van de vele stukjes natuur die dankzij de krachtige gebiedscoalitie van Plan Boommarter tot stand kwam. In een ruimer plaatje past het in het project Brabantse Wouden dat Hallerbos, Zoniënwoud en Meerdaalwoud met elkaar wil verbinden tot één machtig bosrijk landschap.

    Dit nieuwe bos is ook een van de zes Heldenbossen, een idee van burgerinitiatief ‘Bedanktmerci’ met steun van BOS+ om in elke Vlaamse provincie minstens één bos aan te planten om onze coronahelden in de zorg blijvend te bedanken. Naast Halle zijn er plantlocaties in Moerbeke, Zulte, Poperinge, Houthalen-Helchteren en Aartselaar. In totaal gaat het over bijna 10 hectare.

    De Heldenbossen zijn een prachtig initiatief dat mooi past in het engagement om tegen 2024 Vlaanderen 4.000 hectare bosrijker te maken”, zegt minister Demir. “Die lat ligt hoog, maar is haalbaar als overheden, bedrijven, verenigingen én ook burgerinitiatieven zoals deze hun boompje bijdragen. Met de Heldenbossen gaan respect voor zorg en natuur hand in hand. Naast  Wereldbosdag is het vandaag ook Dag van de Zorg. Ik roep alle Vlamingen op om zorg te dragen voor mekaar door ook de natuur in hun buurt te respecteren. Respect voor het bos, dat betekent ook respect voor boswachters, natuurinspecteurs, groendiensten, vrijwilligers die als ambassadeurs van het bos dag in dag uit hun beste beentje voorzetten.”          

    “Het Vlaamse regeerakkoord voorziet één miljoen extra bomen in de provincie Vlaams-Brabant. Een aanzienlijk deel daarvan willen we in de Vlaamse Rand een plek geven”, zegt minister Weyts.“Daarom ondersteun ik samen met mijn collega Zuhal Demir deze projectsubsidie volledig. Initiatiefnemers die gronden aankopen om te bebossen, komen we tot zestig procent van de aankoopprijs tegemoet. Met de subsidie verbinden we niet alleen de natuur, we bundelen ook hier de krachten van overheidsdiensten, verenigingen en organisaties, vrijwilligers,…kortom iedereen die de Groene rand een warm hart toedraagt.”

    De deadline om projectvoorstellen in te dienen is 15 mei 2021. Na goedkeuring krijgen de initiatiefnemers een jaar om op te starten. Vanaf dan hebben ze drie jaar de tijd om hun project uit te voeren.

    Natuurbeheer Subsidies
    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand
    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand
  • 21/03

    Minister Demir sluit boomplantseizoen af in Dentergem tijdens de Internationale Dag van het Bos: meer dan 4 hectare extra bos in de Meikensbossen

    Natuurbeheer

    21/03

    Minister Demir sluit boomplantseizoen af in Dentergem tijdens de Internationale Dag van het Bos: meer dan 4 hectare extra bos in de Meikensbossen

    Minister Demir sluit boomplantseizoen af in Dentergem tijdens de Internationale Dag van het Bos: meer dan 4 hectare extra bos in de Meikensbossen

    Met de 4,2 hectare extra bos zijn de Meikensbossen nu uitgebreid tot 64 hectare. In het nieuwe bos werden 8150 inheemse bomen, vooral winter- en zomereik, beuk, zwarte els, ruwe berk, haagbeuk aangeplant. Rondom is een houtkant geplant met 5550 struiken van onder meer hazelaar, meidoorn, Europese vogelkers, sleedoorn, sporkehout en Gelderse roos.

    De Meikensbossen vind je aan de voet van de Poelberg op de grens tussen Tielt en Dentergem. Je kan er aangenaam wandelen door een afwisselend landschap. Oud en jong bos, dreven, hooi- en weilanden. Hier en daar een poel. Het uitzicht op de Poelbergmolen maakt het plaatje compleet. Terwijl je geniet van het landschap langs het nieuwe wandelnetwerk, trakteren zangvogels je op een prachtig intermezzo.

    Vandaag werken we aan de ontwikkeling van de Meikensbossen. De eerste bebossingen van de Meikensbossen dateren uit het jaar 2001. Er bleef toen maar een schamele 5 hectare over van het ooit zo grote Dendrombosch. De omgeving van Tielt behoort dan ook tot de bosarmste regio’s van Vlaanderen. De voorbije jaren staken honderden vrijwilligers van Natuurpunt de Torenvalk de handen uit de mouwen om de Meikensbossen te beplanten. Dit jaar kon een plantactie met vrijwilligers niet doorgaan maar werd samengewerkt met een maatwerkbedrijf voor het planten van de bomen en struiken. Bijkomende bosuitbreidingen in 2022 en 2024 moeten de Meikensbossen doen groeien tot meer dan 70 hectare.

    “Het doet me plezier om te zien dat ook in Dentergem wordt meegewerkt aan een groener Vlaanderen,” zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir die samen  met de lokale besturen, natuurverenigingen, bosgroepen en private eigenaars 4.000 hectare extra bos wil realiseren tegen 2024. “De ambitie is hoog, maar als iedereen ‘een bosje’ bijdraagt, kunnen we samen de groenste inhaalbeweging ooit maken in Vlaanderen. Als ook bedrijven, verenigen en particulieren mee hun schouders zetten onder dit project, plukken onze kinderen en kleinkinderen daar later de vruchten van."

    Natuurbeheer
    Minister Demir sluit boomplantseizoen af in Dentergem tijdens de Internationale Dag van het Bos: meer dan 4 hectare extra bos in de Meikensbossen
    Minister Demir sluit boomplantseizoen af in Dentergem tijdens de Internationale Dag van het Bos: meer dan 4 hectare extra bos in de Meikensbossen
  • 21/03

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand op Wereldbosdag

    Natuurbeheer Subsidies

    21/03

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand op Wereldbosdag

    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand op Wereldbosdag

    Zondag 21 maart is het Wereldbosdag. Het belang van bos als levensnoodzakelijk ecosysteem staat dan wereldwijd in de kijker. Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir en minister van Vlaamse Rand Ben Weyts grijpen Wereldbosdag aan om een nieuwe projectsubsidie voor toegankelijk groen in de Vlaamse Rand te lanceren. De ministers voorzien in totaal 2 miljoen euro steun voor lokale besturen, verenigingen en organisaties die hun groene plannen en ideeën willen realiseren. Dit moet het aanbod van toegankelijke en belevingsvolle natuur voor de randbewoners vergroten. De subsidiebedragen zijn aanzienlijk, de Vlaamse overheid komt financieel tussen in de terreinaankoop (tot 50%, en tot 60% voor bebossing) en de toegankelijke, groene terreininrichting (tot 80%). 

    “Veel Vlamingen hebben in het voorbije jaar de natuur herontdekt”, zegt minister Demir. “Voor Limburgers is toegankelijke natuur in je eigen buurt de normaalste zaak van de wereld, maar in de Vlaamse Rand is het niet altijd zo vanzelfsprekend. We willen erover waken dat er in deze mooie regio voldoende toegankelijk groen blijft bestaan”.

    “We willen niet alleen behouden wat we hebben, we willen ook zorgen voor éxtra groen en éxtra bomen in de Vlaamse Rand”, vult minister Weyts aan. “Het groene karakter van de Rand zal zo verder versterkt worden. En alle inwoners van onze mooie regio zullen nog meer kunnen genieten van toegankelijke groene plekken”.

    Om voor de subsidie in aanmerking te komen, moeten projectindieners enerzijds de leefbaarheid of de kwaliteit van de leefomgeving voor de randbewoners verhogen door het aanbod van of de toegang tot belevingsvolle natuur te verbeteren. Dat kan bijvoorbeeld door de natuur uit te breiden op locaties met een beperkt toegankelijk aanbod of door natuur te realiseren die inspeelt op een maatschappelijke vraag. Anderzijds moet het project ook de natuurwaarden in het gebied herstellen of verhogen. Dat kan door bomen aan te planten of te zorgen voor natte natuur zoals moeras- en veengebieden of vochtige graslanden.

    Minister Demir en minister Weyts hebben hun oproep kracht bijgezet door symbolisch een boom te planten in het nieuwe Heldenbos in Halle. Begin februari gingen daar aan het Lembeekbos al zo’n 5.400 boompjes de grond in, goed voor drie voetbalvelden bos. Dit nieuw stukje bos bevindt zich ook op een boogscheut van het Hallerbos en ligt daarmee strategisch in een groter netwerk van natuurgebieden ten zuiden van Halle. Het gaat over een van de vele stukjes natuur die dankzij de krachtige gebiedscoalitie van Plan Boommarter tot stand kwam. In een ruimer plaatje past het in het project Brabantse Wouden dat Hallerbos, Zoniënwoud en Meerdaalwoud met elkaar wil verbinden tot één machtig bosrijk landschap.

    Dit nieuwe bos is ook een van de zes Heldenbossen, een idee van burgerinitiatief ‘Bedanktmerci’ met steun van BOS+ om in elke Vlaamse provincie minstens één bos aan te planten om onze coronahelden in de zorg blijvend te bedanken. Naast Halle zijn er plantlocaties in Moerbeke, Zulte, Poperinge, Houthalen-Helchteren en Aartselaar. In totaal gaat het over bijna 10 hectare.

    De Heldenbossen zijn een prachtig initiatief dat mooi past in het engagement om tegen 2024 Vlaanderen 4.000 hectare bosrijker te maken”, zegt minister Demir. “Die lat ligt hoog, maar is haalbaar als overheden, bedrijven, verenigingen én ook burgerinitiatieven zoals deze hun boompje bijdragen. Met de Heldenbossen gaan respect voor zorg en natuur hand in hand. Naast  Wereldbosdag is het vandaag ook Dag van de Zorg. Ik roep alle Vlamingen op om zorg te dragen voor mekaar door ook de natuur in hun buurt te respecteren. Respect voor het bos, dat betekent ook respect voor boswachters, natuurinspecteurs, groendiensten, vrijwilligers die als ambassadeurs van het bos dag in dag uit hun beste beentje voorzetten.”          

    “Het Vlaamse regeerakkoord voorziet één miljoen extra bomen in de provincie Vlaams-Brabant. Een aanzienlijk deel daarvan willen we in de Vlaamse Rand een plek geven”, zegt minister Weyts.“Daarom ondersteun ik samen met mijn collega Zuhal Demir deze projectsubsidie volledig. Initiatiefnemers die gronden aankopen om te bebossen, komen we tot zestig procent van de aankoopprijs tegemoet. Met de subsidie verbinden we niet alleen de natuur, we bundelen ook hier de krachten van overheidsdiensten, verenigingen en organisaties, vrijwilligers,…kortom iedereen die de Groene rand een warm hart toedraagt.”

    De deadline om projectvoorstellen in te dienen is 15 mei 2021. Na goedkeuring krijgen de initiatiefnemers een jaar om op te starten. Vanaf dan hebben ze drie jaar de tijd om hun project uit te voeren.

    Natuurbeheer Subsidies
    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand op Wereldbosdag
    Vlaams ministers Zuhal Demir en Ben Weyts planten Heldenboompje en lanceren projectsubsidie Groene Rand op Wereldbosdag
  • 17/03

    Aanplant toegangsdreef met winterlindes in het Hobos te Bosland

    Natuurbeheer

    17/03

    Aanplant toegangsdreef met winterlindes in het Hobos te Bosland

    Aanplant toegangsdreef met winterlindes in het Hobos te Bosland

    Nieuwe aanplant

    Na het kappen van de bomen is nu het moment aangebroken om nieuwe bomen aan te planten. Er werd beslist om niet opnieuw fijnsparren aan te planten, maar Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid koos voor winterlindes (Tilia cordata). Deze inheemse kleinbladige lindesoort is beter bestand tegen droogte en minder ziektegevoelig dan fijnspar. Bovendien is deze boom, die hoger wordt dan 25 meter, bijzonder geschikt als dreefboom. Tot slot is de boom ecologisch interessant als nectarproducent. De aangeplante lindes zijn al enkele jaren oud en een tweetal meter hoog. Zo wordt voorkomen dat reeën de lekkere knoppen kunnen opeten.

    Na vele jaren goede verzorging zullen deze bomen over enkele decennia terug een statige dreef vormen. “Het Hobos is een begrip in Limburg. Door langs de prachtige toegangsdreef nieuwe winterlindes te planten herstellen we het prachtige gebied zodat inwoners en bezoekers er opnieuw met volle teugen van kunnen genieten” aldus Minister van Natuur en Omgeving, Zuhal Demir.

    Het Hobos

    Het Hobos in Pelt bestaat uit een gevarieerd landschap van bossen, weilanden, boomgaarden, houtkanten en een oud gebouwencomplex. Het landgoed vormt ook vandaag nog een uitzonderlijk aantrekkelijk en gaaf geheel. Het onderging de afgelopen eeuw weinig ingrijpende veranderingen. Maar vorig jaar moest de monumentale bomenrij op de toegangsdreef gekapt worden omwille van een zware aantasting door de letterzetter. Door de aantasting stierven de bomen af en vielen er zware takken uit de kruinen, wat een gevaar inhield voor de wandelaars.

    Natuurbeheer
    Aanplant toegangsdreef met winterlindes in het Hobos te Bosland
    Aanplant toegangsdreef met winterlindes in het Hobos te Bosland
  • 16/03

    Natuur en Bos zet volop in op bosuitbreiding: 6 hectare extra bos in het Kampveld in Oostkamp

    Natuurbeheer

    16/03

    Natuur en Bos zet volop in op bosuitbreiding: 6 hectare extra bos in het Kampveld in Oostkamp

    Natuur en Bos zet volop in op bosuitbreiding: 6 hectare extra bos in het Kampveld in Oostkamp

    Kampveld vormt met z’n 311 hectare natuur een groene long aan de zuidrand van Brugge. Het gebied staat bekend om een unieke afwisseling van bossen, graslanden en natte percelen in de beekvallei van de Rivierbeek. Langs verschillende wandel- en fietsroutes ontdek je deze onbekende parel aan de zuidrand van Brugge. In 2001 heeft Natuur en Bos 168 hectare grond aangekocht. Met de lokale landbouwers werd een overeenkomst op maat gemaakt, waarbij ze in afwachting van natuurinvulling de percelen verder konden gebruiken. In de afgelopen 20 jaar groeide het bos zo stapsgewijs. In 2020 kwam het laatste stuk van 6,7 hectare vrij en kon ook daar nieuw bos geplant worden.

    De groenarbeiders van Natuur en Bos zullen er maar liefst 8.800 inheemse bomen en struiken planten, zoals zomereik, wintereik, winterlinde en haagbeuk. Langs de rand wordt een houtkant geplant met 5.800 struiken van onder meer meidoorn, sleedoorn, vuilboom, Europese vogelkers en hulst. Er werden ook een nieuwe dreef van wintereik, een extra houtkant en verschillende solitaire bomen geplant. Zo wordt gezorgd voor een soortenrijk en veerkrachtig bos. De bosuitbreiding geeft ook uitvoering aan de doelstellingen die vastgelegd zijn in het beheerplan van dit gebied. De natuurwaarden zijn er zo bijzonder dat ze een onderdeel vormen van het Europese netwerk van Natura 2000, die Europese topnatuur wil beschermen en ontwikkelen.  

    Het Kampveld was tot vorig jaar een vrij onbekende natuurparel. Dankzij de kersverse speelnatuur bij de dorpskern van Waardamme en de uitbreiding van de wandellussen heeft ook het bredere publiek dit unieke gebied leren kennen. Je kunt er aangenaam wandelen of fietsen door een afwisselend landschap of met de kinderen komen ravotten in het speelbos. Wie weet zie je wel een ijsvogel langs de Rivierbeek of heb je het geluk een zwarte specht te spotten in het bos.

    “Voor Limburgers is het vaak heel evident dat we snel in de natuur en in de bossen staan. Maar voor velen buiten Limburg is dat veel minder evident. Ook hier in West-Vlaanderen, tot nader order de meest bosarme provincie van Vlaanderen. Daarom hebben we in ons bosuitbreidingsplan heel veel aandacht voor een goede regionale spreiding van onze extra bossen, waaronder hier in Oostkamp”, zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir. “Met deze 6 hectare extra bos in Kampveld zorgen we ervoor dat de inwoners en bezoekers van Oostkamp kunnen onthaasten in het groen en dat onze kinderen en kleinkinderen kunnen ravotten in nog meer bossen.”

    Meer info: www.natuurenbos.be/kampveld

    Natuurbeheer
    Natuur en Bos zet volop in op bosuitbreiding: 6 hectare extra bos in het Kampveld in Oostkamp
    Natuur en Bos zet volop in op bosuitbreiding: 6 hectare extra bos in het Kampveld in Oostkamp
  • 23/02

    Groenarbeiders planten boompjes in Machelen

    Natuurbeheer

    23/02

    Groenarbeiders planten boompjes in Machelen

    Groenarbeiders planten boompjes in Machelen

    Robuuste bossen

    Regiobeheerder Patrick Huvenne: “De aanplantingen volgen mooi op die van vorig voorjaar, toen we samen met de gemeente, de buurtscholen en Bos+ een eerste perceel van 60 are bebosten aan de Boskantweg, op enkele honderden meter hiervandaan. Ook dit najaar en de komende jaren willen we in Machelen ettelijke hectaren bebossen. We willen daarmee verschillende kleinere bosjes verbinden met het oude Floordambos. Op die manier komen er op termijn echte bosgebieden aan de oostelijke en westelijke kant van de E19, groot genoeg om als robuuste bossen te functioneren met hun eigen fauna en flora, wandelpaden en speelzones.”  

    Ademruimte

    De Machelse schepen van Leefmilieu Magda Geeroms passeerde even langs de aanplantingen om de groenarbeiders een hart onder de riem te steken: “Ik kan niet genoeg de nadruk leggen op het belang aan meer groen om onze inwoners in dit verstedelijkte gebied meer ademruimte te geven. Samen met Natuur en Bos zijn wij daarom continu op zoek naar bijkomende gronden op ons grondgebied die we kunnen bebossen. Ik kijk er nu al naar uit om vanaf komend najaar – samen met de boswachter, de groenarbeiders en onze gemeentelijke groendienst - terug een beroep te mogen doen op onze scholen, verenigingen, bedrijven en inwoners om ook hún boompje bij te dragen aan een groenere leefomgeving.”

    Natuurbeheer
    Groenarbeiders planten boompjes in Machelen
    Groenarbeiders planten boompjes in Machelen
  • 09/02

    Mits groen licht van lokaal bestuur kan geschaatst worden in gebieden van Natuur en Bos

    Natuurbeleving

    09/02

    Mits groen licht van lokaal bestuur kan geschaatst worden in gebieden van Natuur en Bos

    Mits groen licht van lokaal bestuur kan geschaatst worden in gebieden van Natuur en Bos

    “Het is niet mogelijk om voor onze schaatslocaties zelf handhaving te voorzien,” aldus Natuur en Bos. “Gelet op de coronasituatie is het extra belangrijk dat controle gebeurt op het aantal aanwezigen. Schaatsen valt onder de categorie buitensporten en is bijgevolg niet verboden, maar natuurlijk moeten de richtlijnen inzake samenscholingen ten allen tijden gerespecteerd worden.”

    In tegenstelling tot wat in eerdere berichtgeving mogelijks dus voor interpretatie vatbaar was, wil deze communicatie duidelijk stellen dat schaatsen niet per definitie verboden is, maar enkel kan als het lokale bestuur de handhaving en controle van de coronamaatregelen op zich kan nemen. Zo kan bijvoorbeeld de lokale politie ingeschakeld worden.

    De gebieden waarop potentieel geschaatst kan worden zijn terug te vinden op webpagina www.natuurenbos.be/schaatsen, maar het is aangewezen de communicatiekanalen van de betreffende lokale besturen te raadplegen om er zeker van te zijn dat schaatsen daar effectief toegestaan is.

    Natuurbeleving
    Mits groen licht van lokaal bestuur kan geschaatst worden in gebieden van Natuur en Bos
    Mits groen licht van lokaal bestuur kan geschaatst worden in gebieden van Natuur en Bos
  • 08/02

    Schaatsen niet toegelaten in domeinen van Natuur en Bos

    Natuurbeleving

    08/02

    Schaatsen niet toegelaten in domeinen van Natuur en Bos

    Schaatsen niet toegelaten in domeinen van Natuur en Bos

    In normale omstandigheden zou Natuur en Bos deze dagen overleggen met de betrokken gemeentebesturen over het openstellen van plassen, meanders of vijvers. Er worden immers diepe temperaturen onder nul voorspeld. Dat wil zeggen dat het wellicht hard genoeg zal vriezen om weides, plassen of vijvers veilig te betreden. Dan beslissen de burgemeesters van de betrokken gemeenten, in samenspraak met Natuur en Bos, de brandweer en de ijsmeesters, of het ijs veilig genoeg is op deze potentiële schaatsvijvers. Enkel na een positieve beslissing mag er geschaatst worden, weliswaar altijd op eigen risico.

    Omwille van de coronamaatregelen mag nu echter niemand vijvers of plassen betreden. De kans dat er teveel volk zou opdagen is reëel en samenscholingen zijn verboden.

    Indien een gemeentebestuur toch wenst een locatie open te stellen voor schaatsen, dient zowel de openstelling als de handhaving te gebeuren onder de verantwoordelijkheid van het gemeentebestuur.

    Actuele informatie over schaatsen bij Natuur en Bos staat op website www.natuurenbos.be/schaatsen

    Wij rekenen op het begrip en een correcte naleving door bezoekers.

    Natuurbeleving
    Schaatsen niet toegelaten in domeinen van Natuur en Bos
    Schaatsen niet toegelaten in domeinen van Natuur en Bos
  • 04/02

    Dorent goed op weg naar een uniek natuurgebied

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    04/02

    Dorent goed op weg naar een uniek natuurgebied

    Dorent goed op weg naar een uniek natuurgebied

    Al meerdere jaren worden plannen gesmeed en werken uitgevoerd om van Dorent – Nelebroek een uniek natuurgebied te maken. Enkele recente inrichtingswerken zorgen er nu voor dat de wegen er tijdelijk erg modderig bij liggen. Dit kan voor enige hinder zorgen maar wordt zoveel mogelijk beperkt. Tegen het voorjaar zal iedereen kunnen genieten van de resultaten van deze inrichtingswerken.

    Topnatuur in de wetlands

    Dorent is goed op weg om een lappendeken te worden van natte graslanden, broekbosjes, houtkanten, poelen en afgesneden rivierbochten van de Zenne. Tal van opmerkelijke en beschermde planten en dieren krijgen hier nieuwe kansen. Natuur en Bos voert hier werken uit in het kader van het Sigmaplan. Natte graslanden of ‘wetlands’ zuigen bij hevige regenval het water op. In droge periodes laten ze het water mondjesmaat los. Dat maakt hen uitermate geschikt om de gevolgen van de klimaatverandering op te vangen.

    Houtkanten verwelkomen insecten en zangvogels

    Enkele bestaande houtkanten werden de voorbije weken geschoren zodat ze verder kunnen uitgroeien tot soortenrijke brede houtkanten. Natuur en Bos plant ook nieuwe hagen aan. Deze kleine landschapselementen bieden kans aan tal van zangvogels en insecten om hier te overleven, zoals sleedoornpage, klein vliegend hert, boomblauwtje, tuinfluiter, grote gele kwikstaart en groenling.

    Natte graslanden en poelen

    Een deel van de graslanden in Dorent worden tweemaal per jaar gemaaid. Die graslanden evolueren zachtjes aan naar bloemenrijke graslanden. Daartoe werd in het verleden  op enkele plaatsen de toplaag van de bodem weggehaald. Zo wordt de bodem armer, maar ontwikkelen zich nieuwe planten. Wie vaart hier wel bij? Planten zoals de grote pimpernel, knoopkruid, gewone brunel. Door de bijkomende poelen die gegraven zijn krijgt ook de kamsalamander een duwtje in de rug.

    Uitkijken naar grote grazers

    Runderen en paarden van een landbouwer uit de buurt zullen binnenkort grazen op een ander deel van de graslanden. Enkele van die weilanden worden het jaarrond begraasd, enkele andere graslanden worden pas begraasd nadat er gemaaid werd. Daarom worden nu omheiningen geplaatst.

    Varkens bereiden fauna-akker voor

    Binnenkort komen ook de varkens terug naar de fauna-akker in de Rekelstraat. Wat vorig startte als een proefproject tussen hoeveslagerij Puur Laar en Natuur en Bos, wordt dit jaar verder gezet. De dieren mogen in februari en maart terug rondhossen en de fauna-akker omwoelen. In april wordt de akker ingezaaid met bloemen en graangewassen die erg aantrekkelijk zijn voor insecten, knaagdieren en vogels.

    Welkom in Dorent!

    Door het natte weer en de werken zijn sommige paden momenteel erg modderig en dus moeilijk begaanbaar. Natuur en Bos probeert de impact van de werken zo beperkt mogelijk te houden. Door het gebied en over de dijken van de Oude Zenne lopen onverharde wandelpaden. Aan de toegangen van het gebied werden ook slagbomen geplaatst. Die moeten het gemotoriseerd verkeer tegen houden. Dorent is en blijft een prachtig natuurgebied waar men ook in de toekomst al wandelend, fietsend of te paard van zal kunnen genieten.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Dorent goed op weg naar een uniek natuurgebied
    Dorent goed op weg naar een uniek natuurgebied
  • 03/02

    Jachtexamen 2021

    Jacht

    03/02

    Jachtexamen 2021

    Jachtexamen 2021

    Om op een veilige, duurzame en maatschappelijk aanvaardbare manier te jagen, is jacht onderworpen aan strenge regels. Zo moet je bijvoorbeeld eerst slagen voor een jachtexamen dat bestaat uit een theoretisch en praktisch gedeelte, waaruit je kennis en bedrevenheid moet blijken op het gebied van natuur, wetgeving en wapens. Pas als je geslaagd bent in beide gedeeltes, kan je een jachtverlof aanvragen dat één jachtseizoen geldig is.

    Het inschrijvingsgeld voor het theoretisch jachtexamen bedraagt 70 euro. Inschrijven kan enkel met het elektronisch inschrijvingsformulier via het e-loket van Natuur en Bos.

    Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij Natuur en Bos (Havenlaan 88 bus 75, 1000 Brussel, tel. 02/553.81.02 of via jachtexamen@vlaanderen.be). Het ingevulde formulier moet dan uiterlijk op 10 maart 2021 met een aangetekende brief op dit adres toekomen en het inschrijvingsgeld moet tegen dan betaald zijn.

    Praktisch jachtexamen

    Het praktisch jachtexamen omvat drie vakken: (1) veilige omgang met vuurwapens en munitie, (2) schietvaardigheidsproef met het hagelgeweer, en (3) schietvaardigheidsproef met het kogelgeweer. Slagen voor vak 1 is noodzakelijk om aan de volgende twee vakken deel te nemen. Een kandidaat die niet slaagt voor de drie vakken ontvangt een deelbewijs voor de vakken waarvoor hij wel slaagde. Bij een volgend examen wordt hij dan vrijgesteld voor de vakken waarvoor hij dit geldig deelbewijs (drie jaar) kan voorleggen.

    Vak 1 en Vak 2 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vinden plaats op 2, 3, 4, 5 en 6 augustus 2021 (eventueel 9 augustus 2021 bij uitzonderlijk veel kandidaten) in Ruisbroek (Puurs – Sint-Amands). Vak 3 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vindt plaats op 10 en 11 augustus 2021 in Leopoldsburg (eventueel 12 augustus 2021 bij uitzonderlijk veel kandidaten).

    Het inschrijvingsgeld voor het praktisch jachtexamen bedraagt:

    • 180 euro voor kandidaten die zich inschrijven voor het volledige examen
    • 100 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vak 1
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 2
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 3

    Ook de inschrijving voor het praktisch jachtexamen kan enkel via het e-loket van Natuur en Bos. Het elektronisch inschrijvingsformulier (inclusief betaling) moet uiterlijk op 9 juni 2021 zijn ingediend.

    Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij Natuur en Bos op voormeld adres.

    Meer informatie op www.natuurenbos.be/jachtexamen.  

    Jacht
    Jachtexamen 2021
    Jachtexamen 2021
  • 29/01

    Nieuwe bebossingssubsidie en online simulator moeten mensen makkelijker eigen bos doen planten

    Subsidies

    29/01

    Nieuwe bebossingssubsidie en online simulator moeten mensen makkelijker eigen bos doen planten

    Nieuwe bebossingssubsidie en online simulator moeten mensen makkelijker eigen bos doen planten

    Plant je eigen bos

    Midden oktober lanceerde minister Demir de publiekscampagne ‘Plant je eigen bos’. Deze campagne moet iedereen activeren bij te dragen aan de bosuitbreiding in Vlaanderen. Door mee te planten met plantacties of door zelf een bos te planten op een eigen grond. Samen planten op plantacties is momenteel geen optie omwille van corona. Daarom wordt nu de aandacht volledig gelegd op personen of instanties die over grond beschikken of zich engageren om een grond te verwerven om nadien te bebossen.

    De boodschap is helder. Plant je eigen bos. Plant nu je bos voor de toekomst. Voor je kinderen, familie, kleinkinderen, vrienden, voor jezelf. Waarom nu? Omdat het nooit eerder zo eenvoudig was. Omdat we samen met verschillende partners zij aan zij staan om iedereen optimaal te begeleiden doorheen het proces.”, tekent minister Demir op.

    Bebossingssubsidie

    Minister Demir kondigt vandaag de nieuwe bebossingssubsidie aan. Deze subsidie draagt bij in de kosten van plantsoen voor een bebossing én zorgt in één klap ook voor een vergoeding ter compensatie van het grondwaardeverlies. Om alle drempels van tafel te vegen, werd voor deze tegemoetkoming door Natuur en Bos van de Vlaamse overheid een innovatieve online simulator ontwikkeld. Deze simulator zorgt ervoor dat elke grondeigenaar met enkele muisklikken meteen zijn of haar subsidiebedrag kent en de aanvraag kan finaliseren. De demoversie van de simulator kan u via deze link downloaden of via deze link bekijken.

    Op deze manier wil minister Demir de stap om een eigen bos te planten gevoelig verkleinen. De administratieve rompslomp die al eens durft opduiken bij het aanvragen van subsidies wordt hiermee tot een minimum herleid.

    De bosalliantie

    Zij die zich willen engageren voor meer bos in Vlaanderen door een eigen bos op eigen grond te planten, particulieren, bedrijven, organisaties..., kunnen zich registreren op www.plantjeeigenbos.be. Via deze website klik je makkelijk door naar de simulator. Door je te registreren word je in contact gebracht met een partner uit de bosalliantie die jou persoonlijk verder begeleidt in de realisatie van je bos: Natuur en Bos, De Bosgroepen, Natuurpunt of Bos+. Want zo’n engagement hoef je niet alleen aan te gaan.

    Subsidies
    Nieuwe bebossingssubsidie en online simulator moeten mensen makkelijker eigen bos doen planten
    Nieuwe bebossingssubsidie en online simulator moeten mensen makkelijker eigen bos doen planten
  • 21/01

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Natuurbeleving

    21/01

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos

    Veel recreanten van zowel binnen als buiten de gemeente komen het prachtige Buggenhoutbos bezoeken, en steeds meer kwam er vraag naar een losloopzone voor honden. Om tegemoet te komen aan de noden van hondenbaasjes om de honden eens helemaal vrij rond te laten lopen, werd deze losloopzone aangelegd.

    Elke gezonde hond kan zich in deze 2 hectare grote zone dan ook volop uitleven. De hondenlosloopzone bestaat in Buggenhoutbos uit een deel open weide en een deel jong bos waarin de honden vrij mogen ravotten. Deze 2 delen zijn apart afgerasterd, maar je kan via een hekje van het ene naar het andere deel. Op de weide staan enkele zitbanken waar men even kan uitrusten. Aan de 2 ingangen zijn sluisjes gebouwd zodat de aanwezige honden niet kunnen ontsnappen. Aan deze ingangen staat ook een hondenpoeppaal waarin je je hondenpoepzakjes kan kwijt kan. Deze palen zijn aangekocht door de gemeente Buggenhout en worden door hen regelmatig geledigd. De hondenzone is geen hondentoilet. ‘Ongelukjes’ horen dan ook te worden opgeruimd. 

    Je kan de hondenlosloopzone gemakkelijk terugvinden via het volgen van de pijltjes vanop de parking van het bos. Vanaf de parking is het een 500-tal meter wandelen alvorens je de hondenlosloopzone aantreft. Om de rust in de natuur te bewaren, uit respect voor andere bezoekers en uit veiligheid voor zichzelf, moeten honden in de rest van het bos, aan de leiband. Een overzicht van alle hondenzones kan je vinden op onze website www.natuurenbos.be/hondenzones. Meer informatie over de redenen waarom honden aan de leiband moeten in bos en natuur, lees je op www.natuurenbos.be/hondenaandeleiband.

    Natuurbeleving
    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos
    Grote nieuwe hondenlosloopzone verwelkomt honden in Buggenhoutbos
  • 14/01

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Natuurbeheer

    14/01

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur

    Duurzaam bosbeheer via dunning

    In het Vagevuurbos wordt begin 2021 gedund door een exploitant. Dat betekent dat zeer gericht bomen weggenomen worden ten voordele van andere. Het bos blijft dus uiteraard gewoon een bos. De locaties waar er wordt gedund, zijn bepaald op basis van de oorspronkelijke samenstelling van de bossen.

    Toen Natuur en Bos dit gebied zo’n twintig jaar geleden in beheer kreeg, bestond het bos uit monotone percelen die aangeplant waren voor houtproductie en voor de jacht. Concreet stonden er op de percelen snelgroeiende bomen van dezelfde soort én dezelfde leeftijd, zoals lork, grove den en Amerikaanse eik. Dat is voor de natuur niet zo’n goede zaak, want zo blijft de biodiversiteit in het bos laag. Er is weinig lichtinval en de naalden van de grove den en de bladeren van de Amerikaanse eik zorgen voor een zure grond waar inheemse planten moeilijk kunnen kiemen. Daardoor leven er aanzienlijk minder planten en dieren dan in een gemengd loofbos van bijvoorbeeld beuken en eiken.

    Zo’n bos is ook niet veerkrachtig. Doordat er vaak maar één soort bomen van dezelfde leeftijd staat, kunnen ziektes en plagen zich makkelijker verspreiden. Bovendien zijn naaldbomen stressgevoeliger voor droogte. Ze lijden dus meer onder de klimaatopwarming. 

    Klimaatrobuuste, soortenrijke bossen

    Door te kappen of uit te dunnen ontstaat er meer lichtinval in het bos. Concurrerende bomen worden heel gericht weggenomen ten voordele van toekomstbomen. Het bos blijft uiteraard gewoon een bos en de toekomstbomen kunnen uitgroeien tot grote stevige bomen. Waar de bomen verdwijnen, komen jonge loofbomen in de plaats. Een gezonde mix van inheemse loofbomen zorgt voor een grotere biodiversiteit én een klimaatrobuuster bos. De natuur gaat er dus op vooruit. Een gericht bosbeheer vandaag betekent gezonde en soortenrijkere bossen in de toekomst.

    Ook bosbeheer evolueert

    De dunningen waren oorspronkelijk gepland in 2019. Ze werden naar aanleiding van protest en een daaropvolgende rechtzaak on hold gezet. De inhoud van het beheer bleef tijdens de juridische procedure altijd overeind. Als beheerder heeft Natuur en Bos wel goed geluisterd naar de belangrijkste bezwaren tegen de oorspronkelijk geplande kapping, namelijk de grootschaligheid van het gevoerde beheer en het gebrek aan zekerheid dat het geoogste hout lokaal verwerkt zou worden. Daarnaast worden natuurbeheerders ook geconfronteerd met de impact van de klimaatsverandering op het terrein.

    Daarom heeft Natuur en Bos de geplande ingrepen in Vagevuurbos bijgestuurd zonder de vooropgestelde doelstelling van een geleidelijke bosomvorming naar habitatwaardige en klimaatbestendige bossen uit het oog te verliezen. Concreet zullen de dunningen zich beperken tot de meest monotone, soortenarme stukken bos verspreid over 50 hectare van het bos en werd de aanpak van 35 hectare bos uit de geplande werken gehaald.   

    Kwaliteitshout

    Het gekapte hout wordt verwerkt in meubels of bouwmaterialen en is dus een ideale opslagplaats voor koolstof. Houtproducten zijn ook veel milieuvriendelijker dan fossiele grondstoffen en andere bouwmaterialen, zoals beton of plastic. Een beperkt aantal bomen met hoge houtkwaliteit zijn door Natuur en Bos zelf geveld en worden verkocht op het jaarlijkse Vlaamse houtpark. Daarna worden ze lokaal verwerkt tot duurzame houtproducten, zoals tafelbladen of trappen. Het hout uit het Vagevuurbos is erkend door het gerenommeerde FSC-label. Dat wil zeggen dat er volop ingezet wordt op een duurzaam bosbeheer dat met veel aspecten rekening houdt. Dat is niet altijd het geval bij hout dat elders vandaan komt.

    Natuurbeheer
    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur
    Bosbeheer Vagevuurbos zet in op meer en betere natuur
  • 08/01

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Natuurbeheer

    08/01

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”

    Wolven die overdag in een veld nabij een woning gefilmd worden, wolven die zich regelmatig voeden met schapen, wolven die er in slagen een landbouwstal binnen te lopen,… Het zijn vele voorvallen waar al snel het woord ‘probleemwolf’ in de mond genomen wordt. Toch is het zo dat in veel van deze situaties de wolven gewoon natuurlijk gedrag vertonen. Om hier meer duidelijkheid in te scheppen en de aan elke vorm van problematisch gedrag door een wolf correcte maatregelen te koppelen, is er een Vlaams protocol opgemaakt door Natuur en Bos en Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir. “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde. Dit interventieprotocol schept duidelijkheid en zorgt ervoor dat we gepast kunnen reageren in geval van problematisch gedrag van de wolf. Een analyse op basis van onder meer de ervaringen in zes andere Europese lidstaten leert echter dat probleemwolven erg zeldzaam zijn. Ook bij de Vlaamse wolvenroedel is nog geen gedrag vastgesteld dat de term ‘probleemwolf’ verantwoordt”, zegt de minister. Het protocol is tot stand gekomen na overleg met de landbouw-, jacht- en natuursector.

    De komst van de wolven in Vlaanderen heeft reeds voor heel wat positieve reacties gezorgd, maar tegelijk ook voor opschudding en discussie. Terwijl de ene zegt dat de wolven hier absoluut niet meer thuis horen, geeft de andere aan dat wolven als toppredator zelfs een meerwaarde zijn voor het hele ecosysteem. Gezien de wolven Europees beschermd zijn, zijn we verplicht om opnieuw te leren samenleven met deze wilde dieren. Aangezien wolven reeds vele decennia niet in Vlaanderen voorkwamen, is dit uiteraard voor sommigen niet vanzelfsprekend. In het Vlaamse wolvenplan zijn er acties opgenomen om te werken aan het gezamenlijke draagvlak, samen met de verschillende sectoren van het buitengebied, onder de vorm van een wolvenplatform. Eén van grote onduidelijkheden tot nu toe was welke gedragingen van wolf getolereerd kunnen worden en wanneer we te maken hebben met een effectieve probleemwolf. Om dit te verduidelijken, werd na overleg met landbouw-, jagers- en natuurverenigingen een Vlaams interventieprotocol voor probleemsituaties met wolven en probleemwolven opgesteld.

    Op basis van ervaringen van andere Europese landen

    “Om zoveel mogelijk buitenlandse ervaringen mee te nemen, werd een voorbereidende studie uitgevoerd waarin werd nagegaan hoe in 6 andere Europese lidstaten (Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië, Polen en Zweden) met probleemsituaties wordt omgegaan. In sommige van deze lidstaten zijn de wolven nooit uitgestorven, in andere zijn er reeds sinds 20 jaar opnieuw wolvenroedels. Op basis van de studie werd een Vlaams kader opgesteld, rekening houdend met de specifieke, ruimtelijke situatie in Vlaanderen”, zegt Demir.

    De grootste conflicten kunnen zich situeren tussen wolven en mensen, tussen wolven en honden, en tussen wolven en vee. Een als problematisch ervaren situatie kan echter voortkomen uit natuurlijk gedrag van wolven en zijn feitelijk ongevaarlijk voor mensen. Voor dergelijke gevallen is er mogelijk sprake van een probleemsituatie, maar is geen sprake van een probleemwolf. Via het kader komt er een duidelijk en effectief beleid ten aanzien van mogelijke en effectieve probleemsituaties in relatie tot wolven. Probleemsituaties en probleemwolven vergen een verschillende aanpak die afhankelijk is van de situatie. Terwijl bij een probleemsituatie de focus vooreerst ligt op bijsturing en opvolging, zal bij een probleemwolf acuut een drastische maatregel genomen dienen te worden. Voor elk mogelijk gedrag wordt het risico ingeschat en worden hier vervolgens één of meerdere maatregelen aan gekoppeld.

    Slechts in vier volgende gevallen kan gesproken worden over een probleemwolf en kunnen drastische maatregelen genomen worden.

    • Bewezen hybriden worden verwijderd uit de natuur. Enkel INBO is, als lid van het Central European Wolf Consortium, bevoegd om hierover te oordelen na kwalificatie van de individuele wolf. 
    • Wolven die meermaals actief mensen benaderen tot op korte afstand, waarbij de ontmoeting allerminst toevallig is en waarbij het initiatief tot het steeds maar verkleinen van de afstand tussen mens en wolf overduidelijk uitgaat van de wolf, mogen verwijderd worden. Het gaat hier geenszins om toevallige ontmoetingen op korte afstand (bijvoorbeeld een wolf die de straat oversteekt nabij woongebied) want die komen vaak voor en zijn perfect normaal – of om wolven die zich veilig lijken te voelen op korte afstand van mensen en niet meteen weglopen. “Het gaat om wolven die een duidelijke keuze zouden maken om actief naar mensen toe te gaan en die zich overduidelijk aangetrokken voelen tot mensen of tot hun aangelijnde honden, ongeacht wat daarvoor de exacte reden is. Dergelijk gedrag werd bij de Vlaamse wolvenroedel nog niet opgemerkt”, luidt het.
    • Wolven die meermaals goed beschermd vee aanvallen en die steeds opnieuw goed uitgevoerde, correct werkende preventiemaatregelen weten te overwinnen. Op het ogenblik dat alle preventiemogelijkheden zijn uitgeput, mogen deze dieren verwijderd worden. Daarbij moet het gaan om preventiemaatregelen die hun deugdelijkheid al hebben bewezen en waarover brede consensus bestaat, dus geen experimentele maatregelen of maatregelen waarvan de werking niet vaststaat. “Ook dergelijke gevallen zijn nog niet opgemerkt”, klinkt het.
    • Wolven die zich systematisch richten op het doden van honden binnen de omheining van een erf of tuin. Op het ogenblik dat alle preventiemogelijkheden zijn uitgeput, mogen deze dieren verwijderd worden.

    In andere gevallen waarin de wolf bijvoorbeeld onbeschermd of slecht beschermd vee doodt of verwondt is geen sprake van een probleemwolf, enkel van een probleemsituatie waardoor andere maatregelen gepast zijn. Bijvoorbeeld voedselbronnen verwijderen door preventieve wolvenomheiningen te plaatsen, waarvan de Vlaamse regering 80% subsidieert.

    “Ingrijpen wanneer we effectief met een probleemwolf te maken hebben is de evidentie zelve. Maar ook alleen als het een probleemwolf is. Veel van de conflicten die zich vandaag de dag voordoen situeren zich op het vlak van onbeschermd vee en kunnen relatief makkelijk voorkomen worden door beroep te doen op de Vlaamse subsidies voor wolfwerende omheiningen. Ik roep veehouders op dit effectief te doen”, zegt Demir.

    Aandacht voor communicatie

    Het interventieprotocol vormt tenslotte ook een basis om een afwijking op het Soortenbesluit te kunnen geven om effectief in te grijpen bij probleemwolven. Dit wordt vastgesteld in een Ministerieel Besluit waarbij de beslissing om eventueel in te grijpen als er een probleemwolf opduikt bij de bevoegde minister komt te liggen na advisering van Natuur en Bos en INBO. De communicatie tijdens probleem -of crisissituaties wordt geïnitieerd door de woordvoerder en communicatiedienst van Natuur en Bos, dewelke afgestemd zal worden met de direct belanghebbenden (bv. terreineigenaars, lokale besturen, overkoepelende organisatie,…).

    Het interventieprotocol wordt periodiek geëvalueerd en, waar nodig, bijgestuurd op basis van nieuwe (wetenschappelijke) inzichten en concrete voorvallen.

     

     

     

    Natuurbeheer
    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”
    Demir keurt wolvenprotocol goed: “Een probleemsituatie en een probleemwolf is niet hetzelfde”
  • 05/01

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Natuurbeheer Overlast / schade

    05/01

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk

    Meten is weten

    Door middel van frequente en systematische tellingen willen we de evolutie van het wild in het Drongengoed opvolgen. In 2010 werd voor het eerst een telcampagne uitgevoerd. In de jaren die volgden (2011 tot en met 2014) werd deze telcampagne systematisch herhaald. In 2020 werd een nieuwe, identieke telling uitgevoerd om de trend van ree en damhert ten opzichte van 2014 in kaart te brengen. In de tussenperiode werden ook tellingen uitgevoerd door vrijwilligers.

    Verschillende telmethodes werden gecombineerd om een zo gedetailleerd mogelijk beeld te krijgen. Er werd gewerkt met 3 vaste wandeltrajecten, met een vast autotraject dat steeds na schemering werd gereden, en aanvullend ook met een vaste fietsroute. Per traject werd berekend hoeveel dieren van welke soort per kilometer werden waargenomen. De gegevens van al deze jaren werden vergeleken.

    Forse stijging bij de damherten en reeën

    De resultaten tonen zowel voor ree als voor damhert een forse stijging aan. In de periode 2010-2014 bleven beide populaties nog relatief stabiel, maar sindsdien zijn de aantallen van beide soorten fors omhoog gegaan. De grootste stijging werd opgetekend in de periode 2017-2018. Ditzelfde beeld zien we bij elk van de gebruikte telmethodes terugkeren. Ander grofwild, zoals everzwijn, werd niet waargenomen tijdens de tellingen.

    Schade

    Bij te hoge aantallen reeën en damherten veroorzaken deze dieren aanzienlijke schade aan de natuur. Spontane of aangeplante bosverjonging wordt dan tegengewerkt doordat veel jonge boompjes en zaailingen worden aangevreten. Typische bosplanten gaan achteruit of verdwijnen zelfs als er teveel aan geknaagd wordt. Om die reden kan je in het Drongengoed tegenwoordig omheiningen zien staan rondom verse bosaanplantingen. Een ander probleem is dat overstekende reeën en damherten een impact hebben op de verkeersveiligheid, zeker voor de gewestwegen in de buurt. Op de lokale wegen zijn dan ook al meerdere aanrijdingen van overstekend wild gebeurd. Je snelheid aanpassen als je over een bosrijk traject rijdt is dan ook verstandig. Tot slot lijden landbouwers en boomkwekers economische schade wanneer de dieren hun gewassen of jonge boompjes voor een lekkernij aanzien.

    Van aanvaardbare naar te hoge aantallen

    Sinds iets meer dan tien jaar geleden enkele ontsnapte exemplaren zich vestigden is er in het Drongengoed een populatie damherten aanwezig. Hoewel het geen inheemse soort is, wordt een beperkte populatie getolereerd op voorwaarde dat de draagkracht van het gebied niet overschreden wordt en er geen duidelijke schade in omliggende gebieden wordt waargenomen. De nieuwe telgegevens en de toenemende meldingen van schade in de buurt wijzen er op dat zowel de uitheemse damherten als de inheemse reeën fors in aantallen zijn toegenomen. Dat er moet ingegrepen worden, is duidelijk. Welke ingrepen nodig en haalbaar zijn, wordt op dit ogenblik verder onderzocht.

    Toekomstvisie

    Het Agentschap Natuur en Bos vroeg aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een wetenschappelijk onderbouwd aanpak voor het beheer voor reewild en damhert in Drongengoed uit te werken, rekening houdend met de verschillende doelstellingen voor het gebied. Het INBO brengt in kaart welke doelstellingen bereikt moeten worden in en rond het kerngebied en onderzoekt welke maatregelen hiervoor in aanmerking kunnen komen. Een deel maatregelen wordt op dit ogenblik al toegepast, maar dit volstaat niet. Dat het om een mix van maatregelen zal moeten gaan, waar zowel sensibilisatie, preventie als populatiebeheer deel van uitmaken, is nu al duidelijk. Dit plan wordt in overleg met verschillende betrokken partners opgemaakt.

    Coronaproof dieren tellen

    De tellingen konden maar plaatsvinden dankzij de inzet en medewerking van Wildbeheereenheid Langs de Hoge Kale, WBE De Kampel, de vrijwilligers van Natuurpunt Maldegem-Knesselare, Defensie, onafhankelijke vrijwilligers en verschillende medewerkers van Natuur en Bos. Dit vergde bijzondere inspanningen van iedereen in verband met veiligheid en flexibiliteit omdat de tellingen plaatsvonden in de eerste corona lockdown-periode. We houden er dan ook aan om iedereen die direct of indirect aan dit project heeft meegewerkt nogmaals van harte te danken.

    Natuurbeheer Overlast / schade
    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk
    Populaties damherten en reeën in het Drongengoed groeien sterk
  • 22/12

    Natuurinspectie klist 7 wildcrossers

    Natuurinspectie

    22/12

    Natuurinspectie klist 7 wildcrossers

    Natuurinspectie klist 7 wildcrossers

    Op zondag 08 november 2020 in Houthalen-Helchteren en op zaterdag 19 december 2020 in Dilsen-Stokkem werd door natuurinspectie - in samenwerking met boswachters en bijzondere veldwachters - twee succesvolle acties beteugeling wildcrossen opgezet. Hierbij werden in totaal 7 wildcrossers geverbaliseerd. 6 enduro-motorfietsen werden in beslag genomen.

    Het Bos- en Natuurdecreet verbiedt elke vorm van gemotoriseerd verkeer in alle bossen en op alle terreinen die beheerd worden in het kader van natuurbehoud. Ze hebben een ecologische, sociale en educatieve functie waarbij zachte recreatie nagestreefd wordt. Harde recreatie zoals rondritten met motoren, quads en terreinwagens zijn in Vlaanderen onverenigbaar met bovenvermelde functies. Niet alleen verstoren ze de aanwezige fauna en flora, ze zorgen ook voor veel ergernis bij bezoekers die van de rust in de natuur willen genieten.

    Het is niet altijd eenvoudig om overtreders te beteugelen. Vroeger negeerden crossers regelmatig de stoptekens van bevoegde personen om zich zo van de controle te onttrekken. Om de herhaaldelijke overlast aan te pakken zijn het Parket Limburg, de bevoegde lokale politiezones en de Natuurinspectie tot een actieplan gekomen waarbij aangepaste hulpmiddelen kunnen ingezet worden. Overtreders komen in een soort opvangtrechter - een fuik - terecht waaruit ontsnappen niet mogelijk is.

    Sinds de start van dit actieplan, april 2018, werden in totaal 16 motorfietsen en 2 quads gerechtelijk in beslag genomen. Eén overtreder werd nog maar pas in januari 2020 door de correctionele rechtbank van Tongeren veroordeeld. Hij kreeg toen een geldboete van 2000 euro en verbeurdverklaring van zijn motorfiets. Toch werd de man op 19 december 2020 opnieuw betrapt voor gelijkaardige feiten waarbij hij zich weerspannig gedroeg.

    Natuurinspectie
    Natuurinspectie klist 7 wildcrossers
    Natuurinspectie klist 7 wildcrossers
  • 08/12

    Laureaten projectoproep Natuur in je Buurt 2020: focus op natuur en gezondheid

    Subsidies

    08/12

    Laureaten projectoproep Natuur in je Buurt 2020: focus op natuur en gezondheid

    Laureaten projectoproep Natuur in je Buurt 2020: focus op natuur en gezondheid

    Dit jaar werd opnieuw duidelijk dat onze natuur een waardevol goed is. De vraag naar groenzones in de nabije omgeving was zelden zo groot als vandaag, maar niet iedereen heeft een stukje groen in zijn buurt.

    De projectoproep Natuur in je Buurt 2020 wil projecten ondersteunen die bijdragen aan de oplossing van een maatschappelijke uitdaging via natuurontwikkeling of door de aanleg van natuurelementen. Daarbij streven we enerzijds naar meer bereikbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle natuur in de nabijheid van mensen en anderzijds naar een meer robuuste en veerkrachtige Vlaamse natuur zodat ook de biodiversiteit ondersteund wordt.

    Overheden, verenigingen en organisaties konden hiervoor dit jaar een project indienen. Er werden uiteindelijk 20 vernieuwende projecten geselecteerd over heel Vlaanderen, die in totaal meer dan 1,5 miljoen euro financiële steun krijgen van Natuur en Bos. 

    Ontdek de laureaten >

    Subsidies
    Laureaten projectoproep Natuur in je Buurt 2020: focus op natuur en gezondheid
    Laureaten projectoproep Natuur in je Buurt 2020: focus op natuur en gezondheid
  • 03/12

    Ryckevelde krijgt een nieuwe ‘Dikke Bertha’

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    03/12

    Ryckevelde krijgt een nieuwe ‘Dikke Bertha’

    Ryckevelde krijgt een nieuwe ‘Dikke Bertha’

    Dikke Bertha in Ryckevelde, op de grens van Damme, Brugge en Beernem, was een statige beuk van van 150 à 200 jaar oud en behoorde ooit tot de dikste bomen van de provincie West-Vlaanderen. In een hevige storm van 1990 is de kroon afgebroken en bleef maar een fractie van de eens zo statige boom over. De resten van de stam, een 4-tal meter hoog, zijn vorige zomer na vandalisme volledig afgebrand.

    Dikke Bertha, een boom waar vele generaties langs liepen, verdiende een beter einde. “Monumentale bomen zijn echte bakens in het landschap die door onze voorouders zijn aangeplant, vaak met een boodschap. Bovendien zijn zulke bomen erg belangrijk in de herinnering van veel inwoners”, zegt Vlaams minister van Toerisme Zuhal Demir.

    Daarom heeft de minister samen met de burgemeesters en schepenen van Beernem, Brugge en Damme en de Militair Commandant van de Provincie West-Vlaanderen nu een nieuwe boom aangeplant. Er werd gekozen voor een wintereik, omdat deze soort beter tegen droogte kan dan een beuk en dus beter gewapend is tegen de klimaatopwarming. De wintereik mag uitgroeien tot een nieuw monument. Geen monument van steen of brons, maar iets dat leeft en groeit. “Ik hoop in elk geval dat ze nog ouder zal worden als haar voorganger en zo voor vele komende generaties een nieuwe bron van warme en mooie herinneringen zal zijn. Dat deze boom als symbool van het leven in deze ongewone tijden wordt geplant, voegt een extra dimensie aan het verhaal toe. ” aldus de minister.

    Ryckevelde is een populair wandelbos. De toestroom van bezoekers in de voorbije lockdown was hier net zoals in andere natuur-en bosgebieden opvallend. De nood aan grotere natuur- en bosgebieden werd zo nog eens beklemtoond. Vlaanderen zet dan ook fors in op bosuitbreiding in Ryckevelde. Zo kreeg Ryckevelde sinds 1979 al 60 hectare nieuw bos bij. En ook in de toekomst zal Ryckevelde verder uitbreiden met zeker 10 hectare bos.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Ryckevelde krijgt een nieuwe ‘Dikke Bertha’
    Ryckevelde krijgt een nieuwe ‘Dikke Bertha’
  • 01/12

    Natuur en Bos opent hondenlosloopzone in Schoonbeek

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    01/12

    Natuur en Bos opent hondenlosloopzone in Schoonbeek

    Natuur en Bos opent hondenlosloopzone in Schoonbeek

    Honden welkom, maar aan de lijn

    In de meeste natuur- en bosgebieden zijn honden welkom, maar ze moeten wel aan de leiband. Loslopende honden verstoren namelijk de natuur, denk maar aan het opschrikken van reeën en op de grond broedende vogels. Ook uit respect voor andere bezoekers is het belangrijk je hond aangelijnd te houden. En tenslotte is het veiliger voor je hond zelf: denk maar aan mogelijke interacties met everzwijnen of opgeschrikte paarden.

    Hondenzones

    Elke gezonde hond moet zich eens kunnen uitleven.  Honden zijn sociale dieren die dolgraag met andere honden spelen. Daarom legt Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid in veel van haar gebieden hondenzones aan.  Zoals hier in Schoonbeek. “ Een tweetal jaar geleden werd voor de bossen van Schoonbeek samen met de beheerwerkgroep, Schoonbekenaren met een hart voor de natuur, een toegankelijkheidsregeling opgesteld. Hier uit bleek dat er behoefte was aan een hondenzone. Vandaag zijn we blij dat we deze kunnen openen,” aldus Lise Hendrick, regiobeheerder Hoge Kempen tot Voeren. In de hondenzone kunnen honden, onder het waakzame oog van hun baasjes, veilig en vrij rondlopen en ravotten.

    Er moeten wel een aantal richtlijnen gerespecteerd worden. Zo is elke begeleider van een hond zelf verantwoordelijk en aansprakelijk voor het gedrag van zijn hond en dienen “ongelukjes” verwijderd te worden. De hondenzone in Schoonbeek is ongeveer 3,5 ha groot. Er zijn verschillende wandelpaadjes aangelegd tussen de bomen en de honden kunnen zich zelfs uitleven in een plas water.

    Na je bezoek aan de hondenzone kan je gerust verder wandelen in de bossen van Schoonbeek, maar denk eraan om de hond(en) steeds terug aan te lijnen.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Natuur en Bos opent hondenlosloopzone in Schoonbeek
    Natuur en Bos opent hondenlosloopzone in Schoonbeek
  • 01/12

    Na talloze incidenten met loslopende honden grijpt Natuur en Bos in: strengere en gerichtere controles

    Natuurinspectie

    01/12

    Na talloze incidenten met loslopende honden grijpt Natuur en Bos in: strengere en gerichtere controles

    Na talloze incidenten met loslopende honden grijpt Natuur en Bos in: strengere en gerichtere controles

    In het West-Vlaamse Vloethemveld stierven zaterdag vier ooien nadat ze aangevallen waren door een loslopende hond. In Overpelt beten vrijdag twee Duitse herdershonden een Shetlandpony dood. En in het Brabantse Lintbos sloeg zondag door een loslopende hond een paard met ruiter op hol. De man belandde in een prikkeldraad en raakte gewond. Dit is echter nog maar het topje van de ijsberg van de overlast die loslopende honden en hun baasjes in de natuurgebieden veroorzaken. Eveneens in het Vloethemveld zagen bezoekers twee honden achter een ree rennen. Aan de Klaverberg in As tilde een baasje zijn hond over de omheining van een schapenraster om deze achter de schapen te laten jagen. En in het Zwin werd een Konikveulen dood teruggevonden nadat het door een hond in een prikkeldraad werd gejaagd. Ook al is de schade die loslopende honden aanrichten bewezen, toch lijken nog heel wat hondenbaasjes van het tegendeel overtuigd. Onze boswachters maken melding van verhitte discussies die zich op het terrein met de overtreders afspelen. “Mijn hond doet toch niks, waar moeit u zich mee?” hoort men dan vaak. Laat ons duidelijk zijn: loslopende honden brengen niet alleen andere recreanten en hun (huis)dieren in gevaar, maar ook de natuur waarin ze zich bewegen. Denken we maar aan het verstoren van grondbroedende vogels of het opjagen van reeën. Omdat de overlast de spuigaten uitloopt en de vriendelijke vraag om de dieren aan te lijnen vaak niet helpt, zal Natuur en Bos strenger handhaven.   

    “De lockdown zorgt ervoor dat meer mensen de natuur opzoeken. Dat zorgt voor extra druk op onze natuurgebieden. Loslopende honden zijn de grootste ergernis, maar we krijgen ook steeds meer klachten binnen van mountainbikers die buiten de lijntjes kleuren en wandelaars gaan hinderen. Het is van het allergrootste belang dat elke recreant de natuur respecteert en zich ook aan de regels houdt. Daarom zullen onze inspecteurs en boswachters de controle verscherpen en meteen bij overtreding verbaliseren," aldus Jeroen Denaeghel, woordvoerder van Natuur en Bos.

    Het Departement Omgeving legt voor het niet aanlijnen van een hond een minimum geldboete op van 80 euro dat kan stijgen naargelang het aantal loslopende honden, de aangerichte natuurschade en eventueel recidivegedrag. Ook bij agressief gedrag en weerbarstigheid t.o.v. de verbalisant kunnen de bedragen oplopen. De geldboetes voor fietsen waar dit niet toegelaten is, variëren tussen 100 en 150 euro, afhankelijk van waar in het domein gereden wordt.

    Natuurinspectie
    Na talloze incidenten met loslopende honden grijpt Natuur en Bos in: strengere en gerichtere controles
    Na talloze incidenten met loslopende honden grijpt Natuur en Bos in: strengere en gerichtere controles
  • 26/11

    Het bos Hooggoed in Aalter wordt groter

    Natuurbeheer

    26/11

    Het bos Hooggoed in Aalter wordt groter

    Het bos Hooggoed in Aalter wordt groter

    Het Hooggoed in Aalter is ongeveer 120 hectare groot. Net zoals vele andere bossen en natuurgebieden wordt het Hooggoed tijdens de lockdown druk bezocht door wandelaars. In deze coronatijden wordt eens te meer duidelijk dat mensen behoefte hebben aan natuur dicht bij huis. Er is immers niets zo goed voor onze fysieke en mentale weerbaarheid als een wandeling in het bos

    In het nieuwe bos zijn voornamelijk zomereik, wintereik, winterlinde, beuk, zoete kers, en winterlinde geplant. Daarnaast zullen eenstijlige meidoorn, hazelaar, lijsterbes, Europese vogelkers, sporkenhout en Gelderse roos aan de bosrand zorgen voor voedsel en nestgelegenheid voor allerlei diersoorten. Er is zo veel mogelijk gebruikgemaakt van zogenaamd autochtoon plantsoen, dat zijn bomen en struiken die afstammen van bomen van hier, waardoor ze perfect zijn aangepast aan onze groeiomstandigheden.

    Enkele extra poelen en een dreef met wintereik moeten voor extra leven in het bos zorgen. In 2021 wordt een laatste deel van 3 hectare nieuw bos aangeplant. Goed voor in totaal zo’n 35 hectare nieuw bos sinds Natuur en Bos het gebied in beheer heeft. Het resultaat van de eerste aanplant vijftien jaar geleden wordt nu al volop gesmaakt door de bezoekers én door de vele inwoners van het bos.

    “We weten allemaal dat Vlaanderen meer bossen nodig heeft. Daarom is het uitstekend dat we er ook in Aalter werk van maken,” zegt minister Demir.  Zij wil samen  met lokale besturen, natuurverenigingen, bosgroepen en private eigenaars 4000 hectare extra bos realiseren. “De ambitie is hoog,”  geeft de minister toe. “Maar als iedereen ‘een bosje’ bijdraagt, kunnen we samen de groenste inhaalbeweging ooit maken in Vlaanderen. Als bedrijven, verenigen en particulieren vanaf vandaag massaal gaan bebossen, plukken we daar later de vruchten van."

    Natuurbeheer
    Het bos Hooggoed in Aalter wordt groter
    Het bos Hooggoed in Aalter wordt groter
  • 18/11

    Natuurinspectie betrapt stropers nabij het Kravaalbos

    Overlast / schade Natuurinspectie

    18/11

    Natuurinspectie betrapt stropers nabij het Kravaalbos

    Natuurinspectie betrapt stropers nabij het Kravaalbos

    Reeds enige tijd ontving Natuur en Bos diverse klachten over geweerschoten na zonsondergang in de buurt van het Kravaalbos op het grondgebied van Asse, Opwijk en Aalst. Op basis van die getuigenissen hebben natuurinspecteurs uit Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant samen met de lokale boswachter het afgelopen weekend een nachtelijke controleactie gehouden.

    Tijdens die actie werd een voertuig op grondgebied Vlaams-Brabant staande gehouden. De natuurinspecteurs troffen er 2 personen aan met een geladen jachtwapen; een zwaar kogelkarabijn voorzien van een ​nachtkijker. Een van de stropers is aangesteld als bijzondere veldwachter en was op dat ogenblik in uniform, ook het voertuig droeg emblemen van bijzondere veldwachter. Op bevel van het parket Halle-Vilvoorde werden beide personen gearresteerd en werd​en het wapen en het voertuig in beslag genomen. Een patrouille van de plaatselijk politiezone AMOW kwam in bijstand gezien er eveneens inbreuken werden vastgesteld op de wapenwetgeving. Bij de huiszoekingen die daarop volgden, vonden de inspecteurs en de lokale politie ​Aalst zeven verboden wapens; alsook vergif, geluidsdempers en illegaal vogelvangstmateriaal. Beide personen waren houder van een Vlaams jachtverlof maar dit laat de begane inbreuken niet toe. Na afloop van de huiszoeking en verhoor werden beide verdachten weer in vrijheid gesteld.

    In het belang van het onderzoek kan de identiteit van de daders niet vrijgegeven worden.  
    Er zijn pv's opgesteld voor inbreuken op de jachtwetgeving en de wapenwet. De daders riskeren gevangenisstraffen tot 2 jaar en geldboetes tot 250.000 euro.

    Overlast / schade Natuurinspectie
    Natuurinspectie betrapt stropers nabij het Kravaalbos
    Natuurinspectie betrapt stropers nabij het Kravaalbos
  • 12/11

    Natuur en Bos start onderzoek nadat wolf vermoedelijk hond aanviel

    Natuurbeheer

    12/11

    Natuur en Bos start onderzoek nadat wolf vermoedelijk hond aanviel

    Natuur en Bos start onderzoek nadat wolf vermoedelijk hond aanviel

    Vanmorgen werd er in Houthalen een doodgebeten hond, een Bordercollie, aangetroffen. Naar alle waarschijnlijkheid is dit het werk van een wolf. Het kadaver lag op zo'n 30 meter van de tuin van een alleenstaande woning die zich in natuurgebied en in de kern van het wolventerritorium situeert. Volgens onze boswachter, die daar de nodige vaststellingen deed, zijn er twee scenario's mogelijk.

    Ofwel kwam de wolf in de buurt van de omheining en is de hond uitgebroken om achter de wolf te gaan (bv. ter verdediging van zijn territorium).

    Ofwel is de wolf in de tuin geweest met als bedoeling om de hond(en) te doden.

    Omdat er geen wolvensporen en bloedsporen in de tuin werden aangetroffen, vermoeden we het eerste scenario.  

    Om te voorkomen dat wolven in het dichtbevolkte Vlaanderen zouden leiden tot ernstige conflicten tussen mensen en deze roofdieren, werkt Natuur en Bos van de Vlaamse overheid samen met het wolvenplatform, waarin alle betrokken organisaties vertegenwoordigd zijn, aan een “protocol probleemwolven”. Dit protocol werd opgemaakt in samenspraak met buitenlandse en Vlaamse experten. Het protocol zit op dit moment in de afrondingsfase. Alle betrokken stakeholders krijgen op dit moment de tijd om eventuele opmerkingen of voorstellen tot aanpassing te bezorgen.

    Omdat dit de eerste melding is van een wolvenaanval op een hond, hebben we dit incident afgetoetst aan het protocol probleemwolven. Op basis daarvan oordelen we dat er onvoldoende elementen zijn die aantonen dat deze wolf een probleemwolf zou zijn. Niettemin zet Natuur en Bos samen met het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek haar monitoring van het gedrag van de roedel verder op.

    Natuurbeheer
    Natuur en Bos start onderzoek nadat wolf vermoedelijk hond aanviel
    Natuur en Bos start onderzoek nadat wolf vermoedelijk hond aanviel
  • 03/11

    Aankondiging verpachting jachtrecht onder de vorm van licenties te Ravels, Arendonk, Mol-Postel en Merksplas

    Jacht

    03/11

    Aankondiging verpachting jachtrecht onder de vorm van licenties te Ravels, Arendonk, Mol-Postel en Merksplas

    Aankondiging verpachting jachtrecht onder de vorm van licenties te Ravels, Arendonk, Mol-Postel en Merksplas

    De openbare aanbesteding wordt georganiseerd door het Agentschap voor Natuur en Bos en vindt plaats op woensdag 18 november 2020.

    De verpachtingsvoorwaarden en biedingsformulieren vind je op www.natuurenbos.be/jachtverpachting.

    Jacht
    Aankondiging verpachting jachtrecht onder de vorm van licenties te Ravels, Arendonk, Mol-Postel en Merksplas
    Aankondiging verpachting jachtrecht onder de vorm van licenties te Ravels, Arendonk, Mol-Postel en Merksplas
  • 24/10

    Minister Zuhal Demir bouwt mee aan eerste schuilplaats voor otter in de Polders van Kruibeke

    Natuurbeheer

    24/10

    Minister Zuhal Demir bouwt mee aan eerste schuilplaats voor otter in de Polders van Kruibeke

    Minister Zuhal Demir bouwt mee aan eerste schuilplaats voor otter in de Polders van Kruibeke

    Otters hebben de Scheldevallei nog maar recent herontdekt en om deze schuwe soort alle kansen te geven zijn er ondersteunende maatregelen nodig. De dieren willen een  groot en aaneengesloten leefgebied met een gezond visbestand. Daarom maakte Natuur en Bos van de Vlaamse overheid in de Polders van Kruibeke 7 hectare dichtgeslibde en vervuilde grachten weer open. Er werd ook een nieuwe vijver gegraven, helemaal op maat van de otter. Het gebied zal zich ontwikkelen tot een rietland dooraderd met waterlopen en vijvers. Het wordt een mozaïek van planten vol beschutte plekjes voor vissen. En een gezond visbestand betekent meer eten voor verschillende dieren, waaronder de otter!

    Minister Zuhal Demir: “Met de Blue Deal maakt Vlaanderen middelen vrij om noodzakelijke werken uit te voeren in de strijd tegen droogte en waterschaarste. Ik heb vandaag gezien hoe concrete acties van het Sigmaplan natte natuur en tal van planten en dieren nieuwe kansen geven. Door de Blue Deal op het terrein te realiseren verhogen we de waterbeschikbaarheid in Vlaanderen en zorgen we tegelijk voor een ideale thuis voor de otter.”

    Otters hebben naast voldoende voedsel ook rustige en veilige schuilplaatsen nodig. Daarom voorzien we in dit gebied een kant-en-klare schuilplaats, een zogenaamde otterholt. De otter kan hier overdag rusten of op termijn misschien zelfs jongen krijgen. Het was minister Zuhal Demir zelf die vandaag de laatste vijzen van de otterholt kwam aandraaien en daarmee de eerste kunstmatige otterschuilplaats in de Scheldevallei inwijdde. Het is nu afwachten wanneer de otter zijn nieuwe huis zal ontdekken. Door binnenin ook een camera te monteren zullen we dat moment in ieder geval vanop de eerste rij mee kunnen beleven!

    Lieven Nachtergale van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid duidt op de rol van de otter in onze riviernatuur: “Het  Sigmaplan zorgt voor een spectaculaire terugkomst van typische riviernatuur in de Scheldevallei. Daar profiteert de otter nu mee van, de heropleving van de soort staat dan ook symbool voor het succes van deze maatregelen. De Blue Deal kan een wereld van verschil gaan maken!”

    De minister sloot haar bezoek in schoonheid af aan het Coninckshofke, om er samen met enkele lokale vrijwilligers het winnen van de prestigieuze Natura2000 Award te vieren. De Polders van Kruibeke werden vorige week bekroond in de categorie ‘verzoenen van belangen en percepties’. Met deze Natura2000 Award wil de Europese Commissie de uitblinkers inzake draagvlakversterking voor natuur en biodiversiteit in de schijnwerpers zetten. Het enthousiasme en de trots die hier is opgebouwd voor de nieuwe natuur doet het beste verhopen voor de Blue Deal. 

    Natuurbeheer
    Minister Zuhal Demir bouwt mee aan eerste schuilplaats voor otter in de Polders van Kruibeke
    Minister Zuhal Demir bouwt mee aan eerste schuilplaats voor otter in de Polders van Kruibeke
  • 21/10

    Inrichtingswerken Wolfsputten uitgevoerd

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    21/10

    Inrichtingswerken Wolfsputten uitgevoerd

    Inrichtingswerken Wolfsputten uitgevoerd

    Hand in hand

    In het natuurbeheerplan dat voor Wolfsputten een aantal jaar geleden werd goedgekeurd, gaan natuurbescherming- en beleving hand in hand. Met de  inrichtingswerken wilde Natuur en Bos de unieke natuurwaarden beschermen en verbeteren, en tegelijk de bezoekers meer van die natuur laten genieten zónder ze te beschadigen.Natuur en Bos legde eerst twee hondenlosloopzones aan, eentje naast de ballodroom aan het skatepark (d’ Arconatistraat) en de andere aan Turflaan/Draverslaan in de Renbaanwijk. Boswachter Tom Brichau: “Intussen zijn deze zones goed gekend en zien we veel hondenliefhebbers hier dagelijks hun viervoeters uitlaten. Dankzij deze zones worden heel wat vogels, kleine zoogdieren en ook andere bezoekers in de rest van het gebied minder afgeschrikt door loslopende honden. Daar is het aanlijnen van honden uiteraard verplicht.”

    Wolfsputten staat bekend als een heel reliëfrijk gebied met droge stukken maar ook natte bron- en moerasgedeelten. In het verleden was het dragen van laarzen in natte periodes zeker geen luxe. Sommige delen lagen er wel erg modderig bij, waardoor allerlei nieuwe paadjes ontstonden. Deze paadjes liepen soms kriskras door de prachtige voorjaarsflora waarvoor het gebied zo gekend is. “Om schade aan deze waardevolle vegetatie te voorkomen, hebben we een aantal knuppelpaden aangelegd of hersteld. Je kan nu op een comfortabele manier doorheen de vallei te wandelen. We willen de bezoekers zo stimuleren om op het pad blijven, zodat de waardevolle vegetatie in de bermen zich kan herstellen”, vertelt Tom. Ook een aantal andere natte paden werden aangepakt door ze te voorzien van een halfverharding in boskiezel.

    Geliefd uitkijkplatform

    Het pronkstuk van de nieuwe inrichting is ongetwijfeld het uitkijkpunt aan de Kloosterstraat. Dit hangend platform biedt de bezoeker een prachtig uitzicht over Wolfsputten. Voor velen vormt het al een geliefde stopplaats of zelfs selfieplek.

    In samenspraak met de gemeente koos Natuur en Bos ervoor om het park Oude Renbaan ook beter te verbinden met het natuurdomein. Sinds kort kan je vanuit het park je wandeling starten naar Wolfsputten. Naar de toekomst toe probeert Natuur en Bos nog een aantal gronden in de omgeving aan te kopen om de toegankelijkheid nog te verbeteren en tegemoet te komen aan de wensen van de bezoeker.

    Europese topnatuur

    De natuur in Wolfsputten is Europees beschermd. Het gebied herbergt tal van bronnen en in de bossen en graslanden tref je tal van zeldzame planten aan zoals wilde orchideeën. In het voorjaar kleurt de bodem paars en geel door de boshyacinten en wilde narcissen. Door inrichting en beheer wil Natuur en Bos deze natuurwaarden zo goed mogelijk beschermen en zelfs doen verbeteren.

    Een aantal jaar geleden werd zes hectare bij aangekocht, waar vorig jaar in samenwerking met enkele Dilbeekse scholen een nieuw bos werd geplant.

    Naast de bosuitbreiding werd ook de centrale bospoel aangepakt. Deze poel was doorheen de jaren dichtgegroeid en het wateroppervlak werd ingenomen door de invasieve exotische waterplant grote waternavel. De poel werd geruimd en open gemaakt zodat hij veel interessanter wordt voor amfibieën.

    Onthaalpunten

    Ook de verschillende ingangen van het gebied kregen een facelift met een uniform uitzicht. Regiobeheerder Wim De Maeyer: “Aan de Westrand creëerden we een echte toegangspoort tot het gebied, met amfitheater en al. We braken in samenspraak met de gemeente zelfs een parkeerstrook op om de Westrand en het natuurgebied beter met mekaar te verbinden.”

    Natuur en Bos vroeg bezoekers herhaaldelijk het nodige begrip tijdens de duur van de werken. “Met de werken wilden we de natuur en de beleving van Wolfsputten sterk opwaarderen. Bij de aanleg zagen sommige werken er nogal drastisch uit, maar je mag er gerust van zijn dat ze vrij snel de natuur- en belevingswaarde ten goede zullen komen”, beaamt Wim.

    Ook de gemeente Dilbeek is opgetogen. Schepen Stijn Quaghebeur: “Als gemeente zijn we enorm tevreden met het resultaat van de inrichtingswerken. Een grote investering die loont en waar we heel veel positieve reacties over krijgen. Wolfsputten is nu écht toegankelijk en de belevingswaarde is een pak vergroot. We kunnen alleen maar fier zijn dat in het hart van onze gemeente aan de rand van Brussel zo een prachtig natuurgebied gekoesterd kan worden. Wij hopen ook in de toekomst in goede samenwerking met Natuur en Bos te kunnen werken aan de verdere ontwikkeling van het natuurdomein en de beleving ervan."

    Meer info over Wolfsputten: www.natuurenbos.be/wolfsputten

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Inrichtingswerken Wolfsputten uitgevoerd
    Inrichtingswerken Wolfsputten uitgevoerd
  • 20/10

    Zeer zeldzame kammetjesstekelzwam duikt op in het Drongengoed!

    Natuurbeheer

    20/10

    Zeer zeldzame kammetjesstekelzwam duikt op in het Drongengoed!

    Zeer zeldzame kammetjesstekelzwam duikt op in het Drongengoed!

    Koraalrif in het bos

    Je moet hem maar vinden, de kammetjesstekelzwam. Hoewel, opvallen doet deze paddenstoel wel. Op afstand lijkt de paddenstoel op ronde, witte bollen, maar van dichterbij zie je dat de zwam bestaat uit stekeltjes die precies in rijen staan. Van dichtbij heeft de paddenstoel meer weg van een koraalrif. De paddenstoel kan tot 30 centimeter groot worden. De kleur is wit tot roomkleurig, bij veroudering kleurt de zwam geelbruin. Kammetjesstekelzwammen verschijnen van eind augustus tot november. Ze zijn gekend als opruimers van beukenhout, je vindt ze vooral op sterk verrotte stammen of stronken van oude beuken.

    Een zeldzaamheid in het Drongengoed

    De zeldzame kammetjesstekelzwammen zijn de laatste vijftien jaar in opmars. Al is dat relatief, deze eigenaardigheid werd in Vlaanderen op minder dan tien plaatsen gevonden. De laatste keer dat deze paddenstoel werd aangetroffen in het Drongengoed, was op 6 oktober 1979. Toen werd de kammetjesstekelzwam waargenomen door een paddenstoelenkenner. De waarneming werd doorgegeven aan de mycologische vereniging en is genoteerd in Funbel, de databank van de Koninklijke Vlaamse Mycologische Vereniging. De waarneming deze maand in het Drongengoed werd ingegeven door een bezoeker die geen speciale zwammenkenner is, maar via de app Obsidentify de waarneming doorgaf op de website www.waarnemingen.be. Het online portaal waarnemingen.be draagt bij aan een betere kennis van algemene en minder algemene soorten planten en dieren in onze natuur. 

    Aan het afbraakproces van dood hout komen heel wat zwammensoorten te pas. Sommige zijn vrij algemeen en komen vooral voor op vers dood hout. Andere verschijnen pas als dat hout al vele jaren ligt weg te rotten. Een dikke beukenstam doet er gemakkelijk 30 tot 40 jaar over om volledig opgeruimd te worden. Verschillende van die opruimers van groot dood beukenhout zijn erg zeldzaam. Die wijzen op een hoge kwaliteit van het ecosysteem in beukenbossen. De kammetjesstekelzwam is daar één van. Dit maakt de waarneming toch wel opmerkelijk.

    Beukentroef

    Hoewel de kammetjesstekelzwam erg zeldzaam is in Europa, merken we dat deze fascinerende paddenstoel het de laatste jaren beter doet. Vermoedelijk wijst dit op een verband met het toenemen van verzwakte oude beuken in onze streken. Beuken hebben meer en meer last van de droogte onder invloed van de klimaatverandering. Ook het verouderen van ons beukenbestand speelt hier zeker een rol. Bosbeheer waarbij in onze bossen meer en meer dood hout blijft liggen en beuken als veteranen mogen leven en sterven, werpt duidelijk zijn vruchten af.

    Natuurbeheer
    Zeer zeldzame kammetjesstekelzwam duikt op in het Drongengoed!
    Zeer zeldzame kammetjesstekelzwam duikt op in het Drongengoed!
  • 17/10

    Webbekomsbroek-Borchbeemden is een wandellus en -brug rijker

    Natuurbeleving

    17/10

    Webbekomsbroek-Borchbeemden is een wandellus en -brug rijker

    Webbekomsbroek-Borchbeemden is een wandellus en -brug rijker

    Life Delta

    De werken vonden plaats in kader van het Life Delta-project. Dit is een natuurproject met bijzondere zorg voor waterveiligheid en natuurbeleving in het samenvloeiingsgebied van de Demerdelta: het Schulensbroek en het Webbekomsbroek-Borchbeemden. Samen met het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren, de Vlaamse Milieumaatschappij en Natuurpunt zorgt Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid voor de uitvoering van het project.

    Ruimte voor recreatie

    Er wordt niet enkel gewerkt aan het herstel van het valleisysteem, maar ook aan de recreatieve ontsluiting van domein Webbekomsbroek-Borchbeemden. In het verleden werd een korte wandelroute afgesloten omdat deze als rustzone werd ingesteld voor soorten als grauwe klauwier, ooievaar, geelgors en andere vogels. Vanaf vandaag kun je dus wel genieten van een aantrekkelijke nieuwe wandelroute met een nieuwe wandelbrug. Deze brug, over het Zwart Water, verbindt beide provincies én beide gemeenten.De nieuwe route sluit aan op de bestaande wandelingen die vertrekken vanuit bezoekerscentrum Webbekomsbroek. Doorheen het Rotbroek sluit de wandellus aan op de wandelingen die vanuit Zelem richting de Zwarte Beekvallei gaan. Ook het bos van de Sint-Jansberg sluit aan op deze nieuwe wandeling. De wandeling werd ook opgenomen in het goednieuwe Merode-wandelnetwerk.De volgende jaren zal verder ingezet worden op recreatie voor dit mooie stads-natuurdomein, op 5 minuten wandelen van de markt van Diest en het marktplein van Zelem, met enkele nieuwe uitkijkpunten, een nieuw pad voor gegidste wandelingen vanuit het bezoekerscentrum en een wandelverbinding tussen het Webbekomsbroek en Schulensbroek langsheen de Demer. Je kan dan van het station van Diest naar het station van Schulen wandelen, de Demer volgend doorheen de Demerdelta.

    Natuurbeleving
    Webbekomsbroek-Borchbeemden is een wandellus en -brug rijker
    Webbekomsbroek-Borchbeemden is een wandellus en -brug rijker
  • 15/10

    De Vierstammige Kastanje uit Ieper werd verkozen tot Boom van het Jaar!

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    15/10

    De Vierstammige Kastanje uit Ieper werd verkozen tot Boom van het Jaar!

    De Vierstammige Kastanje uit Ieper werd verkozen tot Boom van het Jaar!

    De Vierstammige Kastanje (West-Vlaanderen) heeft met 1.262 stemmen de ‘Baillet Latour Boom van het Jaar 2020’ wedstrijd gewonnen! De Veldmaarschalk (Lanaken, Limburg) en de Ymeriaplataan (Leuven, Vlaams-Brabant) eindigden na een spannende nek-aan-nek race mee in de top 3. De online stemming bracht meer dan 3000 stemmen op waarvan de grote meerderheid naar de finalist in Ieper ging.

    De wedstrijd ‘Boom van het Jaar’ gaat jaarlijks op zoek naar de meest opmerkelijke bomen van België. Bij de selectie van finalisten kijkt de jury vooral naar het verhaal van de bomen; de geschiedenis, rol voor voorbijgangers of waarde in de omgeving. Kortom, bomen die de gemeenschap met elkaar en met de natuur verbinden.

    Juryvoorzitter Jurgen Tack zei: “Tijdens de Corona-crisis is afstand houden van onze medemens bijzonder belangrijk. Gelijktijdig hebben we nooit zo dicht gestaan bij de bomen rondom ons. Ze zijn een wezenlijk onderdeel van onze leefomgeving, onze geschiedenis en onze gezondheid. De Ieperse boom is een overlever van onze meest recente geschiedenis op aarde. Nu schrijft hij zelf geschiedenis als Boom van het Jaar 2020.”

    De Vierstammige Kastanje: Een unieke overlever

    De Belgische Boom van het Jaar 2020 pronkt naast de Menenpoort in Ieper. Bovenop zijn unieke locatie is deze boom de enige levende getuige van de beide oorlogsrampen die de stad Ieper en haar vestigingen teisterden. De ‘Vierstammige Kastanje’ werd genomineerd door de stad Ieper.

    Schepen van leefmilieu en natuur, Valentijn Despeghel, is dan ook zeer blij met deze erkenning; “De Ieperlingen zijn bijzonder ‘preus’ met de verkiezing van onze Vierstammige Kastanje. Eerlijk gezegd: ik geloofde er vanaf het begin in dat we kans maakten. Niet enkel omwille van de monumentaliteit van de kastanje, maar zeker ook omwille van de symbolische kracht die de boom uitstraalt. De Vierstammige Kastanje bij de Menenpoort illustreert perfect de overlevingskracht van Ieper, ondanks de ellende van twee wereldoorlogen. Een levend en bijzonder vitaal monument, dat zonder tegenslagen nog meer dan 100 jaar kan voortleven.”

    De Vierstammge Kastanje, ook wel ‘Vierstammige Overlever’ genoemd, werd aangeplant rond 1860, toen de militaire vesting in Ieper tot een publiek wandelpark werd omgevormd. Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd de middeleeuwse stad totaal vernietigd. Het lijkt dan ook logisch dat geen enkele boom in de stad of op de vestingen de vier jaar oorlogsgeweld overleefde. En toch.

    Een aantal, toen ongeveer 50-jarige, vestingbomen trotseerde het oorlogsgeweld dankzij hun standplaats op de binnenzijde van de stadswallen. Door deze positie beschermde de vestingwal zelf de bomen tegen de onophoudelijke beschietingen. Let wel: alle vestingbomen werden, zonder uitzondering, beschadigd of vernietigd. Maar uit de stronken of stamvoeten wist toch een aantal bomen spontaan te herstellen en opnieuw uit te groeien. “Net zoals de stad, die als een Fenix uit haar as opsteeg”.

    Hoeveel vooroorlogse bomen zich spontaan konden herstellen is niet geweten, wellicht slechts een tiental. Deze ‘overlevers’ kregen het echter opnieuw benauwd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Niet door beschietingen of bombardementen, maar door de hakbijl. Vele huishoudens hadden tekort aan brandstof. De Ieperlingen zelf velden ’s winters vele vestingbomen om brandhout te winnen. Het stadsbestuur liet begaan want iedereen had het koud.

    Slechts twee bomen doorstonden de beide oorlogsperiodes: de vierstammige tamme kastanje (Castanea sativa) en een driestammige boomhazelaar. Deze unieke ‘overlevers’ van de oorspronkelijke, 19de eeuwse vestingaanplantingen staan op de wallen langs de Kasteelgracht. De vierstammige kastanje groeit op de helling nabij de Menenpoort. De locatie is op zich al heel bijzonder en imponerend. Uit de stronk van de tamme kastanje groeiden na de Eerste Wereldoorlog vier nieuwe stammen op. Honderd jaar later ontwikkelden die zich tot een indrukwekkende, vierstammige reus. De stamomtrek van de stronk bedraagt niet minder dan 9.20 meter. De naam ‘Vierstammige Overlever past dan ook wonderwel bij deze unieke Ieperse vestingboom.

    Wat houdt deze titel in?

    Naast de nationale titel ontvangt de Vierstammige Kastanje een verzorgingsbeurt en vernieuwde inrichting van zijn dichte omgeving ter waarde van €2500. Samen met de Stad Ieper zal er gekeken worden naar mogelijkheden om deze boom nog meer in de kijker te zetten en voorbijgangers ten volle te laten genieten van dit unieke stukje natuur. Hierbij wordt er gedacht aan een grondverbetering, een inrichting van de parkomgeving, plaatsing infobord en doorkijkkader…. Ook ontvangen ze een toestel en abonnement van de Belgische startup Timbtrack ter waarde van € 700 om zelf te gebruiken of te schenken aan een organisatie of beheerder uit de buurt.

    Daarenboven zal de Vierstammige Kastanje in 2021 meedingen naar de titel van ‘European Tree of the Year’, tegen 15 andere Europese kandidaten. Dit initiatief wordt op Europees niveau georganiseerd door de Environmental Partnership Association in samenwerking met de ‘European Landowners’ Organization’.

    De Boom van het Jaar

    De ‘Baillet Latour Boom van het Jaar Wedstrijd’ gaat jaarlijks op zoek naar het verhaal achter de leukste, interessantste, en meest opmerkelijke bomen. Het gaat bij deze wedstrijd niet om de grootste, oudste of zelfs de mooiste boom, maar om een boom die de gemeenschap met elkaar en met de natuur verbindt. Iedereen kan een boom nomineren. De wedstrijd vindt jaarlijks plaats in Vlaanderen of Wallonië. Bomen uit regio Brussel kunnen elk jaar ingediend worden. Per provincie selecteert de jury één finalist. Een publieke stemming beslist welke boom bekroond wordt met de titel ‘Baillet Latour Boom van het Jaar’. 

    Het initiatief draagt bij tot de bekendheid van opmerkelijke bomen bij het grote publiek. Het benadrukt eveneens de nood aan een goede verzorging van deze bomen.

    De wedstrijd wordt georganiseerd door SBNL-VL (Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu Vlaanderen), daartoe financieel ondersteund door het Fonds Baillet Latour, in samenwerking met ANB, BOS+, ELO, APB, Landelijk Vlaanderen en de Bosgroepen.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    De Vierstammige Kastanje uit Ieper werd verkozen tot Boom van het Jaar!
    De Vierstammige Kastanje uit Ieper werd verkozen tot Boom van het Jaar!
  • 15/10

    Polders van Kruibeke bekroond met Natura2000 Award

    Natuurbeheer

    15/10

    Polders van Kruibeke bekroond met Natura2000 Award

    Polders van Kruibeke bekroond met Natura2000 Award

    Het Life+ project Scalluvia herstelde natte natuur in de Polders van Kruibeke, het grootste overstromingsgebied langs de Schelde van het Sigmaplan. Natuurontwikkeling in dichtbevolkte gebieden stuit dikwijls op weerstand. Dat was ook zo in Kruibeke, de publieke opinie rond de Polders van Kruibeke is in 15 jaar geëvolueerd van enorme weerstand naar trots en enthousiasme. Het project Scalluvia werd winnaar in de categorie ‘verzoenen van belangen en percepties’ omdat het erin geslaagd is omwonenden en betrokkenen mede-eigenaar te maken van het natuurgebied. Veerle Campens, projectcoördinator Natuur en Bos: “Met het maken van nestkasten, bijenhotels en een takkenwal bouwden de lokale scholieren letterlijk mee aan het project. We investeerden in de opleiding en uitrusting van vrijwilligersverenigingen KRUIN, Barbiergidsen en Natuurouders. Heldere communicatie en participatie waren de sleutels tot meer draagvlak. De 10 sleutels tot mede-eigenaarschap die daarvoor gebruikt werden, zijn nuttige handvaten voor gelijkaardige natuurprojecten in Europa.”

    Met deze Natura2000 Award wil de Europese Commissie de uitblinkers in draagvlakversterking voor haar beleid rond natuur en biodiversiteit in de schijnwerpers plaatsen.

    Binnen het Europese Life+ project Scalluvia werkten de gemeente Kruibeke, natuurvereniging Kruin en de uitvoerders van het Sigmaplan – Natuur en Bos van de Vlaamse overheid en De Vlaamse Waterweg nv – samen. Van 2013 tot 2018 zorgde het voor de revival van elzenbroekbossen in de Polders van Kruibeke. Scalluvia investeerde tegelijk in een meer natuurlijke inrichting voor twee kreken. Zo’n 90 hectare kreeg een optimale natuurinrichting zodat zeldzame soorten als bittervoorn, kleine modderkruiper, blauwborst, ijsvogel, woudaap, purperreiger en zelfs otter en bever zich er weer helemaal thuis voelen.

    Meer info

    Natuurbeheer
    Polders van Kruibeke bekroond met Natura2000 Award
    Polders van Kruibeke bekroond met Natura2000 Award
  • 14/10

    Natuurinspecteurs vinden boobytrap op jachtterrein

    Natuurinspectie

    14/10

    Natuurinspecteurs vinden boobytrap op jachtterrein

    Natuurinspecteurs vinden boobytrap op jachtterrein

    Natuurinspecteurs van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid zijn vorige week tijdens een controle op een jachtterrein in Rumst op een boobytrap gestoten. Als gevolg van die vaststelling werden er vervolgens huiszoekingen bij jagers in Rumst en Sint-Katelijne-Waver uitgevoerd. Daar werden nog meer verboden wapens in beslag genomen. De inspecteurs troffen er mistnetten, veerklemmen en een geladen karabijn met een geluidsdemper en richtkijker aan (foto 1). De politie werd in bijstand geroepen om de verboden wapens in beslag te nemen. Daarmee was de kous echter niet af. In de jachthut op het terrein vonden de inspecteurs nóg twee boobytraps. Een boobytrap is een wapen dat zelf door het slachtoffer wordt geactiveerd (foto 2). Een van de aangetroffen boobytraps bestond uit een metalen buis die voorzien was van een jachtpatroon en een touwsysteem. Een aanraking van dat touw activeert vervolgens de boobytrap waardoor het jachtpatroon wordt afgevuurd. Dergelijke wapentuigen worden voornamelijk ingezet om vossen en andere predatoren uit te schakelen, maar kunnen evengoed een mens doden of levensgevaarlijk verwonden. We mogen er dan ook niet aan denken dat er toevallig een spelend kind hiermee in aanraking kwam. Natuur en Bos neemt deze feiten zeer ernstig. Er is een proces-verbaal opgesteld voor inbreuken op de jachtwetgeving en de wapenwet. Voor de jachtdelicten alleen al riskeren de daders een gevangenisstraf tot twee jaar en een geldboete tot 250.000 euro.

    Natuurinspectie
    Natuurinspecteurs vinden boobytrap op jachtterrein
    Natuurinspecteurs vinden boobytrap op jachtterrein
  • 14/10

    Kinderen van Basisschool De Sprong ravotten zich rot in de nieuwe speelnatuur van Kampveld

    Natuurbeleving

    14/10

    Kinderen van Basisschool De Sprong ravotten zich rot in de nieuwe speelnatuur van Kampveld

    Kinderen van Basisschool De Sprong ravotten zich rot in de nieuwe speelnatuur van Kampveld

    Kampen bouwen, in bomen klimmen … wie heeft daar geen mooie herinneringen aan? Kinderen moeten vrij kunnen spelen in het bos en in de natuur. Het is goed voor hun gezondheid, motoriek, concentratievermogen en zoveel meer. Kristof Benoot, directeur VBS De Sprong: “ Alle klassen trekken in de Week van het Bos naar buiten. Ze ruiken als het ware de bomen en kinderen herleven in de gezonde buitenlucht. De educatieve pakketten zijn zeer uitgebreid en enorm bruikbaar. Het sluit aan bij de leefwereld van de kinderen en het nieuwe leerplan waar we de totale ontwikkeling van de kinderen voorop zetten.”

    Met het speelbos in het Kampveld in Waardamme brengt Natuur en Bos de natuur dichterbij en kunnen kinderen van 's morgens vroeg tot ’s avonds laat ravotten en spelen en ook écht kind zijn. Het speelbos is aangelegd met heuvels die deels beplant zijn. Een totempaal, dieren in prachtig houtsnijwerk, loopplanken, houten speelpaddenstoelen, een kamp… prikkelen de fantasie en zorgen voor ontspanning en avontuur in de natuur! Het speelbos sluit mooi aan bij de speelnatuur en het speelpleintje van Oostkamp.

    Kom je dit uniek plekje speelnatuur ook ontdekken? Het speelbos is gemakkelijk bereikbaar via de parking aan het Dorpsplein in Waardamme. Je kunt een bezoek aan het speelbos makkelijk combineren met de Kampveldwandelroute dwars door het natuurgebied Kampveld (9km).

    Neem zeker ook een kijkje op www.natuurenbos.be/week-van-het-bos, daar vind je tal van activiteiten en wacht een uniek educatief pakket voor de lagere school én voor de kleuters

    Natuurbeleving
    Kinderen van Basisschool De Sprong ravotten zich rot in de nieuwe speelnatuur van Kampveld
    Kinderen van Basisschool De Sprong ravotten zich rot in de nieuwe speelnatuur van Kampveld
  • 14/10

    Extra zuurstof voor Keizer Karelvijver in Hoeilaart

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    14/10

    Extra zuurstof voor Keizer Karelvijver in Hoeilaart

    Extra zuurstof voor Keizer Karelvijver in Hoeilaart

    De Keizer Karelvijver is een van de twaalf vijvers op de bovenloop van de IJse. Ze worden gevoed door bronnen en door het riviertje de Ijse dat verder in het Zoniënwoud ontspringt. Regiobeheerder Patrick Huvenne: “De Keizer Karelvijver werd kunstmatig aangelegd voor de viskweek in de priorij van Groenendaal. Aangespoeld zand en bladmateriaal maken de vijver minder diep waardoor de levensnoodzakelijke zuurstof in het water vermindert. We moeten hem af en toe leegscheppen om hem te onderhouden.”

    Betere waterkwaliteit en comfortabel wandelpad

    De firma Heylen zal in opdracht van Natuur en Bos in een eerste fase het slib met een graafmachine uit de vijver halen en op lange richels leggen. Zo droogt het sneller en kan de ontwaterde specie als tweede fase na bijkomende controle 4 à 8 weken later worden afgevoerd. In een derde en laatste fase worden twee lozingspunten van water in de vijver aangepakt. “Afvoerwater van de Brusselse Ring en het gezuiverd water van het Bosmuseum Jan Van Ruusbrouc lopen in de vijver. Dat willen we stoppen door een riolering aan te leggen en aan te sluiten aan een de duiker onder de Ring. Ook deze ingreep zal de waterkwaliteit van de Keizer Karelvijver zeker ten goede komen en het past in de plannen om de Koningsvijvers beter in te richten”, vertelt Patrick.Natuur en Bos zal na die derde fase ook het wandelpad ter hoogte van de riolering moeten vernieuwen. “Wandelaars gaan dan tijdelijk hinder ondervinden in de wandelzone tussen het Bosmuseum en de priorijsite van Groenendaal, maar tegen volgend voorjaar zijn de werken klaar en zal iedereen van het vernieuwde wandelpad kunnen genieten.”

    Blotevoetenpark

    Iets verderop startte de firma Hertsens in opdracht van Natuur en Bos met de aanleg van het parkarboretum Groenendaal op een terrein naast het regiokantoor. “We voorzien er tegen eind dit jaar een grote nieuwe groenzone die de onthaalpoort Groenendaal absoluut gaat versterken. Er komt een wandelpad, een blotevoetenpad en speelelementen voor kinderen. We leggen meteen ook een nieuwe dienstparking aan zodat de rand van het arboretum Groenendaal niet langer geschonden wordt”, aldus Patrick.

    Brabantse Wouden

    Deze werken passen in de structuurvisie voor het Zoniënwoud en binnen het ruimere plaatje van het project Brabantse Wouden, de regio ten zuiden van Brussel en Leuven die omarmd wordt door het Hallerbos, Zoniënwoud en Meerdaalwoud. Brabantse Wouden wil deze bosgebieden beter met mekaar verbinden en zo het leefmilieu in die ruime regio versterken. 

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Extra zuurstof voor Keizer Karelvijver in Hoeilaart
    Extra zuurstof voor Keizer Karelvijver in Hoeilaart
  • 14/10

    In Gerheserbossen en -heide spelen kinderen vanaf vandaag op het nieuwe ‘Multimovepad’

    Natuurbeleving

    14/10

    In Gerheserbossen en -heide spelen kinderen vanaf vandaag op het nieuwe ‘Multimovepad’

    In Gerheserbossen en -heide spelen kinderen vanaf vandaag op het nieuwe ‘Multimovepad’

    Iedereen naar buiten

    Ravotten in het groen heeft niets dan voordelen: het is goed voor lichaam en geest.  Toch brengen kinderen veel minder tijd buiten door dan vorige generaties. Kinderen spelen minder buiten, gaan minder het bos in om zich te verstoppen, te ravotten of kampen te bouwen.

     “Ik geef de liefde voor bossen en de natuur mee met de paplepel. Want de bossen zijn de grootste bondgenoten van onze kinderen. Met de Week van het Bos willen we zoveel mogelijk kinderen naar buiten krijgen om te genieten van en te spelen in onze prachtige natuur. Onbekend is onbemind. Er is niets beter dan ravotten in het bos om zo jong als het kan de kiem te leggen voor de liefde voor bos en natuur. We hopen op deze manier dan ook de eerste waardering voor een groen(er) Vlaanderen te oogsten” aldus Zuhal Demir, Vlaams minister van Natuur.

    Vernieuwde speelzone met ‘vossenkamp’ en ‘everzwijnkamp’

    Op vraag van vele jeugdverenigingen die Jeugdverblijf Kampidoe bezochten werd beslist om het speelbos aan de overzijde van de Zwarte Spechtstraat aantrekkelijker te maken. Door houtexploitatie, de sterke ondergroei en de opkomst van bramen was het speelbos immers niet meer veilig en voldoende toegankelijk voor spelende kinderen.

    Naast een aantal open plekken voor kleine activiteiten werden ook 2 kampen met een takkenwal gecreëerd. Enkele creatieve geesten ontwikkelden op deze manier het ‘vossenkamp’ en het ‘everzwijnkamp’. Het bospad in de speelzone werd hersteld en aan de buitenzijde van de speelzone werd takhout gestapeld in functie van de veiligheid. De bomen langs de wandelpaden werden gesnoeid en waar nodig werd een veiligheidskap uitgevoerd.

    Multimovepad

    Naast alle inrichtingswerken in de speelzone werd ook een gloednieuw multimovepad ontwikkeld. Dit bewegwijzerd multimovepad, van ongeveer 1,2 kilometer, start ter hoogte van zwembad De Merel (Zwarte Spechtstraat 57, Leopoldsburg). Door de klim- en stappalen, de evenwichtsbalk, de verspringbak, de katapult, schommel en in de evenwichtsbak … leren kinderen o.a. volop klimmen, springen en landen, glijden, slaan, trekken en duwen, wandelen en lopen. Arbeiders van de hierboven vermelde partners legden hierbij de nodige creativiteit aan de dag.

    Natuurbeleving
    In Gerheserbossen en -heide spelen kinderen vanaf vandaag op het nieuwe ‘Multimovepad’
    In Gerheserbossen en -heide spelen kinderen vanaf vandaag op het nieuwe ‘Multimovepad’
  • 12/10

    Natuur en Bos koopt ruim 56 ha landbouwgronden aan in Hasselt en Nieuwerkerken in het kader van bosuitbreiding

    Natuurbeheer

    12/10

    Natuur en Bos koopt ruim 56 ha landbouwgronden aan in Hasselt en Nieuwerkerken in het kader van bosuitbreiding

    Natuur en Bos koopt ruim 56 ha landbouwgronden aan in Hasselt en Nieuwerkerken in het kader van bosuitbreiding

    Bosuitbreiding

    Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir maakt zich sterk om tegen 2024 zo’n 4000 hectare extra bos te realiseren in Vlaanderen. Met de aankoop van 56 ha landbouwgrond in Hasselt en Nieuwerkerken zet Natuur en Bos alvast een stap in de goede richting.

    Herkenrodebossen

    In het wandelgebied Herkenrodebossen, tegen de Diestersteenweg te Kermt, werd een aaneengesloten blok landbouwgrond van 27 hectaren aangekocht. In de Herkenrodebossen werd de voorbije jaren onder impuls van de stad Hasselt, hard ingezet op natuurrecreatie. De aangekochte percelen zullen volgend jaar beplant worden. Door de bosuitbreiding wordt de natuurwaarde van het gebied verder versterkt.  Dit moet het behoud mogelijk maken van de zeldzame populaties van de hazelmuis en de bosvleermuis. Daarnaast zal er ook gezorgd worden voor de uitbreiding van houtkanten, poelen en warme bloemrijke kleine landschapselementen om ecologische verbindingen te voorzien voor soorten als boomkikker. In de Herkenrodebossen vind je momenteel al een speelbos en twee wandelroutes van 4,5 en 6,5 km. De nieuwe aankoop biedt mogelijkheden om het wandelnetwerk uit te breiden.

    Kasteel van Wijer

    Rond het Kasteel van Wijer, op de grens tussen Nieuwerkerken en Hasselt, werd een aaneengesloten blok van 29 hectare akker en 20 hectare bos aangekocht. Ook hier zullen de vrijkomende landbouwgronden ingezet worden voor bebossing. Het bos, dat tot nu toe ontoegankelijk was, zal opengesteld worden voor wandelaars.

    Het Wijerbos moet een belangrijke boskern gaan vormen tussen de grotere natuurgebieden van Nieuwenhoven bij Sint-Truiden en de Herkenrodebossen in Hasselt. Samen met de gemeente en de stad wordt er zo gewerkt aan meer natuur in de omgeving.

    “We willen gans Vlaanderen groener maken, maar zeker ook onze groene provincie. Met deze aankopen realiseren we nu ook in het Haspengouw toegankelijke nieuwe natuur. Tijdens de coronacrisis hebben we allemaal gemerkt hoe belangrijk de nabijheid van natuur is voor ons mentale welzijn. Of het nu om te ontspannen of te sporten is”, besluit Minister Demir.

    Natuurbeheer
    Natuur en Bos koopt ruim 56 ha landbouwgronden aan in Hasselt en Nieuwerkerken in het kader van bosuitbreiding
    Natuur en Bos koopt ruim 56 ha landbouwgronden aan in Hasselt en Nieuwerkerken in het kader van bosuitbreiding
  • 04/10

    Werken in de Westhoek moeten oudste duinenreservaat van het land redden

    Natuurbeheer

    04/10

    Werken in de Westhoek moeten oudste duinenreservaat van het land redden

    Werken in de Westhoek moeten oudste duinenreservaat van het land redden

    De Sahara van De Panne?

    Het natuurreservaat De Westhoek in De Panne is het oudste en grootste natuurreservaat aan onze kust. Duinen met helmgras wisselen elkaar af met duingraslanden, vochtige duinpannes, duinstruwelen en duinbossen. Het grote centraal loopduin, ook wel bekend als de Sahara van De Panne was één van de meest uitgestrekte stuifduinen van West-Europa. Helaas groeit het duinengebied sinds de laatste eeuwwisseling meer en meer dicht met helmgras en duindoorn. Hierdoor verdwijnt de zandverstuivingsdynamiek en verliest het ooit zo gevarieerde landschap in de Sahara zijn rijke fauna en flora.

    “Stuifduinen vormen een specifiek Europees habitattype waar tal van gespecialiseerde  planten, paddenstoelen en dieren leven, zoals de blauwe zeedistel, duinveldridderzwam en strandzandloopkever. Door de verstuiving ontstaan ook vochtige duinpannen, die op hun beurt een geschikte habitat zijn voor onder meer zeldzame orchideeën en de rugstreeppad." Aldus Reinhardt Strubbe van Natuur en Bos.

    Zandverstuivingsdynamiek valt stil

    De verstuivingsdynamiek viel sinds de eeuwwisseling echter grotendeels stil. Oorzaken hiervan liggen hoofdzakelijk bij de mens. De klimaatwijziging en stikstofdepositie bevorderen het kiemen en de groei van helmgras en duindoorn. Toegenomen infrastructuur en bebouwing, samen met aanplantingen, vormen bovendien een barrière voor het stuivende zand. Door het stilvallen van de verstuivingsdynamiek in de Sahara verdwijnt het leefgebied van diverse typische dier- en plantensoorten. Tijd voor actie om het oudste Vlaams Natuurreservaat te redden!

    Vandaag voerde minister Zuhal Demir de eerste kraanwerken uit om 7 hectare stuifduin te herstellen. Begroeiingen en humuslagen worden verwijderd. De wind krijgt zo weer vat op het kale zand en helpt de natuur om opnieuw een gevarieerd landschap te ontwikkelen.

    Minister Demir: “De nood aan toegankelijk groen is groter dan ooit tevoren. Het is dan ook hoog tijd voor actie om dit uniek natuurgebied met een rijke geschiedenis te redden. De Westhoek is immers sinds 1935 als landschap beschermd en kreeg in 1957 als eerste in Vlaanderen het statuut van staatsnatuurreservaat. Ik heb vandaag met eigen ogen mogen zien hoe uniek en mooi deze uiterste hoek van Vlaanderen is. Het spreekt voor zich dat ik me wil inzetten om de natuur- en belevingswaarde van dit uniek duinengebied te vrijwaren.”

    Vedette

    De werken in de Sahara maken deel uit van het Vlaams en Frans Interreg-project ‘Vedette’ (= voor een duurzaam eco-toeristisch territorium). Over de landsgrenzen heen worden in dit project de krachten gebundeld om de duinengordel tussen Duinkerke en Westende te beschermen en aantrekkelijk te maken voor mens en natuur.

    Via de tentoonstelling ‘Red de Sahara van De Panne’ krijg je meer informatie over de biodiversiteit en de historiek van het stuifduin en de redenen waarom dit habitattype verdwijnt. De tentoonstelling kan nog tot eind 2020 bezocht worden in het bezoekerscentrum ‘duinpanne’ en is gratis.

    Natuurbeheer
    Werken in de Westhoek moeten oudste duinenreservaat van het land redden
    Werken in de Westhoek moeten oudste duinenreservaat van het land redden
  • 28/09

    Ravot je rot in Vleteren

    Natuurbeleving

    28/09

    Ravot je rot in Vleteren

    Ravot je rot in Vleteren

    Speelzone in Wippehoek

    De oude speelzone kreeg een facelift en werd ingericht met allerhande spelelementen zoals speelbuizen, stappalen en een labyrint. Om jong en oud kennis te laten maken, worden op zondag 11 oktober van 14u tot 17u een resem activiteiten georganiseerd. Kinderen kunnen er knutselen, spelen en luisteren naar verhalen. Voor de volwassenen is er om 15 uur een begeleide tocht van 4 kilometer. Alles is gratis, maar wegens de COVID-maatregelen is inschrijven noodzakelijk. Dit kan via https://rlwesthoek.bookfast.me/.

    Het initiatief is een organisatie van: Regionaal Landschap Westhoek, gemeente Vleteren, milieuraad Vleteren, Natuur en Bos, Provincie West-Vlaanderen. 

    Multimovepad in de Sixtusbossen

    Vanaf 11 oktober kan je in de Sixtusbossen ravotten op het Multimovepad. Dit bewegwijzerde pad is een ideale mix van bewegen, spelen en natuurbeleving. Natuurlijke hindernissen en houten constructies dagen de kinderen uit om samen met vriendjes en familie op ontdekkingstocht te gaan en daarbij verschillende bewegingsvaardigheden in te oefenen. Start is voorzien op de parking aan de Sixtusbossen (hoek Leeuwerikstraat – Canadaweg). Eén lus van dit Multimovepad doorkruist de Sixtusbossen terwijl de andere lus door het mooie kasteeldomein De Lovie gaat.

    Het Multimovepad is een realisatie van Natuur en Bos, De Lovie vzw, de openbare besturen van Vleteren en Poperinge en Sport Vlaanderen. 

    Natuurbeleving
    Ravot je rot in Vleteren
    Ravot je rot in Vleteren
  • 28/09

    Werken in Buggenhoutbos

    Natuurbeheer

    28/09

    Werken in Buggenhoutbos

    Werken in Buggenhoutbos

    Veiligheidskap langs de Kasteelstraat

    Voor de veiligheid worden drie beuken langs de Kasteelstraat gekapt. De voorbije droge zomers zorgden voor een groot gevaar door afbrekende takken. Beuken vormen heel ondiepe wortels en zijn gevoelig voor verdroging. Extreme droogte kan onherstelbare schade veroorzaken  aan takken van de boom of de hele boom. Onaangekondigde takbreuken zijn een reëel en groot risico. Omdat deze bomen langs een drukke baan staan, worden ze gekapt voor de veiligheid.

    Kappen en uitdunnen naast de kapel

    Het kappen van de Amerikaanse eiken en het uitdunnen van het aangrenzende perceel zijn werken die voorzien zijn in het goedgekeurd beheerplan voor het Buggenhoutbos.

    Naast de kapel worden een twintigtal Amerikaanse eiken gekapt. Hoewel deze bomen intussen al echte woudreuzen zijn, worden ze gekapt om plaats te maken voor inheemse bomen die meer aangepast zijn aan hun omgeving. Amerikaanse eiken zijn uitheemse bomen die hier in het verleden niet spontaan groeiden en veel minder soorten insecten, vogels, … huisvesten. Ze zijn dus ecologisch minder interessant. Later worden nieuwe bomen aangeplant in deze zone.

    In het bosgedeelte daarnaast vindt een dunning plaats in het bos. Door te dunnen wordt licht  gecreëerd voor toekomstbomen die dan volop kunnen uitgroeien tot dikke bomen. Toekomstbomen zijn bomen die men wil behouden in het bos. Voor de keuze van deze bomen kijkt de boswachter niet alleen naar de houtkwaliteit, maar ook naar bomen waar vleermuizen in leven of monumentale en landschappelijk mooie bomen. Door hier en daar een boom te kappen, kunnen inheemse bomen, struiken en planten makkelijker kiemen op lichtrijke plekken. Zo ontstaat er in de toekomst een meer natuurlijk en divers bos. Structuur creëren in het bos, waar gewenste bomen met verschillende leeftijden door elkaar heen kunnen groeien, is hiertoe een eerste stap.

    Door deze omvormingswerken zorgt Natuur en Bos ervoor dat het bos gevarieerder wordt en ook beter bestand is tegen de klimaatverandering.

    Natuurbeheer
    Werken in Buggenhoutbos
    Werken in Buggenhoutbos
  • 22/09

    Ook Chartreuzenbos heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Natuurbeleving

    22/09

    Ook Chartreuzenbos heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Ook Chartreuzenbos heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale prikkels zorgen voor stress, oververmoeidheid en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur.

    Natuur en Bos, de grootste natuurbeheerder van Vlaanderen, zet al jaren sterk in op natuurbeleving. Je kan in hun natuurgebieden wandelen, fietsen, kamperen en ravotten. Specifieke zones waar de focus ligt op rust en reflectie, die waren er echter nog niet. 

    “Daarom heeft Natuur en Bos natuuroases ingericht. Dit zijn stukjes stille natuur waar je je hoofd even helemaal kunt leegmaken, zonder smartphone, verkeerslawaai en andere drukte. De hemel op aarde voor wie in alle rust energie wil gaan tanken in de natuur.” aldus minister Demir.

    Natuuroases zijn geïnspireerd op het fenomeen bosbaden, oftewel Shinrin-yoku, een therapie die in de jaren tachtig ontstond in Japan als antwoord op een chronisch tekort aan omringende natuur bij stadsmensen. Dit zou vooral bij kinderen gedrags- en gezondheidsproblemen veroorzaken en kreeg de naam nature deficit disorder. De term dook voor het eerst op in 2005 in het boek “Last Child in the Woods van Richard Louv. Volgens de auteur brengen we allemaal, en dan vooral kinderen, steeds meer tijd door binnenshuis. Dat doet ons vervreemden van de natuur en maakt ons mogelijk kwetsbaarder voor negatieve gevoelens. Gevolgen hiervan: we zijn lusteloos en rusteloos, kortom we voelen ons niet goed in ons vel. De natuur is hiervoor het perfecte medicijn, onder de vorm van een oase van rust, een plek om te herbronnen, te mijmeren en energie op te laden. De Vlaamse overheid wil daar met concrete projecten, zoals het voorzien van natuuroases, iets aan doen.

    Natuuroase Chartreu-ZEN-Bos, uniek in zijn soort!

    Bij de start van de natuuroase aan het Chartreuzenbos vind je, naast een indrukwekkende verwelkomingsboog, een infobord dat je op weg helpt. Onderweg nodigen houten rustobjecten, gemaakt door Woodenart en sociale tewerkstelling De Winning, uit om te zitten, liggen, hangen, rusten,... De objecten zijn gemaakt van lokaal hout uit het bos zelf. Bovendien realiseerde de firma Groenwerken VDW langs het parcours een artistiek spiritueel labyrint in de typische streekeigen ijzerzandsteen.

    Deze natuuroase verschilt van de andere natuuroases door de unieke combinatie van diverse belevingsvormen: prachtige natuurbeleving, rustgevende ZEN-beleving via een wandelpad met uitzonderlijke energie-oplaadplaatsen en culturele beleving via artistieke landartkunst.

    “We nodigen ook u uit om een bezoek te brengen aan deze natuuroase, dan de ogen te sluiten, de zintuigen even op pauze te zetten en zo te voelen hoe de stress stilaan wegglijdt. Dit is bosbaden in Vlaanderen.” besluit minister Demir.

    Waar ligt de natuuroase in Chartreuzen?

    Het pad naar de natuuroase start aan de parking, ter hoogte van het kruispunt van de Lindestraat en Meidries. Een indrukwekkende verwelkomingsboog nodigt je uit om een rustgevende wandellus van ca. 3,5 km te ontdekken door de artistieke houten meditatiesymbolen te volgen.

    Meer informatie:

    Natuurbeleving
    Ook Chartreuzenbos heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
    Ook Chartreuzenbos heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
  • 20/09

    Minister van natuur Zuhal Demir opent onthaalpoort De Torenvalk in Meerdaalwoud

    Natuurbeleving

    20/09

    Minister van natuur Zuhal Demir opent onthaalpoort De Torenvalk in Meerdaalwoud

    Minister van natuur Zuhal Demir opent onthaalpoort De Torenvalk in Meerdaalwoud

    Toren voor elk wat wils

    Regiobeheerder van Natuur en Bos Patrick Huvenne: “Met zijn Scandinavische look trekt de bezoekerstoren alle aandacht. De toren is 17,40 meter en vijf verdiepingen hoog, en opgebouwd uit inheems hout van duurzaam beheerde bossen. De eerste verdieping geeft je een overzicht van enkele leefgebieden, elk met hun specifieke dier- en plantensoorten. Een verdieping hoger blikken we terug op de rijke geschiedenis van Meerdaalwoud en is een picknickplek ingericht. Natuurgidsen kunnen er ook met een groep van een 20 mensen werken/knutselen/vertellen... Op de derde verdieping krijg je in het kleinste speelbos ter wereld een blik op de toekomstplannen. De vierde verdieping werd door de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud ingericht. Via een interactieve module kom je ook alles te weten over het leven van de torenvalk, dat is de mascotte van deze onthaalpoort. Eén keer per jaar, tijdens de Week van het Bos, kan je van hieruit veilig langzaam naar beneden zweven, zoals een echte torenvalk speurend over het weiland. Van op het dakterras kijk je uit op de prachtige natuur.

    Allereerste Mutimovepad

    De toren is van zonsop- tot zonsondergang vrij toegankelijk en de eerste verdieping is bereikbaar per lift. Sanitair is aanwezig en de toren heeft een eigen waterzuivering. De onthaalpoort biedt nog veel meer natuurbeleving voor jong en oud. Kinderen kunnen hun bewegingsvaardigheden uittesten op de twaalf houten constructies van het bijna twee kilometer lange multimovepad, het allereerste in Vlaanderen. Vertrekken doe je van op de eerste verdieping via een glijbaan, doen!  Er is een wandeltraject voor rolstoelgebruikers, een picknickzone, en honden kunnen zich uitleven in de losloopzone.

    Uniek tweelingbos

    Dankzij de goede bereikbaarheid met het openbaar vervoer en een ruime parking, is de Torenvalk bovenal de ideale startplek om de bosrijke regio ten zuiden van Leuven te voet, per fiets of te paard te verkennen. Patrick Huvenne: “Meerdaalwoud en Heverleebos hebben tal van ontspannings- en recreatiemogelijkheden. Jaarlijks bezoeken ruim 750.000 bezoekers dit unieke tweelingbos van in totaal meer dan 2.000 hectare. Dit bosgebied is beleefbare Europese topnatuur. Nergens anders in Vlaanderen vind je bijvoorbeeld een bos met meer dan 1.000 eiken met een omtrek van meer dan 2,5 meter.”

    Minister Demir: “Het succes van staycation heeft aangetoond dat we ook binnen onze landsgrenzen een ongelooflijk aanbod aan natuurbeleving hebben. De inrichting van aantrekkelijke onthaalpoorten is belangrijk om zoveel mogelijk mensen kennis te laten maken met onze prachtige Vlaamse natuur. Daarnaast zijn ze heel nuttig om de bezoekersstromen in goede banen te leiden. Onthaalpoort De Torenvalk vervult hier een heel belangrijke rol en tilt natuurbeleving naar een hoger niveau.”

    Natuurbeleving
    Minister van natuur Zuhal Demir opent onthaalpoort De Torenvalk in Meerdaalwoud
    Minister van natuur Zuhal Demir opent onthaalpoort De Torenvalk in Meerdaalwoud
  • 18/09

    Bloeiende zomer in de Museumtuin van Gaasbeek

    Natuurbeleving

    18/09

    Bloeiende zomer in de Museumtuin van Gaasbeek

    Bloeiende zomer in de Museumtuin van Gaasbeek

    Omwille van de Coronacrisis kwam het seizoen traag op gang. De tuin ging enkele weken later open dan normaal en het toerisme stond nog op een laag pitje.

    In de maanden juli en augustus keerde het tij voor de Museumtuin. Vakantieplannen vielen in het water en veel mensen gingen op staycation, op ontdekking in hun eigen streek. Er werd geprofiteerd van de mooie zomerdagen om de natuur in te trekken. Het aantal bezoekers in de Museumtuin steeg zienderogen.

    Hilde Groenweghe, Natuurinvest / Natuur en Bos: “In juli telden we 4013 bezoekers in de tuin. In augustus waren dat er 4154. Dat is meer dan een verdubbeling van het normale aantal. We zijn heel blij dat de Coronacrisis mensen deed ontdekken dat er veel moois te zien is in eigen streek!”

    De Museumtuin ligt in het park van Gaasbeek, waar je ook het Kasteel van Gaasbeek vindt. Dat kasteel sloot eind augustus de deuren voor een grondige jarenlange renovatie. Het park en de Museumtuin blijven tijdens die periode wel zoals normaal open.

    Wim De Maeyer, Natuur en Bos: “Ook tijdens de renovatie van het kasteel willen we het park en de Museumtuin maximaal openstellen voor bezoekers. In de Museumtuin hangt het fruit nu rijkelijk aan onze prachtige collectie fruitbomen. Absoluut de moeite om tijdens deze nazomerdagen nog een kijkje te komen nemen!”

    De Museumtuin is steeds open van mei tot en met oktober. Tijdens het weekend zijn er gratis rondleidingen voor individuele bezoekers. Ook groepen kunnen er terecht voor een rondleiding. Meer info op www.museumtuingaasbeek.be. Reservatie van je bezoek is verplicht via https://museumtuin.i-reserve.net/.

    Natuurbeleving
    Bloeiende zomer in de Museumtuin van Gaasbeek
    Bloeiende zomer in de Museumtuin van Gaasbeek
  • 10/09

    Bestrijding invasieve struiken Oostkust

    Natuurbeheer

    10/09

    Bestrijding invasieve struiken Oostkust

    Bestrijding invasieve struiken Oostkust

    Invasieve exotische struiken zijn struiken die hier van oorsprong niet thuishoren. De struiken kwamen onder meer in de duinen terecht door aanplantingen, of konden in de natuur ‘ontsnappen’ via tuinen of tuinafval. Vervolgens vertonen sommige van deze struiken een invasief karakter, dat wil zeggen dat de planten zich sterk beginnen uitbreiden en schade veroorzaken aan onze eigen natuur. Vaak is het wortelstelsel van deze invasieven ook minder ontwikkeld dan het inheemse helmgras, dat de duinen fixeert. Dit kan gevolgen hebben voor de stabiliteit van de duinen.

    De rimpelroos bijvoorbeeld, is een struik afkomstig uit Oost-Azië, en kent een enorme verwildering in onze duinen. Onderzoek toonde aan dat na invasie van deze plant de typische en bedreigde planten van duinen verdwijnen. Soorten zoals de duingentiaan, diverse orchideeën of het duinviooltje hebben er allemaal onder te lijden. Andere gekende invasieven in de kustduinen zijn bijvoorbeeld mahonia, boksdoorn, Amerikaanse vogelkers en cotoneaster soorten.                                                       

    In eerste instantie zullen invasieven verwijderd worden in duingebieden op grondgebied van Knokke-Heist tot en met De Haan. Dit gebeurt telkens op domeinen in beheer van Natuur en Bos, Agentschap Maritieme Dienstverlening en Kust (AMDK) en Agentschap Wegen en Verkeer (AWV). Het duingebied zal exotenvrij gemaakt worden door deze struiken uit te graven met een kraan, en dit materiaal vervolgens te zeven.

    De voornaamste gebieden waar invasieven worden aangepakt zijn de zeereepduinen in Knokke-Heist tussen ‘Het Zoute’ en 'De Haas', ‘De Fonteintjes’ in Blankenberge, de duinen tussen Blankenberge en Wenduine en de Duinbossen tussen Wenduine en De Haan.

    De werken worden uitgevoerd tussen 15 september 2020 en 31 maart 2021. In bepaalde zones wordt ter vervanging helmgras aangeplant, op andere plaatsen mag het struweel weer spontaan dichtgroeien of kan andere natuur (zoals soortenrijke duingraslanden) ontstaan.

    Meer info:

    Natuurbeheer
    Bestrijding invasieve struiken Oostkust
    Bestrijding invasieve struiken Oostkust
  • 09/09

    Groots eiland op de Hamputten in Waasmunster verwelkomt broedvogels

    Natuurbeheer

    09/09

    Groots eiland op de Hamputten in Waasmunster verwelkomt broedvogels

    Groots eiland op de Hamputten in Waasmunster verwelkomt broedvogels

    Sinds deze week siert een groot broedvogeleiland de Hamputten. Deze oude zandwinningsputten langs de Durme in Waasmunster werden begin 2020 opgenomen in het erkende natuurreservaat 'Groot Molsbroek'. In uitvoering van het beheerplan voor dit reservaat werd door Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, in samenwerking met de beheerder vzw Durme, deze week een broedvogeleiland van 150 m² ingericht op die plas.

    Sinds 2016 werden in de omgeving van de Oosterschelde in Nederland succesrijke experimenten uitgevoerd met dergelijke broedvogeleilanden. Deze bestaan uit gekoppelde kunststofelementen van een halve bij één meter. Die elementen worden afgeboord met planken en een omheining uit gaas om te voorkomen dat jonge vogels van het eiland vallen. Het eiland is bedekt met waterdoorlatend worteldoek waarop een laag grind en kokkelschelpen zijn uitgestrooid. Verspreid over het eiland liggen rioolbuizen zodat jonge vogels bescherming kunnen vinden tegen brandende zon en roofvogels. De hoeken van het eiland zitten verbonden met een grote betonnen blok op de bodem. Zo ligt het eiland stevig verankerd op zijn plaats. Natuur en Bos legde deze week ook nog drie gelijkaardige broedvogeleilanden aan op de plassen van de natuurgebieden op Linkeroever.

    “Dergelijk vogeleiland is een bijzonder aantrekkelijke broedplaats voor visdiefjes” legt projectleider Jeroen Arnoys (Natuur en Bos) uit. “Op heel wat waterplassen in Vlaanderen, onder meer ook op het Molsbroek, hebben al visdiefjes gebroed op kleine vlotten. Zo’n groot broedvogeleiland biedt meer kans tot vestiging van grote broedkolonies.” In Nederland lagen op sommige van die kunstmatige eilanden al meer dan honderd visdiefnesten. Ook kokmeeuwen en scholeksters hebben er al gebroed.

    “Het visdiefje behoort tot de familie van de sternen en doet denken aan een slanke kleine meeuw die vanop enkele meter hoogte pijlsnel in het water duikt om kleine visjes te vangen”, schetst beheerder André Vertraeten van vzw Durme: “. “Deze vogel overwintert langs de kusten van West-Afrika en komt bij ons broeden vanaf april en verdwijnt weer naar het zuiden in augustus-september. De visdiefjes nestelen op kale grond, bij voorkeur waar wat schelpjes liggen. Eilanden zijn daarbij een aantrekkelijke broedplek, want daar liggen de broedsels beter beschermd tegen roofdieren. Met de aanleg van dit broedvogeleiland hopen we deze dieren hier nog meer broedgelegenheid te bieden.”

    Natuurbeheer
    Groots eiland op de Hamputten in Waasmunster verwelkomt broedvogels
    Groots eiland op de Hamputten in Waasmunster verwelkomt broedvogels
  • 07/09

    Open ruimte in en rond Brussel

    Natuurbeheer

    07/09

    Open ruimte in en rond Brussel

    Open ruimte in en rond Brussel

    De 20ste eeuwse rand rond Brussel is een dynamisch en complex gebied met grote ruimtelijke uitdagingen. Een van die uitdagingen is het versterken van biodiversiteit en ecosysteemdiensten in een stedelijke omgeving. Een inter-gewestelijke studie moet het mogelijk maken om een gemeenschappelijke landschappelijke en ecologische visie uit te werken waar open ruimte als structurerend element voor een gezonde stedelijke groei kan fungeren.

    Het consortium BUUR-Antea-Hesselteer rondde de eerste fase af van de studie OPEN Brussels, een netwerk voor open ruimte in en rond Brussel.

    Het betreft een studie (2020-2021) in gezamenlijke opdracht van perspective.brussels, Departement Omgeving Vlaanderen, Leefmilieu Brussel, Agentschap voor Natuur en Bos en OVAM en opgevolgd door o.a. de Vlaamse en Brusselse bouwmeesters, VMM, VLM en het Departement Landbouw en Visserij.

    De studie omvat volgende 4 fases :

    • Analyse van de open ruimte in de Brusselse rand (resultaten binnenkort beschikbaar)
    • Visie ‘Open ruimte netwerk Noordrand’
    • Actieplan ‘Open ruimte netwerk Noordrand’
    • Dienstencentrale ‘Open Noordrand’ (vanaf 2021)

    Het doel van de opdracht is een ambitieuze, gezamenlijk gedragen visie te ontwikkelen voor een duurzaam en regionaal samenhangend open ruimte netwerk in en rond Brussel met robuuste corridors tussen stad en buitengebied voor o.a. biodiversiteit, water, koelte, lokale landbouw en actieve mobiliteit. 

    Essentieel is dat het een visie betreft die geoperationaliseerd kan worden in de projecten en instrumenten van de verschillende partners in samenwerking met lokale besturen, gebruikers, investeerders en eigenaars van open ruimte gebieden. Deze partners zullen dan ook vanaf het najaar bij de studie betrokken worden. 

     

    Natuurbeheer
    Open ruimte in en rond Brussel
    Open ruimte in en rond Brussel
  • 01/09

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen everzwijnschade

    Overlast / schade Subsidies

    01/09

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen everzwijnschade

    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen everzwijnschade

    Everzwijnen zijn al enkele jaren aan een opmars bezig in Vlaanderen. Goed nieuws voor de gezondheid van onze natuur, maar helaas brengt dit ook vervelende situaties met zich mee. Ze eten graag én alles wat op hun pad komt. Dat zorgt niet zelden voor wrevel en weerstand. Preventieve maatregelen kunnen zeker soelaas bieden. Daarom lanceert Natuur en Bos een projectsubsidie om  samenwerkingsprojecten  rond preventieve maatregelen te stimuleren.

    “Het steeds groeiende aantal everzwijnen zorgt voor veel schade aan tuinen en landbouwgebieden en zijn ook een gevaar zijn voor het wegverkeer. De subsidie voor preventieve maatregelen is een eerste maatregel die kadert in een breder plan voor het beheer van de everzwijnen”, zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir, die in de loop van september zal communiceren over de toekomstige aanpak van everzwijnen.

    Projecten die in aanmerking komen voor een subsidie moeten duidelijk getuigen van een gemeenschappelijke aanpak. De verschillende actoren (landbouwsector, natuursector, jachtsector, overheden) moeten samenwerken bij de uitrol van de projecten en moeten een breed gedragen oplossing voorleggen voor samenleven met everzwijnen op lange termijn. Particulieren of individuele bedrijven komen niet in aanmerking voor een subsidie. De aanvragen moeten ten laatste op 15 oktober ingediend worden.

    Enkele voorbeelden van maatregelen die in aanmerking komen tot subsidie zijn: plaatsing van rasters aan de randen van een woonzone, wildroosters, inrichting van natuur, alternatieven om preventief de everzwijnpopulatie te sturen, plaatsing van waarschuwingsborden, etc. Het voor te leggen ruimtelijk plan moet een aanpak op niveau van everzwijnpopulatie bevatten, zowel op korte als op lange termijn. De beoordeling van de projecten zal gedaan worden door een jury die samengesteld wordt uit vertegenwoordigers van de landbouw-, jacht- en natuursector, Natuur en Bos en het Instituut voor Natuur -en bosonderzoek.

    Alle informatie is te vinden op www.natuurenbos.be/subsidies.
     

    Overlast / schade Subsidies
    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen everzwijnschade
    Nieuwe subsidie voor preventieve maatregelen everzwijnschade
  • 28/08

    Jachtverbod wolvengebied loopt af op 31 augustus

    Jacht Natuurbeheer

    28/08

    Jachtverbod wolvengebied loopt af op 31 augustus

    Jachtverbod wolvengebied loopt af op 31 augustus

    “Omdat de welpen en het wolvenkoppel zelf steeds minder op dezelfde locatie vertoeven, is het niet langer nodig om een totaal jachtverbod op te leggen. De wolven zijn nu zelf ook in staat om zich te verplaatsen naar andere rustgebieden in hun leefgebied, wat vrij uitgestrekt is”, zegt Demir.

    De maatregelen om de Vlaamse wolvenroedels maximaal te beschermen blijven ook na 31 augustus grotendeels gehandhaafd. De bijkomende controles door de boswachters en natuurinspecteurs van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid en de intensieve monitoring via sporenonderzoek en wildcamera’s blijven verdergezet worden. Uit die monitoring kan op dit moment worden vastgesteld dat de wolven het goed doen en ook steeds mobieler aan het worden zijn. Natuur en Bos verspreidde enkele weken geleden nog beelden waarop duidelijk goed gegroeide en levendige welpen te zien waren. Ook de preventieve maatregelen voor kleinveehouders in de gebieden waar de wolf actief is blijven uiteraard bestaan.

    De herstart van de jachtactiviteiten gebeurt via een zeer intens overleg, aansturing en opvolging door Natuur en Bos en Defensie. De veiligheid van de wolvenroedel blijft daarbij hoog op de agenda staan.

    We bedanken iedereen die meegewerkt heeft aan de bescherming van de wolvenroedel de voorbije maanden, waaronder niet in het minst Defensie voor de goede samenwerking met betrekking tot het jachtverbod.

    Jacht Natuurbeheer
    Jachtverbod wolvengebied loopt af op 31 augustus
    Jachtverbod wolvengebied loopt af op 31 augustus
  • 27/08

    Wereldprimeur in vallei van de Grote Nete: steriele 3n-stierkikker gaat de strijd met de invasieve Amerikaanse stierkikker aan

    Natuurbeheer

    27/08

    Wereldprimeur in vallei van de Grote Nete: steriele 3n-stierkikker gaat de strijd met de invasieve Amerikaanse stierkikker aan

    Wereldprimeur in vallei van de Grote Nete: steriele 3n-stierkikker gaat de strijd met de invasieve Amerikaanse stierkikker aan

    Duurzaam bestrijden met steriele kikkers

    Het LIFE-project 3n-Stierkikker combineert verschillende bestrijdingstechnieken om de verdere verspreiding van de Amerikaanse stierkikker in Vlaanderen te stoppen. Een van die technieken is het uitzetten van steriele triploïde (3n) kikkers. Het uitzetten van steriele dieren is een techniek die al veel wordt toegepast om schadelijke insectenpopulaties in te dijken. De techniek is echter nog nooit toegepast op amfibieën. Na jaren onderzoek zijn de wetenschappers van Hogeschool PXL erin geslaagd om deze steriele triploïdie exemplaren te kweken, waarbij in elke celkern drie sets van chromosomen voorkomen in plaats van de normale twee.

    Deze gekweekte steriele larven worden in het najaar uitgezet in een drietal omheinde vijvers in Scheps (Balen). Eens ze volwassen zijn, kunnen ze in competitie gaan met de vruchtbare verwilderde Amerikaanse stierkikkers. Omdat de bevruchting door de steriele mannetjes mislukt, ontwikkelen heel wat legsels zich niet meer. Het aantal Amerikaanse stierkikkers zal hierdoor afnemen zonder grote afvangstcampagnes. Daarom is deze techniek momenteel de meest duurzame en diervriendelijk optie die we hebben om de Amerikaanse stierkikker in Vlaanderen te bestrijden.

    In de geïsoleerde populaties in Kasterlee, Arendonk, Hoogstraten en Huldenberg gebruiken we traditionele technieken om de populaties in te perken. Jan De Haes, gedeputeerde voor Milieu en Natuur: “Als provincie coördineren we het beheer van deze geïsoleerde populaties via fuikvangsten. Maar de vallei van de Grote Nete met duizenden vijvertjes vraagt een andere aanpak. Dankzij de innovatieve techniek waarbij we steriele stierkikkers uitzetten, kunnen we de soort nu inperken op een duurzame en diervriendelijke manier.”

    Kennisdeling

    Met het LIFE-project willen de verschillende partners ook andere organisaties in Europa en wereldwijd laten kennismaken met die nieuwe techniek en hun ervaringen delen. Het uitzetten van steriele kikkers zonder het gebruik van chemische middelen is wereldwijd het eerste experiment voor populatiebeheer bij aquatische dieren.

    “De Amerikaanse stierkikker is een grote bedreiging voor onze inheemse kikkers en salamanders. In 2014 heeft Europa een verordening gemaakt waardoor een aantal invasieve exoten bestreden moeten worden. Met deze samenwerking gaan we strijd tegen de Amerikaanse stierkikker aan”, zegt Bram D’hondt van Natuur en Bos.

    Kathleen Helsen, gedeputeerde voor Europese Samenwerking: “Europese programma’s zijn een belangrijke hefboom om het provinciaal beleid te versterken, op diverse domeinen. In dit waardevolle natuurproject investeren de provincie Antwerpen, Vlaanderen en Europa samen 1.484.312 euro, goed voor 82% van de totale projectkost. Initiatieven als dit tonen aan dat Europees beleid geen ver-van-mijn-bed-show is, maar wel degelijk het verschil kan maken, in ieders buurt.”

    Ook een stierkikker gezien of gehoord? Meld het!

    Het is belangrijk om nieuwe locaties met Amerikaanse stierkikker direct aan te pakken. Heb je een Amerikaanse stierkikker gezien of gehoord? Geef het dan door op www.waarnemingen.be.

    Meer info

    Op de website www.stierkikker.be kom je alles te weten over het LIFE-project 3n-Stierkikker. Of volg het project op Twitter, Facebook en Youtube (Lifestierkikker).

    Natuurbeheer
    Wereldprimeur in vallei van de Grote Nete: steriele 3n-stierkikker gaat de strijd met de invasieve Amerikaanse stierkikker aan
    Wereldprimeur in vallei van de Grote Nete: steriele 3n-stierkikker gaat de strijd met de invasieve Amerikaanse stierkikker aan
  • 25/08

    Opgelet: stormweer op komst

    Natuurbeleving

    25/08

    Opgelet: stormweer op komst

    Opgelet: stormweer op komst

    Het KMI voorspelt stormweer van dinsdagavond 25 augustus tot en met woensdagavond 26 augustus. Voor de kust wordt code oranje uitgevaardigd wat betreft wind. We willen dus ook nadrukkelijk vragen om de voorspellingen in de gaten te houden en bij code oranje/rood niet naar het bos of park te gaan. Door hevige rukwinden kunnen immers takken afbreken of bomen omvallen. In de toegankelijkheidsregelingen van onze natuurgebieden wordt dan ook vermeld dat de toegang ervan op eigen risico is bij stormweer.

    Update!

    • Het Park van Gaasbeek en Groenenberg zijn morgen afgesloten.
    • Vanaf 21u tot morgenochtend zijn de autodoorgang door het Park van Tervuren en de Vlaktedreef tussen Tervuren en Overijse gesloten.
    Natuurbeleving
    Opgelet: stormweer op komst
    Opgelet: stormweer op komst
  • 20/08

    Buitengewoon kamperen nog duurzamer dankzij waterzuivering op kampeerplek

    Natuurbeleving

    20/08

    Buitengewoon kamperen nog duurzamer dankzij waterzuivering op kampeerplek

    Buitengewoon kamperen nog duurzamer dankzij waterzuivering op kampeerplek

    Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid ontwikkelde op 13 mooie natuurplekjes in Vlaanderen off grid en back to basics tipidorpen met een minimale impact op de natuur. Zo hoeft de Vlaming het deze coronazomer niet te ver te zoeken om rustig en coronaproof (de tenten staan op grote afstand van elkaar) van de wijde natuur te genieten.

    Duurzaam kamperen met minimale impact op de natuur

    Met ecologische droogtoiletten, zonnedouches, geen stromend water en de opvang en afvoer van afvalwater is ook de impact op de natuur minimaal. Het weinige afvalwater dat de kampeerders genereren bij het wassen van de handen, het afwassen van hun kookgerief en het nemen van een zonnedouche, moeten ze weggieten in een afvalwatervat. Die vaten worden regelmatig opgehaald en afgevoerd naar zuiveringsstations.

    Kampeerplek Alden Biesen als testcase

    In Alden Biesen probeert Natuur en Bos de volgende weken ook deze transporten nog te vermijden door het tipidorp uit te rusten met een experimenteel mobiel waterzuiveringsstation dat een ware bloemencontainer is.
    De zuiveringsunit werd ontwikkeld door ECOZ® met het oog op het besparen, recupereren en zo terugwinnen van water in het buitengebied. De unit werd al getest op festivals zoals Dranouter en zou opnieuw getest en gebruikt worden op de zomerfestivals van 2020 die helaas niet konden plaatsvinden door covid-19.

    Met veel plezier hebben we ons meest drukbezochte tipidorp aangeboden als testcase en dus living lab voor de zuiveringsunit”, zegt Tom Embo, algemeen directeur van Natuurinvest. “Innovatie en experiment staan hoog op onze agenda als modern overheidsagentschap. Door dit nu uit te testen kunnen we er mee voor zorgen dat het concept gepolijst kan worden zodat in de toekomst ook vele festivals hiervan gebruik kunnen maken. Hopelijk kan dat ook in 2021 opnieuw”.

    Het experiment in Alden Biesen zal gemonitord worden door Universiteit Gent en is een testcase binnen I-QUA. I-QUA is een Belgisch-Nederlands innovatieplatform voor duurzame afvalwatervoorzieningen waarbinnen ook Aquafin en het Vlaams Kenniscentrum Water (VLAKWA) actief zijn.

    Duurzaam kamperen dichtbij huis valt duidelijk in de smaak want we noteerden reeds 12.500 overnachtingen. Nog tot en met 31 augustus kan je op 13 plaatsen in Vlaanderen enkele nachten kamperen. Wie ook de Indian Summer in stijl wil beleven, kan dat tijdens de septemberweekends nog op 4 kampeerplekken. Een buitengewone nacht of meerdaagse kan je boeken via www.buitengewoonkamperen.be (Instagram: #buitengewoonkamperen // Facebook: https://www.facebook.com/buitengewoonkamperen).
     

    Meer informatie:
    - Persinformatie Buitengewoon Kamperen op www.natuurenbos.be/pers_buitengewoonkamperen
    - Innovatieplatform I-QUA: https://www.i-qua.eu/
    - ECOZ: https://www.ecoz.be/nl/

    Natuurbeleving
    Buitengewoon kamperen nog duurzamer dankzij waterzuivering op kampeerplek
    Buitengewoon kamperen nog duurzamer dankzij waterzuivering op kampeerplek
  • 14/08

    Aankondiging verpachting jachtrechten regio Lage tot aan Hoge Kempen in Limburg

    Jacht

    14/08

    Aankondiging verpachting jachtrechten regio Lage tot aan Hoge Kempen in Limburg

    Aankondiging verpachting jachtrechten regio Lage tot aan Hoge Kempen in Limburg

    Op 4 september 2020 zal het Agentschap Natuur en Bos overgaan tot de verpachting van volgende domeinen in regio Lage tot aan Hoge Kempen:

    1. Lozerheide (Bocholt) – benaderde oppervlakte: 200 ha
    2. Kraanberg-Noord  (Houthalen-Helchteren) – benaderde oppervlakte: 125 ha
    3. Kraanberg-Zuid en Mangelbeekvallei-West (Houthalen-Helchteren) – benaderde oppervlakte: 130 ha
    4. Mangelbeekvallei-Oost (Houthalen-Helchteren) – benaderde oppervlakte: 50 ha
    5. Ortolaan (Peer) – benaderde oppervlakte: 80 ha
    6. Grootdonkheide (Leopoldsburg) – benaderde oppervlakte: 38 ha
    7. Terril Heusden-Zolder en helderbeekvallei (Heusden-Zolder) – benaderde oppervlakte: 180 ha
    8. Kolis Pelt – benaderde oppervlakte: 10 ha

    De verpachtingsvoorwaarden, kaarten en biedingsformulieren vind je op www.natuurenbos.be/jachtverpachting.

    Jacht
    Aankondiging verpachting jachtrechten regio Lage tot aan Hoge Kempen in Limburg
    Aankondiging verpachting jachtrechten regio Lage tot aan Hoge Kempen in Limburg
  • 10/08

    Tielenheide in volle bloei

    Natuurbeleving

    10/08

    Tielenheide in volle bloei

    Tielenheide in volle bloei

    Voormalig militair oefenterrein

    Tielenheide kennen we vooral als het voormalige oefenterrein van Opleidingscentrum Kazerne Majoor Blairon (Turnhout). Dit opleidingscentrum opende in 1946 zijn deuren en tot de afschaffing van de dienstplicht in 1994 volgden hier ongeveer 700.000 militairen hun eerste maand opleiding. Om de conditie te verbeteren, de discipline aan te scherpen en allerhande basistechnieken aan te leren, kwamen de miliciens gepakt en gezakt naar Tielenheide. Ook een driedaagse bivak in bos en hei maakte deel uit van het programma.

    In de periode 2004-2008 zorgde het Europees natuurherstelproject ‘Life Danah’ voor het herstel van heide en vennen in het gebied, een gezamenlijk initiatief van Defensie en Natuur en Bos met medefinanciering van Europa (DANAH= Defensie + Agentschap voor Natuur en Bos = NAtuurHerstel). In 2014 werd het gebied aangekocht door Natuur en Bos.

    Gevarieerd heide- en bosgebied

    Momenteel is het gebied in volle ontwikkeling. Naast heideherstel is er veel aandacht voor bosomvorming naar gemengd bos en de ontwikkeling van lichtrijke bosranden. Het gebied is niet groot maar wel erg gevarieerd en reliëfrijk. Het is zowat het best bewaarde relict van de ongeveer 750 hectare grote Thielenheyde die zich eeuwenlang uitstrekte tussen Turnhout en Tielen. “Momenteel wisselen open landduinen, jonge en oude droge heide, droog schraalgrasland, natte heide, vennetjes, structuurrijke bosranden en kleine gemengde bosbestanden elkaar af in het gebied. Hierdoor vinden heel wat dieren en planten er een geschikt leefgebied. Dankzij het natuurherstel doen onder meer boomleeuwerik, nachtzwaluw, bruine eikenpage, blauwvleugelsprinkhaan en klokjesgentiaan het terug goed in het gebied” schetst boswachter Kris Rombouts. Tielenheide maakt deel uit van het Natura 2000-netwerk.

    Bloeiende heide

    Net nu de heide in bloei staat, kan je het gebied ontdekken. Er is een bewegwijzerde wandelroute van 2,5 km waarbij je een goed beeld krijgt van de verscheidenheid in het gebied. In het gebied grazen schapen en konikpaarden. Omwille van de kwetsbare grondbroeders is een deel van het gebied niet toegankelijk voor honden. Meer informatie lees je op de website www.natuurenbos.be/tielenheide.

    Natuurbeleving
    Tielenheide in volle bloei
    Tielenheide in volle bloei
  • 07/08

    Twee succesvolle broedgevallen van zeldzame grauwe kiekendief in West-Vleteren

    Natuurbeheer

    07/08

    Twee succesvolle broedgevallen van zeldzame grauwe kiekendief in West-Vleteren

    Twee succesvolle broedgevallen van zeldzame grauwe kiekendief in West-Vleteren

    Toppredator

    De grauwe kiekendief is een roofvogel die tijdens de winter in de West-Afrikaanse Sahel overwintert en daar hoofdzakelijk leeft van sprinkhanen. In april vliegen de vogels terug naar het Europese vasteland op zoek naar een geschikte partner om te paren en een nest te bouwen. Dat doen ze bij voorkeur in een uitgestrekt open en rustig landschap, liefst in een graanveld.  Belangrijke voorwaarde is dat er voldoende rust en voedsel is: veldmuizen en kleine akkervogels. Deze toppredator is dus nogal kieskeurig en het Vlaamse boerenlandschap valt blijkbaar niet bijzonder in de smaak: ofwel is er onvoldoende voedselaanbod, ofwel is er geen geschikte, rustige plaats om te broeden.  

    De Vlaamse overheid maakte een soortenbeschermingsplan op en geeft de laatste jaren subsidies aan landbouwers die voor de grauwe kiekendief ‘vogelakkers’ willen aanleggen. “Een vogelakker is een perceel met afwisselend stroken luzerne en stroken ingezaaid met een mengsel van grassen, granen en kruiden”, verduidelijkt minister van Omgeving Zuhal Demir. “Deze laatste stroken hebben een natuurfunctie doordat de granen worden niet geoogst. Vogels en muizen vinden hier veel granen, andere zaden en insecten, die aangetrokken worden door de bloeiende kruiden. Zo’n vogelakker is als een ‘gedekte tafel’ voor een roofvogel als de grauwe kiekendief”, aldus de minister.

    Lockdownrust

    Eind april 2020 was het prijs. In Westvleteren werd er een mannetjes grauwe kiekendief gespot door een medewerker van Natuurpunt. Al snel dook er ook een wijfje op. Tot grote verbazing van de vrijwilligers dook er even later nog een tweede mannetje boven het veld op. Een team van waarnemers - medewerkers van Natuurpunt en NatuurWerkGroep De Kerkuil – hield de grauwe kiekendieven nauwlettend in het oog. Begin mei verscheen er plots een tweede vrouwtje. Twee koppels dus, die er lustig op los baltsten boven het grasveld! Een unicum voor Vlaanderen.

    Nestbescherming

    Een cruciale fase was de nestbescherming. Het is vaak moeilijk om de nesten van deze grondbroeders te lokaliseren, waardoor jongen soms ongewild in een pikdorser verzeild geraken. Gelukkig waren de broeders van de Sint-Sixtus abdij, eigenaar van het grasveld, en landbouwer onmiddellijk bereid om mee te werken aan de bescherming van de nesten. Rond de nesten werd een vlak van 10 op 10 meter met een draad afgezet. De landbouwer kreeg van de Vlaamse overheid een vergoeding voor deze afgebakende vlakken die hij niet kan oogsten.

    Heuglijk nieuws

    Uiteindelijk werden er zes juveniele grauwe kiekendieven geboren. Op 8 juli werden de pulli door medewerkers van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen geringd. Weldra zullen ze wegtrekken naar andere gebieden. Laten we hopen dat ze binnen 2 jaar terugkeren om op één van onze vogelakkers in Vlaanderen een nest te bouwen.

    Dit succesverhaal is te danken aan de samenwerking tussen de Natuurpuntvrijwilligers, Wim Bovens en de andere vrijwilligers van de NatuurWerkGroep De Kerkuil, Kjell Janssens en Geert Spanooghe van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek, Floris Verhaeghe van Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid, Dieter Coelembier van de Vlaamse Landmaatschappij, jachtwachter Guy Depoorter, broeders Michiel en Benedikt van de Sint-Sixtus abdij, landbouwer Luc Rooryck en Jeroen Arnoys en Norbert Roothaert van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen.

    Foto’s van Johan Seys, Wim Bovens en Eveline Follet.

    Natuurbeheer
    Twee succesvolle broedgevallen van zeldzame grauwe kiekendief in West-Vleteren
    Twee succesvolle broedgevallen van zeldzame grauwe kiekendief in West-Vleteren
  • 29/07

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    Natuurbeheer

    29/07

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    Sluiting bivakzones Antwerpen

    In de volledige provincie Antwerpen geldt vanaf woensdag 29/07 een avondklok die ingaat om 23.30. Hierdoor ziet Natuur en Bos zich genoodzaakt om de drie bivakzones in de provincie te sluiten. Het gaat om de paalkampeerplaatsen Hoge Vijvers Arendonk, Wortel Kolonie in Hoogstraten én het Olens Broek in Herentals. De bivakzones zullen vanaf 29/07 zowel overdag als 's nachts niet meer toegankelijk zijn voor bezoekers. Deze sluiting blijft van kracht zolang de nieuwe corona-maatregelen gelden. 

    Natuurbeheer
    Sluiting bivakzones Antwerpen
    Sluiting bivakzones Antwerpen
  • 24/07

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    Natuurbeheer

    24/07

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein

    In september 2019 werd een kleine populatie Europese bidsprinkhanen gevonden midden in natuurgebied, op een heideterrein in Midden-Limburg. Vermoedelijk zijn de dieren daar terechtgekomen door het passief meeliften met transport en nadien verdere verspreiding in de buurt. Paring werd toen vastgesteld en de populatie betrof minimum een 8-tal verschillende volwassen exemplaren. Opmerkelijk feit is het bijzondere paringsritueel van de bidsprinkhaan. Het vrouwtje eet het mannetje immers op.

    Begin juli stelde een vrijwilliger van Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid vast dat er juveniele bidsprinkhanen aanwezig waren in het Midden-Limburgs heideterrein. Tot nog toe werden 3 juveniele exemplaren gevonden. Ze meten tussen de 2,5 en 3 centimeter. Gelet op hun grootte, moeten de nimfen al minstens 3 vervellingen hebben ondergaan. Heel wat insecten, zoals sprinkhanen en krekels, groeien door een aantal vervellingen uit van kleine nimfen, zo noemt men de juveniele insecten, tot adulte exemplaren.

    De nimfen van de bidsprinkhaan barsten letterlijk uit hun vel. Wanneer ze door te groeien groter worden moet de oude huid plaats maken voor een nieuwe grotere huid. Bij de geboorte lijkt de enkele millimeter grootte nimf al op een volwassen exemplaar. Wanneer de nimf vleugels heeft, heeft het de laatste vervelling achter de rug. Vanaf dan wordt er gesproken over een imago. Volwassen bidsprinkhanen leven gemiddeld een 40-tal dagen.

    De bidsprinkhaan is een warmteminnende soort, die nieuw is voor Vlaanderen. Als gevolg van de klimaatverandering komen in noordelijke gebieden steeds meer geschikte omgevingscondities voor waarin bidsprinkhanen kunnen gedijen. De Europese bidsprinkhaan jaagt in lage begroeiingen en struiken op insecten en andere geleedpotigen, kleiner dan hijzelf.

    Natuurbeheer
    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein
    Eerste nakomelingen voor bidsprinkhanen in Midden-Limburgs heideterrein
  • 24/07

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    Natuurinspectie

    24/07

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad

    De natuurinspectie verbaliseerde in 2017 een landbouwbedrijf uit Beveren voor het gebruik van pesticiden in natuurgebied. De landbouwer had meer dan 500 m perceelsranden en sloten met pesticiden bewerkt. De man bleek al eerder te zijn veroordeeld voor gelijkaardige feiten door de Afdeling Handhaving Omgeving, een bestuurlijke beboetingsentiteit van het Vlaams Gewest. De initiële boete voor de feiten uit 2017 bedroeg 16.292 euro, wat teruggebracht werd tot 7.325 euro. Naast deze boete riskeert de man ook een deel van de landbouwsubsidies die Europa geeft als steunmaatregelen aan de Landbouw te moeten terugbetalen. Concreet gaat het over de ‘vergroeningspremie’ die landbouwers standaard krijgen als ze voldoen aan vergroeningsmaatregelen om het landbouwlandschap met haar natuurelementen intact te houden. Natuur en Bos benadrukt het belang van het correct naleven van de natuurwetgeving. Overtreders zullen bestraft worden.

    Natuurinspectie
    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad
    Fikse boete voor landbouwer uit Beveren die natuurwetgeving overtrad
  • 20/07

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Natuurbeheer

    20/07

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.

    Natuurvriendelijke tuinen zijn een trend. Want elke tuin kan een viersterrenhotel met koud buffet zijn voor roodborstjes, egels, waterjuffers en talloze andere fascinerende dieren. Bovendien kan zo’n tuin beter tegen droogte en hitte. Je hebt geen dure meststoffen nodig en van tuinafval is geen sprake meer. Kortom: een win-win-situatie. Toch blijft het voor veel mensen moeilijk om de stap te zetten. Want een saai gazon omvormen tot een bloemenrijk graslandje, hoe begin je daar nu concreet aan?! De tuinrangers weten raad en brengen je advies.

    “Waarom zou een natuurgebied stoppen aan de rand van onze tuinen? Mensen onderschatten vaak hoe veel ze voor de natuur en het klimaat kunnen doen in hun eigen tuin, ook al is die soms maar een zakdoek groot. De tuinrangers kunnen helpen om het natuurpotentieel van onze tuinen ten volle te benutten", zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir.

    Waregem, Sint-Niklaas, Zwalm, Brakel, Geraardsbergen, Leuven, Turnhout, Boom, Kalmthout en Genk. Dit zijn de 10 steden en gemeenten die instappen in het pilootproject van Inverde en Natuur en Bos om tuinrangers op te leiden. “Per gemeente stellen we een rangerteam samen van 2 tot 10 enthousiaste tuinliefhebbers met een hart voor de natuur”, zegt Werner Van Craenenbroeck van Inverde. “Na een korte maar intensieve opleiding van 6 dagen zijn onze tuinrangers klaar voor hun eerste tuinsafari. Gewapend met een rugzak vol safarimateriaal en handige infofiches over de aanleg van een bloemenweide of een gemengde haag.”

    Vandaag start de zoektocht naar kandidaten die uit het juiste hout gesneden zijn. “Het is natuurlijk erg mooi meegenomen als je al een aantal planten- en diersoorten kan herkennen. Maar veel belangrijker is enige ervaring met tuinieren, veel goesting om bij te leren en het nodige enthousiasme om je passie door te geven,” aldus Werner Van Craenenbroeck. “En oh ja, het helpt ook als je een beetje overweg kan met een smartphone en facebook.”

    Inverde hoopt dat de eerste tuinranger-teams eind november aan de slag zullen kunnen. En het is niet de bedoeling dat het bij 10 steden en gemeenten blijft. Inverde heeft de ambitie om in de loop van 2021 en 2022 tuinrangerwerkingen op te starten in alle Vlaamse gemeenten. “Want Vlaanderen bestaat voor ongeveer 9% uit kleine en grote tuinen. Samen kunnen we het grootste natuurgebied van het land creëren!”, aldus Tom Embo, directeur van Inverde.

    Meer informatie vindt u op  www.tuinrangers.be

    Natuurbeheer
    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.
    Tuinrangers moeten voor safarigevoel in eigen tuin zorgen.
  • 08/07

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    08/07

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt

    Een grote collectie met rozen in het domein is gerangschikt volgens herkomst. Typische rozenlanden als België, Nederland, Duitsland en Engeland zijn uiteraard goed vertegenwoordigd. Maar ook landen als Japan, China, Australië of Denemarken hebben een aparte deeltuin, naast collecties stamrozen, klimrozen of Lens-rozen. Om de collectie ook beter op beleving én op het natuurverhaal te laten scoren diende een hertekening van de hele tuin zich aan.

    Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos: “De rozentuin van Coloma vindt zijn gelijke niet. Maar we mogen ook niet blind zijn voor nieuwe maatschappelijke behoeften. We mogen en moéten ambitieus zijn in het hertekenen van het domein, waarbij we vertrekken van de sterktes en de expertise die we al ruim 20 jaar hebben opgebouwd. Natuur en Bos wil een nieuw en aantrekkelijk verhaal voor de rozentuin, met centraal daarin de roos met focus op natuur- en cultuurbeleving doorheen álle seizoenen en voor álle bezoekers.”

    De ambitieuze plannen sporen ook samen met de visie van de gemeente Sint-Pieters-Leeuw. De gemeente kocht onlangs het aangrenzende landhuis De Viron, waar binnenkort o.a. de gemeentelijke bib, de vrijetijdsdiensten en het toerismekantoor worden gehuisvest. Burgemeester Luc Deconinck: “Het park met de rozencollectie is een grote troef voor de gemeente. We zijn blij om met Natuur en Bos de mogelijkheden te kunnen bekijken voor een versie 2.0 van de rozentuin. De nieuwe visie die we gaan ontwikkelen zal ook antwoord geven op de vele evenementen die we organiseren in het domein, van kampioenschappen voor trekpaarden tot het Gordelfestival. Zo denken we ook aan een ruime shelter of onthaalruimte in de rozentuin zelf, complementair aan onze ontmoetingsruimten en zalen in het kasteel en landhuis De Viron.”

    Ideeën voor toekomstige inrichting

    De ambities worden vormgegeven binnen een Europese wedstrijd, waarbij 4 ontwerpers mogen meedingen naar de uiteindelijke opdracht: het ontwikkelen van een masterplan voor het domein van Coloma en de rozencollectie. Het team Vlaams Bouwmeester hanteert daarvoor al vele jaren de Open Oproep-procedure, die vaker voor projecten van dergelijke omvang wordt ingezet. Eén van selectiecriteria zal ook duurzaamheid zijn: beheertechnieken, waterbeheersing en organische kringlopen. Met deze wedstrijd willen Natuur en Bos en de gemeente eerst en vooral meer ideeën krijgen van hoe de rozentuin in de toekomst zou kunnen worden ingericht.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt
    Rozentuin van Coloma krijgt opfrisbeurt
  • 06/07

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    Natuurbeleving

    06/07

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld

    In opdracht van Natuur en Bos van de Vlaamse overheid starten specialisten met de behandeling van zes muurschilderingen in Vloethemveld. Net als voor de recente renovatie- en conservatiewerken aan de gebouwen werkt Natuur en Bos daarvoor samen met Het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid. De werken worden uitgevoerd op basis van het advies van het Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium.

    De muurschilderijen stellen onder meer twee vechtende figuren te paard voor en een vrouwelijke figuur die omringd is door drie mannelijke figuren. De stijl herinnert aan de klassieke mythologie. De muurschilderingen zijn gemaakt door de krijgsgevangenen die na WOII in Vloethemveld verbleven. Ze gebruikten daarvoor zwarte verf op een witgeschilderde pleisterlaag. 

    Eind 1944 richtte het Britse leger in het munitiedepot een krijgsgevangenenkamp in, het grootste in België. Het bleef in gebruik tot september 1946. Het kon zo’n 62.000 krijgsgevangenen tegelijk huisvesten. De krijgsgevangenen zaten in vier kampen. De barak waarin de muurschilderingen zich bevinden, ligt in het zuiden van het gebied, in het voormalige P.O.W. camp nr. 2226. Wil je daar meer over weten? Raadpleeg de digitale gids 'Vloethemveld verborgen parel' in de bookstore van Apple of boek een geleide wandeling in Kamp Vloethemveld via vloethemveld@zedelgem.be,  050 28 83 30, of 050 81 02 11.

    Intussen werkt Natuur en Bos samen met de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij volop verder aan de opening van het Kamphuis en Kamp Vloethemveld. Samen werken we stap voor stap aan het behoud van en de zorg voor de natuur en het erfgoed in Vloethemveld. Alle ontwikkelingen kun je volgen via onze Facebookpagina.

    Natuurbeleving
    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld
    Conservatie van zes muurschilderingen in Vloethemveld
  • 02/07

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Natuurbeheer

    02/07

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed

    Poelenonderzoek in Drongengoed: tellen is weten

    De monitoring vond plaats van midden maart tot midden april. In elke poel werden twee keer fuiken uitgezet op twee verschillende momenten. Per poel werden minimum twee fuiken geplaatst gedurende ongeveer 24u.  

    Alpenwatersalamander als topper  

    In de regio worden alle watersalamandersoorten die in Vlaanderen leven aangetroffen: de alpenwater-, kleine water-, vinpoot- en kamsalamander. In aantallen stak de alpenwatersalamander met kop en schouders boven de anderen uit.  

    “Met onze fuiken hebben we op verschillende momenten in 21 poelen in totaal 2564 salamanders gevangen, waarvan 18 kamsalamanders. In 3 van de 21 poelen werd kamsalamander aangetroffen”, legt coördinator Lien Bastiaenssens uit. “Dat is zeer goed nieuws. Aan de hand van het individuele buikpatroon proberen we nu de meest zeldzame, de kamsalamanders, individueel te identificeren.”  

    Kamsalamanders danken hun naam aan de getande rugkam die de mannetjes in het voorjaar ontwikkelen. Een belangrijk kenmerk is ook de oranje buik met daarop zwarte vlekken. De kamsalamander is een grote salamander die een lengte kan bereiken van wel 18 cm. Hij is de meest bedreigde en meest zeldzame van de salamanders. Aan de hand van de vlekken op de buik is het mogelijk om een kamsalamander individueel te herkennen. In iedere poel waar kamsalamander gevonden werd, werden ook de andere drie soorten aangetroffen.  

    Kamsalamander, een amfibie met Europese bescherming  

    Sinds december 2019 is het Soortenbeschermingsplan (SBP) kamsalamander van kracht. Dit is een actieplan binnen het Vlaamse natuurbeleid dat invulling geeft aan de (inter)nationale verplichtingen om deze dieren te beschermen. De kamsalamander is immers een salamandersoort die een internationale bescherming geniet. In het Drongengoed wordt alles in het werk gesteld om deze kwetsbare diersoort veilig te stellen en kansen te creëren zodat deze dieren zich verder kunnen uitbreiden.  

    Zijn we daar blij mee?  

    “Zeker!” stelt coördinator Lien. “We zijn hier blij mee omdat de resultaten van vorig jaar erg waren tegen gevallen. Toen hadden we slechts 2 kamsalamanders gevonden, elk in een andere poel, en vreesden we ervoor dat we met een zeer kleine spookpopulatie te maken hadden. Een spookpopulatie is een populatie die er wel nog is maar die niet meer aan voortplanting doet. Het feit dat we dit jaar met zekerheid 18 verschillende individuen hebben gevangen en dit in 3 verschillende poelen geeft ons weer hoop.” 

    Daarnaast kregen we ook zeer positief nieuws van het Regionaal Landschap Meetjesland. Zij nemen de poelen bij particulieren rond het Drongengoed voor hun rekening. “Daar werd in één van de poelen, op amper een boogscheut van één van onze kamsalamanderpoelen, een jonge kamsalamander ontdekt. Dit houdt in dat er wel degelijk zeer recent nog sprake was van voortplanting.”  

    Verder bouwen aan een poelennetwerk  

    In de toekomst worden nog verschillende extra poelen aangelegd zodat er verder kan gewerkt aan een kwalitatieve leefomgeving voor deze dieren. Momenteel wordt naar geschikte locaties gezocht aan de hand van grondboringen.  

    Natuurbeheer
    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed
    Salamanders doen het vrij goed in Drongengoed
  • 02/07

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Natuurbeheer

    02/07

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit

    Het Butselbos vormde tot het midden van de 19e eeuw nog een aaneengesloten boscomplex van ongeveer 170 hectare op het plateau tussen Lubbeek en Boutersem. Op dat moment was het in feite al maar een restant van een nog veel groter bosgebied van rond de 400 ha, dat hier tot eind 18e eeuw aanwezig was. De bosontginning ging echter ook na de tweede helft van de 19e eeuw nog door, wat er toe leidde dat de oppervlakte van het Butselbos verder verminderde en er ook centraal in het oude bos akkerpercelen verschenen.

    Natuur en Bos verwierf de voorbije twintig jaar al een 42 hectare, voornamelijk aan de noordrand van het bos op het grondgebied van Lubbeek. Door de aankoop die nu gerealiseerd kon worden, komt  het grootste deel van de resterende historische bospercelen in het centrale en zuidelijk deel op grondgebied van Boutersem onder natuurbeheer, samen met een 14 hectare akkerbouwontginningen. Hierdoor ontstaat er opnieuw perspectief op het herstel van het 19e-eeuwse Butselbos.

    Natuur en Bos zal de komende maanden in overleg met beide gemeenten een toegankelijkheidsregeling uitwerken voor het fiks uitgebreide bosgebied.  Het wandelnetwerk door het bos zal verbeterd worden en ook een jeugdspeelzone en een hondenlosloopzone worden voorzien.

    Ook op iets langere termijn ligt er heel wat werk op de plank in Butselbos. De akkers in het bos zullen herbebost worden naarmate ze vrijkomen van landbouwgebruik. Maar ook in de bospercelen is er heel wat werk: de voorbije decennia werden veel van de oudere bosbestanden immers gekapt en de kapvlakten raakten overgroeid door jonge opslag van minder gewenste soorten als Amerikaanse eik, Amerikaanse vogelkers, Robinia en Kastanje. De komende jaren zullen er daarom ook in deze gedegradeerde bosbestanden veel nieuwe aanplantingen moeten gebeuren om het bos om te vormen in de richting van een gevarieerder eiken-haagbeukenbos. Dit is het bostype dat van nature in de streek voorkomt op de oudere intact gebleven bosstandplaatsen en veel betere troeven biedt voor de productie van kwaliteitshout en voor het realiseren van waardevolle natuur.

    Natuurbeheer
    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit
    Butselbos in Vlaams-Brabant breidt met 57 ha uit
  • 01/07

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Jacht Natuurbeheer

    01/07

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer

    Midden maart, toen bekend geraakte dat Noëlla drachtig was, vaardigde minister Demir een jachtverbod uit in drie zones uit het kerngebied van het wolventerritorium: de militaire domeinen van Leopoldsburg en Oudbergen-Helchteren, alsook het domeinbos Pijnven. Die bescherming was nodig. Niet zozeer omdat men vreesde dat Noëlla of August door een kogel zouden sterven, maar wel om hen de nodige rust te gunnen in het vinden van een geschikte nestlocatie.

    Bovendien stelde dit jachtverbod de boswachters en natuurinspecteurs van Natuur en Bos, alsook de wolvenexperts van het INBO, in staat om in alle sereniteit de monitoring en bescherming van de wolven uit te voeren. Deze tactiek wierp zijn vruchten af. Eind april vermoedde men al dat Noëlla welpjes op de wereld had gezet, het harde bewijs kwam er vorige week toen wildcamera’s foto’s van de vier welpjes namen. Een historisch moment, de eerste wolvenroedel in België in meer dan 150 jaar was een feit.  

    “Nu de bescherming opgeven, zou zonde zijn. Bij verstoring verplaatsen de ouders de welpen naar andere oorden, dat vraagt extra energie en brengt risico’s op aanrijdingen met zich mee. De instelling van een rustzone is absoluut gewenst. Het laat tevens toe dat het wetenschappelijk werk van Natuur en Bos en het INBO kan verdergezet worden,” aldus Demir.

    Geen conflict met everzwijnenoverlast

    Jagersverenigingen vroegen al een tijdje een opheffing van het jachtverbod. Ze verwezen naar de overlast die everzwijnen in de omliggende gebieden veroorzaken. Volgens wetenschappelijk onderzoek heeft de jacht op everzwijnen in dergelijke grote natuurkernen in de zomer echter een tegengesteld effect. Door jacht in de natuurkernen in de zomerperiode wordt het jachtwild net naar de randen geduwd waar ze potentieel schade berokkenen aan de nu erg kwetsbare landbouwgewassen. Een verhoogde jachtdruk installeren in de randzones zodat de dieren niet de neiging hebben uit de natuurkernen te komen in de zomerperiode kan een pak schade vermijden. In het najaar en winter houdt een hogere jachtdruk in de kernen én de randzones de populatie onder controle.

    Minister Demir en Natuur en Bos vragen dan ook aan de jachtsector om via deze wetenschappelijk onderbouwde strategie mee te werken aan het beperken van wildschade bij de landbouw én in woongebieden in de randzone.

    Jacht Natuurbeheer
    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer
    Jachtverbod in wolvengebied verlengd tot na de zomer
  • 29/06

    Het Kampveld in Oostkamp heeft een gloednieuw plekje speelnatuur!

    Natuurbeleving

    29/06

    Het Kampveld in Oostkamp heeft een gloednieuw plekje speelnatuur!

    Het Kampveld in Oostkamp heeft een gloednieuw plekje speelnatuur!

    Kampen bouwen, in bomen klimmen … wie heeft daar geen mooie herinneringen aan? Kinderen moeten vrij kunnen spelen in het bos en in de natuur. Het is goed voor hun gezondheid, motoriek, concentratievermogen en zoveel meer. Daarom zijn er de voorbije jaren verspreid in Vlaanderen speelzones aangeduid en speelbosjes aangeplant. In speelzones kunnen kinderen en jongeren naar hartenlust ravotten en hoeven ze niet op de paadjes te blijven. "Er staat een unieke zomervakantie in eigen land voor de deur. Het uitgelezen moment voor kinderen om zich twee maanden helemaal uit te leven in de prachtige natuur die Vlaanderen rijk is. Met het speelbos in het Kampveld in Waardamme brengen we de natuur dichterbij en kunnen kinderen van 's morgens vroeg tot ’s avonds laat ravotten en spelen en ook écht kind zijn", zegt Vlaams minister van Natuur Zuhal Demir.

    Het speelbos is aangelegd met heuvels die deels beplant zijn. De grond die hiervoor gebruikt werd, is afkomstig uit verschillende poelen die in de buurt werden gegraven. De voorbije maanden is er intensief gewerkt om het speelbos nog attractiever en uitdagender te maken. Een totempaal, dieren in prachtig houtsnijwerk, loopplanken, houten speelpaddenstoelen, een kamp… prikkelen de fantasie en zorgen voor ontspanning en avontuur in de natuur! Het speelbos sluit mooi aan bij de speelnatuur en speelpleintje van Oostkamp.

    Kom je dit uniek plekje speelnatuur ook ontdekken? Het speelbos is gemakkelijk bereikbaar via de parking aan het Dorpsplein in Waardamme. Je kunt een bezoek aan het speelbos makkelijk combineren met de Kampveldwandelroute dwars door het natuurgebied Kampveld (9km). 

    De spelregels voor het speelbos in Kampveld: wat kan wel, wat mag niet?

    Het speelbos is het hele jaar vrij toegankelijk van zonsopgang tot -ondergang. Om mooie hutten en andere leuken dingen te bouwen, mogen touw en hout mee de speelzone in worden genomen. Alles wat je meebrengt (afval, maar ook sjortouwen en ander extra spelmateriaal) neem je weer mee naar huis. Wat natuurlijk niet mag, is levende takken en bomen afbreken of afzagen. Je bouwwerken moeten ook een tijdelijk karakter hebben: permanente constructies zijn niet toegelaten zonder vergunning. Scherpe voorwerpen zoals spijkers, schroeven, metaal en glas mag je niet meenemen in het bos. Een vuurtje stoken mag absoluut niet. Honden moeten aangelijnd zijn. Ouders en begeleiders zijn verantwoordelijk voor een veilig bezoek aan het speelbos.

    Natuurbeleving
    Het Kampveld in Oostkamp heeft een gloednieuw plekje speelnatuur!
    Het Kampveld in Oostkamp heeft een gloednieuw plekje speelnatuur!
  • 29/06

    Ganzenvangsten noodzakelijk om schade in te perken

    Natuurbeheer Overlast / schade

    29/06

    Ganzenvangsten noodzakelijk om schade in te perken

    Ganzenvangsten noodzakelijk om schade in te perken

    Canadese ganzen veroorzaken schade

    De Canadese gans is als siervogel ingevoerd vanuit Noord-Amerika. De vogels verloren hun natuurlijke trekgedrag en ontsnapten. In de jaren ‘70 kwamen zij voor het eerst bij ons tot broeden. In de daaropvolgende jaren nam de populatie exponentieel toe, tot wel 15.000 rond 2010.

    Vlaanderen heeft altijd de aanwezigheid van ganzen gekend tijdens de winter, zoals de kleine rietgans. Deze ganzen trekken naar het noorden voordat planten gaan groeien en bloeien. Maar de Canadese gans is wegens haar onnatuurlijke oorsprong ook tijdens de lente en de zomer aanwezig. Door hun graasgedrag veroorzaken ze schade aan gewassen en graslanden in landbouw-, recreatie- en natuurgebied. Met hun uitwerpselen vervuilen ze onder andere zwemwateren en plassen. In de winter concurreren de dieren bovendien met de overwinterende ganzen.

    De populatie Canadese ganzen wordt daarom beheerd. Om de aangroei in te perken, worden de eieren geschud of geprikt. Op bepaalde plaatsen mag de soort ook bejaagd worden.

    Vangsten zijn een effectieve manier om de populatie in te tomen

    Hoewel die maatregelen een belangrijke bijdrage leveren aan het ganzenbeheer, blijken ze  onvoldoende om de populatie in toom te houden.  Daarom worden er ook elk jaar dieren gevangen. Dat gebeurt tijdens de rui, wanneer de ganzen hun verenkleed vervangen en dus niet kunnen vliegen. Na de vangst worden de dieren met CO2 verdoofd en gedood. Er komen weinig handelingen aan te pas, zodat ze zo min mogelijk stress ervaren. De dieren worden nadien waar mogelijk voor consumptie aangeboden aan sociale initiatieven .

    Volgens de laatste tellingen komen in Vlaanderen nu half zoveel Canadese ganzen voor als in 2010. Dat zijn er bij benadering 5000. Het aantal jaarlijks gevangen Canadese ganzen is eveneens meer dan gehalveerd, van iets meer dan 2000 (gemiddelde 2010-’14) naar ongeveer 900 (2015-’19).

    Een studie van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) wees uit dat ruivangsten, als aanvullende maatregel op het schudden van eieren en jacht, Vlaanderen tegen 2050 minstens twintig miljoen euro aan toekomstige schade besparen.

    Bijkomende informatie

    Het artikel over de multidisciplinaire studie, onder leiding van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) en in samenwerking met de Universiteiten van Gent, Leuven en Newcastle, verscheen in het internationale tijdschrift PeerJ, onder de titel ‘Cost-benefit analysis for invasive species control: the case of greater Canada goose Branta canadensis in Flanders (northern Belgium)’:  https://peerj.com/articles/4283/.

    Natuurbeheer Overlast / schade
    Ganzenvangsten noodzakelijk om schade in te perken
    Ganzenvangsten noodzakelijk om schade in te perken
  • 29/06

    Buitengewoon Zomeren in Lozerheide met twee nieuwe belevingselementen

    Natuurbeleving

    29/06

    Buitengewoon Zomeren in Lozerheide met twee nieuwe belevingselementen

    Buitengewoon Zomeren in Lozerheide met twee nieuwe belevingselementen

    De natuur is nu al een hotspot voor joggers. Logisch ook, de gezonde lucht en de zachte ondergrond zijn ideaal voor deze sportievelingen. Maar ook de heerlijke rust en het schitterende groene decor zijn niet te versmaden. Met de natuurlopen wil Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid in nauwe samenwerking met Sport Vlaanderen een aantal uniform bewegwijzerde omlopen creëren die 100% in onze unieke natuur- en bosgebieden liggen. Ze zorgen voor een optimale (natuur)beleving en leveren het bewijs dat topnatuur en sport perfect combineerbaar zijn. Bedoeling is om mensen al sportend dichter bij de natuur te brengen. Sporters beleven meer, zeker in de natuur.

    Natuurloop Lozerheide

    De natuurloop Lozerheide bestaat uit 2 lussen. Je kan kiezen tussen een groene lus van 3,3 km en een blauwe lus van 7,6 km.

    Het natuurgebied Lozerheide is ongeveer 210 hectare groot en ligt in Bocholt. Lozerheide bestaat hoofdzakelijk uit loofbos, afgewisseld met vijvers, unieke wateringen, graslandjes. Deze mozaïek van diverse natuurtypes zorgt ervoor dat vele soorten dieren en planten voorkomen, maar ook dat bezoekers kunnen genieten van al deze natuurpracht. In dit waterrijke gebied zijn ’s winters laarzen geen overbodige luxe. Hier is ook gedacht aan rolstoelgebruikers. Voor hen is het wandelpad van 3 kilometer aangelegd. Met de opening van de natuurloop kunnen vanaf nu ook joggers genieten van bewegwijzerde looppaden. 

    Lozerspottersapp

    Gezinnen hoeven ook niet op hun honger te blijven zitten. Voor hen is de Lozerspotters-wandeling ontwikkeld. Het educatieve natuurleerpad voor gezinnen op Lozerheide kan je ontdekken via een wandelapplicatie en is op terrein bewegwijzerd. De app kan je gratis downloaden op je smartphone.

    Lozerspotters Paulien en Kasper gaan geregeld dieren spotten in Lozerheide. Deze figuren nemen jouw gezin mee op avontuur en leren je jagen als een salamander, dansen als een fuut, sprinten als een haas, bouwen als een bever,…

    Ook klassen kunnen vanaf volgend schooljaar op ontdekking met een Verkenner van het GrensPark Kempen~Broek om de natuur in Lozerheide onder de loep te nemen aan de hand van het daartoe ontwikkelde educatieve Spottersboekje.

    Natuurbeleving
    Buitengewoon Zomeren in Lozerheide met twee nieuwe belevingselementen
    Buitengewoon Zomeren in Lozerheide met twee nieuwe belevingselementen
  • 25/06

    Staf Coppens nieuw gezicht van de campagne ‘honden aan de leiband’

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    25/06

    Staf Coppens nieuw gezicht van de campagne ‘honden aan de leiband’

    Staf Coppens nieuw gezicht van de campagne ‘honden aan de leiband’

    Bescherm de natuur

    Een schattig reekalfje van enkele weken oud, doodgebeten door een hond. De voorbije lente kregen onze boswachters dit verschrikkelijk tafereel meermaals te zien. Maar ook vogels die broeden op de grond of zeldzame planten worden bedreigd door snuffelende viervoeters. Als we onze natuur willen beschermen, houden we onze honden aan de leiband.

    Bescherm andere bezoekers

    “Heb geen schrik, hij doet niks hoor!” Sta je tijdens je favoriete wandeling oog in oog met een loslopende hond, dan is dit de slogan waarmee hun baasjes zich graag bedienen. Ondertussen verstijft je kind van de schrik of moet je jouw hond – die wel aan de leiband hangt – in toom houden omdat hij zijn concurrent te lijf wil gaan. Tot zover je ontspannen wandeling. Hou je hond aan de leiband, ook al is hij van het ‘den-dezen-doet-niks-ras.’

    Bescherm je hond

    Wanneer een hond losloopt, heeft hij ook geen zicht op de gevaren die hij mogelijks moet trotseren.  Hij kan aangevallen worden door een everzwijn, of geïnfecteerd worden met parasieten die in het struikgewas schuilen. Denk maar aan teken. Of de straat op rennen. Daarom, ook hier, in het belang van de veiligheid van je hond: ‘Honden aan de lijn, ’t zal wel zijn.’

    20 seconden snuffelen staat gelijk aan een uurtje flink doorstappen

    Ja, maar mijn hond moet zich toch eens goed kunnen uitleven? Een veelgehoorde bezorgdheid van hondeneigenaars. Maar ook aan de lijn kan een hond en het baasje zich uitleven. Laat je hond niet enkel uit omdat het moet voor een kakske, maar doe samen iets leuks. En wil je je hond toch vrij laten rondlopen, dan kan dat nog altijd in een van de hondenzones.

    Extra controles

    De volgende weken zullen onze natuurinspecteurs en boswachters nauwgezet toezien of baasjes hun honden aan de leiband houden. In heel Vlaanderen komen er extra controles en indien nodig wordt er geverbaliseerd. Een verwittigd man of vrouw is er twee waard.

    Meer informatie en handige tips op www.natuurenbos.be/hondenaandeleiband

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Staf Coppens nieuw gezicht van de campagne ‘honden aan de leiband’
    Staf Coppens nieuw gezicht van de campagne ‘honden aan de leiband’
  • 22/06

    Investering van 4.2 miljoen euro moet vallei rond de Zwarte Beek in Beringen verder herstellen

    Natuurbeheer

    22/06

    Investering van 4.2 miljoen euro moet vallei rond de Zwarte Beek in Beringen verder herstellen

    Investering van 4.2 miljoen euro moet vallei rond de Zwarte Beek in Beringen verder herstellen

    Vallei van de Zwarte Beek

    Sinds 2001 investeert de Vlaamse overheid in het natuurinrichtingsproject Zwarte Beek, waar onder meer het herstel van het unieke valleisysteem van de Zwarte Beek hoog op de agenda staat. De aanwezigheid van tal van bedreigde planten- en diersoorten, maar ook van een – voor West-Europa – uniek veenpakket, maakt dit gebied bijzonder. De natuurinrichtingsmaatregelen voor de vallei zijn vooral gericht op het herstel en ontwikkelen van een open en nat valleilandschap met kleine zeggenvegetaties, elzenbroekbossen, vennen, heide en heischrale graslanden. Diersoorten, zoals porseleinhoen, watersnip en beekprik leven in deze vallei en zijn uniek in Vlaanderen. Chris Dictus, consulent natuurplanning Natuurpunt: “Het herstel van het veen is een cruciale stap, zowel voor de captatie van CO2 als voor de biodiversiteit. Het geeft meer kansen aan zeldzame soorten als wateraardbei, waterdrieblad en de watersnip die hier al broedt.”

    De Vallei van de Zwarte Beek is is één van mooiste natuurgebieden van Natuurpunt  en dus ook een trekpleister voor wandelaars uit heel Vlaanderen die er via de plankenpaden over het zompige veen komen wandelen. Normaal denken mensen dat enkel te kunnen doen in de hoge venen, maar het kan dus ook een stukje dichter bij huis. Tot op heden werd reeds 3.2 miljoen euro aan Vlaamse middelen geïnvesteerd in dit belangrijke natuurgebied.

    Daarnaast werd het gebied ook opengesteld en toegankelijk gemaakt voor bezoekers via wandelinfrastructuur zodat iedereen kan komen genieten van dit prachtig stukje Vlaanderen.

    Nieuwe impuls voor de vallei

    Met een nieuwe investering van 4,2 miljoen euro door minister Demir, wordt een volgende belangrijke en cruciale stap gezet in de bescherming en herstel van de vallei van de Zwarte Beek en van het aanwezige veenpakket. Zo worden ook de volgende vijf jaren belangrijke ingrepen gerealiseerd. Het waterpeil van de centraal gelegen Oude Beek wordt omhoog getrokken door het verhogen van de beekbodem en door het dempen van aanwezige zijgrachtjes. Hierdoor wordt verdere verdroging van het aanwezige veenpakket stopgezet.

    De vallei wordt beleefbaarder gemaakt door allerhande constructies op te ruimen. Vervallen weekendhuisjes, stallen, draadafsluitingen of oude bruggetjes hebben geen functie meer en worden weg genomen. De oevers van enkele visvijvertjes aan weekendverblijven worden afgeschuind en natuurlijker ingericht. Om alles in de toekomst te onderhouden, wordt een netwerk van beheerpaden aangelegd of verbeterd voor de natuurbeheerder Natuurpunt. 

    Veen en klimaat

    Veen is een opeenstapeling van afgestorven plantenmateriaal dat zich eeuwenlang opstapelt in zeer natte gebieden. Doordat het grondwater er zo hoog staat komt afgestorven vegetatie, die normaal vergaat, onder water te liggen. Op die manier ontstaan, na duizenden jaren, veenlagen van wel meters dik. Het koolstof, uit de lucht gehaald door de planten toen ze nog leefden, wordt op die manier opgeslagen in het veen. Maar het is oppassen geblazen, verdroogt het veen, dan komt al de opgeslagen CO2 weer vrij.

    Door het projectuitvoeringsplan Vallei van de Zwarte Beek te realiseren, wordt het unieke veenpakket, dat in de ondergrond aanwezig is, beschermd. De verdere achteruitgang van dit veenpakket dat 200 ha groot is en plaatselijk tot 600 meter breedte en plaatselijk tot 5 meter dikte bereikt, wordt door de inrichtingsmaatregelen vermeden.  Het veenpakket behoudt dus haar functie als klimaatbuffer. Enerzijds doordat er meer water kan in opgeslagen worden, anderzijds omdat de ongeveer 1 miljoen ton CO2 die momenteel ligt opgeslagen in het veenpakket, niet in de atmosfeer terecht zal komen. Ter vergelijking: 1 miljoen ton CO2 komt overeen met de jaarlijkse uitstoot van 500.000 wagens. Door de inrichtingswerken zorgen we er voor dat het veenpakket zich kan herstellen en zo zelfs extra CO2 kan vastleggen, een hoeveelheid die zelfs kan oplopen tot het equivalent van de jaarlijkse uitstoot van om en bij 19.000 wagens. De ontwikkeling van de Vallei van de Zwarte Beek levert hierdoor dus ook een bijdrage aan het behalen van de klimaatdoelstellingen.

    Natuurbeheer
    Investering van 4.2 miljoen euro moet vallei rond de Zwarte Beek in Beringen verder herstellen
    Investering van 4.2 miljoen euro moet vallei rond de Zwarte Beek in Beringen verder herstellen
  • 11/06

    Unieke bomen in jouw buurt: nomineer ze als Boom van het Jaar 2020!

    Natuurbeleving

    11/06

    Unieke bomen in jouw buurt: nomineer ze als Boom van het Jaar 2020!

    Unieke bomen in jouw buurt: nomineer ze als Boom van het Jaar 2020!

    Op zoek naar de Boom van het Jaar 2020. De “Baillet Latour Boom van het Jaar” wedstrijd zet speciale bomen in de bloemetjes. Boomliefhebbers uit heel Vlaanderen stuurden al hun favoriete bomen in. De winnende Vlaamse boom wint een mooie prijs en vertegenwoordigt ons land op de Europese wedstrijd in 2021.

    Na de trotse overwinning van de impressionante Onze Lieve Vrouwebeuk van Lummen in 2018 zijn de Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu Vlaanderen (SBNL-VL) en de Boom van het Jaar samen met hoofdsponsor het Baillet Latour Fonds weer op zoek naar de leukste, interessantste, en meest opmerkelijke bomen met een verhaal. De zoektocht maakt deel uit van de Europese ‘Tree of the Year’ wedstrijd, waar nu al 16 Europese landen meedingen naar de hoofdprijs.

    1 mei 2020 ging de Boom van het Jaar wedstrijd weer van start met een zoektocht naar nieuwe kandidaten uit Vlaanderen. De boom van het jaar moet niet altijd de grootste of oudste boom zijn, maar vooral één met een verhaal, een geschiedenis of een rol voor voorbijgangers en zijn omgeving.  De wedstrijd vindt jaarlijks plaats in Vlaanderen of Wallonie. Bomen uit regio Brussel kunnen elk jaar ingediend worden.

    Iedereen heeft wel een bijzondere binding met een boom: de eik waarin je vroeger speelde als kind, de grote beuk waar de grootouders vaak onder zaten, de prachtige linde waar de dagelijks langs fietst en je onlangs de geschiedenis van te weten kwam.

    De voorbije edities ontving de wedstrijd meer dan 15.000 stemmen uit heel Vlaanderen. In 2018 werd de Onze Lieve Vrouwebeuk van Lummen de boom van het jaar. Naast deze titel sleepte de lummense beuk zo ook de mooie prijs in de wacht waarmee er rond de boom een openluchttheater werd hersteld en de nodige bescherming kon worden toegebracht aan de unieke boom. De nationale winnaar van deze editie vertegenwoordigt ons land op de Europese “Tree of the Year” wedstrijd in 2021.

    Deze wedstrijd wordt georganiseerd door SBNL-VL (Stichting Behoud Natuur en Leefmilieu Vlaanderen), daartoe financieel ondersteund door het Fonds Baillet Latour, in samenwerking met ANB, BOS+, ELO, APB, Landelijk Vlaanderen en de Bosgroepen.

    • Individuen, verenigingen, gemeentes, jeugdbewegingen – nog tot 30 juni kan iedereen zijn of haar lievelingsboom nomineren via de website www.boomvanhetjaar.be
    • Op 1 september maakt de professionele jury de regionale laureaten, 1 per provincie, bekend die het tegen elkaar zullen opnemen om dit jaar de felbegeerde titel van Baillet Latour Belgische Boom van het Jaar in de wacht te slepen met een publieke stemming.

     

    Natuurbeleving
    Unieke bomen in jouw buurt: nomineer ze als Boom van het Jaar 2020!
    Unieke bomen in jouw buurt: nomineer ze als Boom van het Jaar 2020!
  • 10/06

    Aanwezigheid wolf is geen reden tot paniek

    Natuurbeleving Natuurbeheer Overlast / schade

    10/06

    Aanwezigheid wolf is geen reden tot paniek

    Aanwezigheid wolf is geen reden tot paniek

    De wolf wordt steeds vaker gezien in Vlaanderen en dat kan mensen ongerust maken. De wolf heeft zijn imago tegen. Nochtans is er geen reden om bang te zijn. Wolven zijn schuwe dieren en hebben schrik van mensen. Iedereen die schade ondervindt ten gevolge van een wolf, kan hiervoor vergoed worden.

    Het feit dat het dier zich hier thuis voelt, toont aan dat het beter gaat met de biodiversiteit in Vlaanderen. Een wolf heeft grotere aaneengesloten natuurgebieden nodig, waar er ook voldoende voedsel te vinden is. In de beeldvorming zie je dikwijls een agressieve veelvraat waar iedereen bang van is. Dat is niet nodig. De wolf is een zeer schuw dier dat elk menselijk contact vermijdt. Visuele waarnemingen van wolf zijn eerder zeldzaam, al komen ze nu wel vaker voor. 

    Veehouders maken zich wel - deels - terecht zorgen. Alhoewel de wolf vooral jaagt op natuurlijke prooien zoals ree en everzwijn, bestaat er wel risico voor het vee. Vooral schapen staan dan op het menu. Indien het dier bij ons schade zou berokkenen, dan zijn hiervoor wettelijk de nodige schadevergoedingen voorzien vanuit de Vlaamse overheid. Preventieve maatregelen zijn niet nodig om recht te hebben op een schadevergoeding.

    Schade? Meld je schadegeval bij de inspectiedienst van jouw regio

    Inspectieregio Oost (provincie Limburg en arrondissement Leuven)
    natuurinspectie.oost.anb@vlaanderen.be
    011 74 25 03 (permanent)

    Inspectieregio Midden-Vlaanderen (provincie Antwerpen en arrondissement Halle-Vilvoorde)
    natuurinspectie.middenvlaanderen.anb@vlaanderen.be
    03 224 62 48 (permanent)

    Inspectieregio West (provincie West-Vlaanderen en Oost-Vlaanderen)
    natuurinspectie.west.anb@vlaanderen.be
    0474 30 14 28 (buiten de kantooruren: 0499 94 93 77) 

    Om het schadedossier ten gronde te behandelen moet de schadelijder daarnaast een vergoedingsaanvraag indienen via het e-loket. Dat gebeurt binnen twaalf werkdagen nadat de schade werd vastgesteld.

    Waarnemingen

    Meldingen van mogelijke wolf-gerelateerde waarnemingen, anders dan schadegevallen, kunnen worden gericht aan het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek via wolf@inbo.be

    Natuurbeleving Natuurbeheer Overlast / schade
    Aanwezigheid wolf is geen reden tot paniek
    Aanwezigheid wolf is geen reden tot paniek
  • 09/06

    Reeblocks beschermen jonge bomen in het Drongengoed

    Natuurbeheer

    09/06

    Reeblocks beschermen jonge bomen in het Drongengoed

    Reeblocks beschermen jonge bomen in het Drongengoed

    Jonge boompjes en toekomstbomen beschermen

    Op enkele plaatsen in het Drongengoed kan je sinds kort robuuste rasters vinden. Deze houten afsluitingen houden dieren weg van jonge bomen en struiken. Op verschillende plaatsen in het gebied werden de voorbije jaren jonge boompjes en struiken geplant om het bos uit te breiden of plaatselijk te helpen verjongen. Op andere plaatsen werd ruimte en licht gemaakt rond een sterke toekomstboom. “Een toekomstboom is een boom die we nog lang willen behouden omdat hij een belangrijke rol vervult in het bos. Op die lichtrijke plekken verwachten we ook dat jonge bomen en struiken spontaan zullen beginnen kiemen” zegt boswachter Hans Vansteenbrugge.

    Rond sommige aanplantingen of op lichtrijke plaatsen werd bij wijze van test een raster geplaatst om de wildschade te verminderen. Damherten en reeën, maar ook klein wild zoals haas en konijn veroorzaken behoorlijk wat schade aan jonge boompjes.

    Vraat- en veegschade

    De meest voorkomende schade is vraat-en veegschade. Bij vraat worden de jonge knoppen en blaadjes opgegeten, waardoor jonge boompjes minder groeien tot zelfs afsterven. Veegschade wordt veroorzaakt doordat bokken met hun gewei tegen buigzame boompjes schuren. Daarbij wordt de schors afgeveegd, valt de sapstroom stil en sterft de boom. Herten en reeën hebben een sterke voorkeur voorbepaalde boomsoorten. Dat zou er op termijn kunnen toe leiden dat deze boomsoorten uit het bos verdwijnen en de biodiversiteit van het bos afneemt. Wanneer deze dieren met teveel zijn, kunnen ze door hun gedrag de natuurlijke verjonging in het bos behoorlijk afremmen.Naast de zorg voor een gezonde en evenwichtige wildpopulatie zet Natuur en Bos in het Drongengoed volop in op de bescherming van nieuwe aanplantingen. Met de geplaatste rasters wordt deze verjonging beschermd. Tegelijkertijd is het ook een boeiend experiment om de groei van jonge bomen in de rasters te vergelijken met deze buiten de afsluiting. “Deze bescherming is echt wel noodzakelijk in het Drongengoed. Door de aanwezigheid van een grote populatie aan damherten en reeën zien we dat tot 80% van onze nieuwe bosaanplanten schade vertonen” legt boswachter Hans uit.

    Reeblocks

    De arbeidersploeg van Natuur en Bos maakte zorgde zelf voor de afsluitingen. Boswachter Hans: “De ‘reeblocks’ zijn gemaakt uit streekeigen hout en zullen op termijn uit zichzelf wegrotten in het bos. Dat maakt deze afsluitingen stukken duurzamer dan kunststof en zorgt ervoor dat er geen restproduct in de natuur achterblijft, wat je bij vele andere beschermingsmaatregelen wel hebt.”

    Natuurbeheer
    Reeblocks beschermen jonge bomen in het Drongengoed
    Reeblocks beschermen jonge bomen in het Drongengoed
  • 09/06

    Domein ‘De Dijken’ in Diepenbeek wordt met bijna 40 hectare uitgebreid

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    09/06

    Domein ‘De Dijken’ in Diepenbeek wordt met bijna 40 hectare uitgebreid

    Domein ‘De Dijken’ in Diepenbeek wordt met bijna 40 hectare uitgebreid

    Daarnaast sluit het gebied nauw aan bij de Demer en de Stiemerbeekvallei. Door ingrepen in de waterhuishouding zijn er kansen om meer waterberging te realiseren.

    “Concreet gaan we waterpoelen creëren. Door het natuurgebied op een gepaste manier in te richten, kunnen we het als buffer inzetten om meer water vast te houden in droge periodes. Dat is enorm belangrijk om mee de gevolgen van droogte en klimaatverandering tegen te gaan”, verduidelijkt minister van Natuur Zuhal Demir.

    In het noorden van Haspengouw wordt zo een mooie groene long gecreëerd en wordt er gewerkt aan de zogeheten groenblauwe dooradering van het landschap. Niet alleen de studenten van de campus in Diepenbeek kunnen genieten van dit gebied, ook de inwoners van de gemeente krijgen op die manier extra natuur in de buurt. Het belang van deze nabije natuur werd in de afgelopen weken en maanden voor velen nog extra duidelijk.

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Domein ‘De Dijken’ in Diepenbeek wordt met bijna 40 hectare uitgebreid
    Domein ‘De Dijken’ in Diepenbeek wordt met bijna 40 hectare uitgebreid
  • 07/06

    Zomercampagne ‘Groeten uit buitengewoon binnenland’ lokt Vlamingen naar de natuur

    Natuurbeleving

    07/06

    Zomercampagne ‘Groeten uit buitengewoon binnenland’ lokt Vlamingen naar de natuur

    Zomercampagne ‘Groeten uit buitengewoon binnenland’ lokt Vlamingen naar de natuur

    Een buitengewoon aanbod

    Uit onderzoek naar de reisintenties van onze landgenoten blijkt dat maar liefst 80 procent drukke plaatsen wil vermijden de komende maanden en echt op zoek wil naar rust tijdens hun vakantie. Waar vroeger vooral kustbestemmingen de voorkeur wegdroegen, zien we nu een verschuiving naar de natuur in het binnenland. Minister Demir en Natuur en Bos spelen op die trend in en trekken deze zomer volop de kaart van het ‘buitengewone binnenland’.

    “Want buiten, dat is waar we na de lockdown willen zijn. En ons binnenland, met de vele prachtige natuurgebieden en bossen, heeft zoveel moois te bieden. We gooien het aanbod van Natuur en Bos, zo’n 90.000 ha in 300 verschillende natuurgebieden, volop in de strijd om de Vlaming onze natuur te laten ontdekken, aldus Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos.

    “Nu er meer mensen in eigen land op reis gaan, en de social distance-regels nog steeds gelden, willen we toeristen overtuigen om de rust op te zoeken in de wijde natuur. De focus ligt op de verborgen parels, enerzijds om de bevolking zich te laten verspreiden en anderzijds om de Vlaming ook nieuwe buitengewone plekken te leren kennen,” vult minister Demir aan.

    Via de website http://buitengewoon.natuurenbos.be wijzen Demir en Natuur en Bos iedereen de weg naar de buitengewone natuur in Vlaanderen via de vele fiets- en wandelroutes of unieke tips en inspiratie. Had jij al eens van een beversafari gehoord? Wel, in onze natuur kan het. Er gaat uiteraard in het aanbod ook bijzondere aandacht naar de toegankelijkheid voor mensen met een beperking.

    Buitengewoon kamperen

    Wie vakantie zegt, zegt ook overnachten. Natuur en Bos lanceert deze zomer het concept buitengewoon kamperen. Het agentschap ging op zoek op zoek naar 16 unieke locaties in de Vlaamse natuur waar je back to basics kan kamperen van juli t.e.m. september. Zo’n kampeerspot bestaat uit zo’n 8 tot 15 tipi-tenten voor 4 of 6 personen, steeds op een grote afstand van elkaar. Zo kan je met aandacht voor de social distancing genieten van de rust en de natuur. Naast het coronaproof kamperen hebben we ook aandacht voor de duurzaamheid. Er is een minimale impact op de natuur, zo zijn er ecologische droogtoiletten en douchezakken met opgewarmd regenwater.

    Meer informatie over het buitengewoon kamperen vind je via: http://www.buitengewoonkamperen.be.

    “We kijken er met veel enthousiasme naar uit om iedereen deze zomer in de prachtige Vlaamse bossen en natuurgebieden te kunnen verwelkomen en onder te dompelen”, besluit minister Demir.

    Natuurbeleving
    Zomercampagne ‘Groeten uit buitengewoon binnenland’ lokt Vlamingen naar de natuur
    Zomercampagne ‘Groeten uit buitengewoon binnenland’ lokt Vlamingen naar de natuur
  • 05/06

    1,5 miljoen euro voor natuurprojecten in de onmiddellijke omgeving

    Subsidies

    05/06

    1,5 miljoen euro voor natuurprojecten in de onmiddellijke omgeving

    1,5 miljoen euro voor natuurprojecten in de onmiddellijke omgeving

    Samengaan van natuur en gezondheid

    In de afgelopen maanden werd opnieuw duidelijk dat onze natuur een waardevol goed is. Vaak was het immers de enige plaats waar men het isolement tussen vier muren kon ontlopen en op een gezonde manier kon ontspannen of het hoofd leegmaken. Maar niet iedereen heeft een stukje groen in zijn buurt. De vraag naar groenzones in de nabije omgeving was zelden zo groot als vandaag.

    Het Bosforum en Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid werkten recent samen aan het ‘Praktijkgericht actieplan natuur en gezondheid’. Het plan bevat een brede waaier aan aanbevelingen waarop zowel beleidsmakers als initiatiefnemers in de natuur- en gezondheidssector zich kunnen baseren om natuuroplossingen in het kader van onze gezondheid tot stand te brengen.

    Natuur in je buurt 2020

    De focus van de subsidie ligt elk jaar ietwat anders. In 2020 worden specifiek projecten ondersteund die door middel van natuurontwikkeling of groenaanleg inzetten op het oplossen van een maatschappelijke uitdaging. Meer concreet gaat het dan bijvoorbeeld over projecten die gericht zijn op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van mensen, door bijvoorbeeld het creëren van rust of het inzetten van de helende werking van de natuur. Of op het verbeteren van de leefbaarheid van onze leefomgeving doordat natuuroplossingen verkoeling bieden of droogte tegengaan omdat ze het infiltreren van water in de bodem bevorderen. Belangrijk is dat het initiatief of project tot een netto toename van de natuuroppervlakte of een verbetering van de bestaande natuurkwaliteit leidt.

    Naast overheden, verenigingen of organisaties kunnen ook Vlaamse onderwijs- of zorginstellingen in aanmerking komen. Ook samenwerkingsverbanden zijn mogelijk. De toegekende subsidie bedraagt maximaal 150.000 euro, maar de subsidielijn beoogt zeker ook kleinschalige initiatieven.

    Organisatoren kunnen een subsidieaanvraag indienen tot en met 15 september. Nadien zal Natuur en Bos de ingekomen aanvragen beoordelen en op basis hiervan de laureaten en de toegekende subsidiebedragen vastleggen.

    Bijkomende informatie en het subsidiereglement is te vinden op de website van Natuur en Bos: https://www.natuurenbos.be/projectoproep-natuur-in-je-buurt.

    Het ‘praktijkgericht actieplan natuur en gezondheid’ vindt u hier: https://www.natuurenbos.be/sites/default/files/inserted-files/actieplan_natuur_en_gezondheid.pdf

    Subsidies
    1,5 miljoen euro voor natuurprojecten in de onmiddellijke omgeving
    1,5 miljoen euro voor natuurprojecten in de onmiddellijke omgeving
  • 05/06

    Speelbos en stiltekamer in Vloethemveld

    Natuurbeleving

    05/06

    Speelbos en stiltekamer in Vloethemveld

    Speelbos en stiltekamer in Vloethemveld

    Herinrichting van de voormalige militaire sportzone en parkeerplaats zorgt voor meer natuur, bos en ontspanning in Vloethemveld.

    In het Vloethemveld in Zedelgem en Jabbeke start Natuur en Bos van de Vlaamse overheid dit najaar met de herinrichting van de voormalige militaire sportzone en parkeerplaats. Alle verhardingen en constructies worden er opgebroken. Er komt zo 4 hectare natuur en bos bij met aandacht voor spel en ontspanning. Het openbaar onderzoek loopt van 8 juni tot en met 7 juli 2020.

    Meer natuur en bos

    De grasvlakte van de oude atletiekpiste wordt maximaal behouden. Door een natuurgericht maaibeheer kan dit heischraal grasland verder ontwikkelen. Aan de westelijke zone worden op de vrijgekomen plaats struiken aangeplant voor een natuurlijke overgang van bos naar grasland. Aan de oostelijke zijde wordt een ondiepe natte zone gecreëerd.

    Rododendron wordt verwijderd omdat hij als invasieve exoot de ondergroei van bossen volledig domineert. Hij verhindert een natuurlijke bosvegetatie en biedt geen kansen aan natuurlijke bosverjonging. Enkele zomerlinden die op een rij werden aangeplant ten zuiden van de looppiste worden weggehaald om het kunstmatige, lijnvormige patroon te doorbreken en om het waardevolle grasland beter te laten ontwikkelen. In het bestaande bos, dat voornamelijk bestaat uit 70 jaar oude grove dennen, wordt conform het beheerplan ongeveer 100-150 m3 hout gedund om een inheems en biodivers bos te creëren. De bosgordel wordt ook versterkt met struiken zodat er een natuurlijke overgang ontstaat tussen het bos en het grasland.

    Door extra reliëf aan te brengen op de plaats waar de vroegere parkeerplaats wordt uitgebroken, willen we maximaal gradiënten van nat naar droog verkrijgen voor een hogere biodiversiteit en om het avontuurlijke karakter van het speelbos te bevorderen. Alle uitgegraven grond wordt opnieuw verwerkt in de zone waar de parkeerplaats wordt opgebroken. Er wordt iets meer dan een halve hectare nieuw bos gecreëerd met inheemse soorten als hazelaar, sporkehout, beuk, wintereik, winterlinde, haagbeuk, zomereik, ratelpopulier, gaspeldoorn, sleedoorn en meidoorn. Samen met bos dat begin 2020 werd aangeplant, verkrijgen we zo een mooie bosuitbreiding.

    Extra speelplezier en rust

    Het speelbos zal worden opengesteld nadat de bomen voldoende gegroeid zijn. Dat duurt zo’n 5 jaar. Ondertussen worden verrassende en speelse elementen van natuurlijke materialen aangebracht. Deels droogvallende laagtes en ondiepe plassen worden aangelegd als visuele verbinding van de verschillende deelzones met elkaar en met het nabijgelegen speelbos aan de overkant van de Bedelfdreef. Paden worden kronkelend aangelegd om de site een speels en avontuurlijk karakter te geven. Loofgangen zorgen hier en daar voor extra avontuur. Een onverharde doorsteek naar de Snellegemdreef zorgt voor extra wandellussen in Vloethemveld. Een stiltekamer wordt gerealiseerd op het einde van een doodlopend pad.

    Planning

    Het openbaar onderzoek van de omgevingsvergunning loopt van loopt van 8 juni tot en met 7 juli 2020.

    De werken zelf vinden plaats in 2020-2021. Meer informatie vind je op www.natuurenbos.be/vloethemveld of via  https://www.facebook.com/Vloethemveld/

    Het project Vloethemveld omvat een permanente samenwerking tussen Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid ,  de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij voor het beheer van het erfgoed, het onthaal en de publiekswerking in het natuurgebied Vloethemveld. De herinrichting is opgenomen in het goedgekeurde beheer-, onthaal- en herbestemmingsplan van het Vloethemveld.

    Natuurbeleving
    Speelbos en stiltekamer in Vloethemveld
    Speelbos en stiltekamer in Vloethemveld
  • 28/05

    Verhoogd brandgevaar in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    28/05

    Verhoogd brandgevaar in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant

    Verhoogd brandgevaar in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant

    Een brand kan snel van een zeer kleinschalig naar een groter probleem escaleren. Een smeulende sigaret of bijvoorbeeld glas, vonken of hete voorwerpen (vb onderdelen van machines) kunnen snel zorgen voor een grotere brand. Wees dus voorzichtig en extra waakzaam tijdens een bezoek aan de natuur. Rook er niet en maak zeker zelf ook geen vuur. Boswachters zullen uiteraard de situatie gebied per gebied zo goed mogelijk opvolgen.

    Sinds gisteren kunnen kinderen onder de twaalf jaar terug spelen op de spelelementen in onze gebieden. Zeker in deze brandgevoelige tijden wil Natuur en Bos iedereen aanraden om jonge kinderen extra nauwlettend in de gaten te houden en zeker niet alleen in het bos te laten spelen.

    De risicofases voor de provincies Antwerpen en Limburg staan al enige tijd op oranje. Het is zeker mogelijk dat deze de komende uren of dagen ook nog wijzigen. Alle laatste info is terug te vinden op onze webpagina www.natuurenbos.be/waarschuwingen. Houd deze dus zeker in de gaten.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Verhoogd brandgevaar in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant
    Verhoogd brandgevaar in West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant
  • 27/05

    Opening Beestige Boelbos aan Mechelse Heide

    Natuurbeleving

    27/05

    Opening Beestige Boelbos aan Mechelse Heide

    Opening Beestige Boelbos aan Mechelse Heide

    Beestige Boelbos

    In het speelbos maken kinderen en hun ouders kennis met de dieren van het Nationaal Park, in het bijzonder de soorten die leven op de Mechelse Heide. Het heideblauwtje is daarbij de centrale figuur die de kinderen leidt door het speelbos van de ene avontuurlijke kennismaking naar de andere. Naast een vossensluiptocht, een slangenkruip, een reeën- en paddensprong, een hagedissenloop, een everzwijnenverdwijntruc en nesten bouwen met de roodborsttapuit werd ook een amfitheater aangelegd waar bij activiteiten verhalen kunnen worden verteld of waar Rangers, leerkrachten of speelpleinwerkers in een ‘buitenklas’ de kinderen kunnen les geven of toespreken.

    Open speelduin

    Maar er is meer: vlak naast het Beestige Boelbos en omgeven door het Zandloperpad, ligt een speelduin en een waterpoel die voorzien zijn van een waterspel en een klimboom om de speelpret helemaal compleet te maken.

    Realisatie

    Het Beestige Boelbos is een project dat mogelijk werd gemaakt met de financiering van Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid en kwam tot stand via een samenwerking tussen Natuur en Bos, het Regionaal Landschap Kempen en Maasland, de gemeente Maasmechelen en Speelpleinwerking de Saenhoeve. De aanleg van het speelbos werd vakkundig uitgevoerd door Natureplay. Vlaams minister van Omgeving en Toerisme Zuhal Demir is tevreden met het resultaat. “Jong geleerd, is oud gedaan. Ravotten in het groen heeft niets dan voordelen: het is goed voor lichaam en geest én we zaaien bij onze kinderen hun eerste waardering voor het groene Vlaanderen. Een prachtproject dus, zoals er nog veel zullen volgen. Zeker in coronatijden beseffen we maar al te goed hoeveel energie jong en oud haalt uit een uitstap naar onze bos- en natuurgebieden. Het is dus de evidentie zelf dat we ervoor zorgen dat er in deze gebieden voldoende te beleven valt.”

    Masterplan Nationaal Park Hoge Kempen

    De aanleg van het Beestige Boelbos is een realisatie die past in het Masterplan van Nationaal Park Hoge Kempen, waarin een doelstelling werd opgenomen rond spelen in de natuur.
    Naast het Joekelbos in Duinengordel, dat sinds januari volwaardig onderdeel is van het Nationaal Park, is het Beestige Boelbos het tweede ingerichte speelbos van het Nationaal Park Hoge Kempen.

    Feestelijk openingsmoment op 26 augustus 2020

    Momenteel mag er al gespeeld worden in het speelbos met respect voor de coronamaatregelen. De huidige maatregelen houden in dat bezoek aan het speelbos is voorbehouden voor kinderen tot en met 12 jaar. De volwassenen die de kinderen begeleiden, respecteren de regels van social distancing, in het bijzonder het behoud van een afstand van 1,5 meter tussen elke persoon.  Bovendien moet de toegang beperkt worden tot maximum 20 kinderen tegelijk. Merk je dat het te druk is in het speelbos, wandel dan verder en keer op een later ogenblik terug.

    Indien er een versoepeling gebeurt van deze maatregelen wordt er een feestelijk openingsmoment georganiseerd tijdens Boskicks, een sportactiviteit georganiseerd door de Jeugd- en Sportdienst van Maasmechelen, op 26 augustus. Meer informatie hierover volgt later.

    Vrij toegankelijk

    Zelf zin om het Beestige Boelbos te komen ontdekken met je kinderen? De toegang is jaarrond vrij toegankelijk.

    Adres: Toegangspoort Mechelse Heide, Joseph Smeetslaan 280,3630 Maasmechelen

    Natuurbeleving
    Opening Beestige Boelbos aan Mechelse Heide
    Opening Beestige Boelbos aan Mechelse Heide
  • 22/05

    Red de biodiversiteit, samen en nu!

    Natuurbeheer

    22/05

    Red de biodiversiteit, samen en nu!

    Red de biodiversiteit, samen en nu!

    Waarom deze beweging?

    De voorbije 40 jaar stierf zo’n 60% van alle wilde dieren op onze planeet uit. De oorzaken? Vernietiging van hun habitats, verstedelijking, overexploitatie van hulpbronnen, industriële veeteelt en overconsumptie. En dit proces blijft versnellen. Als we niets veranderen, zal in 2050 slechts 10% van de natuur aan menselijke activiteit zijn ontsnapt. En dat is veel te klein om dieren, planten en hun leefomgeving te beschermen!

    Nochtans gaan het verlies aan biodiversiteit, de klimaatverandering en het welzijn van de mens hand in hand. De biodiversiteit vernietigen brengt ons leven als mens zelfs in gevaar. Daar is de huidige crisis helaas een heel concreet voorbeeld van. Biodiversiteit kan dus een oplossing zijn, niet alleen om de klimaatverandering aan te pakken maar ook om onze gezondheid te verbeteren. Denk maar aan bossen en oceanen: zij nemen grote hoeveelheden CO2 op. En laten we ook alle geneesmiddelen die nog in de natuur moeten worden ontdekt, niet vergeten!

    De beweging #SamenVoorBiodiversiteit wil een antwoord bieden aan de dringende nood aan aandacht voor onze biodiversiteit. Door actie te ondernemen, kunnen we onze gewoonten veranderen en duurzame productie- en consumptiepatronen stimuleren. Om de trend te kunnen keren, moeten we aan de slag gaan, samen en nu! De beweging wil concrete verandering teweegbrengen en een vaste waarde worden om beslissingen te kunnen beïnvloeden. De volgende conferentie van de partijen bij het Verdrag inzake biologische diversiteit van de Verenigde Naties in 2021 in China zal beslissend zijn. Verschillende leden van de beweging zullen namelijk het Belgische standpunt tijdens deze "COP Biodiversiteit" coördineren en verdedigen.

    «Red de biodiversiteit, samen en nu!» 

    Als Belgische leider in expertise rond biodiversiteit verzamelt de beweging op www.samenvoorbiodiversiteit.be eenvoudige, individuele of gezamenlijke acties en tips.

    Biodiversiteit is veerkrachtig, ze past zich makkelijk aan. Laten we haar een duwtje in de rug geven en ons inzetten voor één of meer acties, en anderen motiveren om hetzelfde te doen. Samen zijn we sterker! Dat is het doel van de campagne "Red de biodiversiteit, samen en nu".

    De campagne neemt een vliegende start op de Internationale Dag van de Biodiversiteit: 22 mei. Vanaf dan zal biodiversiteit, de cruciale rol ervan en de bedreigingen voor dieren, planten en hun leefomgeving volop leven op sociale media. Overal in België – in Vlaanderen, Brussel en Wallonië – zullen er acties lopen. Alles info is te vinden op www.samenvoorbiodiversiteit.be.

    Natuurbeheer
    Red de biodiversiteit, samen en nu!
    Red de biodiversiteit, samen en nu!
  • 18/05

    Museumtuin van Gaasbeek vanaf 20 mei opnieuw open voor individuele bezoekers

    Natuurbeleving

    18/05

    Museumtuin van Gaasbeek vanaf 20 mei opnieuw open voor individuele bezoekers

    Museumtuin van Gaasbeek vanaf 20 mei opnieuw open voor individuele bezoekers

    In het kader van de Covid-19 richtlijnen voor Musea, is de tuin voorlopig enkel toegankelijk voor individuele bezoekers. Rondleidingen en gidsbeurten zijn zeker tot eind juni niet aan de orde.

    Wim De Maeyer, regiobeheerder van Natuur en Bos: “De Museumtuin is één van de toeristische pareltjes van het Pajottenland. We zijn bijzonder blij dat we deze unieke plek opnieuw kunnen openstellen voor het publiek. Daarbij houden we uiteraard rekening met alle veiligheidsmaatregelen inzake Covid-19 en werd onder andere een maximum aantal bezoekers vastgelegd. Ook vragen we de bezoekers zich strikt aan de richtlijnen van onze toezichthoudende vrijwilligers te houden. De tuin is groot genoeg om het vooropgestelde aantal bezoekers op een aangename manier te ontvangen.” 

    Bezoek is mogelijk van woensdag tot en met zondag, telkens van 10u tot 18u en kan je koppelen aan een bezoek van het kasteel van Gaasbeek, dat eveneens de deuren opent, of aan een bezoek aan de parken van Groenenberg of Gaasbeek.

    Tickets dienen vooraf aangevraagd te worden voor een welbepaald bezoekmoment. Een ticket aanvragen kan telefonisch (02 351 01 30) of via e-mail (bezoek.gaasbeek@vlaanderen.be). Geef in de beide gevallen de gewenste datum van je bezoek op en ook het tijdstip waarop je wil komen. Er wordt dan samen met jou gekeken of er op dat moment nog bezoekers kunnen worden toegelaten. Is het aantal plaatsen al ingenomen, dan worden meteen een aantal alternatieve momenten voorgesteld.

    Betaling en afhaling van je ticket gebeurt zoals gewoonlijk nog steeds aan de balie van het kasteel van Gaasbeek.

    Meer info vind je op www.museumtuingaasbeek.be.

    Je kan de Museumtuin ook volgen op Facebook www.facebook.com/museumtuin.gaasbeek of via Instagram www.instagram.com/museumtuingaasbeek.

    Zo blijf je steeds op de hoogte van het reilen en zeilen in de tuin.

    Natuurbeleving
    Museumtuin van Gaasbeek vanaf 20 mei opnieuw open voor individuele bezoekers
    Museumtuin van Gaasbeek vanaf 20 mei opnieuw open voor individuele bezoekers
  • 14/05

    Broedhopen langs de Leie voor de ringslang

    Natuurbeheer

    14/05

    Broedhopen langs de Leie voor de ringslang

    Broedhopen langs de Leie voor de ringslang

    De ringslang, te herkennen aan zijn bruingrijze tot zwartgrijze kleur, een witte buik en een gele band om de hals, wordt al enkele jaren waargenomen langs de Leie. Hun leefgebied breidt uit. Ringslang is een soort die in Vlaanderen van nature voorkomt, net als de adder en de gladde slang. De slang, die niet giftig is, kan tot één meter lang worden. Op het menu van het reptiel staan kikkers en kleinere zoogdieren.

    Het DNA van deze dieren is niet gekend. Het is niet duidelijk waar de dieren vandaan komen. Dat neemt niet weg dat de dieren een welkome, en zelfs beschermde soort zijn. Ringslangen zijn immers typisch voor het Europese rivierenlandschap.

    De ringslang legt haar eitjes in composterende hopen plantaardig materiaal. De warmte die hierbij vrijkomt broedt de eieren uit. Dit kunnen natuurlijke, aangespoelde hopen materiaal zijn, maar uiteraard zijn het meestal composthopen of resthopen van beheermateriaal, zoals riet. Broeihopen zijn van groot belang voor de voortplanting van ringslangen. Dit initiatief kadert in het project Rivierherstelplan Leie.

    Meer info: www.ecopedia.be/dieren/gevlekte-ringslang

    Het project Rivierherstel Leie maakt deel uit van een groter Europees project Seine-Schelde. Dit project omvat de uitbouw van een binnenvaartas die het Seine bekken met de Zeeschelde verbindt. Aan dit grootschalige binnenvaartproject werd een natuurluik gekoppeld, zijnde het Rivierherstel Leie. De bedoeling van het project Rivierherstel Leie is om de Leie, een historisch meanderende rivier in haar eer te herstellen en om de meersen langs de Leie ecologisch te ontwikkelen. Het volledige Seine-Schelde project werd goedgekeurd door de Vlaamse Regering op 17 december 2010 en wordt in Vlaanderen uitgevoerd door 3 partners: de Vlaamse Waterweg , Natuur en Bos en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM).> www.natuurenbos.be/projecten/algemeen/seine-schelde-rivierherstel-leie

    Natuurbeheer
    Broedhopen langs de Leie voor de ringslang
    Broedhopen langs de Leie voor de ringslang
  • 29/04

    Zwaluwhotel verwelkomt zwaluwen aan Buggenhoutbos

    Natuurbeheer

    29/04

    Zwaluwhotel verwelkomt zwaluwen aan Buggenhoutbos

    Zwaluwhotel verwelkomt zwaluwen aan Buggenhoutbos

    Zomergast

    Boerenzwaluwen en huiszwaluwen overwinteren in Afrika. Elk voorjaar vliegen ze vanuit het zuiden naar Vlaanderen. Vanaf april-mei kan je ze hier volop zien vliegen. Als echte luchtacrobaten gaan ze dan op zoek naar insecten en ook naar een geschikte nestlocatie. Daarbij zoeken ze vrij snel hun nestplaats van de voorbije jaren op.

    Geschikt nestlocaties nemen af

    “Geschikte nestlocaties nemen de laatste tijd af doordat huizen en schuren steeds beter worden afgewerkt. Ze houden niet van gerenoveerde of nieuwe gebouwen. Het aantal huizen met een oversteek en toegankelijke bruggen neemt ook af, wat zeer goede locaties waren voor deze trekvogel. Deze hotels zijn dus een uitstekend alternatief, vooral gericht op huiszwaluwen” schetst boswachter Reinhart Cromphout. Natuur en Bos hoopt dat dankzij deze inspanningen weer meer huiszwaluwen voor nageslacht kunnen zorgen. Huiszwaluwen zijn met uitsterven bedreigd. We moeten ze dus extra beschermen en helpen om een geschikte nestplaats te vinden.

    Een hotel als alternatief

    “Vooral huiszwaluwen zullen van deze nesten gebruik maken. Zij broeden in kolonies. De boerenzwaluwen broeden dan weer meer solitair, maar zij zijn ook zeker welkom. Vanaf mei kunnen we de eerste legsels verwachten” geeft Reinhart nog mee. Het zwaluwenhotel wordt gebouwd op de weide van Jozef Decock, landbouwer en buurtbewoner van het bos, in Buggenhout beter bekend als ‘Jef den boer’. In zijn gebouwen broedt jaarlijks een populatie zwaluwen. Een poel dichtbij zorgt voor heel wat insecten die dienen als voedsel en ook de klei en leem uit de poel is zeer geschikt om zelf aan het bouwen te gaan.

    Dit hotel wordt bewust naast het bos gebouwd en niet in het Buggenhoutbos. Roofvogels uit het bos kunnen anders wachten vanuit een naburige boom om de jongen te vangen nadat ze het nest verlaten. Daarom koos Natuur en Bos voor deze locatie. Natuur en Bos bedankt Jozef Decock om zijn grond ter beschikking te stellen voor het plaatsen van het zwaluwenhotel. Het zwaluwenhotel wordt opgebouwd aan de Kasteelstraat 216 in Buggenhout.

    Natuurbeheer
    Zwaluwhotel verwelkomt zwaluwen aan Buggenhoutbos
    Zwaluwhotel verwelkomt zwaluwen aan Buggenhoutbos
  • 28/04

    Eerste geslaagde broedgeval van raven in Bosland

    Natuurbeheer

    28/04

    Eerste geslaagde broedgeval van raven in Bosland

    Eerste geslaagde broedgeval van raven in Bosland

    Al meerdere jaren worden raven waargenomen in Bosland, waaronder ook jonge vogels. Ze voelen zich er dan ook echt thuis. Een divers bos- en natuurbeheer uitgevoerd binnen Bosland zorgt voor een ideaal leefgebied met voldoende rust en voedsel. De aanwezigheid van diverse predatoren zoals de wolf en vos zorgt voor voldoende prooiresten. Alhoewel hij alles lust, verkiest hij echt wel dit aas. De raaf is ook een beschermde vogelsoort, wat bijdraagt tot de toename van de populatie.

    Raven zijn vroege vogels. Wanneer veel vogelsoorten nog moeten starten met broeden, hebben raven al vrij grote jongen. Ze starten namelijk reeds in februari met het leggen van eieren, zodat er nu al vrij grote en goed bevederde jongen kunnen vinden.

    Natuurbeheer
    Eerste geslaagde broedgeval van raven in Bosland
    Eerste geslaagde broedgeval van raven in Bosland
  • 27/04

    Ecologische ramp op de Schelde vermeden

    Natuurbeheer

    27/04

    Ecologische ramp op de Schelde vermeden

    Ecologische ramp op de Schelde vermeden

    Massale vissterfte in Vlaanderen vermeden

    De gevolgen van de vervuiling voor het waterleven, zowel vissen als andere waterorganismen, in Frankrijk en Wallonië zijn dramatisch. Zowat het volledige visbestand in de Schelde op Frans en Waals grondgebied is gestorven. In Vlaanderen werd alles op alles gezet om de kwetsbare, ecologisch waardevolle watersystemen op het traject van de vervuiling te beschermen. En met succes zo blijkt. “Dankzij de coördinatie van De Vlaamse Waterweg nv en de grootschalige inzet van mensen en middelen door zowel Natuur en Bos, de Vlaamse Milieumaatschappij, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, de Civiele Bescherming, de lokale brandweerzones Fluvia, Vlaamse Ardennen en Centrum, brandweerdienst ESI, Aquafin en Air Liquide hebben we in Vlaanderen zo goed als het volledige visbestand kunnen redden en daarmee de grootste ecologische reddingsactie op onze waterwegen ooit succesvol uitgerold.” aldus minister van Mobiliteit en Openbare Werken Lydia Peeters.

    Vervuiling verdund door extra zuurstof in de Boven-Schelde

    Om te bepalen waar de vervuiling zich bevindt en hoe snel ze zich verplaatst, wordt het zuurstofgehalte continu gemeten door de Vlaamse Milieumaatschappij. Daarnaast worden ook dagelijks manuele metingen uitgevoerd. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir: ”De VMM plaatste op zeer korte tijd meetsondes op verschillende strategische plaatsen in de Boven-Schelde die continu het zuurstofniveau in het water controleerden. Aangevuld met dagelijkse manuele metingen gaf dit een zeer gedetailleerd beeld van hoe snel de vervuiling zich doorheen de Boven-Schelde verplaatste, en konden we gericht actie ondernemen. Er is een ramp vermeden door het formidabel werk en grote inzet van onze diensten en de vele vrijwilligers. Vlaanderen heeft duidelijk een hart voor de natuur.”

    Sinds begin vorige week werden op een aantal strategische plaatsen beluchters in het water voorzien. Deze beluchters pompen opnieuw zuurstof in het water. Door de samenwerking met de Civiele Bescherming en Aquafin werden extra, grote beluchters ingezet. Ook het waterzuiveringsstation van Aquafin in Eine (Oudenaarde) werd ingeschakeld om vervuild water van de Boven-Schelde op te pompen en te zuiveren. Nog meer hulp kwam van Air Liquide die zuivere zuurstof rechtstreeks in de Boven-Schelde heeft geïnjecteerd om het zuurstofgehalte in het water opnieuw te laten stijgen. De Vlaamse Waterweg nv kon ook rekenen op de snelle inzet van waterbouwkundige aannemers zoals Ghent Dredging en De Brandt. Natuur en Bos zette op haar beurt een professioneel visserijbedrijf in om, op de weinig locaties waar vis toch in de problemen kwam, de vissen te vangen en over te plaatsen naar een zuurstofrijker deel van de Schelde. Ook op de grens van het Waals-Vlaams gewest in Spiere werden vissen in nood overgeplaatst naar onvervuild water door de Vlaamse Milieumaatschappij, in samenwerking met De Vlaamse Waterweg nv en de Société Publique de Wallonie.

    Waar mogelijk werd zuurstofrijk water in zijwaterlopen opgehouden om te vermengen met het zuurstofloze water van de Boven-Schelde. In het kanaal Bossuit-Kortrijk werd op voorhand extra water opgepompt en door middel van sluizen teruggestort in de vervuilde Boven-Schelde. Ook op de Zwalm werd door de Vlaamse Milieumaatschappij ook extra water opgespaard.

    Zowel het massaal inzetten van de beluchters als het zuiveren van vervuild water en het toevoegen van extra water heeft ervoor gezorgd dat de vervuiling verdund werd.

    Ecologisch kwetsbare plaatsen beschermd door slimme waterbeheersing

    Het vervuilde water wordt nog verder verdund met opgespaard Leiewater en door het strategisch inzetten van stuwen en sluizen op de Ringvaart om Gent worden zowel de Gentse binnenstad, de Boven-Zeeschelde als de Toeristische Leie gevrijwaard van de watervervuiling. De vervuiling wordt afgevoerd via de Ringvaart om Gent en het kanaal Gent-Terneuzen naar de Westerschelde. Om dit mogelijk te maken, werkt De Vlaamse Waterweg nv nauw samen met Rijkswaterstaat, de Nederlandse waterwegbeheerder, en North Sea Port.

    Opruimen van dode vis

    De intensieve aanpak heeft ervoor gezorgd dat we in Vlaanderen slechts een beperkt aantal vissen moeten ruimen uit onze waterwegen. De vissen die gestorven zijn in het Frans en Waals gedeelte van de Schelde worden echter meegevoerd met de stroming naar Vlaanderen. Op de grens van het Waals-Vlaams gewest in Spiere wordt door De Vlaamse Waterweg nv, in afstemming met de Société Publique de Wallonie de dode vissen opgeruimd. Deze ruimingsacties worden de komende dagen mogelijks nog verdergezet.

    Natuurbeheer
    Ecologische ramp op de Schelde vermeden
    Ecologische ramp op de Schelde vermeden
  • 22/04

    Geniet van de Wolfsputten maar respecteer de afspraken

    Natuurbeleving

    22/04

    Geniet van de Wolfsputten maar respecteer de afspraken

    Geniet van de Wolfsputten maar respecteer de afspraken

    Het afgelopen weekend werd het mooie natuurgebied met dank aan het goede weer en de coronasituatie zeer druk bezocht. “Het gedrag van sommige bezoekers was echter zeer ongepast”, vertelt de boswachter. Mensen liepen overal kriskras doorheen, ook in de zones waar niet mag gewandeld worden. Fietsers slalomden tussen de wandelaars door waar fietsen verboden is. “In dit natuurgebied groeien unieke voorjaarsboeiers zoals wilde narcis, daslook en boshyacint. Die verdragen geen betreding. Meerdere hooilandjes zijn niet toegankelijk omdat er verschillende dieren op de grond broeden. Deze zijn erg kwetsbaar in de lente.”

    Honden werden uitgelaten zonder leiband. De boswachters die van dienst waren stelden zelfs honden vast in de poelen die speciaal gegraven zijn om de populatie van amfibieën te beschermen en te herstellen. “In de Wolfsputten zijn twee losloopzones waar honden naar hartenlust mogen rondcrossen. Maar in de rest van het gebied moeten honden aan de leiband uit respect voor de natuur en voor andere bezoekers”, geeft Natuur en Bos nog mee. In de poelen wemelt het nu van leven: tal van kikkers en amfibieën planten zich voort. Daarom mogen honden er zeker niet in zwemmen. Verschillende planten die hier groeien en dieren die hier leven, genieten van een Europese bescherming. Daarom roept Natuur en Bos  samen met de gemeente expliciet op om de afspraken in de Wolfsputten te respecteren.

    Meer info

    Natuurbeleving
    Geniet van de Wolfsputten maar respecteer de afspraken
    Geniet van de Wolfsputten maar respecteer de afspraken
  • 21/04

    Stierkikker gehoord? Meld het!

    Natuurbeheer

    21/04

    Stierkikker gehoord? Meld het!

    Stierkikker gehoord? Meld het!

    Het LIFE-project 3n-stierkikker combineert verschillende bestrijdingstechnieken om de verspreiding van Amerikaanse stierkikker in Vlaanderen te stoppen. Om die bestrijding goed te kunnen uitvoeren, is het van groot belang dat we de verspreiding van de soort door en door kennen. Het LIFE-project gaat onder meer met eDNA aan de slag.

    Wij hebben jouw hulp nodig om de volledige populatie in kaart te brengen! Hoe? bezorg ons jouw waarneming via waarnemingen.be en help ons zo om onbekende populaties in beeld te brengen.

    Even een overzicht van wat we al hebben: De kaart hieronder toont de ons bekende populaties (bron: gbif.org, 2015-heden). Deze zijn beperkt tot de provincies Antwerpen en Vlaams-Brabant. Voor de andere provincies zijn er relatief recente waarnemingen, die echter niet bevestigd zijn. Wij zijn dus op zoek naar waarnemingen die niet op onderstaande kaart staan.

    Hoe kan je de Amerikaanse stierkikker herkennen?

    De Amerikaanse stierkikker is vooral aan het geluid goed te herkennen. De mannelijke stierkikker loeit als een rund, zijn naam is dus niet gestolen. Let wel op: ook ‘groene kikkers’ zoals de bastaardkikker en de meerkikker kunnen veel lawaai maken. Zij worden daarom al eens met stierkikkers verward;

    • Het is een forse (22 cm, in Vlaanderen tot 560 g) bruingroene kikker;
    • Met een groot trommelvlies (zo groot als oog bij vrouwtjes, dubbel zo groot bij mannetjes);
    • Mannetjes hebben een keelkwaakblaas (inheemse kikkers hebben twee wangkwaakblazen);
    • olijfgroene tot bruine bovendelen, zonder lengtestreep midden op rug;


    Makkelijk visueel te onderscheiden kenmerken tussen stierkikker links en groene kikker rechts. Een stierkikker beschikt over een uitzonderlijk groot trommelvlies (“A”) en mist zowel een rugstreep (“B”) als dorsolaterale lijsten (“C”). (INBO)

    Het LIFE-project 3n-stierkikker is een samenwerking van Hogeschool PXL, het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek, Natuur & Bos van de Vlaamse overheid, en Natuurpunt vzw. 3n-Stierkikker ontvangt financiële steun van het LIFE-programma van de Europese Unie (LIFE18 NAT/BE/001016) en van Provincie Antwerpen.

    Natuurbeheer
    Stierkikker gehoord? Meld het!
    Stierkikker gehoord? Meld het!
  • 03/04

    Boswachters lanceren oproep om honden aan de leiband te houden: “Een loslopende hond brengt zichzelf, anderen en de natuur in gevaar”

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    03/04

    Boswachters lanceren oproep om honden aan de leiband te houden: “Een loslopende hond brengt zichzelf, anderen en de natuur in gevaar”

    Boswachters lanceren oproep om honden aan de leiband te houden: “Een loslopende hond brengt zichzelf, anderen en de natuur in gevaar”

    Een probleem voor de natuur

    Vooral in de lente is de natuur heel kwetsbaar omdat ze dan één grote kraamkliniek is. De eerste jonge kieviten komen uit hun ei en jonge hazen lopen weer rond. Eenden zitten op het nest of hebben nu net jongen gekregen. Een groot deel van de reegeiten is ‘hoogzwanger’ en is niet zo snel als anders. Een ander deel heeft al reekalfjes op de wereld gezet. Deze kalfjes liggen in de eerste levensdagen heel stil in het gras of tussen de bladeren en struiken in het bos. Loslopende honden kunnen deze dieren verstoren bijvoorbeeld door hun geur, hen wegjagen of zelfs doden.

    Een probleem voor andere bezoekers

    Iedereen wil van de natuur genieten, met of zonder hond. Hondeneigenaars gaan er vaak van uit dat hun hond heel lief en trouw is, en geen gevaar of bedreiging vormt. Wellicht is dit in vele gevallen ook zo, maar een dier is nooit volledig voorspelbaar. Het kan opschrikken en opeens anders reageren. Voor andere bezoekers en zeker voor kinderen is een vreemde hond, en al zeker een loslopende, vaak best beangstigend. Draag dus mee zorg voor het welzijn van de andere bezoekers door de leiband te gebruiken.

    Een probleem voor je hond zelf

    Een loslopende hond kan zelf ook in gevaar komen. Andere honden of dieren zoals everzwijnen, of opgeschrikte paarden zijn maar enkele obstakels of gevaren waar een loslopende hond mee geconfronteerd kan worden. Ook autowegen die langs de rand van het bos liggen kunnen een gevaar vormen. Bovendien zijn loslopende honden die lustig de natuur intrekken vaker vatbaar voor ziektes of andere beestjes, zoals bijvoorbeeld teken.

    Hondenlosloopzones

    Wil je toch je hond vrij uitlaten? Natuur en Bos legde al heel wat hondenzones aan. Ook verschillende steden en gemeenten beschikken over hondenlosloopzones. Op deze plaatsen kunnen honden, onder het waakzame oog van hun baasjes, veilig vrij rondlopen en ravotten. Een overzicht van de hondenzones van Natuur en Bos vind je op www.natuurenbos.be/hondenaandeleiband.

    De boswachters van Natuur en Bos die dagelijks op pad gaan in onze natuurgebieden vragen uitdrukkelijk de richtlijnen te respecteren en doen gezamenlijk deze oproep aan alle hondenbezitters: “Tijdens onze dagelijkse rondes merken we dat vele bezoekers de bestaande regels niet respecteren en hun hond laten loslopen. We willen met aandrang vragen om dat niet te doen en hiervoor de voorziene hondenlosloopzones te gebruiken. Normaal gesproken blijven deze allemaal open, al kan het uitzonderlijk gebeuren dat er eentje wordt afgesloten omwille van een grote drukte. Het zijn uitzonderlijke omstandigheden voor iedereen en dat vraagt van iedereen inspanningen, zowel van tweevoeters als van viervoeters. Wie zich niet aan de regels houdt, zal worden geverbaliseerd. Een boete hiervoor kan oplopen van 70 euro bij een eerste inbreuk tot 350 euro bij een herhaalde inbreuk. Help onze natuur en ook je eigen hond door je aan de regels te houden en bespaar tegelijk jezelf als baasje die nutteloze kost.”

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Boswachters lanceren oproep om honden aan de leiband te houden: “Een loslopende hond brengt zichzelf, anderen en de natuur in gevaar”
    Boswachters lanceren oproep om honden aan de leiband te houden: “Een loslopende hond brengt zichzelf, anderen en de natuur in gevaar”
  • 18/03

    Natuur in de Vallei van de Calie vergroot

    Natuurbeheer

    18/03

    Natuur in de Vallei van de Calie vergroot

    Natuur in de Vallei van de Calie vergroot

    Samenwerken voor extra natuur in Vallei van de Calie

    Jan De Haes, gedeputeerde voor Milieu, Natuur en Waterbeleid licht toe: ‘Deze samenwerking past perfect binnen de provinciale strategie om samen met partners groenblauwe verbindingen te realiseren en ruimte voor water te combineren met ruimte voor natuur. De vallei van de Calie is één van de speerpunten in het streven van de provincie om haar beekvalleien natuurlijker en klimaatrobuust te maken.’

    De eigendom ligt in overstromingsgevoelig gebied in de vallei van de Grote en de Kleine Calie. Natuur en Bos betaalt de aankoop van de grond en wordt ook eigenaar en beheerder. De provincie Antwerpen zorgt voor de sanering en de inrichting van de gronden, de afbraakwerken van de bebouwing en de nodige natuurinrichtingswerken.

    Europese topnatuur

    De natuur in de Vallei van de Calie is Europees beschermd. Door de inrichting en het beheer wil Natuur en Bos en de provincie Antwerpen deze natuurwaarden zo goed mogelijk beschermen en zelfs verbeteren. Bedoeling is om de Calie te laten aansluiten op een netwerk van beektrajecten waar een gezonde populatie van rivierdonderpad en kleine modderkruiper vrij kan bewegen. Hiertoe is ook een verbetering van de waterkwaliteit noodzakelijk. De Calievallei is vooral bekend om zijn uitgestrekte elzenbroekbossen en water- en oevervegetaties. Het belang van water voor het gebied kan niet overschat worden.

    Bebouwing maakt plaats voor natuur

    Het aangekocht gebied zal deel uitmaken van een min of meer aaneengesloten gebied van 640 hectare. Voor dit gebied wordt een beheerplan opgemaakt. ‘Het plan is om de bebouwing af te breken, de vijvers natuurvriendelijk in te richten en een klein orchideeënhooiland te herstellen. Na de inrichting stellen we het gebied open voor wandelaars met een wandelpad dat de deelgebieden Balderij en Rielenbroek met elkaar verbindt ‘ zegt Hildegarde Quintens, regiobeheerder bij Natuur en Bos.

    Natuurbeheer
    Natuur in de Vallei van de Calie vergroot
    Natuur in de Vallei van de Calie vergroot
  • 16/03

    Corona: minister Demir komt met richtlijnen voor bos- en natuurgebieden

    Natuurbeleving

    16/03

    Corona: minister Demir komt met richtlijnen voor bos- en natuurgebieden

    Corona: minister Demir komt met richtlijnen voor bos- en natuurgebieden

    “Het is mooi om te zien dat de Vlaming massaal naar buiten trekt en ik moedig dat ook aan. Maar corona hebben we niet in de hand. Het aantal slachtoffers wel. Zorgen voor elkaar is afstand bewaren”, aldus minister Demir.

    Minister Demir stelt de volgende richtlijnen op scherp over hoe mensen op een verantwoorde manier naar onze bossen kunnen trekken zonder de effectiviteit van de broodnodige coronamaatregelen teniet te doen.

    • Ga wandelen in gezinsverband of alleen, vermijd wandelingen met grootouders of mensen uit de risicogroepen.
    • Als het te druk is in het bos of natuurgebied, zodat u de afstandsregels (minimaal 2 meter afstand van mensen die niet tot uw gezin behoren) niet strikt kan naleven, doet u er beter aan terug naar huis te keren en op een ander moment de natuur in te trekken.
    • Het is niet toegelaten kinderen te laten spelen op de eventueel aanwezige speeltuigen.
    • Blijf op de paden, het broedseizoen breekt aan en onze dieren hebben hun rust nodig.
    • Gelieve zich niet te begeven in bossen en natuurgebieden die publiek niet toegankelijk zijn.

    De minister heeft de opdracht gegeven aan de boswachters en natuurinspecteurs om de komende periode waarin de bijzondere coronamaatregelen gelden strikt te handhaven en mensen aan te spreken die de richtlijnen niet opvolgen.

    “Enkel als we allemaal samen de maatregelen strikt naleven, zullen we dit virus overwinnen. Vermijd daarom contact, mijd plaatsen waar veel volk samen is. Dat geldt ook in de natuur.”

    Natuurbeleving
    Corona: minister Demir komt met richtlijnen voor bos- en natuurgebieden
    Corona: minister Demir komt met richtlijnen voor bos- en natuurgebieden
  • 09/03

    Aanleg mountainbikepad doorheen Simliduinen in Nieuwpoort gaat van start

    Natuurbeleving

    09/03

    Aanleg mountainbikepad doorheen Simliduinen in Nieuwpoort gaat van start

    Aanleg mountainbikepad doorheen Simliduinen in Nieuwpoort gaat van start

    Het beheerplan voor de Simliduinen werd op 23 april 2019 goedgekeurd door de Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw. Dit plan is een uitgebreid document waarin het duurzaam beheer en de recreatieve inrichting van het natuurgebied voor de komende 24 jaar bepaald wordt.  Met de aanleg van het MTB-pad wordt gestart met de recreatieve uitbouw van het gebied.

    Veiligheid verhoogt

    Door de wildrecreatie van de talrijke mountainbikers in de Simliduinen zijn er vaak gevaarlijke situaties met wandelaars op de smalle paadjes. Hierdoor is een scheiding van wandelaars en mountainbikers nodig. Met de aanleg van dit mountainbikepad kunnen beide groepen recreanten in alle rust en zonder gevaar het duinengebied bezoeken of met de fiets doorkruisen.

    Schepen van Sport Bert Gunst reageert opgetogen: “Uit dit plan blijkt dat natuur en sport perfect combineerbaar zijn. Dankzij een uniforme mountainbikeroute in de Simliduinen kunnen mountainbikers nu nog meer genieten van de prachtige omgeving en dit met respect voor de natuur.”

    Topnatuur en recreatie hand in hand in de Simliduinen

    “Momenteel worden ook de plannen voorbereid voor de verdere inrichting van dit duinengebied. Zo komen er ook wandelpaden, een uitkijkpunt en een speelzone.  Om de waardevolle duingraslanden alle kansen te geven, zullen op termijn ook schapen en andere grazers worden ingeschakeld. Daarvoor worden later ook rasters geplaatst” laat boswachter Guy Vileyn weten. 

    De Simliduinen maken deel uit van het NATURA 2000-netwerk van Europees beschermde topnatuur. Om deze natuur een handje te helpen zullen tijdens de werken ook bijkomende struiken en  bomen worden verwijderd en zal er gegraven worden om ruimte te bieden voor vochtige duinpannes, poelen en drogere duingraslanden.

    Natuurbeleving
    Aanleg mountainbikepad doorheen Simliduinen in Nieuwpoort gaat van start
    Aanleg mountainbikepad doorheen Simliduinen in Nieuwpoort gaat van start
  • 09/03

    Minister Demir opent eerste wachtkamer in de natuur vlakbij het AZ Sint-Lucas Brugge

    Natuurbeleving

    09/03

    Minister Demir opent eerste wachtkamer in de natuur vlakbij het AZ Sint-Lucas Brugge

    Minister Demir opent eerste wachtkamer in de natuur vlakbij het AZ Sint-Lucas Brugge

    Met de passende slogan ‘zorg is onze natuur’ slaan het AZ Sint-Lucas in Brugge en Natuur en Bos de handen in elkaar met een uniek project: de wachtkamer in de natuur. Meerdere onderzoeken tonen de gunstige invloed aan die bossen en bomen hebben op het welzijn en de gezondheid zowel fysiek, als mentaal. Bomen vangen fijn stof en zuiveren de lucht. Regelmatig bosbezoek versterkt het immuunsysteem en verlaagt het risico op astma en andere aandoeningen van de luchtwegen.  Ook op mentaal vlak zijn bossen bijzonder weldadig. Wandelingen of activiteiten in het bos zijn gunstig bij aandoeningen als ADHD, depressie en symptomen van burn-out.

    Het AZ Sint-Lucas ligt letterlijk aan de rand van de stad en grenst aan de Steenbrugse Bosjes.Enkele enthousiaste personeelsleden van het ziekenhuis zagen het bos als een zegen voor de instelling. Naar aanleiding van het HR-project “#in balans” werd in 2017 een welzijnswandeling georganiseerd voor de langdurig zieke medewerkers. Dit bleek zeker een meerwaarde waardoor verder nagedacht werd hoe de omliggende natuur ook voor de actieve medewerker kon ingezet worden. In eerste instantie werd door de aanleg van een brug over de polderwaterloop Sint-Trudoledeke het bos bereikbaar. De toegang naar het bos ligt daardoor op amper 200 meter van de hoofdingang.

    Er zijn drie bewegwijzerde wandellussen met tijdsindicatie gemaakt: van een korte wandeling van 20 minuten tot een langere wandeling van 1 uur, met altijd mogelijkheden om deze in te korten. De korte wandeling is toegankelijk voor rolstoelen bij gunstige weersomstandigheden en op regelmatige afstand staan banken om even uit te rusten. Er werden ook gebeeldhouwde banken opgesteld in een cirkel en stiltehoekjes, als een echte ‘wachtkamer in de natuur’. Patiënten of bezoekers kunnen er even vertoeven, ziekenhuismedewerkers kunnen er hun middagpauze houden of samen met hun leidinggevende een gesprek in openlucht voeren. Het bos kan ook ingezet worden bij therapeutische behandeling voor allerhande doelgroepen.

    “Een korte wandeling zorgt, zowel voor patiënten als onze medewerkers, voor een leuke onderbreking tijdens een drukke dag of tijdens de middagpauze. De rust en de kalmte van het bosje worden als het ware door iedereen geabsorbeerd die er even in vertoeft. Daarna kan men terug opgeladen weer aan de slag”, aldus Niko Dierickx, algemeen Directeur  AZ Sint-Lucas Brugge.

    In de onthaalruimte van het ziekenhuis is er een natuurhoekje ingericht. Daardoor wordt het bos een beetje binnengebracht in het ziekenhuis om zo de patiënten en bezoekers zin te geven om het bos in te trekken voor een weldadige wandeling tijdens langere onverwachte wachttijden, om een verkwikkende adempauze in te lassen, om hun gedachten te verzetten of gewoon om even tot rust te komen of om de kinderen nog snel te laten ravotten vlak voor een ziekenhuisbezoek.

    Vlaams minister van Omgeving, Zuhal Demir: “Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale informatie zorgen voor stress, oververmoeidheid, burn-out en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt, naast de standaardbehandelingen die zorginstellingen, aanbieden, bijkomend een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur. Dergelijke stukjes natuur vlak bij het ziekenhuis zijn heel belangrijk om patiënten en andere betrokkenen voor of na hun consultatie op adem te laten komen.”

    Meer informatie:

    Natuurbeleving
    Minister Demir opent eerste wachtkamer in de natuur vlakbij het AZ Sint-Lucas Brugge
    Minister Demir opent eerste wachtkamer in de natuur vlakbij het AZ Sint-Lucas Brugge
  • 27/02

    Trouwe klanten voor kwaliteitsvolle stammen op tweede Vlaams Houtpark

    Hout

    27/02

    Trouwe klanten voor kwaliteitsvolle stammen op tweede Vlaams Houtpark

    Trouwe klanten voor kwaliteitsvolle stammen op tweede Vlaams Houtpark

    Houtpark?

    Sinds vorig jaar organiseert Natuur en Bos het Vlaams Houtpark. Hiermee wil het lokale houtverwerkers de mogelijkheid geven om kwaliteitsvolle stammen per stuk aan te kopen. In tegenstelling tot een traditionele verkoop op stam, liggen de stammen verzameld op een houtpark. De kopers hoeven de stammen dan niet meer zelf uit het bos te halen, maar moeten ze na aankoop enkel nog transporteren. Alle stammen zijn verkregen door windworp of ecologisch verantwoord bosbeheer. In dat kader worden bomen gekapt om het bos biodivers, toegankelijk en veilig te houden.

    Een houtpark komt tegemoet aan een groot probleem bij klassieke houtverkopen op stam: dat de beste en mooiste stammen vaak samen zitten in één lot met minder mooie stammen. Het gevolg is dat kwaliteitshout op die manier vaak onvoldoende gewaardeerd wordt qua prijs en toepassing. De loten zijn vaak ook te groot om lokale houtverwerkers aan te spreken, met lokale houttekorten tot gevolg. Met dit initiatief betrachten we meer lokale houtverwerking. Korte keten, dus. We volgen hiermee trouwens het voorbeeld van verschillende buurlanden.

    Hout als grondstof

    Hout is een belangrijke, duurzame en hoogwaardige grondstof, die we allemaal gebruiken. Hout afkomstig uit duurzaam beheerde bossen kan perfect een blijvende ecologische meerwaarde bieden. Denk aan toepassingen als bouwstructuur, meubels, vloeren, trappen… De opgeslagen CO2 blijft op die manier nog vele jaren in het hout bewaard. Om een voorbeeld te geven: er werden van bepaalde verkochte stammen op het houtpark vorig jaar prachtige massieve houten tafelbladen gemaakt. Het traject dat dit hout aflegde bedroeg van standplaats van de boom tot houtpark tot nadien houtverwerkingsbedrijf slechts 200 kilometer. Dat maakt dat het op het houtpark verkochte hout echt een ecologische meerwaarde heeft.

    Mooie prijzen, mooie verhalen

    Ook dit jaar was de verkoop een succes, zowel qua opbrengst als qua bestemming van het hout. 26 bedrijven dienden een bod in waarvan er 22 effectief één of meer loten kochten. Onder hen 8 bedrijven die ook vorig jaar een stam kochten.  De stammen vonden hun weg naar lokale rondhouthandelaars, zagerijen, parketfabrikanten, makers van houten gevelbekleding en fineerbedrijven. Voor het eerst ook twee echte nichespelers onder de kopers: een Nederlandse bouwer/restaurateur van (wind)molens en een beeldhouwer van houtsculpturen.

    Elke houtsoort z’n prijs

    De gemiddelde prijs bedroeg 280 euro/m³. Dat is 21% hoger dan in 2019. De inlandse eik was zonder discussie de duurste houtsoort met 865 euro/m³ als hoogste prijs. Andere houtsoorten die het vermelden waard zijn, zijn de Amerikaanse eik en beuk. 50m³ van de betere Amerikaanse eik werd verkocht aan een Nederlands bedrijf dat de houtsoort verduurzaamt tot houten gevelbekleding. Enkele beukenstammen werden aan mooie prijzen (190 euro/m³ en 270 euro/m³) verkocht aan een Duits fineerbedrijf dat er mogelijk designkeukens mee zal maken.  

    In de Vlaamse bossen worden bomen gekapt om de biodiversiteit, veiligheid en belevingskwaliteit van het bos te behouden of te verbeteren. Dat kwaliteitshout aan goede prijzen verkocht kan worden, is een mooie bonus. De totale opbrengst bedroeg 152.862,60 euro en wordt geïnvesteerd in projecten die de beleving en kwaliteit van de natuur vergroten.

    Hout
    Trouwe klanten voor kwaliteitsvolle stammen op tweede Vlaams Houtpark
    Trouwe klanten voor kwaliteitsvolle stammen op tweede Vlaams Houtpark
  • 17/02

    2750 bomen voor Machelen

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    17/02

    2750 bomen voor Machelen

    2750 bomen voor Machelen

    De Machelse lagere scholen zijn alvast enthousiast. Op dinsdag 18 februari zullen de kinderen uit de klassen van het 4e, 5e en 6e leerjaar van elk van de 4 lagere scholen een stuk van die bosbuffer aanplanten in de Boskantweg. 2750 inheemse loofbomen worden die namiddag aangeplant, onder toeziend oog van de boswachter, BOS+ en de groendienst van Machelen. Zij zullen de kinderen goed ondersteunen en begeleiden. 

    Ook voor de volgende jaren maakt Natuur en Bos percelen klaar voor bebossing. Het  streefdoel is om die verschillende kleinere bosjes te verbinden met het oude Floordambos. Zo kan het één robuust bosgebied worden dat groot genoeg is om echt als bos te functioneren met zijn eigen flora en fauna, met wandelpaden en speelzones. De gemeente Machelen en Natuur en Bos zijn nog op zoek naar bijkomende gronden om te bebossen. 

    De Vlaamse Overheid streeft er naar om in deze regeerperiode 4.000 ha nieuw bos aan te planten en specifiek in Vlaams-Brabant gaat het om 1 miljoen extra bomen. Iedereen wordt uitgenodigd om daaraan mee te helpen, ook individuele burgers, verenigingen en bedrijven.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    2750 bomen voor Machelen
    2750 bomen voor Machelen
  • 14/02

    SAMENWERKING VOOR DE GRENZELOZE DUINEN VAN VLAANDEREN

    Natuurbeheer

    14/02

    SAMENWERKING VOOR DE GRENZELOZE DUINEN VAN VLAANDEREN

    SAMENWERKING VOOR DE GRENZELOZE DUINEN VAN VLAANDEREN

    De kustduinen tussen de Franse havenstad Dunkerque en de Belgische badplaats Westende hebben een totale oppervlakte van 3.280 hectare, waarvan 2.200 hectare op Belgisch en 1.080 hectare op Frans grondgebied. Zij vertonen een bijzonder grote landschappelijke en biologische verscheidenheid en zijn dan ook aan beide zijden van de landsgrens opgenomen in het Europees Natura 2000-netwerk. Hieronder valt de meest bijzondere Europese topnatuur. De biodiversiteit van die grensoverschrijdende duinengordel wordt echter sterk bedreigd. Enerzijds door ruimtelijke versnippering als gevolg van bebouwing en wegen, anderzijds door overwoekering van het open duinlandschap door struikgewas. Om die negatieve evoluties te keren voerden de voornaamste openbare eigenaars en beheerders van de “duinen van de Vlaamse Westkust – Dunes de Flandre” tussen september 2013 en februari 2020 het Europese LIFE+-project “FLANDRE” uit.

    In het kader van dit project werden verschillende inspanningen geleverd en afgerond:

    Aan Franse zijde:

    • Er werd ruim 24 hectare duinen aangekocht;
    • Er werd 58 hectare struikgewas verwijderd en begrazing door schapen, geiten en pony’s werd ingevoerd over een oppervlakte van 30 hectare met als doel de habitats vochtige duinpan en grijs duin te herstellen;
    • Er werden 11 poelen gegraven als voortplantingsbiotoop van de Europees beschermde amfibiesoorten kamsalamander en rugstreeppad.

    Aan Vlaamse zijde:

    • Er werd ruim 63 hectare duinen aangekocht;
    • Er werden struikgewas en populier verwijderd en te humusrijke bodemlagen afgegraven over een totale oppervlakte van 30 ha om de natuurlijke  habitats vochtige duinpan en grijs duin te herstellen;
    • Er werd een natuurbeheerplan voor 295 hectare duinen in eigendom van of beheerd door Natuur en Bos opgemaakt. Hierdoor is deze oppervlakte nu ook erkend als natuurreservaat.

    Gezamenlijk:

    • Er werd een internationale workshop georganiseerd omtrent het beheer van kustduinen en zandstranden waaraan 143 experten uit 13 Europese landen deelnamen;
    • Er werden een reizende tentoonstelling, een informatiefolder en talrijke geleide wandelingen gecreëerd om de plaatselijke bevolking en toeristen te sensibiliseren rond de waarde en kwetsbaarheid van de duinen;
    • Er werd een masterplan voor de gehele grensoverschrijdende duinengordel uitgewerkt. Deze bevat wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen inzake de inrichting en het beheer van dat gebied voor de komende 15 jaar
    • Er werd werk gemaakt van een memorandum dat na de beëindiging van het project de duurzame voortzetting van de samenwerking van de drie partners moet garanderen.

    Dit memorandum werd vandaag, 14 februari 2020, ondertekend. Het gebeurde symbolisch op de Frans-Belgische grens nabij Adinkerke. Het partnerschap kan in de toekomst nog uitgebreid worden met meer stakeholders die op heden reeds vertegenwoordigd zijn in het adviserend comité van het LIFE+-Natuurproject “FLANDRE”.

    Vlaams minister bevoegd voor Omgeving en Toerisme Zuhal Demir: “De duinen tussen Westende en de Franse grens scoren, omwille van de habitattypes, landschappen en geschiedenis qua natuurkwaliteit en erfgoedwaarde bijzonder hoog op internationaal niveau. Ze vormen daarnaast een cruciale troef voor het toerisme aan onze Noordzeekust. Ik zie de ondertekening van dit memorandum als een cruciale stap in de blijvende samenwerking voor het behoud en de verbetering van de natuur en natuurbeleving in één grensoverschrijdend Europees beschermd gebied.

    Natuurbeheer
    SAMENWERKING VOOR DE GRENZELOZE DUINEN VAN VLAANDEREN
    SAMENWERKING VOOR DE GRENZELOZE DUINEN VAN VLAANDEREN
  • 13/02

    Heraanleg lindendreef en bouw kijkhut verhogen beleving in Herkenrode

    Natuurbeleving

    13/02

    Heraanleg lindendreef en bouw kijkhut verhogen beleving in Herkenrode

    Heraanleg lindendreef en bouw kijkhut verhogen beleving in Herkenrode

    Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid werkt sinds de aankoop van het domein in 1998 samen met Stad Hasselt en Herita vzw gestaag aan het herstel van de voormalige abdij van Herkenrode en de opwaardering van haar groene omgeving. Met de restauratie van de gebouwen achter de rug vormde de heraanleg van de wegen die leiden naar het poortgebouw de laatste stap in het proces. Vandaag kan de historische toegangsweg opnieuw bezoekers leiden naar het hart van het domein, want de weg doorheen de dubbele lindendreef kreeg een nieuwe afwerking in platte kasseien, geheel in de stijl van het binnenplein. Tijdens de decennialange werf lag de wegzate (het geheel van de weg) er nu eens stoffig, dan weer modderig bij. Door het vele werkverkeer was de zate ook erg breed geworden en bedreigde ze de wortels van de linden en de waardevolle begroeiing in de berm. Met de netjes afgeboorde heraanleg werd de breedte teruggebracht tot een comfortabele vier meter. Deze eerste fase in de vernieuwing van de wegeninfrastructuur op Herkenrode is nu voltooid. In volgende fasen worden de weg naar het klooster en de verbindingswegen aangepakt. Deze kroon op het werk van ruim twintig jaar investeren in historisch erfgoed kwam tot stand in samenwerking met de stad Hasselt, die de fasen twee en drie volledig voor haar rekening zal nemen.

    De Demervallei op Herkenrode bestaat uit natte beemden die heel wat water- en moerasvogels lokken. Die avifauna schuwt echter de mens en laat zich slechts op afstand bewonderen. Daarom investeerde Natuur en Bos in de bouw van een kijkhut langs de Zolderse Kiezel. Deze locatie is gemakkelijk bereikbaar, heeft een kleine parking en biedt een weids zicht in de lengte van de vallei. Een lange aanloopbrug verbindt de vooruitgeschoven hut met het wandelpad. De in robuust eikenhout uitgevoerde schuilplaats beschermt niet enkel tegen de elementen, maar voorkomt vooral verstoring van de pleisterende vogels. Een zitbank en een kijkgat op kinderhoogte vergroten de aantrekkelijkheid voor minder mobiele en jonge bezoekers. Hoge bomen naast de hut werden gekapt omdat ze niet gezond meer waren. De jonge bomen en de struikopslag daarentegen werden behouden als natuurlijk gordijn voor de vallei. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir is verheugd: “Vlaanderen speelt hiermee voluit natuur uit als troef en zorgt ervoor dat wandelaars en vogelspotters kunnen genieten van het landschap en de vogels zonder natuur te verstoren. Met dank aan de vele partners verhogen we zo de natuurbeleving in deze prachtige provinciehoofdplaats.”

    Natuurbeleving
    Heraanleg lindendreef en bouw kijkhut verhogen beleving in Herkenrode
    Heraanleg lindendreef en bouw kijkhut verhogen beleving in Herkenrode
  • 12/02

    Rolstoelpad verhoogt natuurbeleving in Herkenrodebossen

    Natuurbeleving

    12/02

    Rolstoelpad verhoogt natuurbeleving in Herkenrodebossen

    Rolstoelpad verhoogt natuurbeleving in Herkenrodebossen

    Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid verwierf sinds 2001 ruim 160 hectare gronden in de open ruimte tussen de deelgemeenten Kermt en Stevoort, Herkenrodebossen genoemd. Die vormen een groene long voor de stad Hasselt en herbergen een keur aan interessante planten en dieren. Met een reeks biotopen gaande van heide over schrale graslanden tot statige oude bossen ligt hier een erg aantrekkelijk landschap. Dit stadsbos verwelkomt uiteraard ook talrijke recreanten uit het verstedelijkte midden-Limburg die op zoek zijn naar rust en ontspanning. Bij de opening van het wandelnetwerk in 2017 werden reeds een aantal faciliteiten voorzien die instaan voor een aangenamere natuurbeleving van de bezoeker, zoals speelzones en picknickplekken. In samenwerking met de stad Hasselt en het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren heeft Natuur en Bos nu een halfverhard pad aangelegd. Deze lus is twee kilometer lang en vertrekt aan het sportcomplex Ten Hove in Kermt. Dit verbeterde pad biedt rolstoelgebruikers en (groot)ouders met kinderwagens de kans om op een eenvoudige wijze een fijne wandeling te maken in een aangenaam, groen kader. “Ook personen met een handicap moeten we het zo gemakkelijk mogelijk maken om te genieten van onze prachtige natuur.”, aldus Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. “Het spreekt voor zich dat we waar mogelijk nog van deze initiatieven nemen. Ik bedank iedereen die dit mee mogelijk maakte, waaronder Natuur en Bos, het stadsbestuur en het Regionale Landschap.”

    Het pad werd grotendeels aangelegd bovenop een bestaande wandelweg. Om een nieuwe lus van beperkte omvang te creëren, werd een verbindingsstuk ingericht langs een recent omgevormd populierenbos. De toplaag van de halfverharding bestaat uit gebroken kalksteen, een waterdoorlatend natuurproduct. Ze werd tonrond afgewalst om afwatering te verzekeren, want het gebied staat bekend om zijn drassige ondergrond. Een breedte van 2,20 m verzekert dat bezoekers elkaar vlot kunnen passeren, zonder dat het gevoel ontstaat over een verkeersweg te wandelen. De stad Hasselt trad in dit dossier niet enkel op als vergunning verlenende overheid, maar liet de aannemer haar wegen opwerken volgens hetzelfde stramien om een coherent resultaat te bekomen tot aan de parkeergelegenheid aan het sportcentrum. Het Regionaal Landschap stond in voor de vergunningsaanvraag en paste het infobord aan met bijgewerkte informatie. Natuur & Bos fungeerde als aanbestedend bestuur en begeleidde de werf. Het resultaat betekent een nieuwe stap naar een toonaangevende plek voor natuurbeleving.

    Natuurbeleving
    Rolstoelpad verhoogt natuurbeleving in Herkenrodebossen
    Rolstoelpad verhoogt natuurbeleving in Herkenrodebossen
  • 11/02

    Nieuw filmpje Landschapspark Bulskampveld toont prachtige natuur

    Natuurbeleving

    11/02

    Nieuw filmpje Landschapspark Bulskampveld toont prachtige natuur

    Nieuw filmpje Landschapspark Bulskampveld toont prachtige natuur

    Het Landschapspark Bulskampveld is maar liefst 90 km² groot. De Europese topnatuur, de unieke landschappen en het erfgoed vormen dan ook dé bestemming bij uitstek voor en dagje ontspannen in het groen.

    Er zijn kilometers 150 kilometer fiets- en wandelpaden om op verkenning te gaan in dit enorme gebied, dat zich uitstrekt over de gemeenten Oostkamp, Beernem, Ruiselede, Wingene en Aalter. 20 picknickplaatsen midden de natuur zorgen voor rustpunten voor wandelaars en fietsers.

    “Het gebied leent zich perfect om de hele familie op stap te gaan. Zo zijn er reeds drie avontuurlijke speellussen voor kinderen ingericht in het kader van Expeditie Bulskampveld: in provinciedomein Bulskampveld, in Wingene en Kruiskerke. In de loop van 2020 komen er ook in Oostkamp en Sint-Maria Aalter nog wandellussen van 2,5 kilometer met speelnatuur bij”, zegt voorzitter van het Landschapspark Jurgen Vanlerberghe.

    Geniet alvast van het filmpje en plan je volgende natuuruitje.

    Het samenwerkingsverband Landschapspark Bulskampveld bestaat sinds 2009 uit volgende partners: West-Vlaanderen, Oost-Vlaanderen, Oostkamp, Beernem, Wingene, Ruiselede en Aalter, het Agentschap voor Natuur en Bos, de Vlaamse Landmaatschappij, het Regionaal Landschap Houtland, WESTTOER apb, Toerisme Oost-Vlaanderen, Natuurpunt, Agentschap Onroerend Erfgoed, Wandelclub Beernem, Algemeen Boerensyndicaat, Boerenbond en Landelijke Gilden.

    Meer info

    Natuurbeleving
    Nieuw filmpje Landschapspark Bulskampveld toont prachtige natuur
    Nieuw filmpje Landschapspark Bulskampveld toont prachtige natuur
  • 08/02

    Ministers Demir en Crevits maken handen mee vuil: 4.000 extra bomen en struiken in Zedelgem

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    08/02

    Ministers Demir en Crevits maken handen mee vuil: 4.000 extra bomen en struiken in Zedelgem

    Ministers Demir en Crevits maken handen mee vuil: 4.000 extra bomen en struiken in Zedelgem

    “Dit prachtige natuurgebied was al 330 hectare groot en met deze actie kwam daar nog een kleine hectare bij. De ambitie van de Vlaamse regering om 10.000 hectare extra bos te realiseren tegen 2030 is groot, maar daar maken we graag onze handen voor vuil. Volgend weekend verklaren wellicht talloze koppeltjes de liefde aan elkaar met bloemen, wij verklaren alvast onze liefde voor West-Vlaanderen met bomen.”, lacht Vlaams minister Demir, die vanuit Limburg naar Zedelgem afzakte.

    In het nieuwe bos werden voornamelijk wintereik, winterlinde, zoete kers en schietwilg geplant. Daarnaast zullen eenstijlige meidoorn, hulst, lijsterbes, sleedoorn, sporkenhout en gaspeldoorn aan de bosrand zorgen voor voedsel en nestgelegenheid voor allerlei diersoorten. Er werd zo veel mogelijk gebruik gemaakt van zogenaamd autochtoon plantsoen, dat zijn bomen en struiken die afstammen van bomen van hier, waardoor ze perfect zijn aangepast aan onze groeiomstandigheden.

    De 2 percelen van een kleine ha werden via de Vlaamse Landmaatschappij aangekocht binnen het landinrichtingsplan Moubeek-Vloethemveld fase 1. De gemeente Zedelgem stond in voor de financiering van de aanplant. Natuur en Bos financierde de aankoop van de gronden en staat in voor de realisatie van de aanplant en het verdere beheer van het bos als deel van het Vloethemveld.

    Viceminister-president en Vlaams minister van Economie, Innovatie, Werk, Sociale economie en Landbouw Hilde Crevits woont in de buurgemeente en kwam mee de handen uit de mouwen steken: “Samenwerking is hier op het terrein het codewoord. Dankzij de vele partners is men er in geslaagd een gezamenlijke toekomstvisie voor dit gebied op te stellen, dat voor een groot stuk ooit verboden militair domein was. Niets leuker dan met heel wat volk samen Zedelgem te vergroenen. Met veel plezier deed ook ik mijn laarzen aan om mee te helpen.”

    “De gemeente doet extra inspanning om bebossing te stimuleren, te faciliteren en natuurverbindingen te realiseren. Zedelgem gaat actief op zoek naar kansen om de oppervlakte bos uit te breiden en doet dit onder andere door het aankopen van gronden. Dit gebeurt over het algemeen in partnerschap met Natuur en Bos, de VLM en Natuurpunt Zedelgem. De gemeente doet samen met ANB en VLM een extra inspanning bovenop de wettelijke verplichting om minstens 4.750 m² bosaanplant te realiseren ter compensatie van ontboste oppervlakte voor de aanleg van een fietspad langs de Brugse- en Diksmuidse Heirweg. Het betreft een inspanning van 4.340 m² extra bebossing. In totaal gaat het dus om 9.090 m² wat een kleine hectare is. Op grondgebied Zedelgem is er de voorbije 5 jaar in totaal 23 ha nieuw bos bijgekomen” zegt Annick Vermeulen, de burgemeester van Zedelgem.

    “Op tal van plaatsen in Vlaanderen werd het voorbije plantseizoen extra bos gerealiseerd nabij bestaande bos- en natuurgebieden van Natuur en Bos. In totaal gaat het om een half miljoen boompjes. Ook de volgende jaren wordt in Zedelgem en Jabbeke verder ingezet op bosuitbreiding.”, laat minister Demir nog weten.

    Samenwerken aan natuur en erfgoed in het Vloethemveld – een gezamenlijke droom

    Het Vloethemveld is een uniek natuurgebied van ongeveer 330 hectare met een verborgen verleden, waarin we zowel de Europese topnatuur als het erfgoed willen bewaren. In 2019 ondertekenden Natuur en Bos,de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) een samenwerkingsovereenkomst. De overeenkomst vormt het kader voor de publiekswerking en het onthaal van het volledige Vloethemveld, de exploitatie van het Kamp Vloethemveld en Kamphuis, alsook de gidsenwerking. Ook het beheer van het erfgoed staat daarin centraal. Aan de overeenkomst is een investeringsprogramma van zo'n 5 miljoen euro gekoppeld tussen nu en 2028. Hiermee worden niet allen de bezoekers warm onthaald door te investeren in een nieuw onthaalplein, een onthaalgebouw, maar wordt ook het erfgoed behouden en wordt het Vloethemveld uitgebreid met biodiverse bossen,  graslanden en heide waar bewegwijzerde paden je volop van laten genieten.

    Meer info over het Vloethemveld vind je op www.natuurenbos.be/vloethemveld

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Ministers Demir en Crevits maken handen mee vuil: 4.000 extra bomen en struiken in Zedelgem
    Ministers Demir en Crevits maken handen mee vuil: 4.000 extra bomen en struiken in Zedelgem
  • 07/02

    Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan

    Natuurbeheer

    07/02

    Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan

    Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan

    Dit bijenonderzoek is interessant om meerdere redenen. Ten eerste vormen de Duinbossen van De Haan een van de weinige grote duinbossen die we aan onze kust hebben. Ten tweede is de bijenfauna aan de kust zeer kenmerkend, met verschillende soorten die enkel aan de kust voorkomen of in het binnenland vrijwel verdwenen zijn. Ten derde is de bijenfauna in de uitgebreide regio rond het studiegebied, dat aan de Middenkust ligt, veel minder goed onderzocht dan de Westkust (met grote natuurgebieden als De Westhoek en Ter Yde) of de Oostkust (Het Zwin).

    Voldoende argumentatie dus om de bijenfauna van dit gebied wat dieper uit te spitten. Gespreid over het gehele vliegseizoen, van eind maart tot eind augustus 2019, werden vijf inventarisatierondes uitgevoerd. Het spreiden van het terreinwerk over het jaar is belangrijk omdat veel bijen maar een korte periode in het jaar vliegen. Wilgenspecialisten bijvoorbeeld, vliegen enkel in de periode waarin de wilgen bloeien (maart-april), terwijl veel typische kustsoorten enkel in de zomer actief zijn. Tijdens het onderzoek werden maar liefst 50 bijensoorten gevangen. 39 hiervan werden nog nooit eerder in het gebied gevonden, wat het totale soortenaantal op 53 brengt. Bovenop de typische, algemene soorten werden ook een aantal zeer typische duinspecialisten gevonden, zoals het Zilveren fluitje en de Duinkegelbij. Een andere bijzondere verschijning is de Gedoornde slakkenhuisbij, een soort die in de duinen wel vaker voorkomt en enkel nestjes maakt in lege slakkenhuisjes.

    Hoewel 53 soorten zeker niet slecht is, valt toch op dat dit een stuk lager ligt dan de 92 soorten die in de Westhoek aangetroffen werden. Dit komt onder meer omdat de duingebieden aan de Westkust groter en meer aaneengesloten zijn, en het feit dat de Duinbossen, zoals de naam al zegt, voor een groot deel uit gesloten bos bestaat. De meeste bijen verkiezen echter eerder open of halfopen habitats. Een gericht beheer, met aandacht voor geleidelijke bosranden en een doordachte aanleg van open plekken in het bos, is daarom noodzakelijk om de bijendiversiteit in het gebied te behouden of vergroten.

    Natuur en Bos deed de voorbije jaren al inspanningen om de biodiversiteit in het gebied te verhogen. Zo werd bijvoorbeeld plaatselijk monotoon naaldbos naar open ecotopen (bijvoorbeeld open duin, duingrasland, een poel) omgezet. Het nieuwe natuurbeheerplan voor het gebied is momenteel in opmaak. De goedkeuring ervan wordt tegen eind dit jaar verwacht. De beheeraanbevelingen vanuit dit bijenonderzoek worden daarin meegenomen. De beheervisie streeft alvast naar het verder inzetten op maatregelen ten behoeve van  duinsoorten zoals de harkwesp, kleine parelmoervlinder, boomleeuwerik, blauwvleugelsprinkhaan en … wilde bijen.

    Het is waarschijnlijk dat bij verdere, intensieve zoekacties naar wilde bijen nog extra soorten waargenomen kunnen worden. Neem dus gerust zelf een kijkje in het gebied en vergeet niet om al je waarnemingen door te geven!

    Wie interesse heeft, kan het uitgebreid rapport van het onderzoek naar de bijen in de Duinbossen van De Haan hier lezen.

    Natuurbeheer
    Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan
    Een bijenstudie op onbekend terrein: de Duinbossen van De Haan
  • 07/02

    INDIEN STORMGEVAAR CODE ORANJE: toegang tot parken en bossen verboden

    Natuurbeleving

    07/02

    INDIEN STORMGEVAAR CODE ORANJE: toegang tot parken en bossen verboden

    INDIEN STORMGEVAAR CODE ORANJE: toegang tot parken en bossen verboden

    Als de voorspellingen kloppen dan zal het zondagnamiddag zeer zwaar stormen. Dat zou meteen de eerste grote storm zijn sinds vorige zomer. Natuur en Bos vraagt daarom aan recreanten om extra waakzaam te zijn. De bomen hebben nog weinig wind te verduren gekregen en er hangen dus nog flink wat kwetsbare takken aan de bomen. Daarnaast is het zeer nat door de vele regen van de voorbije weken, waardoor bomen minder stevig in de grond geworteld zijn. Een hevige storm zou dus flink wat schade kunnen veroorzaken. Bij code oranje en/of rood is het totaal onverantwoord om in een bos te gaan wandelen. Natuur en Bos roept daarom op om dat niet te doen.

    De verschillende waarschuwingsfases zijn te vinden op de website van het KMI, bij de waarschuwingen: www.meteo.be/nl/weer/waarschuwingen. Daar word je tijdig ingelicht over mogelijk stormweer in België. Bij code oranje en rood wordt het ook vermeld op www.natuurenbos.be/waarschuwingen, en op de pagina's van onze natuurgebieden.

    Ook na een storm kan het gevaarlijk zijn in bos, park of natuurgebied doordat her en der afgevallen takken of omgewaaide bomen kunnen liggen. We proberen die zo snel mogelijk op te ruimen, maar vragen begrip voor moeilijker toegankelijke of beschadigde paden kort na het stormen.

    Natuurbeleving
    INDIEN STORMGEVAAR CODE ORANJE: toegang tot parken en bossen verboden
    INDIEN STORMGEVAAR CODE ORANJE: toegang tot parken en bossen verboden
  • 04/02

    Nieuwe poelen verwelkomen kamsalamanders

    Natuurbeheer

    04/02

    Nieuwe poelen verwelkomen kamsalamanders

    Nieuwe poelen verwelkomen kamsalamanders

    Poelen als deel van een netwerk

    De vier nieuwe poelen die nu gegraven worden in Smetlede zullen een diameter van ongeveer 20 meter hebben en een tweetal meter diep zijn. Deze poelen versterken het bestaande poelennetwerk dat hier al ligt. In een volgende fase, in augustus/september van dit jaar, worden nog eens vijf bestaande poelen in de Vallei van de Serskampse Beek en het Paellepelbos uitgebreid. Boswachter Reinhart Cromphout: “Natuur en Bos streeft ernaar om een poel te hebben om de 300 tot 350 meter. Deze nieuwe poelen vormen stapstenen die de verspreiding van de kamsalamander en andere amfibieën moeten verbeteren.” Het poelennetwerk loopt van Smetlede (Gemeente Lede) tot Paellepelbos (Gemeente Wetteren en Natuur en Bos) en de Heide (in beheer bij Natuurpunt).

    Kamsalamander, een amfibie met Europese bescherming

    In de regio worden alle salamandersoorten die in Vlaanderen leven aangetroffen: de alpenwater-, kleine water-, vuur-, vinpoot- en kamsalamander. Kamsalamanders danken hun naam aan de getande rugkam die de mannetjes in het voorjaar ontwikkelen. Een belangrijk kenmerk is ook de oranje buik met daarop zwarte vlekken. De kamsalamander is een grote salamander die een lengte kan bereiken van wel 20 cm. Hij is de meest bedreigde en meest zeldzame van de salamanders.Deze werken dragen bij aan de realisatie van de Europese natuurdoelen. Europa heeft zich tot doel gesteld om de achteruitgang van de natuur een halt toe te roepen door de nodige ruimte te bieden aan leefgebieden met soorten die van levensbelang zijn voor de Europese biodiversiteit. De kamsalamander is één van die 107 Europees beschermde soorten die in Vlaanderen voorkomen.

    “Niet alleen de zeldzame kamsalamander heeft baat bij het graven deze extra poelen”, zegt boswachter Reinhart Cromphout, “ook tal van andere vogels, insecten, planten en andere amfibieën zullen mee kunnen profiteren van deze bijkomende poelen. Poelen zijn ideale minibiotoopjes. Ze bevorderen niet alleen de populaties kikkers en amfibieën, maar ze trekken ook specifieke oever- en waterplanten aan en lokken op die manier ook diverse insecten en (water)vogels.

    Verder bouwen aan een netwerk

    Tussen 2012-2015 werden reeds 9 amfibieëntunnels geplaatst door een samenwerking van de gemeenten Wetteren en Wichelen, Regionaal Landschap Schelde-Durme, Natuurpunt en Natuur en Bos. Na een eerste realisatie door Regionaal Landschap Schelde-Durme in 2012, plaatste Natuur en Bos samen met de gemeente Wichelen en Wetteren in 2015 nog eens acht amfibietunnels. Ook op eigendommen van particulieren, Tom Maes in het bijzonder, worden sindsdien bijkomende poelen gegraven dankzij ondersteuning van Regionaal Landschap en Bosgroep Midden Oost-Vlaanderen. Dankzij de inspanningen van verschillende partners, zoals Natuurpunt, de gemeenten Wichelen, Wetteren en Lede, het Regionaal Landschap, de Bosgroep, private eigenaars en Natuur en Bos, is de hele omgeving van de Vallei van de Serskampse beek een ware hot spot voor amfibieën. Met deze nieuwe poelen en dankzij de continue inspanningen van alle partners stellen we de toekomst van de kamsalamander en vele andere dieren veilig.

    Natuurbeheer
    Nieuwe poelen verwelkomen kamsalamanders
    Nieuwe poelen verwelkomen kamsalamanders
  • 02/02

    3,3 miljoen euro om 'boompjes op te zetten' in Vlaanderen

    Subsidies

    02/02

    3,3 miljoen euro om 'boompjes op te zetten' in Vlaanderen

    3,3 miljoen euro om 'boompjes op te zetten' in Vlaanderen

    Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir lanceert via Natuur en Bos van de Vlaamse overheid drie projectoproepen om de natuur in Vlaanderen stevig vooruit te helpen. Particulieren, ondernemers en lokale besturen kunnen tot 30 april 2020 bij Natuur en Bos hun projectidee indienen. “Met deze 3,3 miljoen euro zetten we een belangrijke eerste stap naar meer bossen en meer natuur, nabij alle Vlamingen en toegankelijk voor iedereen.”, luidt het bij de minister.

    “Enkel door allemaal de handen in elkaar slaan, kunnen we onze ambitie om Vlaanderen groener te maken ook écht waarmaken.”, zegt Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir. “Het is heel belangrijk dat er ook vanuit particulieren, ondernemingen en lokale besturen initiatieven worden genomen om nieuwe bomen aan te planten. De ambitie om 10.000 ha extra bos aan te planten tegen 2030 is groot, maar als de bedrijfswereld, verenigingen, particulieren én overheden elk hun boompje bijdragen, stijgen onze slaagkansen enorm.”.

    Het gaan om drie zogenaamde projectoproepen:

    • 2 miljoen euro wordt uitgetrokken voor natuurprojecten die hoofdzakelijk een bijdrage leveren aan het bereiken van de Europese natuurdoelstellingen. Dit bedrag wordt aangevuld door Europese cofinanciering vanuit het Programma voor Plattelandsontwikkeling (PDPOIII).
    • 300.000 euro wordt uitgetrokken voor de uitvoering van eenmalige inrichtingswerken die de sociale functie van een terrein bevorderen, bijvoorbeeld via de aanleg van wandelpaden die ook met rolstoelen toegankelijk zijn. Daarmee wordt specifiek ingezet op de toegankelijkheid van natuurdomeinen.
    • 1 miljoen euro wordt uitgetrokken voor de aankoop van gronden voor bebossing om de bosuitbreiding in Vlaanderen een extra boost te geven. Die middelen komen uit het boscompensatiefonds.

    Hoewel alle projectvoorstellen welkom zijn, zal de voorkeur gaan naar:

    • kleine wildernissen, stadsbossen, speelbossen of het versterken van lokale bosuitbreidingsinitiatieven
    • projecten in Speciale Beschermingszones (SBZ) die mee specifieke natuurdoelen per Natura 2000-gebied realiseren
    • projecten voor meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand rond Brussel
    • projecten om mee soorten te beschermen via door de minister vastgestelde soortenbeschermingsprogramma’s

    Minister Demir: “Geïnteresseerde particulieren, privaatrechtelijke personen en lokale besturen die broeden op mooie natuurprojecten in Vlaanderen moedigen we volmondig aan om een projectsubsidie aan te vragen. Op die manier kunnen we samen extra natuur en bossen realiseren in Vlaanderen.”

    Alle details en voorwaarden voor deze drie projectoproepen vind je op de website van Natuur en Bos of op de Natura 2000-website:

    Subsidies
    3,3 miljoen euro om 'boompjes op te zetten' in Vlaanderen
    3,3 miljoen euro om 'boompjes op te zetten' in Vlaanderen
  • 24/01

    Succesvolle drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Jacht

    24/01

    Succesvolle drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Succesvolle drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Dit afschot is noodzakelijk om schade aan omliggende landbouwgronden te beperken en om de veiligheid op de weg te verhogen. Maar ook in de aangrenzende tuinen en in de natuurgebieden zelf zorgen deze dieren voor heel wat schade wanneer de wildstand blijft toenemen zoals dat de voorbije jaren het geval was. Er zit immers geen natuurlijke rem op het aantal everzwijnen in een gebied als er volop voedsel voorradig is. En dat is hier het geval, veel eikels beukennootjes in de bossen en uitgestrekte maisvelden er om heen en eer zijn geen natuurlijke vijanden voor de everzwijnen zoals wolf en beer, ook de zachte winters laten een steile groei van de wildstand toe.

    Jacht
    Succesvolle drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
    Succesvolle drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
  • 24/01

    3300 nieuwe bomen en struiken voor de Wolfsputten in Dilbeek

    Natuurbeheer

    24/01

    3300 nieuwe bomen en struiken voor de Wolfsputten in Dilbeek

    3300 nieuwe bomen en struiken voor de Wolfsputten in Dilbeek

    Op een oppervlakte van 1,3 hectare wordt een bos en een struikengordel aangeplant. De soorten bomen en struiken die aangeplant worden zijn inheemse autochtone soorten zoals wintereik, beuk, haagbeuk, hazelaar, hulst, sleedoorn en meidoorn.

    Inrichtingswerken Wolfsputten naderen einde

    In 2018 startte Natuur en Bos van de Vlaamse overheid met inrichtingswerken in het natuurgebied de Wolfsputten in Dilbeek. De werken passen in het natuurbeheerplan en naderen nu hun eindpunt. De werken zorgen ervoor dat zowel de natuurwaarden als de beleving van het gebied sterk verbeteren. De blikvangers van de inrichtingswerken zijn ongetwijfeld de nieuwe hondenlosloopzones en het uitkijkplatform. Tal van nieuwe en vernieuwde paden zorgen ervoor dat de bezoeker de Wolfsputten het hele jaar door kan ontdekken en dat de kwetsbare en vaak natte delen van de Wolfsputten toch topnatuur kunnen blijven. De natuur in Wolfsputten is immers Europees beschermd. Door de inrichting en het beheer wil Natuur en Bos deze natuurwaarden zo goed mogelijk beschermen en zelfs verbeteren. 

    Uitkijken naar het voorjaar

    Dit voorjaar staan nog enkele werken op het programma zoals het afwerken van de onthaalzone, verbeteren van enkele paden en plaatsen van enkele zitbanken. 

    Welkom op de plantactie

    We nodigen u van harte uit op de plantactie die plaatsvindt op dinsdag 28 januari 2020. De kinderen planten boompjes en struiken vanaf 9u. De plantactie vindt plaatst aan de Wolfsputten langs de Kloosterstraat in Dilbeek. Neem best vooraf contact op met de boswachter om af te spreken. 

    Natuurbeheer
    3300 nieuwe bomen en struiken voor de Wolfsputten in Dilbeek
    3300 nieuwe bomen en struiken voor de Wolfsputten in Dilbeek
  • 23/01

    Drukjacht op everzwijnen in Vijvergebied Midden-Limburg

    Natuurbeheer Jacht

    23/01

    Drukjacht op everzwijnen in Vijvergebied Midden-Limburg

    Drukjacht op everzwijnen in Vijvergebied Midden-Limburg

    Jagers hebben tijdens een drukjacht op everzwijnen in het Vijvergebied Midden-Limburg in Zonhoven en Hasselt 15 dieren geschoten. Hoewel everzwijnen kunnen zorgen voor een interessante dynamiek, was de populatie het afgelopen jaar te groot geworden.

    De voorbije maanden kenden niet alleen landbouwers maar ook natuurbeheerders en particulieren in Zonhoven en Hasselt schadegevallen door everzwijnen. Ondanks inspanningen om schade aan landbouwgronden, kwetsbare graslanden en privé-tuinen te voorkomen, bleef deze in verschillende gebieden onverminderd. In samenwerking met een groep jagers organiseerde Natuur en Bos deze drukjacht in het Vijvergebied Midden-Limburg, inmiddels voor de tweede keer. De eerste keer werden 16 dieren geschoten.

    Ondanks de sabotage van meerdere hoogzitten met kettingzagen zijn er tijdens de drukjacht in het vijvergebied de Wijers 15 evers geschoten. De jacht startte hierdoor een uurtje later. Door deze georganiseerde, gerichte actie proberen jagers en professionals de everzwijnenpopulatie weer op een aanvaardbaar niveau te brengen. De dode dieren worden onderzocht op ziektes en vitaliteitskenmerken en na goedkeuring kan het vlees veilig worden verklaard. Dankzij deze drukjacht kan er ook een betere inschatting gemaakt worden van de populatiegrootte. Door hun schuwe en veelal nachtactieve levenswijze zijn wilde zwijnen een zeer moeilijke soort om te inventariseren. De komende periode wordt geïnventariseerd of de aangebrachte everzwijnenschade effectief is afgenomen.

    Natuurbeheer Jacht
    Drukjacht op everzwijnen in Vijvergebied Midden-Limburg
    Drukjacht op everzwijnen in Vijvergebied Midden-Limburg
  • 23/01

    Vlaanderen koopt Domein De Markgraaf aan de Kalmthoutse Heide

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    23/01

    Vlaanderen koopt Domein De Markgraaf aan de Kalmthoutse Heide

    Vlaanderen koopt Domein De Markgraaf aan de Kalmthoutse Heide

    Vandaag werd Natuur en Bos van de Vlaamse overheid eigenaar van het 49 hectare grote gebied De Markgraaf, dat grenst aan de Kalmthoutse Heide. Dat laat Vlaams minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme Zuhal Demir weten samen met verkoper Jan Rijsdijk. Het domein vormt een naadloos aaneengesloten geheel met het Vlaams natuurreservaat Kalmthoutse Heide en het erkend natuurreservaat Stappersven-De Nol. Het gebied is volledig gelegen binnen de speciale beschermingszone (SBZ) Kalmthoutse Heide.

    De Kalmthoutse Heide herbergt natuurwaarden waarvan de bescherming op Europese en zelfs op wereldschaal zeer belangrijk is. De internationale bescherming wijst op de grote verantwoordelijkheid die de overheid draagt om dit natuurlijke erfgoed in stand te houden en goed te beheren. Daarom koopt Vlaanderen nu een bijkomend domein van 49ha voor een bedrag van ongeveer 1,5 miljoen euro.

    "Het toekomstige beheer zal gericht zijn op het herstel van de waterhuishouding en op het herstel van waardevolle natuur. Ook zal het leefgebied hersteld worden voor de nachtzwaluw, de heikikker, de rugstreeppad, de kamsalamander en de laatvlieger”, zegt Vlaams minister Demir.

    Verkoper Jan Rijsdijk is tevreden dat hij met de verkoop het beheer van al deze gronden kan overdragen aan Natuur en Bos: “De verkoop is tot stand gekomen dankzij een goede samenwerking met Natuur en Bos. Wij hebben De Markgraaf zo goed mogelijk beheerd. De natuur is er rijkelijk aanwezig in al zijn hoedanigheid. Wij hopen dat Natuur en Bos op een zelfde wijze met de aangekochte gronden tewerk zal gaan en hopen dat met deze uitbreiding De Kalmthoutse Heide nog een interessanter natuurgebied wordt en een groene long voor onze regio.”

    De aangekochte graslanden werden de voorbije 20 jaar niet bemest, omgeploegd of bespoten. Ze vormen nog een kleinschalig cultuurlandschap met houtkanten, poelen en solitaire bomen. Aanwezige diersoorten die hiervan profiteren zijn de steenuil, de grasmus, de graspieper en de haas. De boszone van De Markgraaf wordt dan weer bewoond door o.a. de zwarte specht, de wespendief, de havik en de boommarter.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Vlaanderen koopt Domein De Markgraaf aan de Kalmthoutse Heide
    Vlaanderen koopt Domein De Markgraaf aan de Kalmthoutse Heide
  • 22/01

    Jachtexamen 2020

    Jacht

    22/01

    Jachtexamen 2020

    Jachtexamen 2020

    Het inschrijvingsgeld voor het theoretisch jachtexamen bedraagt 70 euro. Inschrijven kan enkel met het elektronisch inschrijvingsformulier via het e-loket van Natuur en Bos op www.natuurenbos.be/e-loket
    Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij Natuur en Bos (Havenlaan 88 bus 75, 1000 Brussel, tel. 02/553.81.02 of via jachtexamen@vlaanderen.be). Het ingevulde formulier moet dan uiterlijk op 11 maart 2020 met een aangetekende brief op dit adres toekomen en het inschrijvingsgeld moet tegen dan betaald zijn.

    Praktisch jachtexamen

    Het praktisch jachtexamen omvat drie vakken: (1) veilige omgang met vuurwapens en munitie, (2) schietvaardigheidsproef met het hagelgeweer, en (3) schietvaardigheidsproef met het kogelgeweer. Slagen voor vak 1 is noodzakelijk om aan de volgende twee vakken deel te nemen. Een kandidaat die niet slaagt voor de drie vakken ontvangt een deelbewijs voor de vakken waarvoor hij wel slaagde. Bij een volgend examen wordt hij dan vrijgesteld voor de vakken waarvoor hij dit geldig deelbewijs (drie jaar) kan voorleggen.
     
    Vakken 1 en 2 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vinden plaats op 3, 4, 5 en 6 augustus 2020 (eventueel 7 augustus 2020 bij uitzonderlijk veel kandidaten) in Ruisbroek (Puurs – Sint-Amands). Vak 3 van het praktisch gedeelte van het jachtexamen vindt plaats op 11 en 12 augustus 2020 in Leopoldsburg (eventueel 13 augustus 2020 bij uitzonderlijk veel kandidaten).

    Het inschrijvingsgeld voor het praktisch jachtexamen bedraagt:

    • 180 euro voor kandidaten die zich inschrijven voor het volledige examen
    • 100 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vak 1
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 2
    • 40 euro voor de kandidaten die zijn vrijgesteld voor vakken 1 en 3
       

    Ook de inschrijving voor het praktisch jachtexamen kan enkel via het E-loket van Natuur en Bos. Het elektronisch inschrijvingsformulier (inclusief betaling) moet uiterlijk op 10 juni 2020 zijn ingediend.

    Kandidaten die niet de Belgische nationaliteit hebben, kunnen inschrijven met een papieren inschrijvingsformulier dat ze kunnen verkrijgen bij Natuur en Bos op voormeld adres.

    Meer informatie op www.natuurenbos.be/jachtexamen.  

    Jacht
    Jachtexamen 2020
    Jachtexamen 2020
  • 21/01

    Stille drukjachten everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Natuurbeheer Jacht

    21/01

    Stille drukjachten everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Stille drukjachten everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Tussen 1958 en 2008 werden er Vlaams-Brabant - op een zeldzame doortrekker na - geen everzwijnen waargenomen. Vanaf 2016 werden de eerste biggen waargenomen in het Meerdaalwoud zodat we van een gevestigde populatie kunnen spreken.

    Naar alle waarschijnlijkheid zijn de dieren vanuit Wallonië naar het Meerdaalwoud, het Heverleebos en de Dijlevallei gemigreerd. Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen en de dieren spelen een belangrijke rol in de natuurlijke verjonging van soorten als eik en beuk, je vindt ze in alle grote West Europese bosgebieden.In normale omstandigheden houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters zijn geen evidentie meer, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel  (maïs, eikels) is in ons landschap geen gebrek. Daardoor nam de populatie snel toe ten zuiden van Leuven maar ook elders in Vlaanderen.

    Zo’n onevenredig grote populatie zorgt voor heel wat problemen. Landbouwers leiden schade en privétuinen worden omgewoeld tijdens nachtelijk everzwijnbezoek. Er werden meerdere verkeersongevallen met everzwijnen geregistreerd, ze houden lelijk huis in tuinen en ook in de bos- en natuurgebieden verstoort een overpopulatie het ecologisch evenwicht. Wie de dieren niet bedreigt of insluit loopt geen gevaar, maar er is al wel een melding van een loslopende hond die stevig werd aangepakt door een everzwijn.

    De aanwezigheid van everzwijnen wordt door het Instituut voor Natuur en Bos Onderzoek nauwgezet opgevolgd via wildcamera’s en er is een centraal meldpunt (e-locket www. Natuurenbos) waar burgers schade kunnen registreren. Op de website worden ook de voorwaarden voor een eventuele vergoeding van schade beschreven. Het nemen van preventiemaatregelen zoals het afrasteren van tuinen en akkers staat daarbij centraal.

    Die preventieve maatregelen kunnen de populatie evenwel niet stabiliseren of doen afnemen. De everzwijnen worden daarom ook bejaagd. Dit gebeurt planmatig. Er is nagenoeg het hele jaar rond intensieve jacht aan de rand van de natuurgebieden en in het landbouwgebied terwijl centraal in het bos een jachtvrije zone werd aangeduid. Wetenschappelijk onderzoek in Duitsland toonde aan dat deze combinatie leidt tot minder schade buiten de natuurgebieden. Everzwijnen zijn immers slim en weten snel waar ze veilig zijn. 

    Er worden 2 jachtwijzen toegepast. De individuele aanzitjacht en de stille drukjacht. De aanzitjacht gebeurt van op een 30-tal goed geplaatste hoogzitten nagenoeg het jaar rond, rond zonsopgang en zonsondergang.  Tijdens die jachtactiviteit blijven alle bospaden aangeduid op de gebruikerskaart toegankelijk. Stille drukjachten werden ten zuiden van Leuven reeds 8 keer georganiseerd sedert december 2018. 

    Deze methode wordt al vele jaren met succes toegepast in Duitsland, in de Ardennen en recent ook in Vlaanderen. Wat de methode zo bijzonder maakt, zeker in vergelijking met de klassieke drijfjachten is dat het wildbeheer op een veilige manier en met een beperkte verstoring kan worden uitgevoerd. Bij de organisatie worden ook de aangrenzende landbouwers, jagers, natuurbeheerders en de gemeentebesturen actief betrokken zodat er ook een breder draagvlak ontstaat zowel voor de aanwezigheid van dit iconische zoogdier in onze bossen als voor de noodzaak van actieve bejaging.  

    Er staat daarbij een team met speurhonden klaar om desgevallend een nazoekactie te organiseren naar een gekwetst dier. Een veearts en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek volgen de jachtactiviteit mee op en garanderen ook de conformiteit aan de regels mbt ziektepreventie.

    Om de veiligheid nog beter te waarborgen worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden afgesloten. Aan de toegangspaden wordt dat verbod geafficheerd vanaf de dag vóór de activiteit, via de vaste infoborden worden de drukjachtdata aangekondigd. 

    Sedert 2017 tot op vandaag werden in het Meerdaalwoud op die manier een 100-tal  everzwijnen geschoten.  Dit afschot was onvoldoende om de populatie te stabiliseren of te doen afnemen. 

    Daarom worden er deze winter nog 2 drukjachten georganiseerd, naar alle waarschijnlijkheid zullen er de volgende jaren telkens minstens een 6-tal drukjachten in de periode december -februari moeten worden georganiseerd. De drukjachten van januari 2020 resulteerden in een afschot van 25 everzwijnen in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei, er volgen nog een stille drukjacht aan de westzijde van het bos en in de Laanvallei later deze winter.

    Zo’n stille drukjacht vergt de inzet van veel vrijwilligers, jagers, trakkers, boswachters, bosarbeiders, samen meer dan 100 mensen. Om ook breder geïnteresseerden de kans te geven meer inzicht te krijgen in het hoe en waarom organiseert Natuur en Bos samen met de jagers al ruim 15 jaar een grofwildtelling. Deze zal doorgaan op zondagochtend 2 februari 2020. Info en inschrijven kan via anb.meerdaal@lne.vlaanderen.be.

    Natuurbeheer Jacht
    Stille drukjachten everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
    Stille drukjachten everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
  • 20/01

    Opnieuw otters in de Scheldevallei, nieuwe studie ziet kansen voor definitieve terugkeer

    Natuurbeheer

    20/01

    Opnieuw otters in de Scheldevallei, nieuwe studie ziet kansen voor definitieve terugkeer

    Opnieuw otters in de Scheldevallei, nieuwe studie ziet kansen voor definitieve terugkeer

    De otter is terug in Vlaanderen. Na een paar decennia van onduidelijkheid, worden er sinds enkele jaren met zekerheid weer otters gesignaleerd in Vlaanderen. Dankzij projecten zoals het Sigmaplan zagen we op specifieke plekken in de Scheldevallei een spectaculaire terugkomst van typische rivier natuur. Daar profiteert de otter nu mee van, maar meer inspanningen zijn nodig om de soort alle kansen te geven. Een nieuwe studie van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), de Universiteit Antwerpen en WWF, legt de vinger op de wonde: beperkte en vervuilde vispopulaties in de Schelde samen met te beperkte en te versnipperd habitat blijven de pijnpunten. Door een aantal knelpunten weg te werken kan het leefgebied van de otter aanzienlijk uitbreiden.

    Sinds de jaren ’80 was nergens nog een plaats in Vlaanderen bekend waar de otter met zekerheid voorkwam. Sinds 2014 zijn er  op regelmatige basis terug waarnemingen van otter in de Scheldevallei. Een nieuwe studie, uitgevoerd door het INBO en de Universiteit van Antwerpen voor WWF, identificeerde er 40 km² prima otterhabitat. Daarnaast is er nog een extra potentieel voor een gebied van 20km² mits de nodige inspanningen. Een populatiekern van otters bestaat uit ongeveer 10 individuen, waarvoor ongeveer 100 km² geschikt habitat nodig is.

    Wanneer de otter het goed doet, profiteert iedereen mee

    De otter is een paraplusoort. Om de otter terug te brengen moet je de water- en habitatkwaliteit verbeteren. Daar vaart het hele gebied waar de soort leeft en foerageert wel bij. Vispopulaties doen het beter, de natuur naast de waterlopen herleeft, wat ook goed is voor insecten, vogels en andere soorten. Ook de mens profiteert, met meer bescherming tegen wateroverlast, beter herbergen en zuiveren van zoetwatervoorraden en meer mogelijkheden tot ontspanning en toerisme.

    De studie werd vandaag voorgesteld aan Vlaams Minister van Justitie en Handhaving, Omgeving, Energie en Toerisme, Zuhal Demir.

    Otterland in de maak

    WWF, Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, Regionaal Landschap Rivierenland en Regionaal Landschap Schelde-Durme slaan alvast de handen in elkaar om de aanbevelingen uit de studie in de praktijk om te zetten. Lieven Nachtergale van Natuur en Bos: “Samen met vele partners zoals lokale overheden, weg- en waterloopbeheerders, natuurverenigingen, private eigenaars, bedrijven,… willen we een samenhangend valleisysteem creëren als leefgebied voor de otter: Otterland.”

    Er is al gestart met het wegwerken van een aantal knelpunten. Via de projectsubsidies natuur komt er een ottercorridor in Terhagen en één aan de Stuyvenbergbaan in Willebroek.  Er zijn ook een aantal geplande inrichtingen in de Polders van Kruibeke en er komt een soortenbeschermingsprogramma voor de otter.

    Otterland wordt een lange termijn programma. De komende maanden wordt er gewerkt op concrete acties. Daarover zullen we op het gepaste moment communiceren.

    Groot potentieel voor verbetering

    Om een succesvolle vestiging van otters te verzekeren is een gezond visbestand met voldoende én gezonde vis belangrijk. Otters voeden zich voor 80% met vis. Zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het visbestand is een aandachtspunt. Uit resultaten van deze studie blijkt dat kwik en pcb-vervuiling in visweefsel nog steeds zeer hoog is en het herstel van de otterpopulatie hindert.  Deze stoffen hebben in het verleden een grote negatieve invloed gehad op Europese otterpopulaties.

    De studie stelt vast dat de Scheldevallei potentieel leefgebied biedt voor het uitbouwen van een otterpopulatie. Er zijn hiertoe wel nog een aantal bijkomstige inspanningen te leveren:

    • Natuurherstelprojecten om de schuilplaatsen voor otter te verhogen, en om de visstand verder te verbeteren: voldoende oevervegetatie voorzien en vismigratieknelpunten oplossen.
    • Verkeersknelpunten oplossen door looprichels of oeverstroken aan te leggen onder bruggen (wegen-waterwegen kruisingen). Op een aantal plaatsen vormt het kruispunt tussen wegen en waterwegen een acuut knelpunt voor de otter: dit zijn typisch plaatsen waar ze als verkeerslachtoffer sneuvelen. Ter vergelijking: in Nederland wordt jaarlijks meer dan 25% van de otterpopulatie doodgereden.
    • Aanpak van opstapeling van polluenten in vis, o.a. kwik en PCB’s: slim inzetten op sanering van vervuilde waters en beperken van nieuwe lozingen.

    Zuhal Demir, Vlaams minister van Omgeving: “Zowel via het natuurbeleid als via het waterbeleid zetten we nu al in op het verbeteren van potentiële leefgebieden van de Otter. Met dank ook aan de vele verenigingen actief op het terrein. Op die ingeslagen weg gaan we nu verder om de otter duurzame overlevingskansen te bieden in Vlaanderen.”

    Céline De Caluwe, WWF-België: “De otter heeft een groot leefgebied en is dus meer gebaat bij natuurherstel op landschapsniveau dan versnipperde inspanningen verspreid over Vlaanderen. WWF lanceerde deze studie om een goed beeld te krijgen van de opportuniteiten en de knelpunten voor otter in de Scheldevallei. Het verbeterde habitat zal ook een heel aantal andere soorten helpen. De terugkeer van de otter is een hoopvol symbool voor de heropleving van de Schelde als levensader doorheen Vlaanderen.”

    Koen Van den Berge, INBO: “Werken aan het herstel van de otterpopulatie in Vlaanderen is een uitnodigende uitdaging en de toekomstige proef op de som voor een geïntegreerd natuurbeleid. Er is nog een lange weg af te leggen, maar er zijn reële kansen op succes."

    Natuurbeheer
    Opnieuw otters in de Scheldevallei, nieuwe studie ziet kansen voor definitieve terugkeer
    Opnieuw otters in de Scheldevallei, nieuwe studie ziet kansen voor definitieve terugkeer
  • 15/01

    Bijna uitgestorven vis teruggevonden in de Demerdelta

    Natuurbeheer

    15/01

    Bijna uitgestorven vis teruggevonden in de Demerdelta

    Bijna uitgestorven vis teruggevonden in de Demerdelta

    In het kader van het Life Delta project in het Schulensbroek en in het Webbekomsbroek-Borchbeemden is er in de zomer van 2018 en 2019 naar sporen gezocht van grote modderkruiper via eDNA-onderzoek. Environmental DNA (eDNA) is een nieuwe methode om de aanwezigheid van soorten in een water aan te tonen. In 13 van de 41 onderzochte waterpartijen kon er een positief signaal worden opgepikt. De grote modderkruiper is dé koestersoort van gemeente Herk-de-Stad, maar is nu gevonden op grondgebied van zowel Herk-de-Stad, als Diest, Halen en Lummen.

    METHODIEK Via het onderzoek is nagegaan of grote modderkruiper nog voorkomt in de Demerdelta, meer bepaald in de twee deelgebieden van het projectgebied van LIFE DELTA nl. het Schulensbroek en het Webbekomsbroek-Borchbeemden in Herk-de-Stad, Lummen, Halen en Diest. Aangezien grote modderkruiper een zeer verborgen bestaan leidt en moeilijk te inventariseren is met traditionele bevissingstechnieken, is e-DNA onderzoek een welgekomen alternatief. Door e-DNA analyses uit te voeren op genomen waterstalen kan de aanwezigheid van een soort worden aangetoond zonder de soort zelf te moeten vangen en dus te verstoren.

    GROTE MODDERKRUIPER is een mysterieuze vis, moeilijk waarneembaar en erg zeldzaam. Op de Vlaamse Rode Lijst voor vissoorten staat hij “met uitsterven bedreigd” en wordt dan ook terecht Europees beschermd. Door menselijk ingrijpen in het watersysteem ging de grote modderkruiper vanaf de 2de helft van de 20ste eeuw sterk achteruit in Vlaanderen. Waterlopen werden ingedijkt, grachten intensief geruimd en natte valleigebieden werden drooggelegd. In de Demerdelta vinden we enkele van de laatste restpopulaties van deze soort. “Het optimale leefgebied is stilstaand of zeer traag stromend, ondiep water met weinig andere vissoorten, een dikke modderlaag en veel waterkruid. Hij leeft in de winter ingegraven in de modderlaag in sloten, plassen en plant zich in de lente voort in overstroomde delen van valleigraslanden. (Iets) oudere inwoners kennen de modderkruiper of ‘weeraal’ vaak nog van in het plaatselijke café waar hij hen, als een levende barometer in een bokaal op de toog, waarschuwde voor nakend onweer. Of ze vingen deze rare vis toevallig wanneer ze gingen scheppen naar muggenlarven of ‘verse-de-vase’ die ze gebruikten als lokaas tijdens het vissen.” zegt Jan Ruymen, projectmedewerker voor Natuur en Bos.

    RESULTATEN In totaal zijn er in 41 waterpartijen (sloten, poelen en plassen) waterstalen genomen door INBO (Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek). Van de 41 locaties die effectief op de aanwezigheid van grote modderkruiper werden onderzocht, kon er op 13 locaties een positieve signaal van de soort worden opgepikt. Hiervan zijn er 9 locaties in het Schulensbroek gelegen en 4 in het Webbekomsbroek-Borchbeemden. De grote modderkruiper is dé koestersoort van gemeente Herk-de-Stad, maar is nu gevonden op grondgebied van zowel Herk-de-Stad, als Diest, Halen en Lummen.

    Het zwakke signaal dat er op verschillende locaties werd opgepikt, lijkt er wel op te wijzen dat het allicht om lage aantallen grote modderkruipers gaat. “Gezien de sterke veerkracht die grote modderkruiper kan vertonen om bij gunstige condities zijn populaties op relatief korte termijn te doen toenemen, zijn deze resultaten hoe dan ook hoopvol en bemoedigend voor de acties die er de komende jaren verder genomen zullen worden in het kader van het Life-project met het oog op het behoud en verder uitbouw van grote modderkruiperpopulaties. We kunnen dankzij dit onderzoek met het Life-project gerichter monitoren en inzetten op de soort omdat we weten waar hij zich nog ophoudt. Ook de inrichtingsmaatregelen en het beheer van de waterlopen kunnen we nu aanpassen aan de noden van de soort. Zo trachten we het leefgebied van grote modderkruiper in de Demerdelta te herstellen en het voortbestaan van deze soort in Vlaanderen veilig te stellen.” besluit Chris Dictus, beheerder Schulensbroek voor Natuurpunt.

    Natuurbeheer
    Bijna uitgestorven vis teruggevonden in de Demerdelta
    Bijna uitgestorven vis teruggevonden in de Demerdelta
  • 07/01

    Tweede drukjacht op everzwijnen in Gewestbos Ravels

    Natuurbeheer

    07/01

    Tweede drukjacht op everzwijnen in Gewestbos Ravels

    Tweede drukjacht op everzwijnen in Gewestbos Ravels

    De twee drukjachten in het Gewestbos van Ravels waren nodig om er de populatie everzwijnen onder controle te blijven houden. Er werden verschillende vaststellingen gedaan van schade aan landbouwgrond en tuinen. Aangezien een populatie everzwijnen snel kan evolueren, blijven deze ingrepen noodzakelijk.

    “Na deze beide drukjachten, kort op elkaar, kan het bos nu voor een langere tijd terug met rust gelaten worden. Op die manier wordt de hinder voor fauna en flora, maar ook voor passanten en recreanten, tot een minimum beperkt”, aldus Patrick Engels, terreinbeheerder bij Natuur en Bos.

    Bij een stille drukjacht wordt gebruik gemaakt van hoogzitten en drijvers. Er worden tijdens de jacht geen honden ingezet. Een team van drijvers laat de everzwijnen richting de hoogzitten bewegen. Ze worden niet opgejaagd en verplaatsen zich rustig. Het gevaar op verdwaalde kogels is bij deze vorm van jacht onbestaande, omdat van bovenaf naar de grond geschoten wordt. Deze techniek wordt niet alleen in Vlaanderen, maar ook in de omliggende regio’s reeds jaren toegepast.

    Naar goede gewoonte werd deze jacht op voorhand op het terrein aangekondigd om recreanten te waarschuwen. De toegang tot het gebied werd verboden. Het gemeentebestuur en de lokale politie hebben bijkomende ondersteuning geboden door het verkeer langs het natuurgebied tijdens de jacht te onderwerpen aan een snelheidsbeperking. Op die manier wordt getracht het risico op ongevallen door overstekende dieren ten allen kosten te voorkomen.

    Natuurbeheer
    Tweede drukjacht op everzwijnen in Gewestbos Ravels
    Tweede drukjacht op everzwijnen in Gewestbos Ravels
  • 19/12

    Waarschijnlijk tweede wolf in Vlaanderen

    Natuurbeheer

    19/12

    Waarschijnlijk tweede wolf in Vlaanderen

    Waarschijnlijk tweede wolf in Vlaanderen

    Boswachters van Natuur en Bos ontdekten vandaag, na een tip een reeks pootafdrukken in een natuurgebied in Oudsbergen. Aangezien dit in de buurt van het leefgebied van wolf August was, vroegen ze meteen hulp van specialisten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Die bevestigden het vermoeden dat het hier om pootafdrukken van een wolf ging. Bovendien kunnen we zo goed als zeker uitsluiten dat het pootafdrukken van August zijn. Dit gelet op een duidelijk verschil in de grootte van de afdruk.

    De komst van een tweede wolf is niet onverwacht. Al is het wel nog afwachten of de tweede wolf ook in het gebied zal blijven. Deze waarneming bevindt zich zeer kort bij het gekende leefgebied van wolf August. Als deze tweede wolf een vrouwtje is, kan deze zich misschien in het territorium van August gaan vestigen. Maar het is ook mogelijk dat de wolf doortrekt naar andere gebieden.  August, de mannelijke wolf, is alvast vorige week nog op camera’s van INBO en Natuur en Bos vastgelegd.

    Sowieso blijft het noodzakelijk om preventieve maatregelen te nemen om vee te beschermen. Dat blijkt overduidelijk uit het overzicht van de schadedossiers die dit jaar zijn ingediend bij Natuur en Bos. In alle gevallen ging het om vee dat onvoldoende beschermd was tegen eventuele wolvenaanvallen.

    Zo zijn er in 2019 26 meldingen gebeurd, waarvan het 14 keer om een aanval van wolf ging. Er is al voor zo’n 2.412 euro aan schadevergoedingen uitbetaald. Meestal stond er geen elektriciteit op de omheining waardoor de wolf tot bij de dieren geraakte. Wie preventieve maatregelen neemt, kan daarvoor beroep doen op subsidies van de Vlaamse overheid.

    Overzicht schadegevallen 2019

    • 26 meldingen
    • Schadegeval door wolf: 14 (37 dood, 4 gekwetst en 6 vermist)
    • Schadegeval door niet-wolf: 7 (29 dood en 3 gekwetst)
    • Schadegeval onbekend: 2 (1 dood en 1 gekwetst)
    • Schadegeval in behandeling: 3 (6 dood)
    • € 2.412,5 aan schadevergoedingen (voorlopig)
    Natuurbeheer
    Waarschijnlijk tweede wolf in Vlaanderen
    Waarschijnlijk tweede wolf in Vlaanderen
  • 18/12

    Bijenparadijs in de Westhoek

    Natuurbeheer

    18/12

    Bijenparadijs in de Westhoek

    Bijenparadijs in de Westhoek

    Het Westhoekreservaat, gelegen tegen de Franse grens in De Panne, vormt met zijn 345 hectaren waarschijnlijk het grootste en meest intacte duingebied aan de Belgische kust. Door de grote diversiteit aan habitats, gaande van stuifduinen tot struweel, duinbossen en bloemrijke duingraslanden en duinpannen, is dit gebied een pareltje op vlak van biodiversiteit. Voor veel soorten is dit gebied één van de laatste ‘eilandjes’ waar ze kunnen standhouden aan onze verstedelijkte en versnipperde kust. Het gebied wordt beheerd door  Natuur en Bos van de Vlaamse overheid.

    Van de ±400 bijensoorten die ons land rijk is, bouwt ongeveer 70% een ondergronds nest. Veel van deze soorten verkiezen open zandgrond om een nest in uit te graven. Aangezien bloemrijke habitats met open zandgrond in het binnenland de afgelopen decennia grotendeels verdwenen zijn, kennen deze soorten in de Westhoek vaak een laatste bastion.

    Een typische soort die tijdens dit onderzoek in grote aantallen werd gevonden, was het Zilveren fluitje (Megachile leachella), een bijtje dat haar naam dankt aan het hoge zoemgeluid dat ze maakt tijdens het zoeken naar voedsel. Deze soort is in het binnenland zeer zeldzaam geworden, maar lijkt het in de kustduinen vrij goed te doen. Een nog veel zeldzamere soort die in de Westhoek nog voorkomt, is de Kustbehangersbij (Megachile maritima). Dit is een grote bij die in het binnenland volledig uitgestorven is, en ook in de duinen – op enkele losse waarnemingen na – beperkt is tot de Westkust. Ook de Duinkegelbij (Coelioxys mandibularis) en de Grote kegelbij (Coelioxys conoideus) werden aangetroffen in het gebied. Deze twee soorten parasiteren op de twee eerder genoemde soorten, en kunnen dus enkel voorkomen waar deze een gezonde populatie hebben. Beide zijn verder zeer zeldzaam in ons land.

    De meest bijzondere vondst tijdens dit onderzoek was ongetwijfeld de Slakkenhuistubebij (Stelis odontopyga), een soort waarvan enkel een waarneming uit 1954 in Koksijde gekend was. Na een eerste vondst in juni 2019, werden in juli 2019 nog twee exemplaren vastgesteld elders in het gebied, en werd de soort ook aangetroffen in de naburige Zeebermduinen. Deze soort parasiteert op de zeldzame Gedoornde slakkenhuisbij (Osmia spinulosa), een bijtje dat haar nest maakt in lege slakkenhuisjes. Ook de verwante Gouden slakkenhuisbij (Osmia aurulenta), die in Vlaanderen bijna enkel aan de Westkust voorkomt, werd in mooie aantallen waargenomen. Naast deze typische duinsoorten werden ook andere zeldzame bijensoorten aangetroffen, waaronder de Slangenkruidbij (Hoplitis adunca), een soort die enkel stuifmeel verzamelt op Slangenkruid.

    Ondanks de intensieve inventarisatie, is het nog altijd mogelijk om nieuwe soorten te ontdekken in dit gebied. Onopvallende, kleine of zeldzame soorten werden mogelijk over het hoofd gezien, en klimaatopwarming kan in de nabije toekomst zorgen dat nieuwe, zuidelijke soorten het gebied koloniseren. Daarom blijft inventarisatie van dit gebied nuttig.

    De ingrijpende inrichtings- en beheerwerken in het kader van de FLANDRE en VEDETTE-projecten zullen het gebied waarschijnlijk voor veel soorten nog aantrekkelijker maken. Op deze manier kan de Westhoek haar rol als bijenparadijs in de toekomst nog beter vervullen!

    Natuurbeheer
    Bijenparadijs in de Westhoek
    Bijenparadijs in de Westhoek
  • 17/12

    Jacht op damhert in het Drongengoed

    Natuurbeheer Jacht

    17/12

    Jacht op damhert in het Drongengoed

    Jacht op damhert in het Drongengoed

    Als beheerder van het Drongengoed en het militair domein Ursel draagt Natuur en Bos ook een verantwoordelijkheid voor het wildbeheer in deze gebieden. Het Drongengoed, samen met het militair domein van Ursel en het Maldegemveld van Natuurpunt vormen samen een natuurkern van meer dan 750 hectare. De gebieden huisvesten naast ree ook een aanzienlijke populatie damherten.

    Damhert komt sinds de tweede helft van de 19de eeuw als uitheemse soort voor in Vlaanderen. Ondertussen komt damhert meer en meer verspreid in Vlaanderen voor. Ook al hebben de dieren een hoog aaibaarheidsfactor, toch kunnen ze aanzienlijke schade aanrichten aan natuur en  omliggende gewassen. Ook in het verkeer vormen ze een gevaar. Enkel in het Drongengoed wordt sinds een tiental jaar een populatie damhert getolereerd op voorwaarde dat de draagkracht van het gebied niet overschreden wordt en er geen duidelijke schade in omliggende gebieden wordt waargenomen. Deze populatie vindt haar oorsprong in enkele ontsnapte individuen. Om een betere balans binnen het gebied mogelijk te maken, is een lager aantal damherten noodzakelijk.

    Uit telgevens in het gebied, een verhoogd aantal meldingen van schadegevallen in de directe buurt (ongevallen en vraatschade aan gewassen) en visuele kenmerken bij de dieren zelf, kunnen we afleiden dat het aantal damherten momenteel te hoog is. Daarom besliste Natuur en Bos van de Vlaamse overheid in overleg met Defensie om tijdens komende winterperiode een jachtactiviteit te organiseren op damherten. De jacht is ook opgenomen in een faunabeheerplan voor het Drongengoed en is op dit moment de enige reële oplossing. Het aantal damherten wordt teruggebracht naar zo’n 150 individuen. Daarna wordt bekeken of de negatieve effecten van de aanwezige populatie op de natuur en de omliggende omgeving voldoende is teruggedrongen. Populatiebeheer zal nodig blijven om het aantal damherten op dit niveau te houden.

    Dit was geen evidente beslissing voor Natuur en Bos. De jacht op deze dieren ligt erg gevoelig, aangezien de dieren in het Drongengoed deel uitmaken van de beleving van de bosbezoeker. Toch was het noodzakelijk om stappen te ondernemen om de populatie op een aanvaardbaar peil te brengen. Natuur en Bos stemde deze jachtactiviteit vooraf goed af met Defensie, Natuurpunt, de betrokken gemeentebesturen, politie en omliggende jachtrechthouders. Er werd gekozen voor aanzitjacht tijdens de vroege ochtend in de winterperiode. Dit vergrootte de kans om de damherten te spotten en garandeert de grootste veiligheid. Om de actie in alle veiligheid te kunnen laten verlopen, werd het exacte tijdstip van de jacht niet vooraf bekendgemaakt.

    Natuurbeheer Jacht
    Jacht op damhert in het Drongengoed
    Jacht op damhert in het Drongengoed
  • 11/12

    Natuur en bos plant ook deze winter verder aan het bos van morgen

    Natuurbeheer

    11/12

    Natuur en bos plant ook deze winter verder aan het bos van morgen

    Natuur en bos plant ook deze winter verder aan het bos van morgen

    De periode eind november tot eind februari is ideaal om nieuwe boompjes te planten, omdat het groeiproces van bomen dan even stokt. Het plantsoen kan dan makkelijk worden verplant, van de kwekerij naar hun plek in het bos. De redenen voor nieuwe aanplantingen zijn van verschillende aard. Het kan enerzijds gaan om effectieve bosuitbreiding, aanleg van nieuw bos dus. In het plantseizoen 2019-2020 zal om en bij de 70 hectare grond voor het eerst bebost worden. We moeten wel duidelijk zijn: niet elk nieuw aangeplant boompje zal een volwaardige boom kunnen worden en 100 jaar later deel uitmaken van het bos. Tussen deze nieuwe boompjes onderling ontstaat een concurrentie voor licht en ruimte wat zal bepalen welke boom het uiteindelijk haalt.

    Anderzijds worden er ook heel wat bossen verjongd. Dat gebeurt in het kader van regulier bosbeheer. Het oude bos wordt dan vervangen door nieuw jong bos. Bomen leven niet eeuwig. Een bos beheren betekent dat er op gezette momenten bomen tijdig plaats moeten maken voor nieuwe.  Dit biedt kansen om het juiste fundament te leggen voor het toekomstige bos. Zo is het van belang om de juiste soorten op de juiste plaats te planten om het bos weerbaarder te maken voor de toekomst.

    Er wordt bewust gekozen voor verschillende boom- en struiksoorten, zoals zomereik en wintereik, winterlinde, hazelaar, maar ook haagbeuk. Gemengde bossen, met inheemse soorten, zijn weerbaarder dan zogeheten monotone bossen, die bestaan uit dezelfde boomsoorten. Ze zijn beter bestand tegen ziektes en plagen. Externe druk in de vorm van storm en droogte kunnen eveneens beter opgevangen worden. De struiken die aangeplant worden dragen bij aan het realiseren van rijke bosranden. Deze zijn een belangrijke meerwaarde bij het streven naar een grote biodiversiteit. Op die manier werkt Natuur en Bos dagelijks aan multifunctioneel bos, dat de beste garanties geeft voor veerkrachtige en robuuste natuur.

    Het aanplanten van deze boompjes is een hele klus. Voor een groot stuk gebeuren de aanplantingen door de bosarbeiders van Natuur en Bos, maar vaak is er ook samenwerking met partnerorganisaties, of wordt er beroep gedaan op vrijwilligers of bijvoorbeeld scholen. Soms wordt het werk ook uitbesteed via sociale tewerkstellingsprojecten. Op die manier kan iedereen die wil bijdragen aan het bos van morgen.

    Natuurbeheer
    Natuur en bos plant ook deze winter verder aan het bos van morgen
    Natuur en bos plant ook deze winter verder aan het bos van morgen
  • 10/12

    Gemeenschappelijke drukjacht in Teut te Zonhoven en gemeentebossen van Genk

    Jacht

    10/12

    Gemeenschappelijke drukjacht in Teut te Zonhoven en gemeentebossen van Genk

    Gemeenschappelijke drukjacht in Teut te Zonhoven en gemeentebossen van Genk

    In de winter van 2018-2019 organiseerde Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse overheid al twee drukjachten in natuurreservaat De Teut in Zonhoven. Bij een drukjacht worden de dieren niet opgejaagd maar rustig in beweging gebracht, zodat ze op een veilige manier geschoten kunnen worden. Op die manier kunnen er veel dieren geschoten worden op één dag, in tegenstelling tot een gewone jacht waarbij vele dagen nodig zijn om hetzelfde resultaat te bereiken. Dankzij deze twee drukjachten was de populatie everzwijnen zodanig gereduceerd zodat de aangerichte schade door de resterende everzwijnen aanvaardbaar bleef. Ook kwamen er veel minder klachten binnen van recreanten die in aanraking kwamen met everzwijnen.

    Bijkomende maatregelen

    Dankzij deze drukjachten was het niet nodig om tijdens de rest van het jaar nog in het gebied De Teut (Zonhoven) te jagen, zodat het gebied gekenmerkt bleef als rustgebied. Agentschap voor Natuur en Bos nam dit jaar ook nog bijkomende maatregelen om schade door everzwijnen te verminderen. Zo werd een kwetsbare vallei volledig uitgerasterd zodat everzwijnen dit gebied niet meer konden betreden, ter bescherming van de vegetaties en nesten van grondbroeders.

    Samenwerking

    Om ervoor te zorgen dat de schade in het gebied niet opnieuw toeneemt in de toekomst, werd beslist om een nieuwe drukjacht te organiseren. Omdat het natuurreservaat De Teut grenst aan de gemeentebossen van Zonhoverheide  in Genk, werd beslist om samen te werken met de Genkse jachtgroep en stad Genk. Dankzij een grondige voorbereiding van alle partijen is deze gecoördineerde drukjacht veilig verlopen, mede ook omdat het gebied gedurende de volledige dag niet toegankelijk was voor bezoekers.

    Inventarisatie

    Dankzij deze drukjacht kan er ook een betere inschatting gemaakt worden van de populatiegrootte. Hoewel everzwijnen grote dieren zijn, is het een zeer moeilijke soort om te inventariseren. Zij zijn van nature schuw en vooral bij schemering en nacht actief. De geschoten dieren zijn door de aanwezige dierenarts gekeurd en door wetenschappers van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek onderzocht op ziektes en vitaliteitskenmerken. Na hun goedkeuring kan het vlees veilig worden verklaard. De komende maanden wordt geïnventariseerd of de everzwijnschade effectief afneemt en de populatiegrootte op aanvaardbaar niveau is.

    Jacht
    Gemeenschappelijke drukjacht in Teut te Zonhoven en gemeentebossen van Genk
    Gemeenschappelijke drukjacht in Teut te Zonhoven en gemeentebossen van Genk
  • 06/12

    Natuur en Bos organiseert tweede Vlaams houtpark

    Hout

    06/12

    Natuur en Bos organiseert tweede Vlaams houtpark

    Natuur en Bos organiseert tweede Vlaams houtpark

    Voor alle duidelijkheid: de bij benadering 220 stammen zijn zeker niet allemaal afkomstig uit het Meerdaalwoud. Ze komen uit verschillende bossen onder beheer van Natuur en Bos en zijn samen goed voor ongeveer 630 m³ hout van de beste kwaliteit. Vorig jaar werden bijna alle stammen verkocht. Geen enkele stam die op het houtpark aangeboden wordt, werd enkel en alleen gekapt om te kunnen verkopen. Alle stammen zijn het resultaat van overdacht bosbeheer en een streven naar multifunctionele bossen in Vlaanderen.

    Hout is en blijft een zeer belangrijk en waardevol product, voor allerlei toepassingen. Lokale verwerking in een korte keten maakt het alleen maar waardevoller. Hout wordt echter traditioneel in grotere ‘loten’ verkocht. Een lokale verwerker die een bepaalde kwaliteitsstam wil, moet dan het hele lot kopen, wat meer hout is dan hij werkelijk nodig heeft.  Vaak moeten ze om die reden afhaken.

    Om te stimuleren dat de meest kwaliteitsvolle stammen lokaal verwerkt worden, werden de afgelopen jaren – en ook vorig jaar voor het eerst in Vlaanderen – dergelijke houtparken georganiseerd in onze omgeving. Het enige wat de koper nog moet doen, is zorgen voor het transport. De stammen zullen na aankoop verwerkt worden en krijgen een tweede leven in de vorm van parket, een trap of een mooi meubel. Op die manier komt de reeds opgeslagen CO2 niet opnieuw vrij in de atmosfeer, maar blijft ze nog minstens decennia vastzitten in het hout.

    Meer informatie en infowandeling

    Op zaterdag 22 februari zal er een infowandeling plaatsvinden op het terrein. Geïnteresseerden kunnen zich inschrijven door middel van een mailtje naar meerdaal.anb@lne.vlaanderen.be.

    U kan nog meer informatie bekomen op de volgende website:www.natuurinvest.be/houtverkopen/houtpark.

    Hout
    Natuur en Bos organiseert tweede Vlaams houtpark
    Natuur en Bos organiseert tweede Vlaams houtpark
  • 06/12

    Drukjacht op everzwijnen in Veursbos - Roodbos - Vossenaerde te Voeren

    Jacht

    06/12

    Drukjacht op everzwijnen in Veursbos - Roodbos - Vossenaerde te Voeren

    Drukjacht op everzwijnen in Veursbos - Roodbos - Vossenaerde te Voeren

    De voorbije maanden kenden niet alleen landbouwers maar ook natuurbeheerders in Voeren schadegevallen door everzwijnen. Ondanks inspanningen om schade aan landbouwgronden en kwetsbare graslanden te voorkomen, bleef deze in verschillende gebieden onverminderd. In samenwerking met een groep jagers organiseerde Natuur en Bos deze drukjacht in Voeren, inmiddels voor de derde keer. Door deze georganiseerde, gerichte actie proberen jagers en professionals de everzwijnenpopulatie weer op een aanvaardbaar niveau te brengen. De dode dieren worden onderzocht op ziektes en vitaliteitskenmerken, en na goedkeuring kan het vlees veilig worden verklaard. Dankzij deze drukjacht kan er ook een betere inschatting gemaakt worden van de populatiegrootte. Door hun schuwe en veelal nachtactieve levenswijze zijn wilde zwijnen een zeer moeilijke soort om te inventariseren. De komende periode wordt geïnventariseerd of de aangebrachte everzwijnenschade effectief is afgenomen.

    Jacht
    Drukjacht op everzwijnen in Veursbos - Roodbos - Vossenaerde te Voeren
    Drukjacht op everzwijnen in Veursbos - Roodbos - Vossenaerde te Voeren
  • 04/12

    Loslopende hond bijt ree dood in Kruibeke

    Natuurbeheer

    04/12

    Loslopende hond bijt ree dood in Kruibeke

    Loslopende hond bijt ree dood in Kruibeke

    Een loslopende hond heeft in de Polders een ree opgejaagd naar een aangrenzende tuin in de Pater Damiaanstraat, daar werd het doodgebeten. Een buurtbewoner kon het tragische tafereel filmen. “Het is helaas geen eenmalig feit” weet boswachter Bram van Natuur en Bos. “Jaarlijks worden er verschillende reeën en andere dieren verwond of doodgebeten door loslopende honden die hun natuurlijk instinct volgen. Als een hond wild ruikt, wordt het jachtinstinct geprikkeld. De hond wil het dier opsporen, voor hem is dit gewoon een spelletje.”

    Bijna alle dieren in de natuur zijn bang voor honden, ook als die niets doen. Vogels, reeën, hazen en andere zoogdieren raken snel in paniek. Ze slaan op de vlucht als ze zich bedreigd voelen door een hond. Soms lopen ze zich letterlijk dood op wegen of tegen een prikkeldraad.

    Ook wandelaars, joggers en fietsers stellen het niet altijd op prijs als een loslopende hond hen benadert. Voor de boswachter is het onmogelijk om welopgevoede honden van minder opgevoede  soortgenoten te onderscheiden. Daarom geldt lief, speels, groot of klein: in natuurgebieden moeten honden altijd aan de lijn.

    Wil je toch je hond vrij uitlaten? Er bestaan al heel wat hondenzones. Op deze plaatsen kunnen honden, onder het waakzame oog van hun baasjes, veilig vrij rondlopen en ravotten. Een overzicht kan je vinden op www.natuurenbos.be/hondenzones. Ook in de rand van de Polders van Kruibeke vind je zo’n losloopzone. Maak je liever een grote wandeling met je hond? Dat kan, in de Polders van Kruibeke zijn honden welkom, op voorwaarde dat ze aan de leiband lopen.

    Natuurbeheer
    Loslopende hond bijt ree dood in Kruibeke
    Loslopende hond bijt ree dood in Kruibeke
  • 01/12

    Minister Demir maakt half miljoen euro extra vrij voor kleine natuurprojecten in bebouwde omgeving

    Natuurbeleving

    01/12

    Minister Demir maakt half miljoen euro extra vrij voor kleine natuurprojecten in bebouwde omgeving

    Minister Demir maakt half miljoen euro extra vrij voor kleine natuurprojecten in bebouwde omgeving

    De zogenaamde Projectoproep Natuur in je Buurt moet zorgen voor meer bereikbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle natuur in de nabijheid van mensen. Aan de projectoproep kon bijna iedereen meedoen, de focus lag op natuurontwikkeling die ook onze gezondheid (zowel mentaal als fysiek) ten goede komt. Het budget van 800.000 euro bleek onvoldoende om de vele waardevolle projecten te realiseren. Daarom besliste Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir om bijna een half miljoen euro extra vrij te maken en zo 19 projecten te subsidiëren voor in totaal 1,3 miljoen euro.

    Minister Demir maakte dit bekend in Lommel, tijdens de opening van de eerste kleine Wildernis in Vlaanderen. Zo’n kleine wildernis is geïnspireerd op het concept van Tiny Forest, waar kleine braakliggende gronden omgetoverd worden tot wilde natuur. In kleine wildernissen vind je alle vormen van inheems groen, of het nu bos, struiken of heide is. Jong en oud kan er op ontdekking gaan en bijleren over de natuur. Zo is er in Lommel ook plaats voor citizen science (burgerwetenschap): door insectenhotels, egelhuisjes, nestkastjes en cameravallen te  voorzien, kan iedereen de natuur onder de loep nemen en meewerken aan wetenschappelijk onderzoek.

    Vlaams minister Zuhal Demir: “Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale informatie zorgen voor stress, oververmoeidheid, burn-out en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur. Dergelijke stukjes natuur die dichtbij de mensen liggen en goed zijn voor hun gezondheid zijn enorm belangrijk en heft is mijn ambitie om ze in de toekomst overal in Vlaanderen te laten opduiken.“

    Waar liggen de kleine wildernissen in Bosland?

    In Lommel liggen alvast de eerste twee kleine wildernissen van Vlaanderen. Het gemeentebestuur duidde er twee locaties aan. De eerste is het middenpleintje aan Kleine Hoef en Lismortel, met een oppervlakte van ca. 2.700 m². Het tweede perceel ligt aan de Quinten Metsysdreef, aan de achterkant van de WICO-campus, en heeft een oppervlakte van 5.000 m². De scholencampus WICO kan betrokken worden bij de aanleg en het onderhoud van de kleine wildernis. 

    In oktober 2019 startten de grondwerken voor deze twee kleine wildernissen, zoals het plantklaar maken van de bodem en het aanleggen van de nodige paden en reliëf. In het voorjaar worden nog de zitbalken en een omheining geplaatst. Voor de opening worden speciale nestkastjes geïnstalleerd met een camera in.

    “Bij de uitwerking van de plannen voor het pleintje aan de Lismortel werden de omliggende buurtbewoners geconsulteerd,” zegt schepen voor milieu en natuur Joris Mertens. “Een aantal van hun voorstellen werden meegenomen bij de effectieve realisatie gaande van de ligging van het centrale plein, plantenkeuze en het afsluiten van de aanpalende straat. Binnenkort planten we samen met de buurtbewoners nog 2.500 bloembollen aan om in het voorjaar nog meer kleur aan te brengen op het pleintje.”

    Burgemeester Bob Nijs legt uit dat het project aan de WICO-campus samen met de directie en enkele leerkrachten besproken en uitgewerkt werd. “Zo past het definitieve concept binnen de leerdoelen en werd gekozen voor het maximaal behoud van de aanwezige inheemse loofboomsoorten, waarop diverse insecten en vlinders zich thuis voelen.” Voor de aangeplante bomen in beide projecten werd gebruik gemaakt van klimaatbomen, geleverd door het Centrum Duurzaam Groen.

    Vlamingen kunnen ook zélf kleine wildernissen aanleggen

    Ook particulieren, bedrijven, scholen kunnen perfect zelf een kleine wildernis aanleggen.

    • Idealiter ligt een kleine wildernis dicht bij een school, kinderopvang, zorgcentrum of jeugdverblijf, zodat kinderen, jongeren of zorgbehoevenden optimaal van dit stukje natuur kunnen genieten en het eventueel mee kunnen onderhouden.
    • Zoek een terrein dat minstens zo groot is als een tennisveld, maar kleiner dan 50 are.
    • Zorg voor aantrekkelijke, natuurlijke elementen, zoals eetbare planten, bessenstruiken, notelaars en picknicktafels.

    “Ik roep Vlaamse bedrijven, lokale besturen en particulieren met een stukje braakliggende grond op om ook zélf kleine wildernissen aan te leggen. Op die manier zorgen we voor toegankelijk groen, overal in Vlaanderen en nabij iedereen.”, besluit Demir.

    Wist je dat?

    1. Kleine wildernissen stimuleren de biodiversiteit.
    2. Heel wat insecten, vogels en andere dieren vinden er een thuis.
    3. Een lapje wildernis vergroot de waterbergingscapaciteit, verbetert de luchtkwaliteit en gaat hittestress tegen.
    4. Meer natuur in de buurt kan zorgen voor minder stress en stressgerelateerde klachten.

    Meer informatie:

    Over de kleine wildernissen: www.natuurenbos.be/kleine-wildernissen

    Over waarom natuur goed voor je is: www.natuurenbos.be/waarom-natuur-goed-voor-je-is

    Vragen over de kleine wildernis in Bosland zijn welkom bij boswachter Eddy Ulenaers (eddy.ulenaers@vlaanderen.be of 0479 67 94 93

     

    Natuurbeleving
    Minister Demir maakt half miljoen euro extra vrij voor kleine natuurprojecten in bebouwde omgeving
    Minister Demir maakt half miljoen euro extra vrij voor kleine natuurprojecten in bebouwde omgeving
  • 29/11

    Drukjacht in Duinengordel en Militair Domein te Oudsbergen

    Jacht

    29/11

    Drukjacht in Duinengordel en Militair Domein te Oudsbergen

    Drukjacht in Duinengordel en Militair Domein te Oudsbergen

    De gemeente Oudsbergen, Defensie, Wildbeheerseenheid De Hei, natuurorganisaties en Natuur en Bos van de Vlaamse overheid beslisten in januari 2019 om samen aan het beheer van zwijn te werken.  De voorbije maanden werd de schade in de natuurgebieden en omgeving geïnventariseerd. Ondanks heel wat inspanningen bleek er nog steeds veel schade aan kwetsbare graslanden, heidesystemen, landbouwgronden en privé-eigendommen. Ook waren er een aantal aanrijdingen met everzwijnen op de gewestweg N76 die het gebied doorkruist.

    Om in de toekomst de schade zoveel mogelijk onder controle te krijgen is in overleg beslist om specifieke maatregelen te nemen. Zo vond er vandaag een drukjacht plaats, ook eenmalig in natuurgebied waar jacht niet wordt toegelaten. Bij een drukjacht worden de dieren niet opgejaagd maar rustig in beweging gebracht, zodat ze op een veilige manier afgeschoten kunnen worden. Op die manier kunnen er veel dieren geschoten worden op één dag, in tegenstelling tot een gewone jacht waarbij vele dagen nodig zijn om tot hetzelfde resultaat te komen.

    Omdat het gebied is gesitueerd in wolvengebied, werd advies ingewonnen bij het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek. De vraag werd gesteld of faunabeheer (in deze jacht op everzwijnen) verantwoord was in de regio. Het advies van INBO is publiek na te lezen en werd gevolgd. De nodige bijkomende maatregelen zijn dan ook getroffen.  Dankzij een grondige voorbereiding van alle partijen is deze gecoördineerde drukjacht veilig verlopen, mede ook omdat het gebied gedurende de volledige dag niet toegankelijk was voor bezoekers.

    Dankzij deze drukjacht kan er een betere inschatting gemaakt worden van de populatiegrootte. Hoewel zwijnen grote dieren zijn, is het een zeer moeilijke soort om te inventariseren. Zij zijn van nature schuw en vooral bij schemering en nacht actief. De geschoten dieren zijn door de aanwezige dierenarts en wetenschapper van het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek onderzocht op ziektes en vitaliteitskenmerken. Na hun goedkeuring kan het vlees veilig worden verklaard. De komende maanden wordt geïnventariseerd of de everzwijnschade effectief afneemt en de populatiegrootte op aanvaardbaar niveau is.

    Jacht
    Drukjacht in Duinengordel en Militair Domein te Oudsbergen
    Drukjacht in Duinengordel en Militair Domein te Oudsbergen
  • 29/11

    Stille drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Overlast / schade Natuurbeheer Jacht

    29/11

    Stille drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Stille drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei

    Tussen 1958 en 2008 werden er in Vlaams-Brabant - op een zeldzame doortrekker na - geen everzwijnen waargenomen. In 2016 werden de eerste biggen waargenomen in het Meerdaalwoud, zodat we nu weer van een gevestigde populatie kunnen spreken.

    Naar alle waarschijnlijkheid zijn de dieren vanuit Wallonië naar het Meerdaalwoud, het Heverleebos en de Dijlevallei gemigreerd. Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen en de dieren spelen een belangrijke rol in de natuurlijke verjonging van soorten als eik en beuk. Je vindt ze in alle grote West-Europese bosgebieden.

    In normale omstandigheden houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters worden steeds zeldzamer, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel (maïs, eikels) is in ons landschap geen gebrek. Daardoor nam de populatie snel toe ten zuiden van Leuven, maar ook elders in Vlaanderen.

    Zo’n onevenredig grote populatie zorgt voor heel wat problemen. Landbouwers lijden schade en privétuinen worden omgewoeld tijdens nachtelijke everzwijnbezoeken. Er werden meerdere verkeersongevallen met everzwijnen geregistreerd en ook in de bos- en natuurgebieden verstoort een overpopulatie het ecologisch evenwicht. Wie de dieren niet bedreigt of insluit loopt geen gevaar, maar er was wel al een melding van een loslopende hond die stevig werd aangepakt door een everzwijn.

    Centraal meldpunt voor schade

    De aanwezigheid van everzwijnen wordt door Natuur en Bos en de jachtrechthouders nauwgezet opgevolgd via wildcamera’s. Er is ook een centraal meldpunt (e-loket) waar burgers schade kunnen registreren. De voorwaarden voor een eventuele vergoeding voor schade worden beschreven op onze website. Het nemen van preventiemaatregelen, zoals het afrasteren van tuinen en akkers, staat daarbij centraal.

    Die preventieve maatregelen volstaan echter niet om de populatie te stabiliseren of te doen afnemen. De everzwijnen worden daarom ook bejaagd. Dat gebeurt planmatig. Aan de rand van de natuurgebieden en in het landbouwgebied is er nagenoeg het hele jaar rond intensieve jacht, terwijl centraal in het bos een jachtvrije zone werd aangeduid. Wetenschappelijk onderzoek in Duitsland toonde aan dat deze combinatie leidt tot minder schade buiten de natuurgebieden. Everzwijnen zijn immers slim en weten snel waar ze veilig zijn. 

    Er worden twee jachtwijzen toegepast. De individuele aanzitjacht van op een 30-tal goed geplaatste hoogzitten gebeurt bijna het hele jaar door, rond zonsopgang en zonsondergang. Alle bospaden aangeduid op de gebruikerskaart en de infoborden blijven toegankelijk. Daarnaast organiseerde Natuur en Bos samen met Natuurpunt al drie stille drukjachten. 

    Veilige methode creëert draagvlak

    Die methode wordt al vele jaren met succes toegepast in Duitsland, in de Ardennen en onlangs ook in Vlaanderen. Wat de methode zo bijzonder maakt, is dat het wildbeheer op een veilige manier, op een beperkt aantal dagen en met een beperkte verstoring kan worden uitgevoerd. Bij de organisatie worden de aangrenzende landbouwers, jagers, natuurbeheerders en de gemeentebesturen actief betrokken zodat er een breder draagvlak ontstaat, zowel voor de aanwezigheid van dit iconische zoogdier in onze bossen als voor de noodzaak van actieve bejaging. 

    Er staat een team met speurhonden klaar om indien nodig een nazoekactie te organiseren naar een gekwetst dier. Een veearts en het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek volgen de jachtactiviteit mee op en garanderen dat de regels met betrekking tot ziektepreventie strikt opgevolgd worden.

    Om de veiligheid nog beter te waarborgen worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden afgesloten. Aan de toegangspaden wordt dat verbod geafficheerd vanaf de dag vóór de activiteit. Via de vaste infoborden worden de drukjachtdata aangekondigd. 

    Van 2017 tot september 2019 werden er in het Meerdaalwoud op die manier 48 everzwijnen geschoten. Dat afschot was onvoldoende om de populatie te stabiliseren of te doen afnemen. 

    Organisatie drukjachten

    Daarom wordt in de winter 2019-2020 het aantal stille drukjachten in de regio opgedreven tot zeven, en wordt - waar afschot niet mogelijk is - met een vangkooi gewerkt. Er worden drukjachten georganiseerd in het Meerdaalwoud ten zuiden van de Maurits Noëstraat, in de Doode Bemde en mogelijk in de Laanvallei. In eerste instantie dus niet in het Heverleebos. De actie loopt parallel met drukjachten in de aangrenzende gebieden in Wallonië. Dit jaar worden er nog stille drukjachten georganiseerd op 28 november (Doode Bemde), 3 december (Meerdaal oost) en 9 december (Meerdaal west), telkens van 8u tot 13u30.

    Zo’n stille drukjacht vergt inzet van veel vrijwilligers, in totaal meer dan 100 ervaren jagers, trakkers, boswachters en bosarbeiders. Om ook andere geïnteresseerden de kans te geven om meer inzicht te krijgen in het hoe en waarom organiseert Natuur en Bos samen met de jagers al ruim 15 jaar een grofwildtelling. Die zal plaatsvinden op zondagochtend 2 februari 2020. Info en inschrijven kan via anb.meerdaal@lne.vlaanderen.be.

    De pers kan vóór of na de jachtactiviteit met al haar vragen terecht bij de woordvoerder van Natuur en Bos of bij de regiobeheerder. Tijdens de jachtactiviteit is er vanwege de veiligheid geen mogelijkheid om de pers te woord te staan. Na de activiteit zal er een persbericht worden verspreid met de resultaten van de jacht.

    Overlast / schade Natuurbeheer Jacht
    Stille drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
    Stille drukjacht op everzwijn in het Meerdaalwoud en de Dijlevallei
  • 25/11

    Reewildspiegels helpen reeën veilig oversteken in Buggenhoutbos

    Natuurbeheer

    25/11

    Reewildspiegels helpen reeën veilig oversteken in Buggenhoutbos

    Reewildspiegels helpen reeën veilig oversteken in Buggenhoutbos

    Het duurde vrij lang vooraleer reeën het Buggenhoutbos ontdekten, maar sinds een vijftiental jaren is het aantal reeën systematisch toegenomen. Op verschillende plaatsen steken de dieren vanuit het bos of veld de Kasteelstraat over, die dwars door het Buggenhoutbos loopt. Spijtig genoeg loopt dat op sommige momenten fout. Het afgelopen jaar vonden enkele aanrijdingen met reeën plaats, met dode dieren en blikschade tot gevolg. De spiegels vormen dus een belangrijke factor voor het verhogen van de veiligheid voor zowel dier als mens.

    Reeën op pad

    “Reeën leven in de winter samen in groepjes. In de lente vallen die groepen uit elkaar en gaan de dieren, als voorbereiding op de paartijd, apart nieuwe territoria verkennen en inpalmen. Veel dieren trekken dan rond op zoek naar een geschikte plek. Daarbij kruisen reeën vaak onnatuurlijke barrières zoals wegen. Die vormen een grote hindernis en veroorzaken dus af en toe ongevallen”, zegt boswachter Reinhart Cromphout.

    Reewildspiegels

    Om dit probleem op te lossen plaatst Natuur en Bos begin deze week reewildspiegels langs de Kasteelstraat. Die weerkaatsen het licht van de voorbijrijdende auto's, wat de dieren afschrikt. Hierdoor zullen ze minder gemakkelijk de straat oversteken. Het systeem werkt uiteraard enkel 's nachts. De wildspiegels worden om de 25 meter geplaatst. De kleur van de reflector is blauw, dit zou volgens onderzoek en ervaring het beste effect hebben. Wilde dieren kunnen enkel groene en blauwe kleuren onderscheiden. Blauw geldt voor hen als een waarschuwende kleur, omdat deze kleur in de natuur niet voorkomt. De ervaring leert dat er een afname met 73% is van het aantal ongevallen met reeën op plaatsen waar deze reewildspiegels geplaatst werden.

    Natuurbeheer
    Reewildspiegels helpen reeën veilig oversteken in Buggenhoutbos
    Reewildspiegels helpen reeën veilig oversteken in Buggenhoutbos
  • 18/11

    Help mee bomen planten in Vagevuurbos op Dag van de Natuur!

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    18/11

    Help mee bomen planten in Vagevuurbos op Dag van de Natuur!

    Help mee bomen planten in Vagevuurbos op Dag van de Natuur!

    Het grootste project dit jaar is in het Vagevuurbos te Wingene waar in nauwe samenwerking met Natuur en Bos 1,5 hectare nieuw bos aangeplant wordt. Hiervoor zijn we op zoek naar 60 vrijwilligers. Natuur en Bos zorgt voor meer dan 1000 bomen en struiken. Hierbij wordt gewerkt met nesten of groepjes bomen verspreid over het perceel en een struikrand. Tussen de nesten kunnen bomen dan op spontane wijze kiemen. Er worden in hoofdzaak zomereiken aangeplant en een beperkte hoeveelheid beuken. Voor de bosrand worden spork, hazelaar, sleedoorn en hondsroos voorzien. Allemaal inheemse soorten die thuishoren op deze plaats en dan ook veel dieren zullen aantrekken onder andere insecten, vogels, …

    Naast de aanplant van nieuw bos wordt er nog een stuk dreef hersteld en doen we nog heidebeheer en exotenbestrijding. Ook wordt er nog een omvormingsaanplant gedaan. Het Vagevuurbos is een Europees beschermd habitat gebied, dit wil zeggen dat er een zeer hoge natuurwaarde is. Een aantal percelen bestaan nog altijd uit vrij monotone en zeer dicht begroeide naaldhoutbestanden die aangeplant werden na de 2de wereldoorlog. Op meer open plaatsen, ontstaan na eerdere dunningen, worden er verspreid groepjes van 25 loofbomen aangeplant. Op die manier krijgen we in de toekomst op deze percelen ook een bos met een hogere diversiteit en dus natuurwaarde. Met onze vrijwilligers voerden we al sinds 10 jaar dergelijke omvormingsaanplantingen uit op Dag van de Natuur. Een stevig werkje want alles moet manueel gebeuren.

    ’s Middags wordt er een picknick georganiseerd in het praatcafé van het Rode Kruis opvangcentrum. We spreken om 09u00 af op de parking naast het opvangcentrum, Boskapeldreef 6 te Wingene. Desgewenst kan je ook deelnemen voor een halve dag.

    Inschrijven voor dit project kan via www.detorenvalk.be/dvdn of bij Dany Depauw (051/65 82 82 of 0473/71 30 61 - dany.depauw@detorenvalk.be) en Lieven Plettinck (lieven.plettinck@detorenvalk.be).

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Help mee bomen planten in Vagevuurbos op Dag van de Natuur!
    Help mee bomen planten in Vagevuurbos op Dag van de Natuur!
  • 18/11

    Inverde lanceert duurzaam alternatief voor kerstboom

    Natuurbeheer

    18/11

    Inverde lanceert duurzaam alternatief voor kerstboom

    Inverde lanceert duurzaam alternatief voor kerstboom

    Cadeautjes die eigenlijk niemand nodig heeft, helemaal loos gaan aan de feestdis, … in de kerstperiode staan we liever niet te lang stil bij onze ecologische voetafdruk. Gelukkig kunnen we dit jaar wel feesten rond een duurzame kerstboom. Met dank aan de bosexperts van Inverde.

    Om een jonge aanplant alle kansen te geven, verwijderen bosbeheerders regelmatig een deel van de snelgroeiende boompjes zoals berk. Zo krijgen de tragere eiken ook voldoende licht en ruimte om te groeien, en dat is belangrijk als we snel een biodivers bos willen. “Doorgaans laten we die omgehakte berkjes gewoon liggen”, zegt Martin Winnock van Inverde. “Tot ik op het idee kwam om zo’n berkentop te gebruiken als duurzaam alternatief voor een klassieke kerstboom.”

    De intensieve kerstboomteelt staat meer en meer ter discussie. “Wij zien liever een divers bos met plaats voor allerlei verschillende planten en dieren”, aldus Martin. En zo werd de Kerstberk al snel een bescheiden trend in het kleine wereldje van ecologische bosbouwers.

    Dit najaar brengt Inverde de Kerstberk voor het eerst naar het ruime publiek met een grote Kerstberkverkoop in Parkbos Gent op zaterdag 7 en zondag 8 december. De locatie is niet toevallig gekozen; het parkbos is nog erg jong en heeft veel last van opschietende berkjes. Voor 8 euro mag iedereen zijn exemplaar – groot of klein – komen uitkiezen.

    De opbrengst van de Kerstberk gaat integraal naar De Warmste Week en meer bepaald naar de vzw Boom². Renaat Myny van vzw Boom²: “In Vlaanderen is verrassend veel inactieve landbouwgrond die om verschillende redenen (te klein, te nat, …) niet meer geschikt is voor landbouwers. Met onze vzw proberen wij dergelijke gronden aan te kopen en te bebossen.”

    Is het dan niet ironisch dat er in het Parkbos boompjes gekapt worden om er elders nieuwe te planten? “Wij lopen met een kapmes te zwaaien om het bos gezonder en diverser te maken en dat is inderdaad een moeilijke boodschap”, geeft Martin toe. “Maar wees gerust: uiteindelijk doen we het allemaal voor meer en beter bos”.

    Over Inverde

    Inverde is de grootste vormingsorganisatie voor de natuursector, verbonden aan Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid. Inverde biedt een breed scala aan opleidingen, van boswachter tot boomverzorger. Je leert er alles wat je moet kennen en kunnen om professioneel aan de slag te gaan als natuurbeheerder.   

    Over Boom²

    Boom² vzw is een vereniging die werd opgericht in 2016 en streeft naar meer bos en biodiversiteit in Vlaanderen. De vzw bestaat uit vier (vrij) jonge enthousiastelingen die, door het organiseren van ontmoetingsacties, de verkoop van natuurproducten (bijv. nestkasten) en dankzij bedrijfssponsoring, geld inzamelen en economisch oninteressante landbouwpercelen bebossen.

    Praktische info Kerstberkverkoop

    • Wanneer: zaterdag 7-12 en zondag 8-12, telkens van 10u tot 16u
    • Locatie: Parkbos Gent, ter hoogte van de Hemelrijkstraat 59 te 9840 Gent  Of 900m wandelen vanaf de parking aan de Kortrijksesteenweg - volg de oranje pijlen van Inverde
    • Prijs: € 8 per Kerstberk

    Opbrengst gaat via De Warmste Week integraal naar www.boom2.be.

    Meer info

    www.inverde.be/kerstberk

     

    Natuurbeheer
    Inverde lanceert duurzaam alternatief voor kerstboom
    Inverde lanceert duurzaam alternatief voor kerstboom
  • 10/11

    35 overtreders in Kravaalbos geverbaliseerd na controleactie

    Natuurinspectie

    10/11

    35 overtreders in Kravaalbos geverbaliseerd na controleactie

    35 overtreders in Kravaalbos geverbaliseerd na controleactie

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid voerde samen met de politie van Aalst op  zondagvoormiddag 10 november een controleactie uit in het Kravaalbos te Meldert (Aalst/Asse/Opwijk). Het bos biedt ruimte aan zachte recreatie. Je mag er wandelen op de daartoe voorziene paden. Mountainbiken, fietsen, quadrijden, ruiteren… is er echter niet toegelaten en dit wordt ook duidelijk aangeduid. Toch worden deze regels vaak met de voeten getreden, wat aanleiding gaf tot deze actie. Er werden 35 overtreders gevat. Ze kregen dan ook onmiddellijk een proces-verbaal. Ook enkele personen met loslopende honden en iemand die paddenstoelen plukte werden geverbaliseerd. 

    De paden in het Kravaalbos zijn op de meeste plaatsen te smal voor meerdere vormen van recreatie. De bodem is het grootste deel van het jaar ook te nat voor recreatie zoals ruiteren en mountainbiken. Natuur en Bos en de stad Aalst communiceerden hier de voorbije jaren veel over. Bezoekers die deze regels niet respecteerden, werden hier door de jaren heen door Natuur en Bos herhaaldelijk op aangesproken. Ook tijdens activiteiten en wandelingen in en rond het Kravaalbos werden sensibliserende acties ondernomen om de bezoekers te wijzen op de regels in het bos.

    Honden zijn welkom, maar moeten aan de leiband en op de paden blijven. Loslopende honden veroorzaken soms indirect verkeersongevallen waarbij wild betrokken is. Ze maken grondbroeders of grote grazers ook onrustig. Natuur en Bos ontving veel klachten over loslopende honden in het bos van andere bosbezoekers. 

    Omdat de schade en de verstoring in het bos door niet-gewenste recreatievormen in het Kravaalbos uit de hand loopt, werd afgelopen zondag een gezamenlijke controleactie gedaan om overtreders te vatten. De politie van Aalst en boswachters en natuurinspecteurs van Natuur en Bos sloegen hiervoor de handen in elkaar. En met succes. Wie betrapt werd met loslopende hond of zich als ruiter of mountainbiker door het bos begaf, mag zich aan een boete verwachten. De politie van Aalst en Natuur en Bos willen hiermee een duidelijk signaal geven dat de toegankelijkheidsregels in het bos moeten nageleefd worden, zowel in het teken van de natuur als van de andere bosbezoekers.
     

    Natuurinspectie
    35 overtreders in Kravaalbos geverbaliseerd na controleactie
    35 overtreders in Kravaalbos geverbaliseerd na controleactie
  • 30/10

    Bedreigde vroedmeesterpad werkt aan comeback

    Natuurbeheer

    30/10

    Bedreigde vroedmeesterpad werkt aan comeback

    Bedreigde vroedmeesterpad werkt aan comeback

    Om het aantal vroedmeesterpadden opnieuw te verhogen werd een soortenbeschermingsprogramma (SBP) opgezet. Het programma wil het aantal vroedmeesterpadden zo snel mogelijk op een veilig niveau brengen. Het streefdoel is op termijn twintig populaties met telkens minstens tweehonderd roepende mannetjes. Het SBP voorziet naast het aanleggen en herstellen van geschikte land- en voortplantingsbiotopen, ook een kweekprogramma met larven met ‘vers’ genetisch materiaal uit Nederland, Wallonië en de resterende populaties in Vlaanderen. Dit kweekprogramma draait op volle toeren. De larven worden grootgebracht in de kwekerij van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek in Linkebeek tot ze – vermoedelijk vanaf 2021 – nakomelingen kunnen produceren. Omdat de overlevingsgraad groter blijkt dan verwacht, kunnen dit najaar al zo’n 75 kleine padjes en nog eens 100 larven gecoördineerd worden uitgezet. Een primeur in Europa! Deze uitzettingen gebeuren verspreid over locaties met bestaande kwetsbare populaties in Huldenberg, Sint-Genesius-Rode en Borgloon. Om dit alles mogelijk te maken sloegen Natuur en Bos van de Vlaamse overheid (ANB), het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO), Natuurpunt, het Regionaal Landschap Dijleland en Regionaal Landschap Pajottenland en Zennevallei de handen in elkaar. Op de locatie in Huldenberg – meer bepaald Groeve Ganzemans (Neerijse) – werd de pers op de uitzetting van 30 oktober uitgenodigd.  

    Klein en kwetsbaar

    De vroedmeesterpad heeft het in Vlaanderen niet onder de markt. Door toenemende verbossing en het verdwijnen van zonnige overgangsbiotopen, beschikt de pad over een steeds kleiner landbiotoop. Tel daar het verdwijnen van geschikte voortplantingswaters bij, en je weet dat de soort het de laatste jaren knap lastig kreeg. Bovendien zijn het honkvaste dieren. Ze wijken niet snel uit naar nieuw territorium. Ook niet als ze geïsoleerd geraken door versnippering van hun leefmilieu. Het resultaat is dat vele populaties de voorbije decennia van de kaart geveegd werden. De resterende groepen zijn nagenoeg allemaal klein en kwetsbaar.

    Mannetjes zorgen voor hun nakomelingen

    De vroedmeesterpad houdt van de warmte en zoekt bescherming onder losse steengrond. Vlaanderen ligt op de noordwestelijke rand van zijn Europese verspreidingsgebied. Je vindt ze hier bijna uitsluitend op de zonnige hellingen van het Brabants heuvelland, het zuiden van Haspengouw en de Voerstreek. Opvallend is dat het vrouwtje haar eitjes niet in het water legt. Het mannetje wikkelt het eisnoer om zijn achterpoten (zie foto) en draagt het vervolgens enkele weken met zich mee aan land. Hij draagt dus letterlijk zijn nageslacht. Pas als de larven in de eitjes voldoende ontwikkeld zijn, keert hij terug naar de poelen om ze af te zetten. Een vroedmeesterpad legt weliswaar minder eitjes dan andere soorten, maar dankzij deze techniek hebben de dikkopjes een grotere kans om de eerste levensweken te overleven.

    In de Brabantse wouden

    Dat voor de uitzetting onder meer Neerijse gekozen werd, is geen toeval. De locatie ligt te midden van het gebied van de Brabantse wouden. De regio ten zuiden van Brussel en Leuven die omarmd wordt door de machtige wouden Hallerbos, Zoniënwoud en Meerdaalwoud heeft heel wat in huis om de vroedmeesterpad kans op overleven te geven: zonnige valleihellingen, poelen, stenige gronden en boerderijen met schuurtjes om bij te schuilen. Bovendien lopen er in en rond de Brabantse wouden verschillende projecten die het landschap versterken en ontsluiten. Deze initiatieven, waar verschillende organisaties en overheden bij betrokken zijn, versterken het leefmilieu van de dieren en verkleinen de kans dat populaties geïsoleerd geraken.  

    Natuurbeheer
    Bedreigde vroedmeesterpad werkt aan comeback
    Bedreigde vroedmeesterpad werkt aan comeback
  • 23/10

    Eerste gezenderde Belgische Blauwe Kiekendief geeft gedrag en trajecten prijs

    Natuurbeheer

    23/10

    Eerste gezenderde Belgische Blauwe Kiekendief geeft gedrag en trajecten prijs

    Eerste gezenderde Belgische Blauwe Kiekendief geeft gedrag en trajecten prijs

    Plan Kiekendief

    Sinds 2017 neemt de Vlaamse Leemstreek maatregelen zodat de grauwe kiekendief kan voort bestaan. Het doel is om op termijn 9 broedparen in deze regio te verkrijgen.

    “Om dit streefcijfer te realiseren komt er extra leefgebied in akkergebieden onder de vorm van tijdelijke beheerovereenkomsten via de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) en via meer vaste elementen in het landschap zoals hagen, heggen, houtkanten, holle wegen,” zegt Hanne Vandewaerde, coördinator Plan Kiekendief Leemstreek.

    Om het effect van de inspanningen voor de terugkomst van de grauwe kiekendief te meten, loopt er sinds 2017 een gecoördineerd Meetnet Agrarische Soorten (MAS) onderzoek. Tijdens het broedseizoen worden door vrijwilligers vier keer de akkervogels en -dieren geteld. Ook onderzoekt men het muizenaanbod in deze gebieden, aangezien ze het hoofdmaal van de kiekendieven vormen. Om een goed beeld te krijgen van het ruimtegebruik van kiekendieven kreeg er eentje een zender, een blauwe kiekendief dan wel.

    Van grauwe naar blauwe kiekendief?

    Op de grauwe kiekendief is het in Vlaanderen voorlopig nog wachten. Naast een broedend koppel in West-Vlaanderen in de zomer van 2018 en twee koppels in de Waalse Leemstreek dit jaar, was er slechts 1 poging tot het maken van een nest van de grauwe kiekendief in Tongeren tussen 2017 en 2019.

    Maar er zijn ook andere soorten die gebaat zijn bij het projectwerk. Onder andere blauwe kiekendieven maken handig gebruik van de Vlaams-Brabantse en Zuid-Limburgse leemplateaus.

    Elk jaar overwinteren heel wat blauwe kiekendieven op deze plekken. Tijdens de afgelopen zomers probeerden ze er ook te broeden. Er is bitter weinig geweten over het exacte ruimtegebruik van de blauwe kiekendief op lokale, maar ook op Europese schaal. Net zoals grauwe kiekendief leven deze vogels tegenwoordig in akkergebieden en trekken ze deels weg tijdens de winter. Maar het is tot op heden niet duidelijk waar ze juist heen gaan.

    Op weg naar Frankrijk en weer terug

    In augustus kon Werkgroep Grauwe Gors een GPS/GSM datalogger bevestigen op een vrouwtje blauwe kiekendief. Ze kreeg voor het project de naam Anna.

    Anna bleef eerst in de buurt, ging overdag op jacht in een van de Vlaamse gebieden, afgebakend voor grauwe kiekendief, en sliep vlak over de taalgrens. Daarna vertrok ze naar Frankrijk. Eerst verkende ze een stukje van Noord-Frankrijk om vervolgens, na een tijd te herbronnen in het Waals Brabantse Genappe, voor een zuiderse reis naar de Aveyron te vertrekken. Inmiddels keerde Anna terug en hangt ze rond in een kleinschalig landbouwgebied in Belgisch Luxemburg.

    “Anna stelt het goed en vliegt momenteel in het zuiden van ons land na enkele omzwervingen in het Franse luchtruim. Via Anna en meer zenderwerk van Werkgroep Grauwe Gors en Grauwe Kiekendief – Kenniscentrum Akkervogels hopen we veel te leren over het gedrag en omgevingsgebruik van blauwe kiekendieven.” vertelt Hanne Vandewaerde, coördinator Plan Kiekendief Leemstreek. 

    Communicatieverplichting: Deze zenderactie kadert binnen een LIFE BNIP pilootproject ‘Vlieg mee met Grauwe Kiekendief’ en werd op die manier mede mogelijk gemaakt dankzij Europese financiering van het Europese LIFE programma.

    Natuurbeheer
    Eerste gezenderde Belgische Blauwe Kiekendief geeft gedrag en trajecten prijs
    Eerste gezenderde Belgische Blauwe Kiekendief geeft gedrag en trajecten prijs
  • 18/10

    Europese natuurprojecten leren van elkaar in Brussel tijdens unieke bijeenkomst

    Natuurbeheer

    18/10

    Europese natuurprojecten leren van elkaar in Brussel tijdens unieke bijeenkomst

    Europese natuurprojecten leren van elkaar in Brussel tijdens unieke bijeenkomst

    Gastheer van de bijeenkomst was Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, dat tevens ook de hoofdpartner is van het LIFE Belgium Nature Integrated Project, of kortweg BNIP. In 2015 werd een projectaanvraag door de Europese Commissie goedgekeurd om een gezamenlijke strategie op poten te zetten, samen met de Waalse en de federale partners en lokale stakeholders.

    Tijdens de meeting werden ervaringen rond onder andere communicatie, omgaan met stakeholders en fondsenwerving gedeeld via keynotes en interactieve workshops. Naast uitwisseling lag ook een focus op de opstart van onder andere het nieuwe LIFE-programma 2021-2027. Het BNIP wordt gezien als een voorbeeldproject waarvan veel geleerd kan worden. Daarom stond een belangrijk aandeel van de bijeenkomst volop in het teken van terreinbezoeken. Zo werd in Outgaarden bij Hoegaarden een concreet voorbeeld getoond van samenwerking met de landbouwsector via de Vlaamse Landmaatschappij (VLM). Via doelgerichte ingrepen op terrein, zoals het afwisselend gebruik van gewassen, worden betere leefomgevingen gecreëerd voor de grauwe kiekendief een soort die onder een soortenbeschermingsprogramma valt. Dat wil zeggen dat de soorten extra kwetsbaar zijn en voor hun voortbestaan specifieke acties ondernomen moeten worden. Natagriwal, een Waalse partner in het project, demonstreerde hoe zij de beheerovereenkomsten mee organiseren. Er was daarnaast ook nog een bezoek aan de regio Demerbroeken in Scherpenheuvel-Zichem, waar collega’s van Natuur en Bos, de Vlaamse waterweg en Natuurpunt dan weer een voorbeeld konden tonen van hoe natuur -en waterbeleid samen aangepakt werden.

    Tom Andries, coördinator van het BNIP, is meer dan tevreden: “Deze driedaagse was buitengewoon interessant. Het geeft echt een boost om  te zien hoeveel energie er op Europees niveau in deze projecten gestoken wordt. Daarnaast valt ook op dat we vaak met dezelfde moeilijkheden kampen. Het is dus relevant om samen naar mogelijke oplossingen te zoeken en van elkaar te leren.”

    Het is duidelijk dat samenwerking tussen verschillende projecten nuttig en nodig is. Een breder uitwisselingsplatform zal opgestart worden om nog korter op de bal te kunnen spelen en sneller van elkaar te kunnen leren.

    Natuurbeheer
    Europese natuurprojecten leren van elkaar in Brussel tijdens unieke bijeenkomst
    Europese natuurprojecten leren van elkaar in Brussel tijdens unieke bijeenkomst
  • 11/10

    Fabeltastische Week van het Bos 2019

    Natuurbeleving

    11/10

    Fabeltastische Week van het Bos 2019

    Fabeltastische Week van het Bos 2019

    Dit weekend begint opnieuw de Week van het Bos. Deze campagne van Natuur en Bos brengt jaarlijks duizenden kinderen in het bos. Want is er een betere plek om te ravotten? Iedereen trekt dit jaar naar RAVOTland! Of is het FABELTJESland? Echt waar? Echt waar! Ja, ja jullie horen het goed. Voor het eerst focussen we ons ook op kleuters dankzij een samenwerking met de Fabeltjeskrant! Elke kleuterklas in Vlaanderen kan zo’n Fabeltjeskrant krijgen boordevol tips om de natuur te beleven. Vers van de pers uit Fabeltjesland. Vlaams minister van Omgeving Zuhal Demir geeft het startschot van de Week van het Bos in Roeselare in het Bergmolenbos.

    Waarom buiten spelen belangrijk is

    Ravotten in het groen heeft niets dan voordelen: het is goed voor lichaam en geest.  Toch brengen kinderen veel minder tijd buiten door dan vorige generaties. Tegen 2050 zal 75 procent van de wereldbevolking in stedelijk gebied wonen. De kloof tussen kinderen en de natuur wordt zo steeds groter. Kinderen spelen steeds minder buiten, gaan minder het bos in om zich te verstoppen, te ravotten of kampen te bouwen. Onderzoeksjournalist Richard Louv stelt dat de samenleving nadelige gevolgen zal ondervinden als een complete generatie jongeren het contact met de natuur verliest. 

    “Daarom willen we via de Week van het Bos zoveel mogelijk kinderen weer naar buiten krijgen om te genieten van en te spelen in onze prachtige natuur. Jong geleerd, is oud gedaan. We zaaien zo hun eerste waardering voor het groene Vlaanderen.” aldus Zuhal Demir, Vlaams minister van Omgeving. “Met ons regeerakkoord leggen we de lat op vlak van bosuitbreiding bijzonder hoog. Ook nabije toegankelijke natuur in of aan de rand van onze steden en gemeenten hoort daarbij.”

    Aanbod op maat van kleuterscholen en lagere scholen

    Met de campagne Week van het Bos wil Natuur en Bos van de Vlaamse overheid opnieuw heel wat leerkrachten en leerlingen warm maken om in en met de natuur aan de slag te gaan. Voor de eerste maal ligt de focus ook specifiek op kleuters en is er een mooie samenwerking met de Fabeltjeskrant. Alle info vind je terug op www.weekvanhetbos.be.

    Er zijn maar liefst vier educatieve pakketten beschikbaar, bruikbaar van in de klas tot in het bos. Een fabeltastisch pakket op maat van kleuters (3 tot 5 jaar) en drie verschillende pakketten voor het lager onderwijs. Keuze genoeg dus!

    De opdrachten kunnen bovendien in het bos, in de turnzaal of zelfs in de klas worden uitgevoerd. Het educatief pakket werd ontwikkeld in samenwerking met Bos+.

    Altijd prijs

    Alsof dat nog niet genoeg is, krijgen alle deelnemers aan de wedstrijden voor scholen een leuke RAVOTprijs én maken de leerlingen en kleuters kans op verrassende prijzen. Want een meet & greet met de enige echte Mijnheer de Uil, een T-shirt van de Fabeltjeskrant of samen ravotten met De Helden van Ketnet, daar zeg je toch geen neen tegen?

    Oproep aan alle juffen of meesters, waar wachten jullie nog op? Ravot er als de bliksem op los! Oproep aan alle mama’s, papa’s, oma’s of opa’s, maak ons aanbod bekend bij de juffen en meesters. Het is gratis, leerrijk en leuk!

    Een bosfeest voor iedereen

    Zin om er met het gezin op uit te trekken? De educatieve pakketten op de website leveren ook heel wat inspiratie om in gezinsverband te ravotten en op ontdekking te gaan in de natuur. Of zorgen er minstens voor dat je kan uitpakken met fijne en soms verrassende weetjes. Wist jij bijvoorbeeld al dat de haas één van de snelste dieren ter wereld is? Hij kan tot wel 75 km/u halen!

    Of ontdek onze speelzones, stuk voor stuk heerlijke plekken om te ravotten: www.natuurenbos.be/inspirerende-speelzones.

    Activiteiten in heel Vlaanderen

    Vlaams minister van Omgeving, Zuhal Demir geeft het startschot van de campagne zondag in het Bergmolenbos in Roeselare om 14u. Alle info vindt u op https://activiteiten.weekvanhetbos.be/agenda/e/kom-ravotten-in-het-bergm....

    Zin in een andere, leuke activiteit? Ook daar is er voor ieder wat wils: https://activiteiten.weekvanhetbos.be/agenda/search.

    Waar wachten jullie nog op? Zoef Zoef als de bliksem naar het bos en ravot er op los!

    Natuurbeleving
    Fabeltastische Week van het Bos 2019
    Fabeltastische Week van het Bos 2019
  • 02/10

    Natuurinspectie onderschept grote lading beschermde vogels

    Natuurinspectie

    02/10

    Natuurinspectie onderschept grote lading beschermde vogels

    Natuurinspectie onderschept grote lading beschermde vogels

    De Natuurinspectie van Natuur en Bos slaagde erin om samen met de grenscontrole van FAVV een grote hoeveelheid vogels te onderscheppen op de luchthaven van Zaventem. Op het nippertje kon de lading op de startbaan van de luchthaven worden tegengehouden.

    In 25 houten kisten werden ruim 700 vogels bestemd voor Malta, aangetroffen. Het betrof zowel inheemse vogels zoals putters, goudvinken, appelvinken, kruisbekken, kneus, fraters, roodborstjes, ortolanen, kool- en pimpelmezen, merels, wielewalen, bijeneters, hoppen, kwikstaarten, gekraagde en zwarte roodstaarten, wulpen, regenwulpen, kieviten, tureluurs, zilverplevieren,... als exotische soorten: reuzetoekans,  7 soorten touraco's, rosella's, wevers, parkieten, exotische sijzen, kardinalen en diverse kweekvormen...

    Uit een eerste steekproef bleek dat vele vogels gefraudeerde ringen aanhadden. De lading werd overbracht naar het natuurhulpcentrum van Opglabbeek waar de natuurinspecteurs overgingen tot een verdere, grondige controle. Hier bleek dat ruim 300 vogels valse of gefraudeerde ringen aanhadden.  Ook CITES kwam ter plaatse om de exotische soorten nader te onderzoeken en ook hier bleek dat er onregelmatigheden waren.

    De gefraudeerde vogels werden definitief in beslag genomen en zullen worden vrijgelaten in een geschikt gebied. De vogels die correct geringd waren,  werden de volgende dag teruggegeven aan de eigenaar.

    De waarde van de hele lading wordt geschat op zo’n 150.000 euro. Er bleken zelfs 2 vogels ter waarde van 12.000 euro  aanwezig te zijn. Door deze actie hoopt natuurinspectie dat de transporteurs van vogels gaan nadenken.

    Natuurinspectie
    Natuurinspectie onderschept grote lading beschermde vogels
    Natuurinspectie onderschept grote lading beschermde vogels
  • 30/09

    Onderzoek naar verdwijnen wolvin en welpen

    Natuurbeheer Natuurinspectie

    30/09

    Onderzoek naar verdwijnen wolvin en welpen

    Onderzoek naar verdwijnen wolvin en welpen

    Ondanks heel wat inspanningen is er nog steeds geen spoor van de wolvin en haar welpen. Gelet op het feit dat die nu normaalgezien al 4,5 maanden oud zijn, is dat niet normaal en is de hoop op een goede afloop verdwenen. De Cel Natuurinspectie van Natuur en Bos voert al enkele maanden een onderzoek, waarbij verschillende misdrijven aan het licht kwamen, maar er nog geen hard bewijs is voor wat er zou kunnen gebeurd zijn met de wolvin en haar kroost. De mannelijke wolf August is wel ongedeerd en werd dit weekend nog op camerabeelden vastgelegd.

    Het laatste beeld van wolvin Naya dateert van voor de zomer. Ze was toen duidelijk drachtig. Daarna verdween ze van de radar. Er waren wel beelden van de mannetjeswolf, die voedsel aanbracht. Op een bepaald moment stopte August echter met het aanbrengen van voedsel. Ook de wolvin of de welpen verschenen op geen enkel beeld. Tijdens die periodes bleven de boswachters van Natuur en Bos en de faunaspecialisten van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) naar sporen van de wolven zoeken en de stalen analyseren. Telkens zonder teken van leven van de wolvin en haar welpen.

    Vergiftiging?

    In de maand juli kwam er een anonieme tip binnen bij de Cel Natuurinspectie van Natuur en Bos. Daarin werd aangegeven dat de wolf opzettelijk zou vergiftigd zijn, door jagers. Door de natuurinspecteurs werd die vrij concrete piste inzake de vermeende gif verstrekker op gerichte wijze onderzocht. Op vraag van Natuurinspectie werd deze informatie geheim gehouden om het lopende onderzoek niet in gevaar te brengen. Ook de parketmagistraat bij het Ambt van de Procureur des Konings werd ingelicht en er werden een aantal analyses en vaststellingen gedaan. Er werden echter geen sporen van gif teruggevonden in de aangetroffen wolvenuitwerpselen. De vermeende 'vergiftigingspiste' kon daarbij verlaten worden.

    Ziekte?

    Tijdens die periode bleven boswachters van Natuur en Bos en INBO-fauna experten het gebied systematisch doorzoeken, met voetrondes en met nazicht van de beelden uit de hoeveelheden camera's die opgesteld staan. INBO liet tevens diergeneeskundig onderzoek doen naar eventuele ziektepathogenen, zoals o.m. ook naar de zogenaamde 'hondenziekte'. Maar ook daar bleken de resultaten negatief en vond men dus geen ziektebeelden.

    Onregelmatigheden op het terrein

    Tijdens een terreinronde van boswachters en natuurinspecteurs werd, in een ontoegankelijke zone niet ver van het kerngebied van de wolven, een ingerichte onreglementaire voederplaats voor het aanlokken van everzwijnen gevonden, waarlangs een uit staaldraad vervaardigde strop opgesteld hing (zie foto). De stroppenhanger werd betrapt. Hiervan maakte Natuur en Bos een proces-verbaal op.

    Zoektocht met drones

    In de maand september werden drone-vluchten uitgevoerd in een nieuwe poging om mogelijke sporen te vinden van de verdwenen wolvin en de welpen. Ook dit leverde geen spoor van de wolven op. Tijdens de drone-vlucht, in samenwerking met de federale politie Limburg werd echter wel een rondrijdende jeep opgemerkt. Deze reed vlak voor zonsondergang, binnen een ontoegankelijke zone en waar er geen enkele jachtrechten toegekend zijn. Door de natuurinspecteurs werd de jeep staande gehouden. Er bevonden zich twee jagers in, die elk een geladen en schietklaar jachtgeweer binnen handbereik naast zich hadden. Er wordt tegen deze personen een PV opgesteld. Hun toelating om te jagen werd onmiddellijk ingetrokken.

    Stand van zaken

    Er werd, ook na de drone-vluchten, geen enkel spoor aangetroffen van de verdwenen wolvin en haar welpen. Er moet daarom met zo goed als zekerheid aangenomen worden dat de dieren niet meer in leven zijn. De cel Natuurinspectie van Natuur en Bos gaat er vanuit dat de wolvin kwaadwillig werd omgebracht. De wolven bevonden zich in ontoegankelijk gebied waar niemand zich in principe mocht bevinden. De actie was dus goed voorbereid door professionelen.

    Het valt aan te nemen dat, als de wolvin werd omgebracht, de plegers van dat milieumisdrijf opzettelijk het nestelgebied van de wolvin zijn binnengedrongen om daar gericht en opzettelijk de wolvin met haar welpen op het nest te gaan zoeken en ze daar te doden.

    De Cel Natuurinspectie zal het onderzoek verder voortzetten in de overtuiging dat de verantwoordelijken van dit milieumisdrijf zullen gevat worden. De natuurinspecteurs willen iedereen bedanken voor de discretie van de voorbij weken. Dat heeft er voor gezorgd dat een aantal vaststellingen op heterdaad zijn kunnen gebeuren.

    Hoe moet het nu verder

    De mannelijke wolf August is nog in het gebied en toont geen aanstalten om te vertrekken. Experts gaan er vanuit dat de kans groot is dat er snel terug een koppel wolven zich zal settelen. Die evolutie is niet tegen te houden gelet op de vele wolven in onze buurlanden en het feit dat het gebied als hoogwaardige natuurplek een ideale verblijfplaats blijft. Het blijft daarom ook belangrijk dat veehouders in de regio preventieve maatregelen nemen. De voorbije week waren er opnieuw een aantal schadegevallen waarbij minstens één geval veroorzaakt werd door de wolf. De schapen zaten niet achter een veilige omheining.

    Natuurbeheer Natuurinspectie
    Onderzoek naar verdwijnen wolvin en welpen
    Onderzoek naar verdwijnen wolvin en welpen
  • 20/09

    Kasteel Ter Rijst herwint zijn oude glorie

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    20/09

    Kasteel Ter Rijst herwint zijn oude glorie

    Kasteel Ter Rijst herwint zijn oude glorie

    Levendige bestemming voor historisch erfgoed

    Het project hecht grote zorg aan het historische en natuurlijke erfgoed en geeft een levendige bestemming aan het gebouw. De plek ligt er nu in alle glorie bij en mag mee in het rijtje van toeristische trekpleisters. Het is een toonbeeld van hoe de kruisbestuiving tussen natuur en cultuur prachtige resultaten kan opleveren. Het park Ter Rijst staat trouwens niet alleen. Over de jaren heen is er een indrukwekkend snoer van parken, bossen, cultuur- en recreatieplekken geweven doorheen de streek. Het kasteel van Groenendaal,  het Kasteel van Gaasbeek en de Museumtuin, de rozentuin van Coloma: het zijn allemaal plekken van internationaal topniveau. Met Ter Rijst is er nu een bijkomende parel toegevoegd.

    Horecazaak met hart voor de regio

    In opdracht van Natuur en Bos ging Natuurinvest op zoek naar de ideale businesspartner voor de uitbating van het kasteel. Het ondernemerstrio Yvan Ricour, Maïté Maira en Kenny Pappaert, drie ondernemers uit Herne, zijn ervaren horecaondernemers met een sterk concept voor het kasteel en een warm hart voor de regio. Yvan Ricourt: “Onze zaak T’Rest is er voor iedereen die hier van de natuur wil komen genieten. Van passerende fietsers en wandelaars met honger en dorst tot mensen die willen onthaasten in onze B&B. Maar we zijn er dus evengoed voor bedrijven die willen vergaderen of een event willen organiseren in het groen”.

    Cultuurimpuls met behoud van de aanwezige natuurwaarde

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid tracht haar parken en gebouwen actief te beheren en te bestemmen, met grote  aandacht voor hun natuur-  en cultuurwaarde. Ter Rijst kreeg zo een zeer authentieke restauratie, die inspeelt op verschillende functies. De natuurwaarde wordt niet uit het oog verloren: op de zolders van het kasteel huist één van de grootste gekende kolonies baardvleermuizen van Vlaanderen. In de restauratie behouden die hun plek en krijgen ze zelfs een bevallingskamer.

    Ook de cultuurwaarde van de plek werd in ere gehouden en hersteld. Er is een duidelijke ambitie voor Ter Rijst. Het is een plek die niet onmiddellijk op de gekende looplijnen ligt van de cultuurgebruiker. Maar de unieke ligging, het park, het gebouw, de karaktertrekken van het prachtige Breughelland, en tegelijk de aantrekkelijkheid van de afzondering: het zijn troeven waarmee cultuurmakers aan de slag kunnen om hier een open en sterk cultuurhuis te bouwen. Kunsthal Ter Rijst – een groep van jonge, talentvolle cultuurmakers – zal vanaf januari een werking opbouwen die lokale en regionale cultuurspelers verbindt, rond de lijnen van kunst en natuur.

     

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Kasteel Ter Rijst herwint zijn oude glorie
    Kasteel Ter Rijst herwint zijn oude glorie
  • 17/09

    Aanwijzing van de leden van de Raad van Beheer van de Stichting Zoniënwoud: Herman Van Rompuy verkozen tot voorzitter

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    17/09

    Aanwijzing van de leden van de Raad van Beheer van de Stichting Zoniënwoud: Herman Van Rompuy verkozen tot voorzitter

    Aanwijzing van de leden van de Raad van Beheer van de Stichting Zoniënwoud: Herman Van Rompuy verkozen tot voorzitter

    Sinds 2008 werken de drie Gewesten samen aan de realisatie van de "Structuurvisie voor het Zoniënwoud". In dit kader hebben de bevoegde ministers in 2012 een intergewestelijk akkoord ondertekend dat een overlegstructuur voor het Zoniënwoud in het leven roept. Zo is er sindsdien overleg met de “stakeholders van het woud” (burgers en verenigingen binnen het “Platform Zoniënwoud”), met de politieke mandatarissen uit de omgeving van het Zoniënwoud en met de betrokken administraties op gewestelijk niveau.

    In dit kader hebben de drie gewesten het noodzakelijk geacht een stichting op te richten met als doel :

    1. Het proces van de realisatie van de intergewestelijke structuurvisie ter harte te nemen, met inbegrip van de participatie van het publiek en de communicatie daarover;
    2. De projectopvolging en het zoeken naar (co-)financiering voor de projecten te verzekeren;
    3. Het onthaal van het publiek te omkaderen;
    4. De dataverzameling en de interne informatie-uitwisseling te coördineren.

    Er restte nog de benoeming van de Raad van Beheer, bestaande uit 6 leden (2 per Gewest), en van een voorzitter. De eerste vergadering van de RB heeft plaatsgevonden deze dinsdag 17 september en Herman VAN ROMPUY werd aangeduid als voorzitter.

    De voormalige voorzitter van de Europese Raad woont in Sint-Genesius-Rode in de directe nabijheid van het Zoniënwoud en gaat er regelmatig wandelen. Het is dus een bos dat hij goed kent en dat hij vooral leuk vindt. De Raad zal nog worden aangevuld met vier te coöpteren leden uit vzw’s die betrokken zijn bij het Zoniënwoud en/of experten.

    De maatschappelijke zetel van de Stichting Zoniënwoud zal in de gebouwen van het Rood Klooster ondergebracht worden (Molenaarswoning), eigendom van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. De coördinatie van alle activiteiten van de Stichting evenals het beheer van de procedures en de communicatie gebeurt vanaf deze site.

    De poort Groenendaal (Vlaams Gewest) zal voor het grote publiek de belangrijkste toegangspoort tot het Zoniënwoud vormen. Het huidige Bosmuseum zal evolueren naar een onthaalcentrum voor de bezoekers. Tenslotte wordt er aan de poort van Terhulpen (Waals Gewest) een documentatie- en informatiecentrum uitgebouwd. Hier wordt het rijke verleden en de kennis omtrent het Zoniënwoud toegankelijk gemaakt.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Aanwijzing van de leden van de Raad van Beheer van de Stichting Zoniënwoud: Herman Van Rompuy verkozen tot voorzitter
    Aanwijzing van de leden van de Raad van Beheer van de Stichting Zoniënwoud: Herman Van Rompuy verkozen tot voorzitter
  • 13/09

    Opnieuw werken gestart om het erfgoed in het Vloethemveld te bewaren

    Natuurbeheer

    13/09

    Opnieuw werken gestart om het erfgoed in het Vloethemveld te bewaren

    Opnieuw werken gestart om het erfgoed in het Vloethemveld te bewaren

    Om de toekomst van de gebouwen veilig te stellen, worden de daken vernieuwd en worden gevels, beton, metalen schrijnwerk en schuifpoorten hersteld. De werken gebeuren volgens de aanbevelingen van de experten van Monumentenwacht vzw en worden uitgevoerd door BABO Bouw & Interieur NV. De werken kosten 544.413,58 euro inclusief btw. Natuur en Bos werkt voor het erfgoedbeheer samen met Het Facilitair Bedrijf van de Vlaamse overheid, dat de werken coördineert.

    In 2018 startte Natuur en Bos met het grootschalige erfgoedbeheer in het Vloethemveld. Ondertussen is de renovatie van het onthaalgebouw afgerond. Ook de gebouwen die zullen worden gebruikt als beheerloodsen zijn klaar, net als de luifel voor drie kunstwerken van de krijgsgevangenen van 1945-1946. Verder kreeg de barakkenstraat al een eerste onderhoudsbeurt.

    Meer informatie

    Samenwerken aan natuur en erfgoed in het Vloethemveld – een gezamenlijke droom

    Het Vloethemveld is een uniek natuurgebied van ongeveer 330 hectare met een verborgen verleden, waarin we zowel de Europese topnatuur als het erfgoed willen bewaren. In 2019 ondertekenden Natuur en Bos en de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) een samenwerkingsovereenkomst. De overeenkomst vormt het kader voor de publiekswerking en het onthaal van het volledige Vloethemveld, de exploitatie van het Kamp Vloethemveld en ’t Kamphuis, alsook de gidsenwerking. Ook het beheer van het erfgoed staat daarin centraal. Aan de overeenkomst is een investeringsprogramma van zo'n 5 miljoen euro gekoppeld tussen nu en 2028.

    Natuurbeheer
    Opnieuw werken gestart om het erfgoed in het Vloethemveld te bewaren
    Opnieuw werken gestart om het erfgoed in het Vloethemveld te bewaren
  • 06/09

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 15 september

    Natuurbeleving

    06/09

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 15 september

    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 15 september

    Grootste Europese collectie

    Natuur en Bos legde in 1996 de Museumtuin aan in het 50 hectare grote park van het Kasteel van Gaasbeek in het hart van het Pajottenland. De tuin omvat één van de grootste en belangrijkste collecties van leifruitvormen van Europa. Ze verzamelt en presenteert niet alleen fruit maar ook groenten, kruiden, tuinarchitectuur- en technieken van een eeuw geleden.

    Programma

    De Dag van de Museumtuin laat je gratis kennismaken met dit uniek stuk levend erfgoed. Het event vindt plaats op zondag 15 september vanaf 10 tot 17 uur. Je kan workshops volgen waarmee je zelf in je tuin aan de slag kan, interactieve snoeisessies volgen, deelnemen aan proefsessies van appelen en peren en langs interessante standjes kuieren. Zo zijn er standhouders gespecialiseerd in confituren, zaden, groenten en fruit, fruitsappen, vlierbessenjenever, honing, bomen, groendecoratie- en keramiek. Ook de groenspecialisten van Velt en Plantentuin Meise zijn ter plaatse. Nog een blikvanger is het vragenuurtje (van 14 tot 15 uur) ‘vraag het de toptuinier’. Verder gidsen vrijwilligers je doorlopend door de tuin. Kinderen kunnen luisteren naar leuke verhalen in de vertelhoek, glittertattoos laten zetten of zich laten schminken. Of wat dacht je van een bijenzoektocht voor het hele gezin? Academie Peter Benoit (Lennik) zorgt voor de omkadering met dans, muziek en woord. 

    Meer info

    Natuurbeleving
    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 15 september
    Dag van de Museumtuin van Gaasbeek op zondag 15 september
  • 06/09

    Ook het havengebied heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Natuurbeleving

    06/09

    Ook het havengebied heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Ook het havengebied heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale informatie zorgen voor stress, oververmoeidheid, burn-out en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur.

    Daarom zet Natuur en Bos, als grootste natuurbeheerder van Vlaanderen, al jaren sterk in op natuurbeleving. In de natuurgebieden van Natuur en Bos kan je wandelen, joggen, fietsen, kamperen, spelen en ravotten. Maar zones waar de focus ligt op rust, die waren er nog niet.  

    De natuuroases brengen daar verandering in. Het zijn stukjes stille natuur waar je je hoofd even helemaal kunt leegmaken, zonder smartphone, verkeerslawaai en andere drukte. De hemel op aarde voor wie in alle rust energie wil gaan tanken in de natuur.  

    Marleen Evenepoel, Administrateur-generaal van Natuur en Bos: “Op mijn job krijg ik zelden een moment om op adem te komen, maar in het bos kan ik hectische werkdagen achter me laten. Dan kom ik een uurtje of twee wandelen en neem ik op een bankje de omgeving in me op. De omringende natuur is elke dag anders en dat brengt me meteen tot rust. Met de natuuroases wil ik die ervaring delen met zoveel mogelijk mensen.”

    Wat zijn natuuroases?

    Natuuroases zijn geïnspireerd op het fenomeen bosbaden, ofte Shinrin-yoku, een therapie die in de jaren tachtig ontstond in Japan als antwoord op een gebrek aan natuurbeleving (nature deficit disorder) bij stadsmensen.

    Een natuuroase is dé plek bij uitstek voor een stil, traag en meditatief verblijf in de natuur. Het is wetenschappelijk bewezen dat een bosbad van een halfuur stress vermindert en je mentale weerbaarheid verhoogt. Hoe langer het bosbad, hoe groter en langduriger de voordelen.

    Een infobord bij de start van elke natuuroase helpt je op weg. Onderweg nodigen houten rustobjecten, gemaakt door de houtateliers Sam Ponette en Nauwau, uit om te zitten, liggen, hangen of rusten. De objecten zijn gemaakt van lokaal hout en gerecupereerd havenhout van de Port of Antwerp.

    Podcast Natuuroase

    De natuuroase in Kallo is de 6de natuuroase die dit jaar geopend wordt. Nieuw is dat er sinds deze week ook een virtuele versie bestaat. Wie voor een echt bezoek aan een natuuroase graag thuis de sfeer van zo’n bosbad wil opsnuiven kan dat nu ook met een podcast. Natuur en Bos vroeg podcaster Anke Van Meer om op stap te gaan met Forest Mind Therapeute Katriina Kilpi. Zij legt uit wat bosbaden is en hoe je het zelf doet. Je kan de podcast downloaden op www.natuurenbos.be/natuuroases en binnenkort ook op iTunes. Perfect om te ontspannen na de eerste drukke septemberweek.

    Innovatieve aanpak

    Het concept bosbaden bestaat al een tijdje, maar voor de Vlaamse versie werd het concept deels herdacht. Er werd samengewerkt met Vlaamse designers, de materialen kwamen uit bossen uit de buurt of recuperatiemateriaal van de haven, bij de realisatie stond samenwerking en participatie centraal. Die aanpak werd beloond met een selectie voor de tweede ronde van de Henry Van de Velde Awards, de grootste designprijzen van Vlaanderen,. Van de 304 inzendingen mochten 74 ontwerpen - ook onze natuuroases - door naar de tweede selectieronde binnen de categorie ‘Collaborative Award’. Dat is een categorie waarin de samenwerking met een multidisciplinair team, co-creatie en breed gedragen oplossingen en innovaties op het vlak van gezondheid en welzijn, duurzaamheid, milieu, mobiliteit, samenleven en wonen centraal staan.

    Bredere aanpak

    De natuuroases kaderen in een groter verhaal binnen Natuur en Bos, waarbij ingezet wordt op natuur als perfect medicijn voor allerlei kwaaltjes. “Onder de noemer Natuurlijk Goed stellen we dat onze natuur, natuurlijk goed is. Goed voor lichaam en geest. Om te koesteren en tot rust te komen. Natuur als dagelijks shot vitamine Groen. De natuur als ingrediënt voor een ware gezondheidskuur. Helemaal gratis en gezond”, besluit Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos.

    Waar ligt de natuuroase in De Lisdodde?

    De oaselus loopt langs een deel van de wandelroute die start aan de hondenlosloopzone aan de Fabrieksstraat 34 in Kallo.

    Meer informatie:

    Natuurbeleving
    Ook het havengebied heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
    Ook het havengebied heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
  • 27/08

    Opentuindag in Museumtuin Gaasbeek op 15 september 2019

    Natuurbeleving

    27/08

    Opentuindag in Museumtuin Gaasbeek op 15 september 2019

    Opentuindag in Museumtuin Gaasbeek op 15 september 2019

    Op zondag 15 september gooien we onze deuren open. Iedereen is welkom om te genieten in de Museumtuin. Ontdek de prachtige boomgaarden, moestuin en siertuin, volg een workshop waarmee je zelf in je tuin aan de slag kan, kuier langs de interessante standjes en proef van ons heerlijk fruit. Je kan op regelmatige tijdstippen gratis rondleidingen volgen en zo alles te weten komen over de Museumtuin.

    En ook aan kinderen is gedacht, ze kunnen luisteren naar leuke verhalen in de vertelhoek, glittertattoo's laten zetten of zich laten schminken. Of wat dacht je van een bijenzoektocht voor het hele gezin?

    Academie Peter Benoit zorgt voor de omkadering met dans, muziek en woord. Er valt veel te beleven, en dat allemaal gratis! Een vrije bijdrage aan de vrijwilligerskas is altijd toegestaan.

    Hopelijk tot 15 september!

    Natuurbeleving
    Opentuindag in Museumtuin Gaasbeek op 15 september 2019
    Opentuindag in Museumtuin Gaasbeek op 15 september 2019
  • 26/08

    Natuurherstel in Drongengoed

    Natuurbeheer

    26/08

    Natuurherstel in Drongengoed

    Natuurherstel in Drongengoed

    Herstel van Europese topnatuur

    Het doel van het groot heideherstelproject is om  twee bestaande heidegebieden: het militair vliegveld van Ursel en het Maldegemveld, te verbinden via een corridor van een boomrijke heide van 7,2 hectare en om de totale oppervlakte heide te vergroten met 21,3 hectare. Naast het herstel van de heide wordt ook de oppervlakte aan bosranden vergroot. Drongengoed maakt deel uit van van het Natura 2000-netwerk en deze werken kaderen in het herstel van de Europese topnatuur en zijn voorzien in het ‘uitgebreid en gezamenlijk bosbeheerplan met deel landschapsbeheerplan’ (www.natuurenbos.be/drongengoed onder ‘Nuttige links’). Gezien de grootschaligheid van de werken worden ze ook door experten opgevolgd en waar nodig bijgestuurd.

    Kap, frees-en plagwerken

    Eind augustus wordt de tweede fase van de kapwerken uitgevoerd. Vanaf september worden de boomstronken van de terreinen waar vorig jaar gekapt werd, gefreesd.  Dit is nodig om daarna een degelijk beheer van de terreinen te kunnen doen. Nadat de stronken zijn uitgefreesd, wordt er geplagd. Bij plaggen wordt de strooisellaag van de bodem afgeschraapt. Door het verwijderen van het strooisel kunnen de onderliggende zaden van o.a. heide tot ontwikkeling komen. 

    Meer natuur om van te genieten

    De werken zullen zorgen voor meer biodiversiteit. Enkele diersoorten die hiervan zullen profiteren zijn bv. insecten zoals de aardbeivlinder, het groentje en de groene zandloopkever.  Ook de hazelworm en de levendbarende hagedis hebben lichtrijke, open, zandige terreintjes nodig. Overblijvende bomen vormen dan weer een ideale uitkijkpost voor de boompieper en boomleeuwerik. Op die manier stijgt de ecologische meerwaarde van het natuurgebied, maar tegelijk wordt dit ook interessanter voor de bezoeker. Een meer afwisselend beeld van open en gesloten bos, brede bosranden en heideterreintjes is erg aangenaam om in te vertoeven. Uit een bevraging blijkt dat bezoekers van het Drongengoed dit een belangrijke meerwaarde vinden. Het recent ingerichte speelbos en de nieuwe geplande wandellussen zorgen dat de recreant nog meer zal genieten van het Drongengoed!

    Bosbalans

    Natuur en Bos zorgt voor een positieve bosbalans. Boven op de 20 hectaren die voorzien was in het beheerplan en al gerealiseerd is in omgeving Maldegem-Knesselare, werd in 2018 en 2019 al 12,5 hectare aangeplant, onder andere via plantacties met verschillende scholen. Ook de komende jaren zet Natuur en Bos verder in op bosuitbreiding.

    Hinder

    De werken kunnen sowieso tijdelijke hinder met zich meebrengen, waardoor de Drongengoedweg en parking tijdelijk moeilijk bereikbaar zijn. Natuur en Bos excuseert zich voor de hinder en dankt u alvast voor uw begrip.

    Infowandeling

    Op zondag 15 september 2019 om 9u30 organiseert Natuur en Bos een volgende infowandeling. Afspraak aan Parking Krakeel, Drongengoedweg, Knesselare (parking voorbij het Jagershof).

    Meer info

    Meer informatie vind je op www.natuurenbos.be/drongengoed.Daar vind je ook een uitgebreid verslag van een infowandeling over de werken. 

    Natuurbeheer
    Natuurherstel in Drongengoed
    Natuurherstel in Drongengoed
  • 26/08

    Wonderwoud, landen in de natuur

    Natuurbeleving

    26/08

    Wonderwoud, landen in de natuur

    Wonderwoud, landen in de natuur

    Op het Oud Vliegveld in Lochristi wordt vanaf 2021 het Wonderwoud gerealiseerd. In het plan voor de groenpool wordt van de opgehoogde landingsbanen van het ‘Oud Vliegveld’ een dichtbegroeid ‘Wonderwoud’ met verborgen plekken, waterrijke natuur en speelse routes gemaakt. Net daarbuiten wordt open ruimte voorzien waarin plaats is voor landbouw, begroeide grachten en kleine bosjes. Het contrast tussen de open ruimte buiten en het dichte bos binnenin, maakt van het Wonderwoud een plek van bijzondere natuurbeleving. In afwachting van publieke toegankelijkheid, werd een website gebouwd waarop je het laatste nieuws over de ontwikkeling van de groenpool kan volgen. Het is dus nog even wachten tot je het bos in kan, maar binnenkort vlieg je al over het gebied, want dan laten we op www.wonderwoud.gent unieke luchtbeelden op je los.Plan dus af en toe zeker al een bezoekje aan de website!

    Natuurbeleving
    Wonderwoud, landen in de natuur
    Wonderwoud, landen in de natuur
  • 13/08

    3.205 kamsalamanders krijgen nieuwe thuis in Boortmeerbeek

    Natuurbeheer

    13/08

    3.205 kamsalamanders krijgen nieuwe thuis in Boortmeerbeek

    3.205 kamsalamanders krijgen nieuwe thuis in Boortmeerbeek

    Kweekprogramma

    Alles begon met de aanleg van het overstromingsgebied dat De Vlaamse Waterweg (DVW) aanlegde aan het Zennegat in Mechelen (www.sigmaplan.be). Ruimte voor water om te voorkomen dat huizen en kelders onder water komen.

    Enige tijd voor de start van de werken werden in een oude meander in het overstromingsgebied kamsalamanders waargenomen, een beschermde salamandersoort. Aangezien door de aanleg van het gereduceerd getijdegebied het leefgebied van de kamsalamander ging verdwijnen, was actie nodig. De aanwezige dieren werden door Natuur en Bos met fuiken afgevangen. Vervolgens zette het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO) een heus kweekprogramma op. Een wereldprimeur! De nakomelingen vonden een nieuwe thuis in het Boortmeerbeeks Broek. Natuurpunt zorgde daar voor een warm welkom door de aanleg van enkele bijkomende poelen.

    Boortmeerbeeks Broek

    In 2016 werden de eerste juveniele kamsalamanders uitgezet. 35 stuks om precies te zijn. In 2017 liep de kweek niet zoals gepland. Het deed het INBO besluiten om de methodiek aan te passen. Met groot succes! In 2018 konden er zo 1.229 larven uitgezet worden. In 2019 volgden er al 1.789. Op zondag 18 augustus om 14:00 krijgen de laatste 129 juveniele dieren en 23 ouderdieren feestelijk de vrijheid.

    De komende jaren wordt de populatie verder opgevolgd. Door een unieke tekening van zwarte vlekken op de gele buik kan elk dier individueel herkend worden. En zo kunnen we meer te weten komen over de overlevingskansen en de evolutie van de populatie.

    Met het Boortmeerbeeks Broek wordt een ontbrekend puzzelstuk ingevuld van de metapopulatie die loopt van Mechelen tot Haacht. De duurzame bescherming van de kamsalamander in de Dijlevallei komt hiermee een stapje dichterbij.

    Kamsalamander

    De kamsalamander is de grootste inheemse watersalamander. Het mannetje lijkt in de paartijd met hun hoge, gekartelde rugkam wel een heus waterdraakje. De soort staat op de Rode Lijst van de amfibieën en reptielen in Vlaanderen opgelijst in de categorie kwetsbaar. De voorbije decennia is de soort er sterk op achteruitgegaan.

    Natuurpunt Boortmeerbeek nodigt uit:

    Op zondag 18 augustus worden er kamsalamanders uitgezet in het Boortmeerbeeks Broek.
    Afspraak om 14u, parking met glasbollen aan Delhaize - Wespelaarse baan - Boortmeerbeek.
    Vanaf daar vertrekken we met een vrolijke stoet naar de poelen die voor de gelegenheid in een feestelijk kleedje zijn gezet. Na een woordje uitleg worden de kamsalamanders vrijgelaten, hiervoor doen we beroep op kinderen die een handje willen toesteken. En we zoeken ook nog namen voor de volwassen dieren!
     

    Natuurbeheer
    3.205 kamsalamanders krijgen nieuwe thuis in Boortmeerbeek
    3.205 kamsalamanders krijgen nieuwe thuis in Boortmeerbeek
  • 09/08

    Ook Bosland heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Natuurbeleving

    09/08

    Ook Bosland heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Ook Bosland heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden

    Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale informatie zorgen voor stress, oververmoeidheid, burn-out en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur.

    Daarom zet Natuur en Bos, als grootste natuurbeheerder van Vlaanderen, al jaren sterk in op natuurbeleving. In de natuurgebieden van Natuur en Bos kan je wandelen, joggen, fietsen, kamperen, spelen en ravotten. Maar zones waar de focus ligt op rust, die waren er nog niet.  

    Daarom heeft Natuur en Bos natuuroases ingericht. Stukjes stille natuur waar je je hoofd even helemaal kunt leegmaken, zonder smartphone, verkeerslawaai en andere drukte. De hemel op aarde voor wie in alle rust  energie wil gaan tanken in de natuur.  

    Op mijn job krijg ik zelden een moment om op adem te komen, maar in het bos kan ik hectische werkdagen achter me laten. Dan kom ik een uurtje of twee wandelen en neem ik op een bankje de omgeving in me op. De omringende natuur is elke dag anders en dat brengt me meteen tot rust. Met de natuuroases wil ik die ervaring delen met zoveel mogelijk mensen.”

    Marleen Evenepoel, Administrateur-generaal van Natuur en Bos

    Wat zijn natuuroases?

    Natuuroases zijn geïnspireerd op het fenomeen bosbaden, ofte Shinrin-yoku, een therapie die in de jaren tachtig ontstond in Japan als antwoord op een gebrek aan natuurbeleving (nature deficit disorder) bij stadsmensen.

    Een natuuroase is dé plek bij uitstek voor een stil, traag en meditatief verblijf in de natuur. Het is wetenschappelijk bewezen dat een bosbad van een halfuur stress vermindert en je mentale weerbaarheid verhoogt. Hoe langer het bosbad, hoe groter en langduriger de voordelen.

    Een infobord bij de start van elke natuuroase helpt je op weg. Onderweg nodigen houten rustobjecten, gemaakt door de houtateliers Sam Ponette en Nauwau, uit om te zitten, liggen, hangen, rusten. De objecten zijn gemaakt van lokaal hout en gerecupereerd havenhout van de Port of Antwerp.

    Waar ligt de natuuroase in Bosland?

    Je vindt de natuuroase van Bosland op het kruispunt van de wandelgebieden Holven - ’t Plat en Grote Hof – Hobos. Het stuk bos waar de oase ligt, is representatief voor het soort bos waar Natuur en Bos in heel Bosland naar streeft: gemengd loofhout dat in de lente frisgroen kleurt in verschillende tinten. Her en der staat een eeuwling van een inlandse den, een waar monument.

    Opening natuuroase Bosland op 10 augustus

    Benieuwd geworden? Alle natuuroases zijn nu al vrij te bezoeken en worden deze zomer en dit najaar officieel geopend.

    Wees welkom op de opening van de natuuroase in Bosland in Pelt op zaterdag 10 augustus om 10u. Plaats van afspraak is de Boemerangstraat in Pelt. Na een korte duiding wandelen we onder begeleiding van de boswachter en in bijzijn van Atelier Sam Ponette en Nauwau langs enkele elementen van de natuuroase. De wandeling van een tweetal kilometer is gemakkelijk, maar wij raden u wel aan om gemakkelijke schoenen te voorzien.

    Meer informatie:

    Vragen over de natuuroase in Bosland zijn welkom bij boswachter Eddy Ulenaers (eddy.ulenaers@vlaanderen.be of 0479 67 94 93). Vragen over de natuuroases in het algemeen zijn welkom bij Liesbet De Keersmaecker (liesbet.dekeersmaecker@vlaanderen.be of 0479 82 03 99).

    Natuurbeleving
    Ook Bosland heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
    Ook Bosland heeft zijn eerste natuuroase om in te bosbaden
  • 07/08

    Behaal de titel van Laureaat van de Arbeid

    Hout

    07/08

    Behaal de titel van Laureaat van de Arbeid

    Behaal de titel van Laureaat van de Arbeid

    Ben je op zoek naar een meer dan gewone erkenning voor je dagelijkse inzet in de brede sector die met hout heeft te maken? En dat geldt niet alleen voor de terreinwerkers. Ook administratieve inzet binnen de sector kan worden beloond. Het behalen van de titel van Laureaat van de Arbeid en een van de labels die het KIEA voorstelt, bevestigt immers de kwaliteit van je werk, benadrukt jouw talent en inzet voor jouw beroep en geeft een meerwaarde aan je loopbaan en je organisatie. Kortom, het is een titel waar je best trots op mag zijn en een teken van je kwaliteiten die een voorbeeld voor je collega’s kunnen zijn.

    Geïnteresseerd. Neem gauw een kijkje op https://iret-kiea.be/procedures/hout-sector/?lang=nl.

    Inschrijven en deelnemen kan tot 15 oktober 2019. In de loop van januari/februari worden de winnaars bekendgemaakt. KIEA organiseert een huldigingsceremonie rond het einde van de maart 2020 (onder voorbehoud).

    Hout
    Behaal de titel van Laureaat van de Arbeid
    Behaal de titel van Laureaat van de Arbeid
  • 01/08

    Uniek voor Vlaanderen: in Haspengouw wordt er tarwe geoogst met een arenstripper

    Natuurbeheer

    01/08

    Uniek voor Vlaanderen: in Haspengouw wordt er tarwe geoogst met een arenstripper

    Uniek voor Vlaanderen: in Haspengouw wordt er tarwe geoogst met een arenstripper

    De arenstripper is een maaidorser met een speciaal voorzetstuk. In plaats van het stro af te snijden, heeft de maaitafel van de arenstripper veel snel ronddraaiende tanden, die de tarwekorrel uit de aar slaat. Het stro blijft dus gewoon rechtop op de akker staan. De opbrengst van de tarweoogst is even hoog als bij het oogsten met een reguliere maaidorser.  Doordat het stro niet mee doorheen de combine gaat, kan de arenstripper vlotter oogsten dan een gewone combine.

    Het oogsten met de arenstripper is een demonstratieactie in het kader van het SoortBeschermingsProgramma voor Hamster. De wilde hamster is met uitsterven bedreigd en komt enkel nog voor in Haspengouw. De Hamster is namelijk een prooidiertje en is een gegeerde hap voor vos, buizerd en andere roofdieren. Hamsters graven ondergrondse gangen/burchten in akkers. Als na de reguliere oogst het veld kaal is, ligt die burchtingang onbeschermd en is de hamster heel zichtbaar voor deze predatoren als ze haar burcht verlaat. Doordat het stro op de akker blijft staan, is de burchtingang beschut en kan de hamster veiliger haar burcht verlaten. Dit is heel belangrijk om hamsters de kans te geven om zich voldoende voort te planten. Het voortplantingsseizoen van de hamster loopt tot september, en in die tijd kan een vrouwtje twee tot drie nestjes grootbrengen. Dankzij het oogsten met de arenstripper krijgen de hamsters dus meer tijd en kan de populatie groeien.

    Deze demonstratieactie met de arenstripper is een samenwerking tussen vier lokale landbouwers, de Vlaamse Landmaatschappij (VLM), Natuur en Bos (ANB) en het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren (RLHV).

    De landbouwers zijn bereid gevonden om deze nieuwe maatregel uit te testen, zegt Inge Nevelsteen van het RLHV. En daar zijn we heel blij mee. Inge is gebiedscoördinator voor het SBP hamster en coördineert deze actie.  Volgens Nevelsteen is het belangrijk dat er maatregelen voor de hamster komen die te verenigen zijn met reguliere landbouwteelten. Als er maatregelen komen zoals deze met de arenstripper, kan de landbouwer op deze percelen zijn landbouwvoering gewoon verder zetten waardoor de meerkost van deze maatregel relatief klein is. Op deze manier kunnen er meerdere hectaren hamstervriendelijk ingericht worden met een beperkte meerkost.

    De VLM test met éénjarige overeenkomsten innovatieve maatregelen. Juul Adriaens legt uit: momenteel zijn de voorbereidingen voor de opmaak van een nieuw Europees Plattelandsprogramma (voor de periode 2021-2027) volop aan de gang. Bekeken wordt hoe de huidige beheerovereenkomsten kunnen geoptimaliseerd worden opdat ze maximaal bijdragen aan de grote uitdagingen waar we voor staan: biodiversiteit, klimaat. Met deze innovatieve maatregelen kunnen we ideeën al uittesten voor ze definitief in een maatregel gegoten worden. Door met eenjarige overeenkomsten te werken, kunnen we kort op de bal spelen en aanpassen als het nodig is.

    Deze actie loopt samen met het uitzetten van hamsters eerder dit jaar, zegt Bart Tessens van het ANB. Met het oogsten door de arenstripper komt er meer dan 17 hectare geschikt leefgebied voor de hamster bij. Inge Nevelsteen vult aan: deze 17 hectare zijn het resultaat van de actie van dit jaar. We hopen deze maatregel verder uit te bouwen, zodat het oogsten met de arenstripper in hamstergebied ingeburgerd geraakt. Volgend jaar gaan we op zoek naar meer landbouwers die mee willen werken aan dit project. Geïnteresseerden mogen zich alvast melden bij inge.nevelsteen@rlhv.be.

    Natuurbeheer
    Uniek voor Vlaanderen: in Haspengouw wordt er tarwe geoogst met een arenstripper
    Uniek voor Vlaanderen: in Haspengouw wordt er tarwe geoogst met een arenstripper
  • 31/07

    Bosland decor voor nieuwste VTM-reeks Gina & Chantal: vanaf morgen op VTM GO

    Natuurbeleving

    31/07

    Bosland decor voor nieuwste VTM-reeks Gina & Chantal: vanaf morgen op VTM GO

    Bosland decor voor nieuwste VTM-reeks Gina & Chantal: vanaf morgen op VTM GO

    Gina & Chantal: hoe schoner de schijn, hoe vuiler de was

    Een villawijk in Bosland vormt het decor voor de nieuwe serie Gina & Chantal. Tine Embrechts speelt de rijke, wat naïeve Gina. Nathalie Meskens kruipt in de huid van haar cynische poetsvrouw Chantal. Samen worden de vrouwen meegesleurd in een mysterie dat een hele villawijk in de ban houdt en dat een flinke impact zal hebben op de levens van beide dames, en op dat van Nicky (Joke De Bruyn) en Eve (Tania Kloek), de beste vriendinnen van Gina.

    Bosland, decor voor de nieuwste Vlaamse tv-reeks

    De gemeenten van het grootste avonturenbos van Vlaanderen vormen het toneel voor Gina en Chantal. Heel wat bekende - en soms minder bekende - locaties zijn er te zien. De verwachtingen zijn dan ook groot bij de Boslandpartners. Door Bosland in de Vlaamse woonkamers te vertonen wordt een enorm breed publiek bereikt: een meerwaarde. Mensen die het gebied vandaag nog niet kennen, zullen verwonderd zijn door de schoonheid. Inwoners of kenners zullen met fierheid kijken naar hun prachtige regio.

    De Boslandpartners verwachten dan ook dat de tv-reeks een extra impuls zal geven aan het toerisme in het gebied. Een 'Gina & Chantal effect', zoals de reeks Katarakt had op Haspengouw. Via het kwalitatieve wandel- en fietsknooppuntennetwerk in Bosland kunnen heel wat plekjes uit de tv-reeks bezocht worden.

    Bosland was al een sterk merk en zal mede dankzij deze samenwerking zijn naamsbekendheid verder uitbouwen. Het is nu aan de verschillende steden en gemeenten om dit samen uit te spelen in het belang van de hele streek en ten slotte ook de lokale inwoners. Het dagtoerisme maar ook het verblijfstoerisme zal wellicht een extra boost krijgen, bovenop de aandacht die het gebied vandaag al krijgt door o.a. de indrukwekkende fauna en flora en toeristische producten zoals het onlangs gelanceerde Fietsen door de Bomen.

    Vanaf donderdag 1 augustus komen dus elke donderdag twee afleveringen van Gina & Chantal in preview op VTM GO, een platform met bijna 500.000 gebruikers.

    Natuurbeleving
    Bosland decor voor nieuwste VTM-reeks Gina & Chantal: vanaf morgen op VTM GO
    Bosland decor voor nieuwste VTM-reeks Gina & Chantal: vanaf morgen op VTM GO
  • 23/07

    Rook- en vuurverbod in West-Vlaams natuurgebied en provinciale recreatiedomeinen

    Natuurbeheer

    23/07

    Rook- en vuurverbod in West-Vlaams natuurgebied en provinciale recreatiedomeinen

    Rook- en vuurverbod in West-Vlaams natuurgebied en provinciale recreatiedomeinen

    Vandaag vaardigt gouverneur Carl Decaluwé een politiebesluit uit voor een tijdelijk verbod op kampvuren in gans West-Vlaanderen. Ook geldt er een tijdelijk rook- en vuurverbod in alle provinciale domeinen en de natuur- en bosgebieden in West-Vlaanderen.

    Door de grote hitte en de aanhoudende extreme droogte is de natuur bijzonder kwetsbaar voor brandgevaar. “Het rook- en vuurverbod is een preventieve maatregel om brand te voorkomen. Aan de provinciale domeinen zal het verbod duidelijk vermeld staan aan de ingang”, duidt gouverneur Decaluwé. Hij doet een oproep aan de burgemeesters om voor de gemeentelijke parken eenzelfde verbod en communicatie in te stellen.

    Natuurbeheer
    Rook- en vuurverbod in West-Vlaams natuurgebied en provinciale recreatiedomeinen
    Rook- en vuurverbod in West-Vlaams natuurgebied en provinciale recreatiedomeinen
  • 19/07

    Natuurlijke elegantie ten top

    Natuurbeleving

    19/07

    Natuurlijke elegantie ten top

    Natuurlijke elegantie ten top

    Venetiaanse maskers spreken sinds mensenheugenis tot de verbeelding. Vanaf het einde van de dertiende eeuw zouden de Venetianen maskers dragen om hun sociale status te verbergen en anonimiteit te waarborgen. Intussen is deze traditie wijdverspreid en zijn ook in België liefhebbers van het Venetiaanse masker actief.

    Perfecte plaatje

    De groep ‘Regards Vénetiens’ uit de provincie Namen neemt in januari deel aan de carnavalsoptocht in Brugge, het Venetië van het noorden. Begin juni vind je ze terug in de watertuinen van Annevoie (Les jardins d’Annevoi) tussen Namen en Dinant. 

    Nieuw op hun programma is het kasteelpark van Gaasbeek, een romantisch park in de Groene rand met een eeuwenoude geschiedenis en dus het perfecte plaatje voor een Venetiaanse parade. ”‘Regards Vénetiens’ klopte bij ons aan voor een fotoshoot in de Rozentuin van het park van Coloma in Sint-Pieters-Leeuw.” vertelt Hilde Groenweghe van Natuur en Bos. “We zagen wel muziek in een samenwerking. Dit jaar plannen we voor het eerst een optocht door onze parken. Ik heb het gevoel dat dit aanslaat, want enkele weken voor het event noteren we op onze facebookpagina al meer dan 1.500 geïnteresseerden. Als het event een succes wordt, kunnen we het jaarlijks herhalen. Zo ging het ook in Annevoie, waar de Venetiaanse optocht elk jaar meer dan tienduizend bezoekers trekt.”

    Perfect uitstapje

    De optocht op 4 augustus start om 14u00 aan het kasteel van Groenenberg en gaat door de parken van Groenenberg en Gaasbeek naar de Museumtuin. Vanaf 14u30 tot 16u30 flaneren de personages in de Museumtuin tussen de bezoekers en kan je met hen op de foto. Voor een toegangsticketje tot de Museumtuin betaal je vijf euro (gratis onder 18 jaar). Parkeren doe je op de parking van het park van Gaasbeek, Kasteelstraat 40 in 1750 Lennik. In de Museumtuin zal ook een echt Italiaans koffiestandje staan.Dé perfecte bestemming voor een zomeruitstapje in eigen land dus.

    Natuurbeleving
    Natuurlijke elegantie ten top
    Natuurlijke elegantie ten top
  • 19/07

    17 soorten toegevoegd aan de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie

    Natuurbeheer

    19/07

    17 soorten toegevoegd aan de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie

    17 soorten toegevoegd aan de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie

    Een tweede update van de lijst van invasieve uitheemse soorten die voor Europa zorgwekkend zijn, is zopas gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie. Die update voegt 17 planten- en diersoorten toe aan de lijst, die er al 49 telde. De meeste van de toegevoegde soorten zijn nog maar in geringe mate in Europa aanwezig, maar hun verspreiding zou grote schade toebrengen aan het milieu. Door hun toevoeging worden de impact ervan kan evenwel afgezwakt worden via een gecoördineerde Europese actie.

    Invasieve uitheemse soorten zijn soorten die door de mens buiten hun natuurlijke verspreidingsgebied geïntroduceerd zijn en die een belangrijke bedreiging vormen voor de biodiversiteit en de diensten die door ecosystemen worden geleverd (bv. plantaardige productie, waterzuivering of bestuiving).

    Nieuwe verplichtingen voor de lidstaten

    De Europese lijst is het centrale element van de Verordening (EU) nr. 1143/2014, die de negatieve gevolgen van invasieve uitheemse soorten wil voorkomen, tot een minimum beperken of afzwakken. De lidstaten zijn ermee belast een reeks verplichtingen na te leven voor elk van de soorten op de lijst, met name:

    • het verbod op invoer en handel;
    • het verbod op bezit en kweek;
    • het verbod op vrijlating in de natuur;
    • de verplichting tot toezicht op hun populaties;
    • de verplichting tot uitroeiing of beheer van hun populaties.

    De uitvoering van die verplichtingen maakt het mogelijk om een globaal, gecoördineerd en effectief antwoord te bieden op de problematiek van biologische invasies in Europa, en is gebaseerd op een nauwe samenwerking tussen alle lidstaten. Ze veronderstelt ook een versterkte samenwerking met de economische sectoren, de niet-gouvernementele organisaties en burgers.

    Uitvoering in België

    In België zijn de bevoegdheden betreffende de verschillende verplichtingen van de verordening verdeeld over de federale overheid en de Gewesten. De bevoegde overheden in België zijn:

    De 17 soorten die zijn toegevoegd aan de Europese lijst van invasieve uitheemse soorten, zijn de volgende :

     

     

     

    Espèce

    Soort

     

    Planten

    1

    Acacia saligna

    Mimosa bleuâtre

    wilgacacia

    2

    Ailanthus altissima

    Ailante glanduleux

    hemelboom

    3

    Andropogon virginicus

    Andropogon de Virginie

    Amerikaans bezemgras

    4

    Cardiospermum grandiflorum

    Corinde à grandes fleurs

    ballonrank

    5

    Cortaderia jubata

    Herbe de la Pampa pourpre

    hoog pampagras

    6

    Ehrharta calycina

    Ehrharta

    roze rimpelgras

    7

    Gymnocoronis spilanthoides

    Faux hygrophile

    smalle theeplant

    8

    Humulus scandens

    Houblon du Japon

    oosterse hop

    9

    Lespedeza cuneata

    Lesépdèza soyeux

    Chinese struikklaver

    10

    Lygodium japonicum

    Fougère grimpante du Japon

    Japanse klimvaren

    11

    Prosopis juliflora

    Bayaonde

    mesquite

    12

    Salvinia molesta

    Salvinie géante

    grote vlotvaren

    13

    Triadica sebifera

    Arbre à suif

    talgboom

     

     

    Dieren

     

     

    14

    Acridotheres tristis

    Martin triste

    treurmaina

    15

    Arthurdendyus triangulatus

    Ver plat de Nouvelle-Zélande

     Nieuw-Zeelandse platworm

    16

    Lepomis gibbosus

    Perche soleil

    zonnebaars

    17

    Plotosus lineatus

    Poisson-chat rayé

    gestreepte koraalmeerval

    Natuurbeheer
    17 soorten toegevoegd aan de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie
    17 soorten toegevoegd aan de lijst van invasieve uitheemse soorten die zorgwekkend zijn voor de Europese Unie
  • 15/07

    Bescherming vleermuizen in het Drongengoed loont: ruim negen soorten vleermuizen geteld

    Natuurbeheer

    15/07

    Bescherming vleermuizen in het Drongengoed loont: ruim negen soorten vleermuizen geteld

    Bescherming vleermuizen in het Drongengoed loont: ruim negen soorten vleermuizen geteld

    Vleermuizen bestudeerd

    Om de vleermuizen nog beter te kunnen beschermen, liet Natuur en Bos de voorbije jaren in en rond het Drongengoed een onderzoek uitvoeren door specialisten. Zo kwam men te weten welke vleermuissoorten er nog voorkomen in het gebied en waar hun zomer- en de winterverblijven zijn. Onderzoekers van Natuurpunt, de Vleermuizenwerkgroep en Greenspot gingen de voorbije jaren regelmatig verschillende avonden en nachten op zoek naar vleermuizen in het Drongengoed, het Maldegemveld, Het Leen, het Keigatbos en andere voor vleermuizen interessante locaties in de omgeving. Door de leefgebieden van vleermuizen in kaart te brengen, kan het beheer van de dreven en de inrichting van het landschap beter afgestemd worden op het voorkomen van vleermuizen.

    Rijkdom aan vleermuizen

    Uit het onderzoek van de voorbije jaren blijkt dat er op zijn minst negen vleermuissoorten voorkomen, sommigen met tot de verbeelding sprekende namen: watervleermuis, franjestaart, grootoorvleermuis, bosvleermuis, Brandts vleermuis, baardvleermuis, ruige dwergvleermuis, gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis en laatvlieger. Dankzij een beheer dat zich ook richt op deze diersoorten wordt het Drongengoed een heuse hotspot voor vleermuizen.

    Oude gebouwtjes worden unieke vleermuisverblijfplaatsen

    In het militair domein van Ursel staan enkele oude gebouwtjes die vroeger gebruikt werden als elektriciteitsgebouwtje. Daar werd met stroomgroepen elektriciteit opgewekt voor het vliegveld. Deze gebouwtjes waren al lang niet meer in gebruik. Daarom werden ze door het Agentschap voor Natuur en Bos, die de natuurterreinen binnen het militair domein beheert, in overleg met Defensie ingericht als vleermuisverblijfplaats. Er werden extra planken aan het plafond bevestigd en meer snelbouwstenen waaraan de diertjes zich kunnen vasthechten of in verstoppen. De voormalige bermen rond de gebouwtjes werden vrijgemaakt van begroeiing en de aarde werd tegen de gebouwen geduwd als isolatie. Een nieuwe deur met invlieggat werd geplaatst. Zo kregen deze oude constructies  een  nieuw leven als  winterverblijfplaats voor vleermuizen.  De eerste tellingen waren alvast bevredigend: in alle gebouwtjes waren al verschillende soorten aanwezig de eerste winter na de inrichting. Eerder werden ook al de oude munitiedepots ingericht als vleermuisverblijfplaats.

    Afsluiten beukendreef in verval

    In het Drongengoedbos werd om veiligheidsredenen ook een kwijnende oude beukendreef afgesloten. Veel bomen bevatten erg veel dode takken, die plots kunnen afbreken. Maar precies omdat deze oude knarren ook een verblijfplaats bieden aan bijzondere vleermuissoorten in de vele holtes, worden deze bomen niet gesnoeid of geveld.  Ook tal van andere dieren vinden op het dode hout voedsel of gebruiken het als schuilplaats. Voor de wandelaars is een alternatief voorzien via een nieuw avontuurlijk en slingerend paadje door het aangrenzend bosperceel.

    Al deze ingrepen dragen bij tot vleermuisvriendelijker beheer van het bos- en natuurgebied en het omliggende landschap rond Drongengoed.

    Natuurbeheer
    Bescherming vleermuizen in het Drongengoed loont: ruim negen soorten vleermuizen geteld
    Bescherming vleermuizen in het Drongengoed loont: ruim negen soorten vleermuizen geteld
  • 08/07

    Meer natuur en beleving in het Kampveld

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    08/07

    Meer natuur en beleving in het Kampveld

    Meer natuur en beleving in het Kampveld

    Meer natuur

    Ondertussen werden al zes nieuwe poelen gegraven en 3 paaiplaatsen. Poelen zijn erg waardevol, want ze vormen rijke leefplekken waarin allerhande water- en moerasplanten, insecten en amfibieën een thuis vinden. Ons landschap was vroeger bezaaid met poelen. De vispaaiplaatsen, 2 op de Rivierbeek en 1 op de Hertsbergebeek, zijn een soort kraamkamers voor vis, het biedt de vis prettige omstandigheden om zich voort te planten en op te groeien. Voor de vleermuizen, aandachtsoorten in dit gebied, wordt nog een vleermuizenbunker gebouwd.

    Speelnatuur

    De grond die vrijkwam bij de graafwerken, werd ter plaatse gebruikt om enkele dreven en het ruiterpad te verbeteren en om vijf heuvels aan te leggen in de speelzone. De nieuwe speelzone met de heuvels sluit aan op de reeds aanwezige speelnatuur van Waardamme.  De speelzone zal zorgen voor een bijkomende natuurbeleving voor jeugdbewegingen, gezinnen met kinderen, … en zal ook een aangename rustplek vormen voor recreanten. Eind 2018 werd tijdens een boomplantactie samen met de gemeente al speelbos aangeplant. In het najaar van 2019 zal Natuur en Bos ook nog enkele attractieve houten speelelementen bouwen. Kampen bouwen, in de bomen klimmen, beestjes zoeken en gewoon ravotten in de natuur. Kinderen zullen na de inrichting volop de kans krijgen om spelenderwijs natuur te ontdekken in Kampveld.

    Meer wandel- en fietsmogelijkheden

    Ten slotte wordt door de bouw van twee bruggen voor wandelaars en fietsers over de Rivierbeek een uitbreiding van het recreatief netwerk in Kampveld voorzien. Op die manier wordt de kern van Waardamme nog beter verbonden met het natuurgebied en kan er volop genoten worden van de natuurpracht.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Meer natuur en beleving in het Kampveld
    Meer natuur en beleving in het Kampveld
  • 08/07

    Ook Vlaanderen heeft zijn eerste natuuroases om in te bosbaden

    Natuurbeleving

    08/07

    Ook Vlaanderen heeft zijn eerste natuuroases om in te bosbaden

    Ook Vlaanderen heeft zijn eerste natuuroases om in te bosbaden

    Werkdruk, files, lawaai, toenemende verstedelijking en een overdosis aan digitale informatie zorgen voor stress, oververmoeidheid, burn-out en andere gezondheidsklachten. Nochtans ligt een deel van de oplossing binnen handbereik: de natuur.

    Daarom zet Natuur en Bos, als grootste natuurbeheerder van Vlaanderen, al jaren sterk in op natuurbeleving. In de natuurgebieden van Natuur en Bos kan je wandelen, joggen, fietsen, kamperen, spelen en ravotten. Maar zones waar de focus ligt op rust, die waren er nog niet.  

    Daarom heeft Natuur en Bos natuuroases ingericht. Stukjes stille natuur waar je je hoofd even helemaal kunt leegmaken, zonder smartphone, verkeerslawaai en andere drukte. De hemel op aarde voor wie in alle rust  energie wil gaan tanken in de natuur.  

    Op mijn job krijg ik zelden een moment om op adem te komen, maar in het bos kan ik hectische werkdagen achter me laten. Dan kom ik een uurtje of twee wandelen en neem ik op een bankje de omgeving in me op. De omringende natuur is elke dag anders en dat brengt me meteen tot rust. Met de natuuroases wil ik die ervaring delen met zoveel mogelijk mensen.”

    Marleen Evenepoel, Administrateur-generaal van Natuur en Bos

    Wat zijn natuuroases?

    Natuuroases zijn geïnspireerd op het fenomeen bosbaden, ofte Shinrin-yoku, een therapie die in de jaren tachtig ontstond in Japan als antwoord op een gebrek aan natuurbeleving (nature deficit disorder) bij stadsmensen.

    Een natuuroase is dé plek bij uitstek voor een stil, traag en meditatief verblijf in de natuur. Het is wetenschappelijk bewezen dat een bosbad van een halfuur stress vermindert en je mentale weerbaarheid verhoogt. Hoe langer het bosbad, hoe groter en langduriger de voordelen.

    Een infobord bij de start van elke natuuroase helpt je op weg. Onderweg nodigen houten rustobjecten, gemaakt door de houtateliers Sam Ponette en Nauwau, uit om te zitten, liggen, hangen, rusten. De objecten zijn gemaakt van lokaal hout en gerecupereerd havenhout van de Port of Antwerp.

    Waar liggen de natuuroases?

    Je vindt een natuuroase in Heverleebos, het Zoniënwoud*, Eversambos in Alveringem, de Lisdodde in Kallo, het Stropersbos in Stekene en Bosland in Pelt.

    * in het Zoniënwoud ligt de natuuroase in een bosreservaat en zijn de objecten van de hand van de eigen bosarbeiders

    Opening natuuroase Eversambos op 10 juli

    Benieuwd geworden? Alle natuuroases zijn nu al vrij te bezoeken en worden binnenkort officieel geopend. Wees welkom op de opening van de natuuroase in het Eversambos in Alveringem op woensdag 10 juli om 11u. Plaats van afspraak is de parking van het Eversambos in de Eversamstraat, Stavele, Alveringem. Na het onthaal door de burgemeester en een korte duiding door Natuur en Bos wandelen we onder begeleiding van de boswachter en in bijzijn van Nauwau langs enkele elementen van de natuuroase. De wandeling van een tweetal kilometer is gemakkelijk, voorzie wel degelijk schoeisel. Gelieve in te schrijven op deze link: https://www.natuurenbos.be/opening-natuuroase-eversambos

    Meer informatie:

    Natuurbeleving
    Ook Vlaanderen heeft zijn eerste natuuroases om in te bosbaden
    Ook Vlaanderen heeft zijn eerste natuuroases om in te bosbaden
  • 05/07

    Strand aan de IJzermonding wordt strandreservaat

    Natuurbeheer

    05/07

    Strand aan de IJzermonding wordt strandreservaat

    Strand aan de IJzermonding wordt strandreservaat

    Beheerplan IJzermonding

    Het afsluiten  van dit deel  strand en duinen als strandreservaat is het sluitstuk  van werken die voorzien zijn in het goedgekeurde beheerplan voor het natuurgebied de IJzermonding.. Heel wat werken die voorzien waren zijn intussen uitgevoerd zoals het afbreken van het oude mosselkot, het afgraven van opgespoten terreinen, het creëren van begrazingsblokken met schapen, het verbeteren van de recreatieve infrastructuur.

    Wie geniet hiervan?

    Door dit gedeelte van het strand af te sluiten, wordt een voldoende grote strandzone gecreëerd die zowel tijdens eb als vloed optimaal gebruikt kan worden. De vele kustvogels kunnen hier zowel eten zoeken als rusten. Vogels zoals de strandplevier, bontbekplevier, dwergstern,… krijgen op die manier meer kansen om hier te broeden. Ook vogels die hier komen uitrusten zoals de strandleeuwerik, sneeuwgors,… kunnen hier in de winter op hun gemak komen vertoeven. Dit strand, deze duinen, slikken en schorren genieten dan ook een Europese bescherming. Ze zijn opgenomen in het Europese Natura 2000-netwerk van belangrijke natuurgebieden en zijn een echte zeldzaamheid in West-Europa en prioritair in stand te houden!

    Toenemende recreatie

    Wandelaars of recreanten die de hond uitlaten verstoren het broeden van de dieren. Daarom is het strand vanaf de laagwaterlijn tot en met de zeereepduinen niet meer vrij toegankelijk vanaf deze zomer. Dit gedeelte kan je enkel bezoeken tijdens natuureducatieve wandelingen.

    Bekijk het vanuit de hoogte

    Afdeling Kust en Natuur en Bos van de Vlaamse overheid sloegen de handen in elkaar om een beter alternatief voor de wandelaars te voorzien. Via een fantastische houten oversteek geniet je nu van prachtige vergezichten over de duinen, de zee en het natuurgebied. De trapjes en oversteken die hier vroeger lagen en veel onderhoud vergden, zijn nu voorgoed vervangen.

    Stormvloedkering

    Ook de werken aan de stormvloedkering gaan intussen verder. Deze werken moeten ons beschermen tegen de zware stormen en hoge waterstanden. De komende jaren maakt de Vlaamse overheid er ook werk van om het gevoerde beheer te evalueren. Er wordt ook gekeken hoe het voor de wandelaar en fietser aangenamer kan worden gemaakt. Eens alle grote werken achter de rug zijn, zal de IJzermonding als het ware een facelift gekregen hebben.

    Welkom zeehonden

    De werken van de voorbije jaren wierpen al overduidelijk hun vruchten af. Een van de meest opvallende verwezenlijkingen is de sterk toegenomen waarnemingen van zeehonden in de IJzermonding. We hopen dat deze dieren ook van dit stuk strandreservaat gebruik zullen maken om uit te rusten.

    Wil je meer te weten komen over eb en vloed, de zeehonden, de bodemdiertjes in de slikken en schorren, loop dan zeker eens langs het educatief parcours in de IJzermonding, bereikbaar vanaf de Halvemaanstraat.

    Natuurbeheer
    Strand aan de IJzermonding wordt strandreservaat
    Strand aan de IJzermonding wordt strandreservaat
  • 05/07

    20 partners geven startschot voor landschapsproject Rodeland

    Natuurbeheer

    05/07

    20 partners geven startschot voor landschapsproject Rodeland

    20 partners geven startschot voor landschapsproject Rodeland

    Terreinacties

    Met het project Rodeland willen de partners tal van terreinacties realiseren. Voorbeelden:

    • bosuitbreiding door openbare en private eigenaars;
    • kleine landschapselementen als ecologische en landschappelijke verbindingen;
    • ondersteuning van landbouwers bij landschapsbeheer en verbrede landbouw;
    • de uitbouw van een recreatief wandel- en fietsnetwerk;
    • veilige en alternatieve mobiliteit;
    • ruimte voor water;
    • ….

    De partners maken samen een actieprogramma met deelprojecten. Het projectgebied omvat liefst 2100 ha en ligt buiten de agrarische zone. De brede samenwerking vergroot de gedragenheid van de initiatieven. Uniek is de betrokkenheid van de onderwijs- en wetenschappelijke instellingen in het gebied. Zij voeden het project met nieuwe inzichten en innovatieve projecten rond ecologie, landbouw, klimaatadaptatie, …

    Wat is Rodeland?

    Rodeland staat voor een ongeziene samenwerking tussen overheden, natuur- en landbouworganisaties en onderzoeksinstellingen. Ze slaan de handen in elkaar om werk te maken van de opwaardering van de open ruimte, de natuur- en boskernen en het landschap. Het projectgebied omvat nu al waardevolle oude boskernen en open valleien met belangrijke natuurwaarde. Toch staat ook hier de biodiversiteit onder druk, mee door de klimaatverandering. Zowel voor natuur als recreatie kan Rodeland een topgebied in Oost-Vlaanderen worden, met een grote toegevoegde waarde voor mens en natuur.

    Partners

    Het Agentschap Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid, de Provincie Oost-Vlaanderen en de gemeenten Merelbeke, Oosterzele, Melle en Gavere staan in voor de financiering. Waarnemend gouverneur van de Provincie Oost-Vlaanderen Didier Detollenaere vervult de rol van bruggenbouwer en zit het partnerschap voor. 

    De Bosgroep Midden Oost-Vlaanderen vzw centraliseert de beschikbare middelen en werft een halftijds coördinator aan. Daarnaast ondertekenden volgende partners:

    • Departement Landbouw en Visserij van de Vlaamse Overheid
    • Natuurpunt
    • Boerenbond
    • Algemeen Boerensyndicaat
    • Agrobeheerscentrum Ecokwadraat
    • Bos+
    • Universiteit Gent – Fornalab
    • Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO) van de Vlaamse Overheid
    • Hogeschool Gent
    • Proefhoeve Bottelare
    • Regionaal Landschap Schelde - Durme
    • Regionaal Landschap Vlaamse Ardennen
    • Landelijk Vlaanderen
    Natuurbeheer
    20 partners geven startschot voor landschapsproject Rodeland
    20 partners geven startschot voor landschapsproject Rodeland
  • 28/06

    Eerste Rozenfestival in Coloma is schot in de roos

    Natuurbeleving

    28/06

    Eerste Rozenfestival in Coloma is schot in de roos

    Eerste Rozenfestival in Coloma is schot in de roos

    De rozentuin van Coloma in het hartje van Sint-Pieters-Leeuw is uniek door zijn grote collectie rozen. Om de tuin onder de aandacht te brengen, organiseren de gemeente Sint-Pieters-Leeuw en Natuur en Bos dit jaar samen het eerste Rozenfestival.

    Marleen Evenepoel, administrateur-generaal Natuur en Bos: “De rozentuin van Coloma is van wereldniveau. Dankzij het vakmanschap van onze groenarbeiders kan je er 3000 rozensoorten ruiken en bewonderen.  De tuin wordt geprezen tot ver buiten onze landsgrenzen en krijgt zelfs regelmatig Japanse toeristen over de vloer die perplex staan van al dat moois. Met het Rozenfestival willen we ook de mensen uit onze eigen streek tonen hoe prachtig deze unieke parel in de groene rand rond Brussel wel is.”

    Zondag boden standhouders op de rozenmarkt producten aan als rozenijs, rozengin, rozentaart, rozengelei, rozenkeramiek, rozenmeringue, rozenpunch, rozenzeep, rozenboeken, rozenbadzout, rozenolie, rozenconfetti en rozenwater. Uiteraard waren ook een aantal rozentelers aanwezig. Heel wat bezoekers gingen geïnspireerd naar huis met nieuwe rozenplanten onder de arm.

    In het kasteel en de grote tent vonden een lezing en workshops plaats. Je kon er onder andere leren hoe en wanneer je best rozen snoeit, rozenbadzout of -olie maakt of ecologisch rozen kweekt. Daar stonden de Rozenkring, de Rozenvrienden en kruidjes.be voor in.

    Marleen De Kegel, schepen van Toerisme in Sint-Pieters-Leeuw: “Ik droom al lang van een evenement als dit in de rozentuin. Het is een prachtige tuin die wat verscholen ligt in onze gemeente. Vandaag hebben heel veel mensen de rozentuin ontdekt. Ik ben een gelukkige schepen.”

    Nu zondag 30 juni vindt in de rozentuin een rozenpicknick plaats met heel wat kinderanimatie. Iedereen kan gezellig langskomen om mee te genieten van de rozen en de gezelligheid. De picknickmanden zijn volledig uitverkocht. De gemeente en Natuur en Bos zijn nu al tevreden met het resultaat van het eerste Rozenfestival.
     

    Natuurbeleving
    Eerste Rozenfestival in Coloma is schot in de roos
    Eerste Rozenfestival in Coloma is schot in de roos
  • 21/06

    Lancering Natura 2000 Award 2019

    Natuurbeheer

    21/06

    Lancering Natura 2000 Award 2019

    Lancering Natura 2000 Award 2019

    De vijfde editie van de Europese Natura 2000-prijs, een erkenning voor toonaangevende prestaties op het gebied van natuurbehoud, is van start gegaan. Alle entiteiten die betrokken zijn bij activiteiten die met Natura 2000 te maken hebben, kunnen zich inschrijven voor een van de vijf prijscategorieën. Daarnaast gaat de spraakmakende “EU Citizens’ Award” naar de deelnemer met het hoogste aantal nominaties via een publieksstemming op de website van de Natura 2000-prijs. Deelnemers kunnen zich inschrijven tot en met 30 september 2019.

    De Natura 2000-prijs moet uitmuntend beheer en promotie van het netwerk belonen en de bekendheid van Natura 2000 en de voordelen ervan voor de Europese burgers bevorderen. De prijs draagt ook bij aan het vierde prioritaire gebied van het EU-Actieplan voor de natuur, de mensen en de economie dat is gericht op betere communicatie en voorlichting.

    In het kader van het Actieplan is 21 mei officieel uitgeroepen tot Europese Natura 2000-dag. Deze speciale dag wordt elk jaar gevierd met honderden publieke evenementen in heel Europa. De winnaars van de Natura 2000-prijs 2020 worden omstreeks de Natura 2000-dag van volgend jaar bekendgemaakt tijdens een speciale ceremonie op het hoofdkantoor van de Commissie in Brussel.

    Natuurbeheer
    Lancering Natura 2000 Award 2019
    Lancering Natura 2000 Award 2019
  • 19/06

    Bruegel in de steigers van de poëzie

    Natuurbeleving

    19/06

    Bruegel in de steigers van de poëzie

    Bruegel in de steigers van de poëzie

    Curator en dichter Ivo van Strijtem toont aan dat de werken van Bruegel nog steeds brandend actueel zijn. Rond de thema’s van tien Bruegelwerken zocht hij veertig hedendaagse Nederlandstalige gedichten. Zo leidt “De Kindermoord” van Bruegel je bijvoorbeeld naar de vluchtelingencrisis met Miriam Van hee’s beklijvende “de jongen met het rode shirt”.

    Ivo van Strijtem: “Pieter Bruegel is een bakermat. Hij is authentiek. We koesteren ons in zijn werk. Bij de selectie van de gedichten ging het me er helemaal niet om gedichten te vinden die Bruegels schilderijen louter illustreren of vernoemen. Geen praatje bij een plaatje. Eerlijk gezegd denk ik dat weinig of geen van de dichters Bruegel in het achterhoofd had bij het schrijven van het opgenomen gedicht. De tien schilderijen vormen evenwel het uitgangspunt. Met deze werkwijze wordt vierhonderdvijftig jaar overbrugd. Je krijgt een veelzeggend spanningsveld dat toont hoe universeel Bruegel wel is.”

    De gedichten van de veertig dichters, waaronder Lies Van Gasse, Maud Vanhauwaert, Geert Jan Beeckman, Koen Stassijns en Geert van Istendael werden op een originele manier vormgegeven in het park. Banken zeggen plop, bomen brengen een ode en er drijven zelfs verzen op de vijver. De gedichten kregen kleur. Details uit Bruegel en quotes uit de gedichten trekken ontegensprekelijk de aandacht en scherpen de lees- en kijkhonger aan in domein Groenenberg. Cultuur en natuur gaan hand in hand en zorgen voor een adembenemende ervaring.

    Naar aanleiding van de expo werd door Poëziecentrum een dichtbundel uitgegeven, waarin de tien Bruegelwerken en de veertig gedichten werden samengebracht. Hij is te koop voor slechts tien euro in de betere boekhandel en in het Kasteel van Gaasbeek.

    De expo kwam tot stand dankzij de goede samenwerking tussen Natuur en Bos en de gemeentes Lennik en Sint-Pieters-Leeuw. Bezoeken kan dagelijks in domein Groenenberg, op de grens van Lennik en Sint-Pieters-Leeuw (GPS: Kasteelstraat Lennik), tot en met 15 september. En dat helemaal gratis. Wie graag een geleide groepswandeling met Ivo van Strijtem wil organiseren, kan dat na contact via ivo.vanstrijtem@telenet.be.

    Natuurbeleving
    Bruegel in de steigers van de poëzie
    Bruegel in de steigers van de poëzie
  • 14/06

    Toerisme Limburg opent ‘Fietsen door de bomen'

    Natuurbeleving

    14/06

    Toerisme Limburg opent ‘Fietsen door de bomen'

    Toerisme Limburg opent ‘Fietsen door de bomen'

    SALK-realisatie

    ‘Fietsen door de Bomen’ is een realisatie van Toerisme Limburg en het resultaat van nauwe samenwerking. Het gaat om een SALK-project met financiële steun van LSM, de gemeente Hechtel-Eksel, Toerisme Vlaanderen en de provincie Limburg. En kwam tot stand in nauwe samenspraak met Bosland en Natuur en Bos. Vlaams minister van Toerisme Ben Weyts: “Vlaanderen investeert 2,7 miljoen euro in de verschillende blikvangers die het Limburgse fietsnetwerk naar een nog hoger niveau tillen. We willen zoveel mogelijk mensen verleiden om op de fiets te springen. Meer fietsers betekent ook meer gasten in de Limburgse hotels, meer volk op de Limburgse terrassen en meer klanten in de lokale handelszaken.” De gemeente Hechtel-Eksel is alvast blij met de komst van de nieuwe fietslandmark, zegt burgemeester Jan Dalemans: “Dankzij 'Fietsen door de Bomen' tillen we niet alleen onze inwoners en toeristen, maar ook onze gemeente en haar toeristisch beleid naar een hoger niveau.” “Deze iconische fietsbrug zet Hechtel-Eksel en Bosland resoluut op de kaart. De volgende uitdaging voor ons als bestuur is de verdere economische vermarkting van ons groene goud”, vult Nele Lijnen, schepen van Toerisme & Bosland aan. 

    Fietsnetwerk van de toekomst

    Het project kadert in ‘Cycling Synergy’: de strategie waarmee Toerisme Limburg een extra belevingslaag over het bestaande fietsroutenetwerk legt. Dat doen ze met een reeks sterke fietsbelevingen, zoals het intussen wereldbekende ‘Fietsen door het Water’ (#FDHW) in Bokrijk en volgend jaar ook ‘Fietsen door de Heide’ (#FDDH) in het Nationaal Park Hoge Kempen. Op die manier bouwt Toerisme Limburg verder aan het fietsnetwerk van de toekomst. Igor Philtjens: “Het fietsroutenetwerk is onze grootste troef. Daarom blijven we daarin investeren, samen met de 42 steden en gemeenten. Maar om de nummer één in fietstoerisme te blijven, moeten we ook innoveren. Dat doen we door op gekende strategische plaatsen ingrepen uit te voeren of toevoegingen te doen, die de interactie tussen fietser en landschap verder versterken. En zo zorgen voor een hefboomeffect.” 

    360°-beleving tot 10 meter hoog

    Ook het nieuwe fietspad door de bomen voegt een unieke beleving toe aan het Limburgse fietsroutenetwerk. Fietsers rijden 700 meter lang over een fietsbrug – een dubbele cirkel met een doorsnede van 100 meter – die geleidelijk stijgt (3-4%) tot 10 meter hoogte, om dan weer te dalen met dezelfde hellingsgraad. Zo krijgen fietsers en wandelaars een sensationele 360°-beleving. Om de veiligheid te garanderen, gebeurt fietsen in één richting en is er een subtiel aanwezig draadnet met een leuning voorzien. Het pad is ook voldoende breed (3 meter), zodat twee fietsers comfortabel naast elkaar kunnen rijden. De ruime breedte van het pad gecombineerd met de beperkte hellingsgraad maakt van ‘Fietsen door de Bomen’ een toegankelijke beleving voor iedereen. 

    Eén met de natuur

    Zowel bij het ontwerpen van de fietsbrug als bij de uitvoering in het bos stond respect voor de fauna en flora steeds centraal. Het project kwam tot stand met de natuur als bondgenoot en vormt een logische schakel in de ‘Cycle of Life’ van Bosland. Het bos bestaat vooral uit naaldbomen, die begin vorige eeuw werden aangeplant voor de productie van mijnhout. Door de sluiting van de mijnen zijn de naaldbomen nooit gekapt, maar door hun gelijke leeftijd zijn ze nog steeds beperkend voor de structuurontwikkeling van het bos. Die situatie helpt het project ‘Fietsen door de Bomen’ nu mee te verbeteren. Door de ingreep krijgen kleinere inheemse bomen meer plaats en licht om door te groeien, wat zorgt voor een evenwichtig bosbestand. Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos: “Bescherming en ontwikkeling van de natuur is enorm belangrijk. Natuur en Bos werkt daar heel hard aan. Maar ik vind het ook belangrijk dat zoveel mogelijk Vlamingen van die mooie natuur kunnen genieten. Daarom juich ik dit initiatief absoluut toe. Bosland is op Vlaams niveau al een inspirerend voorbeeld en ‘Fietsen door de Bomen’ zal daar zeker nog verder toe bijdragen.” 

    Rustpaviljoen van gerecycleerde bomen

    De bomen die op de plaats van het fietspad stonden, kregen een tweede leven aan het startpunt van het traject. Daar is een informatie- en rustpaviljoen gemaakt met de gerecycleerde, gestapelde boomstammen. Bovendien blijven de naaldbomen symbolisch aanwezig. Want de nieuwe fietsbrug steunt op een constructie van 449 unieke kolommen in weervast staal, die de boomstammen van de dennen symboliseren. Zo gaat het geheel mooi op in de omgeving. “’Fietsen door de Bomen’ zal samen met de andere fietsbelevingen een multiplicatoreffect teweegbrengen voor héél Limburg. Het versterkt onze vrijetijdseconomie, wat zorgt voor extra omzet bij lokale horecaondernemers en dus ook voor belangrijke jobs. Zo verzekeren we op lange termijn onze status als hét ultieme Fietsparadijs”, besluit Igor Philtjens. 

    PRAKTISCH:

    ‘Fietsen door de Bomen’ (#FDDB) is voor iedereen vrij toegankelijk vanaf zaterdag 15 juni 2019. Het fiets- en wandelpad ligt vlakbij fietsknooppunt 272, aan het Pijnven in Bosland (Hechtel-Eksel). Bosland is het grootste avonturenbos van Vlaanderen waar kinderen de baas zijn. Deze gigantische natuurkern van 5.137 ha in het hart van Noord-Limburg strekt zich uit over de gemeenten Hechtel-Eksel en Pelt en de steden Lommel en Peer.

    Meer info: www.visitlimburg.be‘Fietsen door de Bomen’ is een project van Toerisme Limburg en wordt mede mogelijk gemaakt door de volgende partners: Bosland, Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, Limburg Sterk Merk, de gemeente Hechtel – Eksel, Toerisme Vlaanderen, Toerisme Limburg, Provincie Limburg.

    Natuurbeleving
    Toerisme Limburg opent ‘Fietsen door de bomen'
    Toerisme Limburg opent ‘Fietsen door de bomen'
  • 11/06

    Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden

    Natuurbeheer

    11/06

    Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden

    Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden

    Geschikt leefgebied

    De wilde hamster is al jaren een bedreigde diersoort. Enkel op bepaalde plekken in Vlaams-Brabant en Limburg werden nog enkele exemplaren gesignaleerd, waaronder de plek waar de uitzetting gebeurde actief is. Dat verhoogt namelijk de slaagkansen op instandhouding van het dier in de natuur. De laatste jaren werd enerzijds een kweekprogramma opgezet in samenwerking met de Nederlandse GaiaZOO en anderzijds sterk ingezet op het creëren van geschikt leefgebied. Het RLHV heeft daarvoor de afgelopen maanden en jaren met bevoorrechte partners zoals de VLM en de landbouwsector extra maatregelen opgezet. Om en bij de 15 landbouwers in het leefgebied sloten bijvoorbeeld een beheerovereenkomst voor de aanleg van in totaal 20,7 hectare aan luzernestroken. Andere landbouwers zaaiden 1 keer per jaar Japanse haver in. Momenteel is 50 hectare leefgebied voorzien, wat een minimumvereiste is voor de herintroductie van de groep. Om blijvend te kunnen overleven en groeien zal het leefgebied ook moeten volgen. Het is dan ook de bedoeling om op termijn verdere uitbreiding te realiseren.

    ‘Paraplusoort’

    Hamsters zijn sterk afhankelijk van akkerland. Gewassen zorgen namelijk voor voeding en beschutting tegen roofdieren zoals de vos. Hamstervriendelijk leefgebied is eveneens gunstig voor andere soorten. De wilde hamster is wat we noemen een ‘paraplusoort’: hun (voort)bestaan heeft ook een effect op onderliggende soorten, wat bijdraagt aan een rijkere biodiversiteit. Daarnaast is het telen van gewassen die geschikt zijn voor de wilde hamster gunstig voor de bodem. Onder andere bodemerosie wordt afgeremd. Om de uitgezette hamsters op te volgen, werden enkele dieren uitgerust met een transponder. Op deze manier kan de groep gemonitord worden. Zo zullen we nog beter te weten komen welke eisen de dieren aan hun omgeving stellen om zo het beheer in de toekomst te kunnen optimaliseren. 

    Dit project was een samenwerking tussen Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid, De Vlaamse Landmaatschappij (VLM), het Regionaal Landschap Haspengouw en Voeren (RLHV), lokale wildbeheereenheden, de hogeschool PXL, een werkgroep van experten en de landbouwsector.

    Natuurbeheer
    Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden
    Ultieme poging om wilde hamsters in Vlaanderen van verdwijning te redden
  • 07/06

    Rozenfestival ontluikt eind juni in Rozentuin Coloma

    Natuurbeleving

    07/06

    Rozenfestival ontluikt eind juni in Rozentuin Coloma

    Rozenfestival ontluikt eind juni in Rozentuin Coloma

    Een kleurenpalet aan rozen

    De Rozentuin ligt in het hartje van Sint-Pieters-Leeuw en toont de roos in al haar facetten. Van primitieve roosjes, rechtstreekse afstammelingen van de oerrozen, tot veredelde rozen die het resultaat zijn van groene spitstechnologie. Er zijn rozen uit verre landen of van bij ons. Het is een indrukwekkende collectie: 3.000 rozenvariëteiten uit 25 landen groeien er op 40.000 struiken.

    Marleen Evenepoel, administrateur-generaal Natuur en Bos: “De Rozentuin van Coloma is een parel in de groene rand rond Brussel. In juni is het er een paradijs op aarde, één van mijn persoonlijke favoriete plekjes. De grote collectie rozen is van wereldniveau. Met dit nieuwe initiatief hopen we samen met de gemeente Sint-Pieters-Leeuw meer mensen te laten kennismaken met deze prachtige tuin.”

    Het rozenfestival

    Juni is de rozenmaand bij uitstek. Dan staat de tuin in bloei en kan je er genieten van een overweldigend spektakel van geuren en kleuren. Dit jaar beslisten Natuur en Bos en de gemeente Sint-Pieters-Leeuw de Rozendagen in een nieuw kleedje te steken. Dat werd de geboorte van het Rozenfestival. Tijdens deze eerste editie valt twee zondagen op rij allerlei leuks te beleven in de Rozentuin. De komende jaren zal het aantal activiteiten opgevoerd worden.

    Marleen De Kegel, schepen van Toerisme in Sint-Pieters-Leeuw: “Met het Rozenfestival maken we de rozentuin kenbaar bij een breder publiek en creëren we meer rozenbeleving.  Daar deze prachtige tuin toch nog wat verscholen ligt in het centrum van onze gemeente, treden we de komende jaren nog meer buiten het domein en betrekken we de directe omgeving van de Rink. Fijn dat we hiervoor kunnen rekenen op de goede samenwerking met Natuur en Bos.”

    Rozenmarkt op 23 juni

    Op 23 juni vindt van 14u tot 18u een rozenmarkt plaats tussen de rozen. Je kan er de mooiste rozen kopen en vindt er informatie bij rozenverenigingen. En daar blijft het niet bij. Geef je smaakpapillen de kost en proef van rozenbier, rozentaart, rozengin, rozenijs, rozenconfituur of rozenthee. Of geniet van de weldaad van rozen met een rozenmasker, rozenolie of rozenzeep. Ook tal van andere verkoopstanden tonen hoe veelzijdig de roos is.In de tent aan het kasteel kan je gratis workshops en een lezing bijwonen. Om 14u30 heb je de keuze tussen een workshop eetbare rozenproducten en een workshop zomersnoei van rozen. Om 15u30 geeft professor Jos Rogiers een lezing over “aarde-vriendelijke rozen” en om 16u30 kan je verzorgingsproducten met rozen maken of een cursus “Van stuifmeel en stamper tot mooie sterke rozenstruiken” volgen.

    Rozenpicknick op 30 juni

    Een week later, op 30 juni, is iedereen welkom op de rozenpicknick. Gooi je picknickdeken uit tussen de rozen en geniet van (h)eerlijke streekproducten uit het Pajottenland. Picknickmanden kunnen tot 24 juni besteld worden en afgehaald worden op het Rozenfestival. Uiteraard mag je ook je eigen picknick meebrengen. Van 11u30 tot 15u kunnen jong en oud genieten van allerlei leuke activiteiten. Kinderen kunnen zich gratis laten schminken, voor een bloemenkapsel gaan, naar Bruegelverhalen luisteren of een glittertattoo laten zetten.

    Natuurbeleving
    Rozenfestival ontluikt eind juni in Rozentuin Coloma
    Rozenfestival ontluikt eind juni in Rozentuin Coloma
  • 29/05

    Goedkeuring natuurbeheerplan en toegankelijkheidsregeling voor natuurreservaten in Koksijde, Nieuwpoort en Middelkerke

    Natuurbeheer

    29/05

    Goedkeuring natuurbeheerplan en toegankelijkheidsregeling voor natuurreservaten in Koksijde, Nieuwpoort en Middelkerke

    Goedkeuring natuurbeheerplan en toegankelijkheidsregeling voor natuurreservaten in Koksijde, Nieuwpoort en Middelkerke

    De voorziene beheermaatregelen omvatten hoofdzakelijk graafwerken, aanleg van poelen, kapwerken, aanplantingen, exotenbestrijding, plaatsing van weide-afsluitingen en maaibeheer. Voor het graasbeheer wordt samen gewerkt met lokale veehouders. Extra maatregelen worden genomen voor Europees beschermde soorten zoals rugstreeppad, kamsalamander, nauwe korfslak, zeggekorfslak, dwergstern, strandplevier, bontbekplevier, boomleeuwerik en wespendief, evenals voor enkele regionaal belangrijke soorten zoals kuifleeuwerik. Er is ook aandacht voor de bezoeker en het historisch erfgoed.

    Samen met het natuurbeheerplan werden ook de toegankelijkheidsregelingen voor de verschillende natuurreservaten goedgekeurd. Deze zorgen voor een optimale ontsluiting voor natuurgerichte recreatie in evenwicht met de kwetsbare natuurwaarden van de duingebieden en bieden een duidelijke toeristische meerwaarde. In totaal werden 48 km wandelpaden, 16 km ruiterpaden en 21 km fiets- en mountainbikepaden aangeduid. Er zijn ook 6 speelzones (in totaal 14 hectare) waar kinderen vrij kunnen spelen en 10 struinzones (in totaal 52 hectare) waar iedereen vrij mag rondwandelen.

    Natuurbeheer
    Goedkeuring natuurbeheerplan en toegankelijkheidsregeling voor natuurreservaten in Koksijde, Nieuwpoort en Middelkerke
    Goedkeuring natuurbeheerplan en toegankelijkheidsregeling voor natuurreservaten in Koksijde, Nieuwpoort en Middelkerke
  • 27/05

    Kasteelpark van Gaasbeek vormt natuurlijk decor voor topdansers uit binnen- en buitenland

    Natuurbeleving

    27/05

    Kasteelpark van Gaasbeek vormt natuurlijk decor voor topdansers uit binnen- en buitenland

    Kasteelpark van Gaasbeek vormt natuurlijk decor voor topdansers uit binnen- en buitenland

    Natuur doorbreekt muren

    Het kasteelpark van Gaasbeek is een natuurparel in het Pajottenland. Het domein ligt dan wel vlakbij  Brussel, toch straalt het de nodige rust uit voor een voorstelling in openlucht. Met ‘Somnia’ verlaten vierenveertig talentvolle dansers uit binnen- en buitenland het klassieke binnendecor om in dialoog te gaan met de oerelementen van de natuur. Hiervoor werken zij samen met choreografe Anne Teresa De Keersmaeker en theatermaakster Jolente De Keersmaeker. Contrasten als geluid en stilte, licht en donker, afstand en nabijheid worden in het park relatief. Zowel nieuwe mogelijkheden als nieuwe grenzen verschijnen.  Natuur is de basis van alle kunst. Door de eeuwen heen hebben kunstenaars op hun manier geprobeerd om de onuitputtelijke schoonheid van de natuur te verbeelden. Natuur maakt de mens rijker en prikkelt de artistieke verbeelding. Zo ontstaan nieuwe creaties zoals de dansvoorstelling ‘Somnia’ die de volle steun krijgt van Natuur en Bos. “Die steun is niet toevallig, want ook voor Natuur en Bos zijn natuur en kunst sterk verweven en versterken ze elkaar”, vertelt administrateur-generaal Marleen Evenepoel. “Het kasteelpark van Gaasbeek heeft een eeuwenoude geschiedenis. Met wat verbeelding waan je je terug in de middeleeuwen, toen jonkheren- en vrouwen door dit romantische park flaneerden. We willen de mensen zoveel mogelijk die natuurlijke en culturele rijkdom laten beleven. Dansen in openlucht en in het groen is een totale vrijheidsbeleving, niet alleen voor de dansers van P.A.R.T.S. maar zeker ook voor de toeschouwers.

    Niet bij hun proefstuk

    Het is niet de eerste keer dat Natuur en Bos kwaliteitsvolle artistieke projecten in natuurdomeinen ondersteunt. Natuur is dan wel onze corebusiness, we zijn geen groentjes inzake cultuur”, stelt Marleen. “De doorkijkkerk in Borgloon is een bekend architecturaal hoogstandje in onze domeinen. Wist je trouwens dat de architecten van de kerk, de curatoren zijn van het elektronische muziek- en kunstenfestival Horts Arts&Music op het Kasteeldomein van Horst? Er zijn ook de land-art die Scalluvia realiseerde in de Polders van Kruibeke, de jaarlijkse theatervoorstellingen van de Zomer van Antwerpen in het Sint-Annabos en Jazzwood in het Chartreuzenbos. In domein Groenenberg, vlakbij het domein van Gaasbeek, organiseren we in dit Bruegeljaar een poëzie-expo rond Bruegel.”Al die artistieke natuurprojecten hebben een andere, verrassende invalshoek maar dragen telkens bij aan het bekender en toegankelijker maken van de natuurdomeinen in Vlaanderen.  

    Natuurbeleving
    Kasteelpark van Gaasbeek vormt natuurlijk decor voor topdansers uit binnen- en buitenland
    Kasteelpark van Gaasbeek vormt natuurlijk decor voor topdansers uit binnen- en buitenland
  • 21/05

    Kasteeldomein van Gaasbeek krijgt zijn eigen wijn

    Natuurbeheer

    21/05

    Kasteeldomein van Gaasbeek krijgt zijn eigen wijn

    Kasteeldomein van Gaasbeek krijgt zijn eigen wijn

    In 2013 startten Eric en Sam met hun eigen wijngaarden. Intussen hebben zij  heel wat ervaring met wijnbouw en wijnmakerij en zijn ze klaar voor een volgende stap. De samenwerking is voor Sam en Eric een mooie toevoeging aan hun wijngaarden in Elingen (Dappersveld) en Gooik (Woestijn).

    Sam: “We willen de wijngaard aan het kasteel in ere herstellen door er natuurlijk gemaakte en mousserende wijnen te produceren”.
    “Een mooie uitdaging , want de ooit aangelegde terrassen zijn intussen in slechte staat en ook de planten werden er al enkele jaren niet meer optimaal onderhouden. De wijngaard had dan ook vooral een sierfunctie en werd niet onderhouden met het oog op een goede en duurzame productie”, voegt Eric toe.

    Net als de andere wijngaarden van de Pajotse wijnboeren zal ook deze wijngaard zo natuurlijk mogelijk beheerd worden zonder  herbiciden, pesticiden of insecticiden. Dat zal  een gezond en ecologisch biotoop creëren voor insecten, andere dieren en planten, wat de natuur, de druivenstokken en uiteindelijk ook de wijn ten goede komt.

    Wim De Maeyer, regiobeheerder Natuur en Bos: “Bij het Kasteel van Gaasbeek hoort al eeuwenlang een wijngaard. Deze heeft dus een historische waarde. Het onderhoud van de wijngaard is zeer specifiek en arbeidsintensief. Daarom sloot Natuur en Bos, dat het kasteeldomein beheert, een overeenkomst af met Dappersveld-Woestijn. We hebben er alle vertrouwen in dat zij de wijngaard degelijk gaan beheren, met verstand van zaken en ecologisch verantwoord. Zo kunnen zowel parkbezoekers als wijnliefhebbers ten volle genieten. We kijken al uit naar de eerste toost!”

    Marleen Evenepoel, administrateur-generaal Natuur en Bos: “Natuur kan en moet je beleven met al je zintuigen. Je kan natuur zien, horen, ruiken, voelen, maar ook proeven. Pluktuinen zijn daar een mooi, gekend voorbeeld van. Maar er zijn ook kruidentuinen en nu dus deze wijngaard met binnen een paar jaar lekkere wijn. Het zorgt er allemaal voor dat het belevingsaanbod groter wordt en meer mensen van de natuur kunnen genieten. Nu en in de toekomst.”
     

    Meer info:

    Natuurbeheer
    Kasteeldomein van Gaasbeek krijgt zijn eigen wijn
    Kasteeldomein van Gaasbeek krijgt zijn eigen wijn
  • 20/05

    Lancering projectoproep Natuur in je Buurt 2019

    Natuurbeheer Subsidies

    20/05

    Lancering projectoproep Natuur in je Buurt 2019

    Lancering projectoproep Natuur in je Buurt 2019

    De natuur als sleutel voor een gezonder leven

    De dagen razen vaak aan een duizelingwekkende snelheid voorbij. Een hoge werkdruk, files, of een overdosis aan (digitale) informatie kunnen zorgen voor een toename van stress of spanning. Een deel van de oplossing ligt om de hoek: de natuur. Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid lanceert voor het 6e jaar op rij de projectoproep ‘Natuur in je buurt’. Deze trekt dit jaar volledig de kaart van projecten die de brug maken tussen natuur en de bevordering van onze gezondheid. Ook nieuw is dat nu ook  verenigingen of organisaties zoals zorginstellingen projecten kunnen voorstellen. Vlaams Minister van Omgeving, Natuur en Landbouw voorziet hiervoor 800.000 euro aan subsidies.

    Focus op welzijn,  zorg en toegankelijkheid

    Een groene buurt maakt gelukkig, werkt stressverlagend en helpt bij herstel na ziekte. Drie soorten projecten maken kans om een subsidie te ontvangen.

    Met de projectoproep gaan we allereerst specifiek op zoek gaan naar vernieuwende groenprojecten die bijdragen aan het welzijn van de bevolking. Hoe meer welzijn, hoe minder zorgbehoeften.

    Daarnaast worden ook projecten die de werking van zorginstellingen mee ondersteunen erkend. Het creëren van zorggroen, goede uitgewerkte groene oases rond zorgcentra, zorgt voor betere herstelkansen, zeker als er een grote biodiversiteit aanwezig is.

    Als laatste willen we een klemtoon leggen op projecten die tegemoet komen aan de noden van specifieke doelgroepen, zoals bijvoorbeeld slechtzienden en rolstoelgebruikers.

    Lokale besturen, organisaties en verenigingen

    Anders dan bij de voorbije projectoproepen ‘Natuur in je Buurt’, is dat nu naast lokale overheden ook verenigingen of organisaties een project kunnen indienen. Op die manier worden verschillende actoren, elk vanuit hun eigen specialisatie, gestimuleerd om beloftevolle projecten te realiseren. Ook samenwerkingsverbanden kunnen projecten indienen.

    Projecten worden bij goedkeuring minimaal voor 15.000 euro gesubsidieerd. De maximale financiële tegemoetkoming bedraagt 150.000 euro.

    Lancering

    Minister van Omgeving, Natuur en Landbouw stelde de projectoproep voor in het domein Blaasveldbroek. Het is een perfect voorbeeld van het samengaan van natuur en welzijn. De aanwezige speelnatuur, het avontuurlijk boomstammenparcours en de natuurlijke muziekinstrumenten, nodigen bezoekers uit om actief aan natuurbeleving te doen. Natuur en Bos wil van deze oase van rust een echte vijfsterrenplek maken. Om de natuur in Blaasveldbroek nog robuuster te maken gaf de minister de opdracht aan Natuur en Bos om budget vrij te maken voor de aankoop van 10 ha extra bos.

    Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw: “Natuurlijk geluk zit vaak in een klein en rustig hoekje. Met deze projectoproep willen we de aandacht voor het samenspel tussen natuur en gezondheid vergroten, met een nadrukkelijke focus richting zorg en toegankelijkheid. Plekken waar mensen tot rust kunnen komen, alleen of met anderen, mogen niet schaars zijn. Integendeel, ze worden belangrijker en dragen bij tot een beter welzijn.”

    De selectiecriteria voor de projectvoorstellen en de meer uitgebreide infobundel met uitgewerkte voorbeelden en suggesties vindt u op www.natuurenbos.be/projectoproep-natuur-in-je-buurt.

    Natuurbeheer Subsidies
    Lancering projectoproep Natuur in je Buurt 2019
    Lancering projectoproep Natuur in je Buurt 2019
  • 20/05

    Aankondiging openbaar onderzoek toegankelijkheidsregeling Schoonbeek

    Natuurbeheer

    20/05

    Aankondiging openbaar onderzoek toegankelijkheidsregeling Schoonbeek

    Aankondiging openbaar onderzoek toegankelijkheidsregeling Schoonbeek

    Samen met de beheerwerkgroep en de Stad Bilzen heeft Natuur en Bos een toegankelijkheidsregeling gemaakt voor het domeinbos Schoonbeek.

    Deze regeling behoudt wat er al is en voegt een aantal nieuwe elementen toe. Zo blijven de centrale boswegen toegankelijk voor fietsers, ruiters en voetgangers en blijven de kleine paadjes toegankelijk voor wandelaars en joggers. Bijkomend is nu ook geregeld dat je in een groot deel van het bos te voet van de paden mag afwijken. Daarom hebben we de speelzone beperkt tot het bos rondom de ‘dikke den’. We hopen in het najaar van 2019 een natuurloop te openen, een bewegwijzerde route voor joggers vanaf de kerk in Schoonbeek, samen met Sport Vlaanderen. Nieuw is ook dat we in de loop van 2020 een omheinde hondenlosloopzone willen voorzien.

    Wil je meer info?

    Dan ben je van harte welkom op de infowandeling op 4 juni om 19u aan het infobord van de Waterkasteelstraat.

    Je kan alle documenten ook inkijken op de milieudienst: Schureveld in Bilzen of deze digitaal raadplegen:


    Heb je opmerkingen of suggesties?

    Die mag je bezorgen tijdens het openbaar onderzoek van 27 mei tot en met 26 juni aan hogekempen.anb@lne.vlaanderen.be of aan de stedelijke milieudienst.

    Natuurbeheer
    Aankondiging openbaar onderzoek toegankelijkheidsregeling Schoonbeek
    Aankondiging openbaar onderzoek toegankelijkheidsregeling Schoonbeek
  • 13/05

    Geslaagden theoretisch jachtexamen 2019

    Jacht

    13/05

    Geslaagden theoretisch jachtexamen 2019

    Geslaagden theoretisch jachtexamen 2019

    In 2019 schreven 468 kandidaten zich in voor het theoretisch jachtexamen. Daarvan waren 88,5% mannen en 11,5% vrouwen. 93% van de kandidaten had de Belgische nationaliteit en 6% had de Nederlandse nationaliteit. Verder was er ook 1 Pool ingeschreven voor het examen.

    294 personen slaagden voor het examen.

    • Alle kandidaten met een Belgisch Rijksregisternummer kunnen hun resultaat terugvinden via de rubriek “Resultaat van het examen” in het e-loket.
    • Alle kandidaten zonder Belgisch Rijksregisternummer kunnen deze lijst raadplegen.

    In deze lijst zijn enkel de namen opgenomen van de kandidaten die geslaagd zijn én via hun inschrijvingsformulier toestemming gegeven hebben voor de publicatie van hun naam op de website. 
    Indien je dus je naam niet ziet staan in de lijst, kan dat te wijten zijn aan het feit dat je niet geslaagd bent of aan het feit dat je geen toestemming gegeven hebt voor de publicatie van je naam op de website. Het heeft geen zin om in geval van twijfel hierover contact op te nemen met het Agentschap voor Natuur en Bos. Er zal niet telefonisch of via e-mail gecommuniceerd worden over de examenresultaten!

    Alle kandidaten ontvangen hun resultaat per brief.

    Jacht
    Geslaagden theoretisch jachtexamen 2019
    Geslaagden theoretisch jachtexamen 2019
  • 09/05

    Extra ‘wauw-plekje’ in Wolfsputten dankzij uitkijkplatform

    Natuurbeleving

    09/05

    Extra ‘wauw-plekje’ in Wolfsputten dankzij uitkijkplatform

    Extra ‘wauw-plekje’ in Wolfsputten dankzij uitkijkplatform

    Europese topnatuur

    Wolfsputten is een parel in de Groene rand rond Brussel. Je kan er wandelen en genieten van een prachtig landschap bestaande uit moerasbossen, weilanden en bloemrijke hooilanden. Even helemaal weg, en dat op een boogscheut van onze hoofdstad en pal in het centrum van Dilbeek.“Het hoeft niet te verwonderen dat dit natuurgebied zelfs beschermd werd als Europese topnatuur, en zo deel uitmaakt van het Natura2000 netwerk”, vertelt administrateur-generaal Marleen Evenepoel. “Om deze waardevolle natuur nog beter te beschermen maakten we een beheerplan op, waarin we tal van maatregelen nemen om de natuurwaarden te behouden en zelfs te verbeteren.”

    Extra beleving

    Als groene long in de Vlaamse groene rand vormt Wolfsputten ook een hotspot voor beleving. Natuur en Bos zet dan ook maximaal in op het verhogen van de belevingswaarde, en dan specifiek op de zachte recreant, die hier tot rust kan komen, komen wandelen en genieten. “Als je in het voorjaar in Wolfsputten komt, kan je niet naast de prachtige wilde bloementapijten kijken. Narcissen, wilde hyacint, daslook, dotterbloemen, het staat er allemaal te pronken. Om te voorkomen dat mensen hier overal kriskras doorgaan wandelen, krijgen alle wandelpaden een serieuze opknapbeurt. Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan de vernieuwing van de vlonderpaden, en er komt zelfs een heel nieuw vlonderpad dat doorheen de natte, en vaak bijna onbegaanbare vallei loopt”, aldus regiobeheerder Wim De Maeyer.

    ‘Wauw-platform’

    Om bezoekers nog meer van het landschap te laten genieten, werd er deze week ook een uitkijkplatform geplaatst. Het was boswachter Wouter Huygens die met het idee kwam. “We kunnen hier moeilijk de mensen doorheen de waardevolle weilanden laten lopen, maar we zouden ze toch een beleving moeten kunnen aanbieden die het unieke landschap waard is. Met het uitkijkplatform krijgt de bezoeker er een echt wauw-plekje bij. Je krijgt het gevoel helemaal in dat ongerepte landschap te zitten.”

    Het nieuwe uitkijkplatform is toegankelijk vanaf 12 mei, wanneer het gebied ook extra in de verf gezet wordt met een Breugeliaans tafereel in Wolfsputten

    Meer info over Wolfsputten: www.natuurenbos.be/wolfsputten

    Natuurbeleving
    Extra ‘wauw-plekje’ in Wolfsputten dankzij uitkijkplatform
    Extra ‘wauw-plekje’ in Wolfsputten dankzij uitkijkplatform
  • 08/05

    Most-Keiheuvel hotspot voor wilde bijen en trekpleister voor zeldzame vissoorten

    Natuurbeheer

    08/05

    Most-Keiheuvel hotspot voor wilde bijen en trekpleister voor zeldzame vissoorten

    Most-Keiheuvel hotspot voor wilde bijen en trekpleister voor zeldzame vissoorten

    Europese topnatuur

    Most-Keiheuvel ligt langs de bovenloop van de Grote Nete in de gemeente Balen. De Most is een uiterst nat valleigebied, terwijl de hoger gelegen Keiheuvel een droog open landduinengebied is.

    De focus van het Life+project lag op het herstel van een aantal specifiek Europees beschermde habitattypes zoals landduinen, heide, trilveen en inheemse loofbossen. Hiervoor werden er enkele grootschalige ingrepen uitgevoerd. De open landduinen die de Keiheuvel vroeger typeerden, kregen terug een prominente plaats in het gebied. De zeldzame planten en dieren die hierin thuis horen, zoals bv. buntgras en heivlinder hebben zo terug meer ruimte om zich duurzaam in het gebied te handhaven. Ook het moeras van de Most werd terug opengemaakt. Hierdoor keerden bedreigde soorten zoals de kievit en de watersnip terug als broedvogel. Daarnaast werden enkele zogenaamde vismigratieknelpunten, plaatsen waar vissen moeilijk voorbij kunnen, aangepakt, zodat zeldzame vissoorten zoals de beekprik, zich terug vrij kunnen verplaatsen in de bovenlopen van de Grote Nete. Tot slot kreeg het gebied een betere inrichting voor recreatie, met respect voor de natuur.

    Monitoring

    De definitieve impact op de natuur zal pas in de volgende jaren duidelijk worden, omdat deze nu tijd nodig heeft om zich te ontwikkelen. De evolutie van een aantal soortengroepen levert al wel een indicatie over welke richting het uit gaat.

    Volgens Jan De Haes, gedeputeerde voor waterbeleid zijn de eerste resultaten na het opheffen van de vismigratieknelpunten op de Grote Nete en Kleine Hoofdgracht positief. “De provincie Antwerpen beheert deze waterlopen en heeft er de vispassage verbeterd. Op een aantal locaties zijn zowel stroomop- als stroomafwaarts van de verwijderde knelpunten “nieuwe” soorten zoals de serpeling, de kwabaal en de kolblei aangetroffen.”

    Verschillende vogelsoorten zoals de nachtzwaluw, de boomleeuwerik en de boompieper worden meer aangetroffen na de recente inrichtingsmaatregelen. Het aantal zangposten van de nachtzwaluw nam onmiddellijk toe na de eerste grootschalige inrichtingswerken. De nieuwe open plekken, ontstaan door het landduinherstel, blijken dus een succes.

    In Most-Keiheuvel komen ongeveer 170 soorten wilde bijen voor. Dit is de helft van de vastgestelde soorten in België en maakt van Most-Keiheuvel een topgebied voor wilde bijen. Soorten zoals de donkere, grijze en zwartrosse zandbij vinden hier zowel ondergronds als bovengronds nestgelegenheid en maken van het gebied een echt natuurlijk insectenhotel.

    Vlaams minister van Natuur is enthousiast over de resultaten: “Het Life+project heeft de biodiversiteit in Most-Keiheuvel een stevig duwtje in de rug gegeven. De verschillende partners hebben hier hard aan gewerkt. Ik gaf Natuur en Bos ook de opdracht om budget vrij te maken  voor de verwerving van ongeveer 60 hectare bossen en landbouwgronden in Most-Keiheuvel. Ik heb begrepen dat  die onderhandelingen al volop lopen. Het gebied telt nu al 540 hectare. Binnenkort ronden we dus de kaap van de 600 hectare, om en bij de 1200 voetbalvelden stuk voor stuk met Europese topnatuur waar ook heel wat te beleven valt.”

    Iedereen mag genieten van deze topnatuur

    Most-Keiheuvel is een populair recreatiegebied in de provincie Antwerpen. Vooral de Keiheuvel is druk bezocht. Binnen het Life+project werd bekeken waar precies welke recreatievormen mogelijk zijn en waar er verbetering noodzakelijk was. Zo werden een verlenging van het bestaande rolstoelpad en een hondenlosloopzone gerealiseerd.

    Dat deze belangrijke inspanningen voor een verbetering van de natuur aanslaan  bij de recreanten blijkt uit het feit dat Toerisme Provincie Antwerpen de Keiheuvelwandeling in 2018 heeft uitgeroepen tot 'Wandeling van het jaar'.

    Meer informatie

    www.keiheuvel-demost.be

    Natuurbeheer
    Most-Keiheuvel hotspot voor wilde bijen en trekpleister voor zeldzame vissoorten
    Most-Keiheuvel hotspot voor wilde bijen en trekpleister voor zeldzame vissoorten
  • 06/05

    Gevaarlijke achteruitgang van de natuur “ongeëvenaard”: extinctie-snelheid van soorten "versnellend”

    Natuurbeheer

    06/05

    Gevaarlijke achteruitgang van de natuur “ongeëvenaard”: extinctie-snelheid van soorten "versnellend”

    Gevaarlijke achteruitgang van de natuur “ongeëvenaard”: extinctie-snelheid van soorten "versnellend”

    De huidige wereldwijde respons is ontoereikend;
    “Transformatieve veranderingen” zijn nodig om de natuur te herstellen en te beschermen;
    De meest uitgebreide beoordeling in zijn soort;
    Actie nodig voor het collectief goed;
    1.000.000 soorten met uitsterven bedreigd

    “De natuur neemt wereldwijd aan een ongekende snelheid af, het tempo van het uitsterven van soorten neemt toe, en ernstige gevolgen voor de mensheid zijn nu zeer waarschijnlijk”, waarschuwt een baanbrekend nieuw rapport van het Intergouvernementeel Platform voor wetenschap and beleid inzake Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES), waarvan de samenvatting vorige week tijdens de 7e zitting van de plenaire vergadering van het IPBES in Parijs (29 april - 4 mei) werd goedgekeurd.

    “Het overweldigende bewijs van de globale evaluatie van het IPBES, op basis van een breed scala van verschillende kennisgebieden, schetst een onheilspellend beeld", aldus Sir Robert Watson, voorzitter van het IPBES. "De gezondheid van de ecosystemen waarvan wij en alle andere soorten afhankelijk zijn, gaat sneller dan ooit achteruit. We tasten wereldwijd de fundamenten van onze economieën, bestaansmiddelen, voedselzekerheid, gezondheid en levenskwaliteit aan". "Het rapport vertelt ons ook dat het niet te laat is om het tij te keren, maar dat kan alleen als we nu op alle niveaus, van lokaal tot mondiaal, actie ondernemen" zei hij. "Door 'transformatieve verandering' kan de natuur nog steeds worden behouden, hersteld en duurzaam worden gebruikt - dit is ook de sleutel tot het bereiken van de meeste andere mondiale doelstellingen. Met transformatieve verandering bedoelen we een fundamentele, systeem-brede reorganisatie over technologische, economische en sociale factoren heen, inclusief paradigma's, doelen en waarden.”

    “De lidstaten van de IPBES plenaire vergadering hebben nu erkend dat dergelijke transformatieve verandering weerstand zal veroorzaken bij diegene die belang hebben bij een status quo, maar ook dat dergelijke oppositie kan overwonnen worden voor het collectief goed," alsdus Watson.

    De IPBES wereldwijde evaluatie inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten (de zogenaamde ‘IPBES Global Assessment on Biodiversity and Ecosystem Services’) is het meest uitgebreide rapport dat ooit is opgesteld. Het is ook het eerste intergouvernementele rapport en bouwt voort op de baanbrekende ‘Millennium Ecosystem Assessment’ van 2005. Het introduceert innovatieve manieren om bewijsmateriaal te evalueren. Het rapport nam drie jaar in beslag en is samengesteld door 145 experten uit 50 landen, met bijdragen van nog eens 310 andere auteurs. Het beoordeelt de veranderingen in biodiversiteit en ecosysteemdiensten van de afgelopen vijf decennia en geeft een uitgebreid beeld van de relatie tussen de economische ontwikkelingstrajecten en de effecten daarvan op de natuur. Het biedt ook een reeks van mogelijke scenario's voor de komende decennia.

    Op basis van het systematische overzicht van ongeveer 15.000 wetenschappelijke publicaties en overheidsrapporten, brengt het IPBES rapport ook (voor het eerst ooit op dergelijke schaal) inheemse en lokale kennis in rekening, meer bepaald voor die zaken die relevant zijn voor inheemse volkeren en lokale gemeenschappen.

    "Biodiversiteit en de bijdragen van de natuur aan de mensheid zijn ons gemeenschappelijk erfgoed en ons belangrijkste 'vangnet'. Maar we hebben het kantelpunt bijna bereikt", aldus Prof. Sandra Díaz (Argentinië), die samen met Prof. Josef Settele (Duitsland) en Prof. Eduardo S. Brondízio (Brazilië en de VS) de beoordeling hebben geleid. "De diversiteit binnen soorten, tussen soorten en ecosystemen én de vele fundamentele bijdragen die de natuur ons biedt, nemen snel af, hoewel het nog steeds mogelijk is om een duurzame toekomst voor de mens en onze planeet te waarborgen.”

    Het rapport stelt vast dat ongeveer 1 miljoen dier- en plantensoorten nu met uitsterven worden bedreigd, vele binnen tientallen jaren, en meer dan ooit tevoren in de menselijke geschiedenis.

    De gemiddelde aantallen van inheemse soorten in de meeste belangrijke habitats op het land is met tenminste 20% gedaald, vooral sinds 1900. Meer dan 40% van de amfibieënsoorten, bijna 33% van de koralen en meer dan een derde van alle zeezoogdieren worden bedreigd. Voor insectensoorten is het beeld minder duidelijk, maar de beschikbare gegevens geven aan dat 10% van de soorten bedreigd zou zijn. Minstens 680 gewervelde soorten zijn sinds de 16e eeuw uitgestorven en meer dan 9% van alle gedomesticeerde zoogdierrassen die voor voedsel en landbouw worden gebruikt, waren tegen 2016 uitgestorven. Minstens 1.000 andere rassen nog steeds worden bedreigd.

    “Ecosystemen, soorten, wilde populaties, lokale variëteiten en rassen van gedomesticeerde planten en dieren krimpen in, verslechteren of verdwijnen. Het essentiële, onderling verbonden web van het leven op aarde wordt steeds kleiner en rafeliger", aldus Prof. Settele. "Dit verlies is een direct gevolg van menselijke activiteit en vormt een directe bedreiging voor het menselijk welzijn in alle regio's van de wereld."

    Om de beleidsrelevantie van het rapport te vergroten, hebben de auteurs van de beoordeling voor het eerst op deze schaal en op basis van een grondige analyse van de beschikbare gegevens de vijf factoren die de natuur direct beïnvloeden gerangschikt op basis van hun relatieve effect op wereldschaal. Deze directe factoren zijn, in dalende volgorde: (1) veranderingen in het gebruik van land en zee; (2) directe exploitatie van organismen; (3) klimaatverandering; (4) vervuiling en (5) invasieve uitheemse soorten.

    In het verslag wordt opgemerkt dat de uitstoot van broeikasgassen sinds 1980 is verdubbeld, waardoor de gemiddelde temperatuur op aarde sinds 1980 met tenminste 0,7 graden Celsius is gestegen. Deze klimaatverandering heeft nu al gevolgen voor alle niveaus van onze biodiversiteit (genen, soorten en ecosystemen). De effecten zullen naar verwachting de komende decennia nog verder toenemen. In sommige gevallen kunnen de gevolgen zelfs groter zijn dan de gevolgen van de veranderingen in het gebruik van land en zee, en van andere factoren.

    Ondanks de vooruitgang die is geboekt in het kader van natuurbescherming en -beleid, komt het verslag ook tot de bevinding dat de globale doelstellingen voor het behoud en het duurzaam gebruik van de natuur, alsook voor het bereiken van duurzame ontwikkeling niet kunnen worden bereikt met de huidige trajecten. De doelstellingen voor 2030 en later kunnen alleen worden bereikt door middel van transformatieve veranderingen in alle economische, sociale, politieke en technologische factoren. Het is nu reeds duidelijk dat er goede vorderingen worden gemaakt in slechts vier van de twintig biodiversiteitsdoelstellingen onder de Conventie inzake Biodiversiteit; het grootste deel van de doelstellingen voor 2020 zal waarschijnlijk niet worden gehaald. De huidige negatieve trend in biodiversiteit en ecosysteemdiensten zal de vooruitgang in 80% (35 van de 44) van de geëvalueerde duurzaamheidsdoelstellingen (zogenaamde ‘SDGs’) ondermijnen; deze doelstellingen hebben betrekking op armoede, honger, gezondheid, water, steden, klimaat, oceanen en land (SDG's 1, 2, 3, 6, 11, 13, 13, 14 en 15). Verlies van biodiversiteit blijkt dus niet alleen een milieuprobleem te zijn, maar ook een ontwikkelings-, economische, veiligheids-, sociale en morele kwestie.

    "Om de belangrijkste oorzaken van de schade aan de biodiversiteit en de bijdrage van de natuur aan de mens beter te begrijpen en, nog belangrijker, aan te pakken, moeten we inzicht krijgen in de geschiedenis en samenhang op wereldschaal van complexe demografische en economische factoren en van de sociale waarden die hiervan aan de grondslag liggen", aldus Prof. Brondízio. "Belangrijke indirecte factoren voor achteruitgang van onze biodiversiteit zijn onder meer een toename van de bevolking en consumptie, technologische innovatie (die in sommige gevallen de schade aan de natuur heeft verminderd en in andere gevallen heeft vergroot) alsook bestuur en verantwoordingsplicht. Er is ook een patroon van wereldwijde interconnectiviteit en 'telekoppeling' - waarbij het winnen en produceren van hulpbronnen vaak in één deel van de wereld plaatsvindt om zo te voorzien in de behoeften van consumenten in andere, verderaf gelegen regio's.”

    Andere opmerkelijke bevindingen van het verslag zijn onder meer:
    Driekwart van het land- en ongeveer 66% van het mariene milieu is door menselijk handelen aanzienlijk veranderd. Gemiddeld genomen zijn deze tendensen minder ernstig of vermeden in gebieden die in het bezit zijn van, of beheerd worden door inheemse volkeren en lokale gemeenschappen.

    Meer dan een derde van het landoppervlak ter  wereld en bijna 75% van de zoetwaterbronnen worden nu gebruikt voor de productie van gewassen of veeteelt.

    De waarde van de productie van landbouwgewassen is sinds 1970 met ongeveer 300% gestegen, de oogst van ruw hout is met 45% gestegen en er wordt nu wereldwijd jaarlijks ongeveer 60 miljard ton hernieuwbare en niet-hernieuwbare hulpbronnen gewonnen – dat is bijna een verdubbeling sinds 1980.

    Door landdegradatie is de productiviteit van het landoppervlak wereldwijd met 23% gedaald; door verlies aan bestuivers zijn er jaarlijks wereldwijd tot 577 miljard dollar aan gewassen bedreigd; 100-300 miljoen mensen lopen een verhoogd risico op overstromingen en orkanen vanwege het verlies van kusthabitaten en bescherming.

    In 2015 werd 33% van de zeevisbestanden geoogst op een niet-duurzame manier; 60% van de zeevisbestand werd bevist tot op het maximale niveau dat nog duurzaam is; en slechts 7% werd bevist op een niveau dat lager is dan wat duurzaam kan worden bevist.

    De stedelijke gebieden zijn sinds 1992 meer dan verdubbeld.

    Plastiekvervuiling is sinds 1980 vertienvoudigd, 300-400 miljoen ton zware metalen, oplosmiddelen, giftig slib en ander afval van industriële installaties worden jaarlijks in de wateren van de wereld gedumpt, en meststoffen die in kustgebieden terechtkomen, hebben meer dan 400 'dode zones' in de oceaan gecreëerd (i.e. in totaal meer dan 245.000 km2)- een gebied dat groter is dan dat van het Verenigd Koninkrijk.

    Negatieve trends in de natuur zullen zich tot 2050 en daarna blijven voordoen in alle beleidsscenario's die in het rapport worden onderzocht, met uitzondering van de scenario's die transformatieve veranderingen omvatten. Dit komt vanwege de te verwachte effecten van toenemende veranderingen in landgebruik, exploitatie van organismen en klimaatverandering, al zijn er wel aanzienlijke verschillen tussen regio's.

    In het verslag wordt ook een breed scala aan mogelijke acties voor duurzaamheid gepresenteerd en er worden trajecten voorgesteld om deze te bereiken over de sectoren heen zoals landbouw, bosbouw, mariene systemen, zoetwatersystemen, stedelijke gebieden, energie, financiën en vele andere. Het rapport benadrukt het belang van onder meer een geïntegreerd beheer en een sector-overschrijdende aanpak die rekening houdt met de wisselwerking tussen voedsel- en energieproductie, infrastructuur, zoetwater- en kustbeheer en het behoud van de biodiversiteit.

    Een ander belangrijk element van een duurzamer toekomstig beleid is de ontwikkeling van mondiale financiële en economische systemen voor de opbouw van een wereldwijde duurzame economie, waarbij het huidige beperkte paradigma van economische groei wordt losgelaten.

    Meer details over een breed scala aan andere bevindingen zijn opgenomen in het onderdeel "Nadere informatie" in het officiële persbericht van IPBES.

    "Het IPBES presenteert state-of-the art wetenschap, kennis en beleidsopties aan beleidsmakers ", aldus de uitvoerend secretaris van het IPBES, Dr. Anne Larigauderie. "Wij danken de honderden deskundigen, van over de hele wereld, die zich vrijwillig hebben ingezet om het verlies van soorten, ecosystemen en genetische diversiteit aan te pakken - een echte wereldwijde bedreiging voor het menselijk welzijn.

    Meer informatie over bevindingen van het rapport

    Schaal van Natuurverlies
    De maatregelen genomen door maatschappij en beleid, hoe belangrijk ook, hebben de enorme verliezen niet kunnen stoppen.
    Sinds 1970 zijn de trends in landbouwproductie, visserij, bio-energieproductie en  oogst van natuurlijke materialen toegenomen als gevolg van de bevolkingsgroei, stijgende vraag en technologische ontwikkeling. Dit gebeurde tegen een hoge prijs, die ongelijk verdeeld is binnen en over de landen. Veel andere belangrijke bijdragen van de natuur aan de mens, zoals de organische koolstof in de bodem en de diversiteit aan bestuivers, zijn daarbij afgenomen, wat wijst op een niet-duurzame stijging van het gebruik van deze materiële bijdragen.
    Het tempo van de uitbreiding van de landbouw in intacte ecosystemen verschilt van land tot land. Verliezen van intacte ecosystemen hebben zich vooral voorgedaan in de tropen, waar de hoogste niveaus van biodiversiteit op de planeet te vinden zijn. Zo is tussen 1980 en 2000 100 miljoen hectare tropisch woud verloren gegaan, voornamelijk als gevolg van veeteelt in Latijns-Amerika (ongeveer 42 miljoen hectare) en plantages in Zuidoost-Azië (ongeveer 7,5 miljoen hectare, waarvan 80% voor palmolie, voornamelijk gebruikt in onder andere voedsel, cosmetica, schoonmaakmiddelen en brandstof).
    Sinds 1970 is de wereldbevolking meer dan verdubbeld (van 3,7 naar 7,6 miljard), wat een ongelijke stijging is tussen landen en regio's; en het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking is vier keer zo hoog - waarbij  consumenten de milieulast van consumptie en productie naar steeds verder weg gelegen regio's verleggen.
    Hoofdzakelijk sinds 1900 zijn de gemiddelde aantallen van inheemse soorten in de meeste belangrijke habitats op het land met ten minste 20% gedaald.
    Het aantal invasieve uitheemse soorten per land is sinds 1970 met ongeveer 70% gestegen (in de 21 landen met gedetailleerde gegevens).
    De verspreiding van bijna de helft (47%) van de niet-vliegende zoogdieren op het land en bijna een kwart van de bedreigde vogels, kan al negatief zijn beïnvloed door de klimaatverandering.

    Inheemse volkeren, lokale gemeenschappen en de natuur
    Minstens een kwart van het wereldwijde landoppervlak is van oudsher eigendom van inheemse volkeren en wordt beheerd, gebruikt of bezet door inheemse volkeren. Deze gebieden omvatten ongeveer 35% van het gebied dat formeel beschermd is, en ongeveer 35% van alle resterende gebieden op het land waar mensen nog een zeer lage impact hebben.
    De door inheemse volkeren en lokale gemeenschappen beheerde natuur staat onder toenemende druk, maar neemt over het algemeen minder snel af dan in andere gebieden. Toch wijst 72% van de lokale indicatoren die door inheemse volkeren en lokale gemeenschappen zijn ontwikkeld en worden gebruikt, op de achteruitgang van de natuur die ten grondslag ligt aan het voortbestaan van deze gemeenschappen.
    De gebieden in de wereld waar naar verwachting aanzienlijke negatieve effecten zullen optreden wat betreft klimaatveranderingen, biodiversiteitsverlies, falen van ecosysteemfuncties en verlies van de bijdragen van de natuur aan de mens zijn net die gebieden waar grote concentraties inheemse volkeren en veel van de armste gemeenschappen ter wereld wonen.
    Regionale en mondiale scenario's zouden gebaat zijn bij een meer expliciete beschouwing van de standpunten, perspectieven en rechten van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen, hun kennis van en inzicht in grote regio's en ecosystemen, en hun gewenste toekomstige ontwikkelingstrajecten. Erkenning van de kennis, innovaties en praktijken, instellingen en waarden van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen en hun integratie en deelname aan milieubeleid en-praktijk verbeteren vaak hun levenskwaliteit én het behoud, herstel en duurzaam gebruik van natuur. Hun positieve bijdrage aan duurzaamheid kan worden gestimuleerd door nationale erkenning van grondbezit, toegang en rechten op hulpbronnen in overeenstemming met de nationale wetgeving, toepassing van vrijwillige, voorafgaande en geïnformeerde toestemming, een verbeterde samenwerking, een eerlijke en billijke verdeling van natuurvoordelen, en regelingen voor co-beheer met de lokale gemeenschappen.

    Globale doelstellingen en beleidsscenario's
    Door de snelle achteruitgang van biodiversiteit, ecosysteem-functies en veel natuurvoordelen zullen de meeste internationale maatschappelijke en milieudoelstellingen (zoals die welke zijn opgenomen in de doelstellingen inzake biodiversiteit van Aichi en de Agenda voor duurzame ontwikkeling voor 2030) niet worden bereikt op basis van de huidige trajecten.
    De auteurs van het rapport hebben zes beleidsscenario's onderzocht - zeer verschillende ‘types’ van geclusterde beleidsopties en benaderingen (zoals bv. 'regionale concurrentie', 'Business as usual' en 'Global Sustainability') en de waarschijnlijke gevolgen geprojecteerd voor biodiversiteit en de bijdragen van de natuur aan de bevolking tegen 2050. De conclusie is dat  de negatieve trends in de natuur, de functies van ecosystemen en veel van de natuurvoordelen zullen aanhouden tot 2050 en daarna, als gevolg van de verwachte effecten van de toenemende veranderingen in het gebruik van land en zee, de exploitatie van organismen en de klimaatverandering, behalve dan voor scenario's die transformatieve verandering omvatten.

    Beleidsinstrumenten, opties en praktijkvoorbeelden:
    Beleidsmaatregelen en maatschappelijke initiatieven dragen bij tot de bewustmaking van het effect van consumptie op de natuur, de bescherming van het lokale milieu, de bevordering van duurzame lokale economieën en het herstel van gedegradeerde gebieden. Samen met initiatieven op verschillende niveaus hebben deze bijgedragen geleid tot de uitbreiding en versterking van ecologisch representatieve en goed verbonden netwerken van beschermde gebieden en andere doeltreffende gebiedsgerichte instandhoudingsmaatregelen, de bescherming van waterbekkens en stimulansen en sancties om de vervuiling te verminderen.

    Het rapport geeft een illustratieve lijst van mogelijke acties om duurzaamheid te ondersteunen., en trajecten om deze acties te bereiken,  Een geïntegreerde aanpak:
    Voor de landbouw benadrukt het rapport onder andere: het bevorderen van goede landbouw- en agro-ecologische praktijken; multifunctionele landschapsplanning (die tegelijkertijd voedselzekerheid, levensonderhoud, behoud van soorten en ecologische functies biedt) en sectoroverschrijdend geïntegreerd beheer. Het wijst ook op het belang van een grotere betrokkenheid van alle actoren in het hele voedselsysteem (inclusief producenten, de publieke sector, het maatschappelijk middenveld en consumenten) en een meer geïntegreerd landschaps- en stroomgebiedbeheer; behoud van de diversiteit van genen, variëteiten, cultivars, rassen en soorten; evenals benaderingen die consumenten en producenten in staat stellen om hun positie te versterken door middel van markttransparantie, betere distributie en lokalisatie (die de lokale economieën nieuw leven inblazen), hervormde toeleveringsketens en minder voedselverspilling.

    Wat de mariene systemen betreft, wordt in het rapport onder meer de nadruk gelegd op: ecosysteemgerichte benaderingen van het visserijbeheer; ruimtelijke ordening; effectieve quota; beschermde mariene gebieden; bescherming en beheer van belangrijke mariene biodiversiteitsgebieden; vermindering van de afvloeiing van verontreiniging in de oceanen en nauwe samenwerking met producenten en consumenten.

    In zoetwatersystemen omvatten de beleidsopties en -acties onder meer: een meer inclusief waterbeleid voor gezamenlijk beheer en meer rechtvaardigheid; een betere integratie van waterbeheer en landschapsplanning over de verschillende schalen heen; het bevorderen van praktijken om bodemerosie, sedimentatie en afspoeling van verontreiniging te verminderen; het vergroten van de waterberging; het bevorderen van investeringen in waterprojecten met duidelijke duurzaamheidscriteria; en het aanpakken van de versnippering van het zoetwaterbeleid. 

    In stedelijke gebieden wordt in het rapport onder meer de nadruk gelegd op: bevordering van  natuur-gebaseerde oplossingen; verbetering van de toegang tot een gezond stedelijk milieu voor gemeenschappen met lage inkomens; verbetering van de toegang tot groene ruimten; duurzame productie en consumptie, ecologische connectiviteit in stedelijke gebieden, voornamelijk met inheemse soorten.

    In al deze voorbeelden wordt in het rapport het belang erkend van inclusie van meervoudige waarden, uiteenlopende belangen en wereldbeelden in het formuleren van beleid en acties. Dit omvat de volledige en effectieve deelname van inheemse volkeren en lokale gemeenschappen aan het bestuur, de hervorming en ontwikkeling van stimulerende structuren en de garantie dat biodiversiteitsoverwegingen bij alle belangrijke sectorplanning prioriteit krijgen.
    "We hebben al de eerste impulsen gezien van acties voor transformatieve verandering, zoals innovatieve beleidsacties van veel landen, lokale overheden en bedrijven, maar vooral van jongeren wereldwijd," aldus Sir Robert Watson. "Van de jonge mondiale ontwikkelaars achter de #VoiceforthePlanet-beweging, tot schoolstakingen voor het klimaat: er is een groeiende basis van begrip voor het feit dat er dringend actie moet worden ondernomen als we in de buurt willen komen van een duurzame toekomst. Het IPBES Global Assessment Report biedt de best beschikbare expertise en het beste bewijs om deze beslissingen, beleid en acties te helpen onderbouwen - en biedt de wetenschappelijke basis voor het biodiversiteitskader en de nieuwe tienjarige  doelstellingen voor biodiversiteit, waarover eind 2020 in China een besluit moet worden genomen onder het VN-Verdrag inzake Biologische Diversiteit."

    COMMENTAAR VAN IPBES PARTNERS
    "De natuur maakt menselijke ontwikkeling mogelijk, maar onze niet-aflatende vraag naar de hulpbronnen van de aarde versnelt het tempo waarmee soorten uitsterven en verwoest de ecosystemen van de wereld. UN Environement is fier om het IPBES rapport te ondersteunen omdat het de noodzaak benadrukt om biodiversiteitsoverwegingen te integreren in de wereldwijde besluitvorming van elke sector of uitdaging, of het nu gaat om water, landbouw, infrastructuur of bedrijfsleven."
    - Joyce Msuya, Acting Head, UN Environment

    "In alle culturen hechten de mensen veel waarde aan de natuur... De magie van het zien van flikkerende vuurvliegjes tot diep in de nacht is immens. We halen energie, voedingsstoffen en medicijnen uit de natuur. Onze inspanningen om de biodiversiteit en ecosystemen in stand te houden moeten worden ondersteund door de beste wetenschap die de mensheid kan produceren. Daarom is het wetenschappelijk bewijs dat in deze globale evaluatie van het IPBES is verzameld, zo belangrijk. Het zal ons helpen een sterkere basis te leggen voor het wereldwijde biodiversiteitskader na 2020: de 'New Deal for Nature and People'; en voor het bereiken van de duurzaamheidsdoelstellingen (SDG's).”- Achim Steiner, Administrator, United Nations Development Programme

    "Dit essentiële verslag herinnert ieder van ons aan de duidelijke waarheid: de huidige generaties hebben de verantwoordelijkheid om aan toekomstige generaties een planeet na te laten die niet onomkeerbaar beschadigd is door menselijke activiteiten. Onze lokale, inheemse en wetenschappelijke kennis bewijst dat we oplossingen hebben; we hebben dus geen excuses meer: we moeten anders gaan leven op aarde. UNESCO zet zich in voor de bevordering van het respect voor het leven en de diversiteit ervan, voor de ecologische solidariteit met andere levende wezens en voor de totstandbrenging van nieuwe, rechtvaardige partnerschappen, voor solidariteit tussen de verschillende partijen, en voor het voortbestaan van de mensheid". - Audrey Azoulay Director-General, UNESCO

    "De IPBES Globale evaluatie inzake biodiversiteit en ecosysteemdiensten komt op een voor onze planeet en mensheid kritiek moment. De bevindingen van het rapport en het jarenlange werk van de vele experts geven een volledig beeld van de biodiversiteit op wereldschaal. Gezonde biodiversiteit is de essentiële infrastructuur die alle levensvormen op aarde ondersteunt, inclusief het menselijk leven. Het biedt ook op natuurgebaseerde oplossingen voor veel van de meest kritieke ecologische, economische en sociale uitdagingen waarmee we als menselijke samenleving worden geconfronteerd, waaronder klimaatverandering, duurzame ontwikkeling, gezondheid en water- en voedselzekerheid. We zijn momenteel bezig met de voorbereiding van de VN-biodiversiteitsconferentie van 2020 in China, die het einde zal markeren van de biodiversiteitsdoelstellingen van Aichi en de koers zal uitzetten voor een na 2020 te volgen ecologisch gericht traject voor duurzame ontwikkeling dat vele voordelen zal opleveren voor de mens, de planeet en onze wereldeconomie. Het IPBES-rapport zal dienen als een fundamentele basislijn van waar we zijn en waar we als mondiale gemeenschap naartoe moeten gaan om de mensheid te inspireren om de visie voor 2050 van het VN-biodiversiteitsverdrag "Living in harmony with nature" te bereiken. Ik wil de IPBES-gemeenschap bedanken en feliciteren met het harde werk, de enorme bijdragen en de voortzetting van het partnerschap."- Cristiana Pasca Palmer, Executive Secretary, Convention on Biological Diversity

    "De globale evaluatie van biodiversiteit en ecosysteemdiensten voegt een belangrijk element toe aan het geheel van bewijzen voor het belang van biodiversiteit ter bereiking van de  “zero honger”doelstelling alsook voor het bereiken van andere doelstellingen voor duurzame ontwikkeling. Evaluaties van het IPBES, de Wereldvoedselorganisatie (FAO), het Verdrag inzake Biodiversiteit (CBD) en andere organisaties wijzen er samen op dat er dringend maatregelen moeten worden genomen om de biodiversiteit beter in stand te houden en duurzaam te gebruiken en dat sectoroverschrijdende en multidisciplinaire samenwerking tussen beleidsmakers en andere belanghebbenden op alle niveaus van belang is". - José Graziano da Silva, Director-General, Food and Agriculture Organization of the United Nations.

    Natuurbeheer
    Gevaarlijke achteruitgang van de natuur “ongeëvenaard”: extinctie-snelheid van soorten "versnellend”
    Gevaarlijke achteruitgang van de natuur “ongeëvenaard”: extinctie-snelheid van soorten "versnellend”
  • 02/05

    Wolvin Naya is zwanger

    Natuurbeheer

    02/05

    Wolvin Naya is zwanger

    Wolvin Naya is zwanger

    Niet bang zijn

    De zwangerschap en de geboorte maken de wolven nog voorzichtiger en schuwer dan voorheen. Dit nieuws is dus geen enkele reden om bang te worden. De dieren zullen zich nog minder laten zien dan vroeger en worden zonder verstoring niet agressiever. Aangezien het de eerste worp van Naya is, zullen er wellicht 3 à 4 welpjes zijn. Naya zal bij haar welpjes blijven en August zal voor eten zorgen.

    Nooit met te veel

    De eerste weken blijven de welpen in het nest. Pas tegen de zomer zullen ze hun eerste voorzichtige pootjes buiten zetten. Ze blijven in het begin altijd in de buurt van het hol. In de herfst zullen ze mee gaan op jacht en de kneepjes van het vak leren van hun ouders. In de winter  evolueren ze tot volwaardige jagers en kunnen ze voor hun eigen voedsel zorgen. Op een leeftijd van 8 tot 22 maanden verlaten de jonge wolven hun roedel en gaan ze op zoek naar een eigen stek. Ze kunnen dan zeer grote afstanden afleggen. Op deze manier zijn ook Naya en August uit Duitsland tot in Noord-Limburg getrokken. Angst voor een overvloed aan wolven op één plaats is dus ongegrond. In een territorium is enkel plaats voor één koppel wolven met jongen.

    Preventieve maatregelen meer dan ooit nodig

    Het gezin zal nu wel meer voedsel nodig hebben. Alhoewel de wolf vooral jaagt op natuurlijke prooien zoals ree en everzwijn, bestaat er wel een risico voor het vee. Vooral schapen staan dan op het menu. En nu er meer magen gevuld moeten worden, is het risico er zeker. Je weides beschermen door een raster dat wolvenproof is, is dan ook meer dan ooit aangewezen. Camerabeelden bevestigden al de efficiëntie van dergelijke maatregelen. Bovendien is ook een subsidieregeling uitgewerkt. Wolven bestrijken een territorium van ruim 200km² of 20.000 hectare, een raster plaatsen rond de wolven is dus niet aan de orde.

    Cameranetwerk

    Wolven zijn mensenschuw en slim genoeg om hun nest op een afgelegen plek te maken. Een plek dus waar geen mensen komen. Het is ook belangrijk dat we niet op zoek gaan naar het nest. De dieren hebben, net nu, alle rust nodig. Het cameranetwerk is groot genoeg om de monitoring te doen. De beelden krijgen ook een plaats in het project ‘Onze Natuur’, een 360° project van de VRT om de natuur dichter bij de mensen te brengen. Binnen dat project zal het reilen en zeilen van de wolven en alle andere interessante natuur in Vlaanderen kunnen gevolgd worden.

    Natuurbeheer
    Wolvin Naya is zwanger
    Wolvin Naya is zwanger
  • 26/04

    Eerste snoezelbos officieel geopend op 26 april bij Covida in Hasselt

    Natuurbeleving

    26/04

    Eerste snoezelbos officieel geopend op 26 april bij Covida in Hasselt

    Eerste snoezelbos officieel geopend op 26 april bij Covida in Hasselt

    Natuurlijk goed!

    Het snoezelbos is één van de projecten waar Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid aan werkt in het kader van natuur en gezondheid. De natuur is goed voor je lichaam, je geest en je portemonnee. Het is natuurlijk goed.  

    “Dat de natuur een positief effect heeft op je gezondheid, staat niet meer ter discussie. Daarom is het dringend tijd om de natuur als medicijn verder uit te bouwen”, aldus Marleen Evenepoel, administrateur-generaal van Natuur en Bos.  “Dit snoezelbos is een schitterend voorbeeld van wat de natuur kan betekenen voor de fysieke en zeker ook mentale gezondheid van mensen. En ik hoop dat er nog zo’n voorbeelden mogen volgen in Vlaanderen.” 

    Snoezelbos – samenwerken loont

    Het Roer is één van de zeven units van Covida. Covida is sinds 1 januari 2019 een fusie tussen Tevona en Dienstencentrum Ter Engelen, twee grote namen in de zorgsector. Het Roer is een initiatief in Hasselt waar aan een 100-tal volwassen personen met een beperking dag-, woon- en individuele ondersteuning wordt geboden. Het snoezelbos ligt in de Kloosterbeekstraat, waar er 19 personen met een beperking wonen.

    “Het project is op een zeer mooie manier van samenwerken tot stand gekomen. Vanuit Natuur en Bos was er een innovatief project uitgeschreven waarbij men als doelstelling had om de meerwaarde van Natuur en Bos een plaats te geven in de zorg voor personen met een beperking. Gezien de ligging van onze woningen midden in het bos, gecombineerd met de problematieken van onze bewoners, was dit een zeer goede match”, aldus Ann Willen, directeur van Covida.

    “Het mooie van dit project is dat de bewoners mee betrokken zijn in het uitwerken ervan. Ze hebben samen met de medewerkers van Natuur en Bos bepaald op welke manier het bos wordt ingericht: aanleg van het pad, inplanting van speelmaterialen en realisatie van een kippenren”, vult unitdirecteur Heidi Marchal aan.

    Natuurbeleving
    Eerste snoezelbos officieel geopend op 26 april bij Covida in Hasselt
    Eerste snoezelbos officieel geopend op 26 april bij Covida in Hasselt
  • 24/04

    In het Meerdaalwoud spelen kinderen vanaf vandaag op het allereerste ‘Multimovepad’

    Natuurbeleving

    24/04

    In het Meerdaalwoud spelen kinderen vanaf vandaag op het allereerste ‘Multimovepad’

    In het Meerdaalwoud spelen kinderen vanaf vandaag op het allereerste ‘Multimovepad’

    Bewegen is gezond en … natuurlijk goed

    Bewegen is goed voor iedereen en dat geldt zeker en vast ook voor onze kinderen. Het kan altijd en overal, het is een sociaal gebeuren waarbij op een ontspannen en gevarieerde manier kinderen plezier maken. Veel bewegen (zeker in de natuur) is onontbeerlijk voor de ontwikkeling van de motorische vaardigheden. Kinderen leren al spelend, springen en landen, rollen, glijden, maar ook snelheid en hoogte inschatten.

    Vlaamse kinderen spelen helaas veel minder buiten dan vroeger en lijden meer dan ooit aan een chronisch tekort aan natuur.

    De natuur en de buitenomgeving is nochtans het perfecte medicijn om tot rust te komen, te herbronnen of net om energie te tanken.

    Zowel de natuur als bewegen heeft onmiskenbaar een positief effect op je gezondheid. Natuur en Bos en Sport Vlaanderen hebben daarom de handen in elkaar geslagen om een nieuw concept te creëren; het Multimovepad.

    Multimovepad én de Helden van Ketnet

    Met het Multimovepad willen we kinderen van 3 tot 12 jaar op een leuke en ontspannende manier laten bewegen in een natuurlijke omgeving.

    Het eerste Multimovepad in Vlaanderen installeerden we ter hoogte van de onthaalpoort De Torenvalk. Langsheen een wandelpad van net geen 2 km dagen we met verschillende houten constructies de kinderen uit om op ontdekking te gaan. Daarbij oefenen ze meteen de 12 bewegingsvaardigheden van Multimove uit. Op de klim- en stappalen, de schommel, de xylofoon, de reuzekatapult, de evenwichtsbalk, … leren ze o.a. volop klimmen, springen en landen, glijden, slaan, trekken en duwen, wandelen en lopen.

    Uiteraard kan je het ook gewoon als wandelpad gebruiken. Ideaal dus voor de ouders en begeleiders van de spelende kinderen om even de benen te strekken. Het Multimovepad is voorzien van de nodige bewegwijzering waardoor de pagadders de weg niet kwijt kunnen raken. Ze hoeven alleen de kikker te volgen.

    Het Multimovepad Meerdaalwoud brengt een mooie mix tussen open grasvlakten en een stuk speelbos. In het speelbos kunnen de kinderen, net als in anders speelzones, uiteraard ook naar hartenlust kampen bouwen en ravotten.

    Gloria en Wout maken deel uit van De Helden. De Helden van Ketnet zijn 4 avontuurlijke vrienden die bekend en geliefd zijn bij de Ketnetters dankzij hun sterke stunts, slimme experimenten en zotte stoten. Ze kwamen vandaag langs en vonden het pad na intensief testen alvast supercool. Het pad is bij deze dan meteen ook ‘Helden proof’.

    Buitenspeeldag

    De gemeente Oud-Heverlee organiseerde dit jaar in nauwe samenwerking met Sport Vlaanderen en Natuur en Bos de buitenspeeldag op de site van de Torenvalk. Uiteraard vormde het gloednieuwe Multimovepad het kloppende hart binnen dit evenement. Voor de gelegenheid werd vanaf de nieuwe uitkijktoren een heuse hangglide geïnstalleerd. De ministers van Natuur en Sport toonden in de voormiddag het goede voorbeeld en vlogen na de officiële opening van het Multimovepad de Buitenspeeldag in. Verder stonden tal van workshops en activiteiten op het programma; kampen bouwen, wilgenhutten vlechten, avontuurlijk touwenparcours, … Kinderen genoten met volle teugen van het uitgebreide speelaanbod.

    Onthaalpoort De Torenvalk

    Onthaalpoort de Torenvalk vormt het sluitstuk van de structuurvisie voor het Meerdaalwoud en het Heverleebos die de natuurontwikkeling én natuurbeleving naar een hoger niveau wil tillen.

    Om de bosbezoeker nog meer van de Europese topnatuur in het Meerdaalwoud en Heverleebos te laten genieten werden eerder al o.a. 2 kleinere onthaalpoorten, een 100% natuurloop, bivakzone, … ingericht. Een authentieke natuurbeleving met respect voor de natuur staat hier centraal.

    Met zijn sobere Scandinavische look trekt de onthaaltoren de aandacht. De bezoeker wordt er uitgenodigd om in dit gebied te komen sporten, zonnen, bewegen en spelen, picknicken of gewoon van de omgeving te genieten. De toren is volledig opgebouwd uit inheems hout en heeft een eigen waterzuivering. Iedere derde zondag van de maand is hij het vertrekpunt van natuurgerichte activiteiten door de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud.

    Beweegvriendelijk inrichten van de (groene) openbare ruimte

    Beide agentschappen willen de aanleg van de Multimovepaden zoveel mogelijk in een natuurlijke omgeving zien gebeuren. We willen de steden en gemeenten en andere overheden mee stimuleren om de (groene) openbare ruimte beweegvriendelijk in te richten. Zéér binnenkort lanceren beide agentschappen een draai- en inspiratieboek om aan de slag te kunnen gaan met het creëren van een Multimovepad.

    Natuurbeleving
    In het Meerdaalwoud spelen kinderen vanaf vandaag op het allereerste ‘Multimovepad’
    In het Meerdaalwoud spelen kinderen vanaf vandaag op het allereerste ‘Multimovepad’
  • 10/04

    Boslandbouw langs hoogtelijnen in het Heuvelland: mogelijkheden en beperkingen

    Natuurbeheer

    10/04

    Boslandbouw langs hoogtelijnen in het Heuvelland: mogelijkheden en beperkingen

    Boslandbouw langs hoogtelijnen in het Heuvelland: mogelijkheden en beperkingen

    Contourboslandbouw is een systeem waarbij aan agroforestry (boslandbouw) gedaan wordt volgens een lijnvormig ontwerp, en waarbij de lijnen de contouren van het landschap of het perceel volgen. Dit is een interessante techniek in situaties waarbij het van belang is om neerslagwater gelijkmatig te verspreiden en te laten infiltreren. Zo loopt het regenwater niet via zijn eigen afwateringspatroon van het terrein af. Dit is vooral van belang op hellende, vaak erosiegevoelige landbouwpercelen.

    De basis voor dit systeem wordt gevormd door de aanleg van zogenaamde ‘swales’ of greppel-berm structuren op het perceel. Een swale bestaat uit een greppel om water te verzamelen, gevolgd door een kleine berm of aarden wal heuvelafwaarts ernaast. Bij contourboslandbouw wordt dan op die berm een meerjarige, houtige vegetatie aangeplant.

    Niet alleen erosieproblemen maar ook verdroging op landbouwpercelen kunnen zo verminderd worden. Bovendien kunnen de bomen ook andere ecosysteemdiensten beïnvloeden, net als in klassieke agroforestry systemen. Denk daarbij aan hun gunstige invloed op het microklimaat, koolstofvastlegging, buffering tegen schadelijke emissies, biodiversiteit en landschappelijke waarde. Niet in het minst: de bomen en onderetage op de bermen kunnen tot slot ook een productiefunctie hebben. Een heuse win-win dus voor landbouw én natuur!

    Maar is het allemaal zo evident als het lijkt? De eerste ervaringen met deze vorm van boslandbouw lijken positief. Toch zijn er heel wat vragen en uitdagingen voor dit systeem dat weinig gelijken kent in Vlaamse context. Hoe zit het met de praktische haalbaarheid, de economische rendabiliteit en de regelgeving? Welke ecologische en agronomische effecten zijn te verwachten?

    Dinsdagnamiddag 9 april organiseerden Natuur en Bos, ILVO en RL Westhoek, in samenwerking met diverse andere partners, een info- en bezoekmoment in Westouter (Heuvelland). De resultaten werden er besproken en op terrein getoond. Specialisten en ervaringsdeskundigen wisselden van gedachten over de ervaringen en de uitdagingen.

    Op het programma stond:

    • 13u Ontvangst op de Vakantiehoeve Rodeberg
    • 13u20 Contourboslandbouw. Mogelijkheden en vraagstukken. Door Bert Reubens (ILVO)
    • 14u De praktijk. Terreinbezoek met duiding door boswachter Pierre Hubau (Natuur en Bos), Dirk Cuvelier (RL Westhoek) en Bert Reubens (ILVO)
    • 15u30 Terugkeer naar de hoeve en ruimte voor vragen en reacties
    • 16u Afsluitend drankje op de hoeve

    Alles vond plaats op en rond de Vakantiehoeve Rodeberg, in Westouter. Een organisatie van ILVO, Natuur en Bos, RL Westhoek, met de steun van Departement Omgeving, Wervel, Inagro, INBO, Universiteit Gent en ULB.

    Natuurbeheer
    Boslandbouw langs hoogtelijnen in het Heuvelland: mogelijkheden en beperkingen
    Boslandbouw langs hoogtelijnen in het Heuvelland: mogelijkheden en beperkingen
  • 09/04

    Zeldzame boommarter keert terug naar Zoniënwoud

    Natuurbeheer

    09/04

    Zeldzame boommarter keert terug naar Zoniënwoud

    Zeldzame boommarter keert terug naar Zoniënwoud

    Boommarters zijn vaak een goede graadmeter voor bosgebieden met hoge natuurwaarden. Overdag houden ze zich schuil in bomen en (boom)holten, terwijl ze ‘s nachts op zoek gaan naar voedsel. Hun dieet is veelzijdig en grote, gevarieerde bossen genieten bijgevolg hun voorkeur. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat de soort opduikt in het Zoniënwoud, een van de oudste en grootste bossen in Vlaanderen dat zich uitstrekt tot over de gewestgrenzen.

    De boommarter is nog altijd een zeldzame verschijning, maar toch lijkt hij aan een opmars bezig in Vlaanderen. Het aantal waarnemingen nam de voorbije jaren opvallend toe, mede dankzij gericht onderzoek met inzet van cameravallen en de registratie van verkeersslachtoffers. Inmiddels wordt de soort op meer en meer locaties aangetroffen verspreid over Vlaanderen. Ook de investeringen in boskwaliteit en ontsnipperingsmaatregelen werpen hun vruchten af.

    Meldingen

    In Vlaams-Brabant blijft het aantal meldingen voorlopig beperkt. Buiten een enkel verkeersslachtoffer en een camerabeeld uit het Meerdaalwoud in 2012, bleef de soort er onopgemerkt. Rond het Zoniënwoud waren er wel al langer signalen die de aanwezigheid van boommarter deden vermoeden. Zo meende de conservator van een reservaat aan het Waalse deel van Zoniën in 2014 een boommarter te herkennen en werd in september 2017 een mannetje dood aangetroffen in Ukkel, aan de rand van het Zoniënwoud in het Brussels hoofdstedelijk gewest. Een autopsie door marterspecialist Koen Van Den Berge (Instituut voor Natuur en Bosonderzoek – INBO) wees toen uit dat het om een jong dier ging dat datzelfde jaar nog geboren was. Het vermoeden bestond dan ook dat deze boommarter in de nabije omgeving geboren was.

    Camerabeelden

    Pas recent, op 21 maart, kon Natuurpunt in het kader van een onderzoek naar de verspreiding van das en boommarter in de taalgrensregio ten zuiden van Brussel effectief beelden registreren van een boommarter in het Vlaamse deel van het Zoniënwoud, beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos.

    De camerabeelden konden geen uitsluitsel geven over de ouderdom of het geslacht van het dier, waardoor we ook niet zeker weten of het om een rondzwervend of een gevestigd exemplaar gaat. Eerder onderzoek toont immers aan dat boommarters over zeer grote afstanden, soms tientallen kilometers ver, kunnen uitzwermen vooraleer ze nieuwe gebieden koloniseren. De komende maanden zal bijkomend onderzoek moeten uitwijzen of er sprake is van een lokale vestiging of voortplanting.

    Ontsnipperen loont!

    De waarneming van een boommarter in het Zoniënwoud is een opsteker voor de Vlaamse, Brusselse en Waalse overheden die het woud beheren. De boommarter werd gespot op enkele honderden meter van het ecoduct ‘Groenendaal’ over de Brusselse Ring. Dat ecoduct is het koninginnestuk van het Life+ OZON-project dat de afgelopen jaren sterk inzette op het ontsnipperen van dit uitgestrekte bosgebied. Voor de opvolging van die infrastructurenwerken werkten de verschillende beheerders en organisaties ook nauw samen. Dat heeft aangetoond dat de ecoducten en tunnels druk gebruikt worden, door alle soortengroepen. Het onderzoek van Natuurpunt sluit bovendien aan bij het ‘Plan Boommarter’ dat meer naar het westen (ter hoogte van Hallerbos) inzet op het verbinden van de natuur- en bosgebieden. Rondom het Zoniënwoud worden vergelijkbare inspanningen geleverd in het strategisch ruimtelijk project HORIZON+. Het is duidelijk geworden dat inspanningen aan de zuidrand van Brussel erg veelbelovend zijn en de inzet van de vele betrokken partners terecht is.

    Boommarter gezien?

    Heb je een boommarter gezien of vond je een dode marter langs de weg? Geef je waarnemingen dan door via www.waarnemingen.be of www.dierenonderdewielen.be. De registratie van verkeersslachtoffers helpt ons een beter beeld te krijgen op de verspreiding van de soort. Ingezamelde dode dieren worden onderzocht door onderzoekers van het Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek (INBO). Probeer je waarneming zo goed mogelijk te documenteren met foto’s, want boommarters zijn makkelijk te verwarren met de meer algemeen voorkomende steenmarter. Voor het onderscheid tussen beide soorten kan je hier terecht.

    Het duurzaam biodiversiteitsproject ‘Plan Boommarter in actie’ wordt uitgevoerd door Natuurpunt Studie in samenwerking met Regionaal Landschap Pajottenland & Zennevallei met financiële steun van de Provincie Vlaams-Brabant. Tekst en film: Griet Nijs, Natuurpunt

    Natuurbeheer
    Zeldzame boommarter keert terug naar Zoniënwoud
    Zeldzame boommarter keert terug naar Zoniënwoud
  • 08/04

    We maken het samen sportief, ontspannend, leerrijk en verrassend in het Vloethemveld

    Natuurbeleving

    08/04

    We maken het samen sportief, ontspannend, leerrijk en verrassend in het Vloethemveld

    We maken het samen sportief, ontspannend, leerrijk en verrassend in het Vloethemveld

    Samenwerkingsovereenkomst

    ’s Morgens zullen Natuur en Bos van de Vlaamse overheid en  de gemeenten Zedelgem en Jabbeke en de Vlaamse Landmaatschappij (VLM) een  overeenkomst ondertekenen. De overeenkomst vormt het kader voor de publiekswerking en het onthaal van het volledige Vloethemveld, de exploitatie van het Kamp Vloethemveld en ’t Kamphuis, alsook de gidsenwerking. Ook het beheer van het erfgoed staat daarin centraal. Aan de overeenkomst is een investeringsprogramma van bijna 5 miljoen euro gekoppeld tussen nu en 2028. De samenwerking is al sinds 2014 op kruissnelheid en zorgt vandaag al voor heel wat realisaties op het terrein!

    Natuurlopen

    Gezonde lucht tanken in het groen

    Het Vloethemveld is nu al een hotspot voor joggers. Dat is logisch, want de gezonde lucht en de zachte ondergrond zijn ideaal voor die sportievelingen. Ook de heerlijke rust en het schitterende groene decor zijn niet te versmaden. Met de 100% natuurloop willen Natuur en Bos en Sport Vlaanderen in nauwe samenwerking met de gemeenten Zedelgem en Jabbeke zorgen voor een optimale (natuur)beleving. De ontwikkeling van die looproute in 100% natuurlijke omgeving levert het bewijs dat topnatuur en sport of beweging perfect combineerbaar zijn. De bedoeling is om mensen al sportend dichter bij de natuur te brengen. De natuurloop omvat drie lussen met afstanden van respectievelijk 1,8 km, 4,2 km en 7 km. Er is dus voor elk wat wils. Bovendien kan er gestart worden vanuit Jabbeke of Zedelgem. Het is een natuurloop pur sang, waarbij het als loper zeker niet bij dat eerste kennismakingsrondje zal blijven! Sporters beleven meer, zeker ook in de natuur!

    Nieuwe wandellussen

    Nieuwe wandellussen zorgen ervoor dat je helemaal kunt ontspannen in het Vloethemveld. Je kunt kiezen tussen lussen die variëren in afstand van 1,8 kilometer tot 7,9 kilometer. Die drie wandellussen zijn het hele jaar door toegankelijk. Wandelbomen en bewegwijzering zorgen dat je niet verloren loopt en een idee krijgt van de af te leggen afstanden naar een van de bijzondere plekjes van het Vloethemveld. Dit najaar volgen nieuwe onthaalpanelen voor het gebied.

    Leerrijk Vloethemveld

    In het Vloethemveld kun je genieten van rust en ontspanning, maar je kunt er ook heel veel leren. Het gebied heeft een boeiend verleden, waarin de graaf van Vlaanderen, het Sint-Janshospitaal van Brugge, schaapsboerderijen en de wereldoorlogen een belangrijke rol spelen. Daarnaast is het Vloethemveld een plek vol Europese topnatuur! Het verborgen verleden van die verrassende natuurplek kun je vanaf vandaag verkennen aan de hand van de digitale gids Vloethemveld verborgen parel. Die interactieve gids kun je gratis downloaden op je iPad of iPhone via de bookstore van Apple en offline thuis lezen of tijdens je bezoek aan Vloethemveld. De digitale gids is afgestemd op de eindtermen basisonderwijs voor het leergebied mens en maatschappij en wetenschappen en techniek.

    De kampbladen die gepubliceerd werden door en voor krijgsgevangenen in de Tweede Wereldoorlog zijn een minder bekend aspect van de geschiedenis van het Vloethemveld. Je kunt je laten verrassen door de unieke tentoonstelling over de kampbladen door en voor de krijgsgevangenen die in het Kamp Vloethemveld verbleven. Daarnaast loopt er een tentoonstelling die opgebouwd is rond foto's van ontheemden, zoals de Letse krijgsgevangenen die na hun gevangenschap de wereld rondzwierven.

    Nog meer verrassingen voor jong en oud

    Op erfgoeddag worden er ook fietstochten georganiseerd. Er is een speelzone met een vertelplek vol fantasie, ontspanning en avontuur en er zijn veel verrassende hoekjes. Gidsen nemen je op sleeptouw. Een verteller zorgt voor een spannend bosverhaal. Speciaal voor die dag kun je de speelzone verkennen via een origineel blotevoetenpad, meer te weten komen over het werk van de boswachter of over de vondsten die met metaaldetectoren gevonden zijn.

    Natuurbeleving
    We maken het samen sportief, ontspannend, leerrijk en verrassend in het Vloethemveld
    We maken het samen sportief, ontspannend, leerrijk en verrassend in het Vloethemveld
  • 04/04

    Vanaf mei Pop-up Expo ‘Wolven in Limburg’

    Natuurbeheer

    04/04

    Vanaf mei Pop-up Expo ‘Wolven in Limburg’

    Vanaf mei Pop-up Expo ‘Wolven in Limburg’

    In Limburg kun je vanaf mei tot het einde van het jaar terecht voor een reizende tentoonstelling over wolven. 'Wolven in Limburg' kun je bezoeken in Noord-Limburg: de regio waar de wolven vandaag actief zijn. De initiatiefnemers willen inwoners en bezoekers informeren en hopen ook extra toeristen naar de regio te lokken. Ook de opgezette wolf Roger zal er te zien zijn. De toegang is gratis.

    Opnieuw wolven in Limburg

    Met de komst van wolven in onze contreien na meer dan een eeuw, is er een nieuw tijdperk aangebroken. Naya kwam vorig jaar via het grenspark Kempen~Broek in Bocholt ons land binnen. Daarna werd ze gesignaleerd in Bosland in verschillende gemeenten. Al snel bleek dat er ook een wolf actief was in de buurt van Duinengordel in Oudsbergen. Het was ook op weg naar dit gebied dat vorig jaar wolf Roger overleed bij een aanrijding in Maaseik. Nog wat later kwam wolf August aan in Bosland. Reden genoeg voor de initiatiefnemers - Natuur en Bos, de natuurgebieden Duinengordel, Bosland en Kempen~Broek en het Provinciaal Natuurcentrum - om een belevingsvolle en gratis expo te ontwikkelen waarbij de opgezette wolf Roger voor het eerst aan het grote publiek getoond wordt.

    Samenleven met wolven

    De reizende expo 'Wolven in Limburg' informeert bezoekers over de aanwezigheid van wolven in Limburg. Je krijgt er antwoorden op vragen als: “Hoe kun je wolven herkennen? Wat eten ze? Wat betekent de terugkeer van de wolf? Waarom kiezen ze voor Limburg?” Op basis van ervaringen uit het buitenland zijn er tips over hoe mens en dier met elkaar kunnen samenleven en hoe je als veehouder je vee kunt beschermen.

    Een belangrijke doelgroep zijn kinderen. Voor hen zet de expo onder andere in op interactie, educatie en worden de zintuigen geprikkeld. De initiatiefnemers rekenen er dan ook op dat heel wat scholieren de expo zullen bezoeken.

    'Wolven in Limburg' bezoeken kan perfect op eigen houtje. Verder worden vanuit de drie natuurgebieden gidsen opgeleid. Deze kunnen geboekt worden via de projectwebsites om groepen door de expo te begeleiden of om extra info te geven. Scholen kunnen een geleid bezoek gratis reserveren.

    Praktisch

    Natuurbeheer
    Vanaf mei Pop-up Expo ‘Wolven in Limburg’
    Vanaf mei Pop-up Expo ‘Wolven in Limburg’
  • 26/03

    Proef eens van Natuurlijk Goed

    Natuurbeleving

    26/03

    Proef eens van Natuurlijk Goed

    Proef eens van Natuurlijk Goed

    Dat de natuur een positief effect op je gezondheid heeft, staat niet meer ter discussie. Daarom is het ­dringend tijd om de natuur als medicijn verder uit te bouwen. De natuur is goed voor je lichaam, je geest en je portemonnee. Het is natuurlijk goed, dichtbij en helemaal voor jou en je gezondheidskuur. Met een symbolisch kopje Vlaamse T_ waarbij je de natuur kan proeven, start Natuur en Bos een ­campagne en lanceert ze een aantal concrete projecten.

    Natuuroases

    Je hoofd staat nooit stil. Met vaak stress en vermoeidheid als gevolg. En soms kan het zelfs in de natuur gezellig druk zijn, waardoor je niet tot rust kan komen. Daarom lanceert Natuur en Bos de natuuroases. Dat zijn stukjes stille natuur waar je volledig tot rust komt. Zonder smart­phone, lawaai en drukte. Sluit je ogen, zet je zintuigen op scherp en voel de stress wegglijden. Binnenkort zal je in zes domeinen van ­Natuur en Bos een natuuroase terug­vinden. Bedoeling is natuurlijk dat het er veel meer worden. ­Tijdens een wandeling van ongeveer 2 kilometer kom je op drie plekken elementen tegen die je toelaten om een echt bosbad te nemen. De ­natuuroases komen in het ­Zoniënwoud (Hoeilaart), ­Heverleebos (Heverlee), ­Eversambos (Stavele), Bosland (Pelt) de Lisdodde (Kallo) en in het Stropersbos (Stekene).

    Wachtkamer in de natuur

    Wachten in een ziekenhuis is nooit leuk. Waarom dan niet die vier kale muren en het rijtje stoelen omruilen voor een ­plekje in de natuur? Zo zakt je ­stressniveau vanzelf. AZ Sint-Lucas in Brugge bijt de spits af. Geen zin om binnen met je vingers te draaien? Trek dan naar het bos ernaast.

    Me-time in het Snoezelbos

    Snoezelen is een combinatie van snuffelen en doezelen, van ­ontdekken en tot rust komen. Met als doel om alle zintuigen te ­prikkelen, weg van alles en in een geborgen omgeving. Natuur en Bos creëert snoezelbossen in de buurt van ziekenhuizen en zorg­instellingen. Afgesloten voor het ­brede publiek en zo een veilige ­omgeving voor mensen met een mentale beperking of ­gedragsstoornis. Je vindt al een snoezelbos in Covida, een voorziening in Hasselt voor personen met een verstandelijke beperking.

    De kleine wildernis

    In elke dorps- of stadskern liggen er wel een paar stukken grond braak – kostbare stukken, vaak maar een tennisbaan groot, met een enorm potentieel. Daarom wil Natuur en Bos zo veel mogelijk braak­liggende gronden laten openstellen voor het publiek. Om in te spelen, leren en ravotten, vlak bij je thuis. De eerste kleine wildernis wordt dit voorjaar gerealiseerd in Lommel.

    Kopje T_

    We brengen een heerlijke T_ op de markt. Een kruideninfusie met 100% kruiden van bij ons. De opbrengst van de verkoop investeren we in natuuroases, stukjes rustgevende natuur. Een zen-momentje thuis en een zen-momentje buiten. Dus ­geraak je eens niet buiten, ga voor de ­“second best option” en drink een ­heerlijk kopje T_.  

     

    Natuurbeleving
    Proef eens van Natuurlijk Goed
    Proef eens van Natuurlijk Goed
  • 26/03

    Bomen uit Vlaamse bossen lossen tekort van Vlaamse houtverwerkers op

    Hout

    26/03

    Bomen uit Vlaamse bossen lossen tekort van Vlaamse houtverwerkers op

    Bomen uit Vlaamse bossen lossen tekort van Vlaamse houtverwerkers op

    Ruim de helft van het hout uit Vlaanderen wordt als rondhout geëxporteerd naar Azië. Het vindt zijn weg niet naar lokale houtverwerkers die met grote houttekorten kampen. Bovendien zitten de mooiste stammen in één lot met de minder mooie stammen waardoor de prijs laag is. Het gevolg daarvan is dat kwaliteitshout vaak niet de hoogwaardige toepassing krijgt die het verdient. 

    Liggende verkoop ambieert lokale verwerking van Vlaams hout

    Vanaf 2019 moest dat anders, besliste Natuur en Bos. Vlaams kwaliteitshout moest opbrengen wat het waard is. Maar vooral: het moest zijn weg vinden naar lokale houtverwerkers voor zo hoogwaardig mogelijke toepassingen (parket, meubelen, trappen, fineer, …) in de regio.

    Daarom verkocht Natuur en Bos zijn meest kwaliteitsvolle bomen voor het eerst op een eigen houtpark. De opening van de geschreven biedingen gebeurde op 21 februari 2019 op hetzelfde moment als de opening van de biedingen op de loten die zich bevonden op de houtparken van Saint-Avold (Frankrijk), Tenneville (Wallonië) en Neunkirchen (Duitsland).

    Mooie prijzen, mooie verhalen

    De verkoop was een succes. Zowel qua bestemming van het hout als qua prijs. 70% van de stammen vond zijn weg naar een fineerbedrijf (18m³), naar zagerijen (277m³) en rondhouthandelaars (275m³) uit België (9), Duitsland (1), Nederland (1) en het Groothertogdom Luxemburg (1). De totale opbrengst bedroeg 141 358 euro. De gemiddelde prijs per m³ bedroeg 248 euro per m³. De inlandse eik was zonder discussie de duurste houtsoort met een gemiddelde van 344 euro/m³ en uitschieters tot 824 euro/m³.  De twee andere podiumplaatsen waren voor de Amerikaanse eik (300 euro/m³) en de Gewone es (250 euro/m³).

    Uitleggen waarom stammen opbrachten wat ze opbrachten, levert vaak mooie verhalen op. Zoals bomen die  sporen dragen van klimijzers omdat tijdens de wereldoorlogen brandhout mocht geoogst worden in de kruinen van de bomen. Of stammen die blauw kleuren doordat het ijzer van granaatscherven in reactie treedt met de tannines van de eik. Wijnvaten die zouden lekken doordat een tak 50 jaar geleden afbrak.

    Houtverkopen zijn goed voor het klimaat en de natuur

    Het mag raar klinken, maar bomen vellen is een manier om de CO2-afvang van een bos te optimaliseren. Ieder hectare (100 m x 100m) bos in Vlaanderen produceert, voor alle houtsoorten samen, zo’n 7 m³ hout per jaar.  Die groei realiseren bomen op basis van zonlicht, water en CO2 . 

    Doordat bomen ook CO2  nodig hebben om te groeien, zijn ze ware klimaathelden. Alvast tot de leeftijd van 60 à 80. Daarna begint een boom stilaan af te sterven. Het hout begint te composteren en bij dat proces komt de gevangen CO2  langzaamaan weer vrij. Het komt er dus op aan om een deel van die oude bomen op tijd te kappen en te verwerken tot, bijvoorbeeld, een houten vloer. Dan wordt die CO2 vastgehouden zolang die vloer blijft liggen.

    En de vrijgekomen plaats in het bos? Die neemt een jonge boom onmiddellijk in. Hij krijgt nu licht, kan groeien en volop CO2 beginnen vangen. Ondertussen wordt hij de biotoop van insecten, vleermuizen, vogels en paddenstoelen. Als hij mooi recht is, kiezen we er misschien voor om hem te vellen zodra hij ouder wordt. Als hij krom is, laten we hem rustig verder dik en krom worden en laten we het ecosysteem met rust.

    Zo staan respect voor het ecosysteem en duurzaamheid centraal in de bosbeheerplannen van Natuur en Bos. Die plannen dragen dan ook terecht het strengste internationale duurzaamheidslabel voor bosbeheer, het FSC-label.

    Hout
    Bomen uit Vlaamse bossen lossen tekort van Vlaamse houtverwerkers op
    Bomen uit Vlaamse bossen lossen tekort van Vlaamse houtverwerkers op
  • 25/03

    Ondersteunende maatregelen voor preventie tegen aanval van wolf

    Natuurbeheer Overlast / schade

    25/03

    Ondersteunende maatregelen voor preventie tegen aanval van wolf

    Ondersteunende maatregelen voor preventie tegen aanval van wolf

    Vlaams minister van Natuur, Omgeving en Landbouw voorziet subsidies voor particuliere veehouders die maatregelen nemen om hun vee tegen de wolf te beschermen. Het gaat dan om het nemen van preventieve maatregelen die een bestaande omheining zogenaamd ‘wolvenproof’ moet maken. Die investering zal voor 80% door de overheid worden terugbetaald. De middelen worden enkel voorzien in die gemeenten waar de wolf actief kan zijn. Ook investeringen uit het verleden vallen onder de subsidieregeling.

    De kern van het wolvenplan, draait om het creëren van draagvlak voor de wolf. Informatie en sensibilisering spelen daarbij een belangrijke rol. Zo is het belangrijk te blijven herhalen dat de voorbije 100 jaar in onze buurlanden een wolf nooit een mens heeft aangevallen. Daarnaast is schadepreventie en -vergoeding ook een zeer belangrijke pijler. De schadevergoeding was al geregeld. Nu krijgt ook het verhaal van schadepreventie een extra impuls door de subsidiëring van een aantal preventieve maatregelen.

    Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw: “Particuliere veehouders die hun omheining uitrusten met wolvenwerende infrastructuur kunnen bij Natuur en Bos terecht voor subsidies, zij zullen die investering voor 80% terugkrijgen, Professionele landbouwers kunnen terecht bij het Departement Landbouw en Visserij. Zo hopen we enerzijds de schade te beperken en anderzijds de wolf terug zijn natuurlijke gedrag aan te leren en ervoor te zorgen dat die niet langer op schapen gaat jagen.” Begin april moet de regeling operationeel zijn.

    De subsidies zijn er voor een tiental gemeenten, die volgens wetenschappers van het INBO in een risicogebied liggen voor de wolf. Wie al investeringen deed, kan ook die kost terugvorderen, wanneer die aan de voorwaarden voldoet. Met een informatiecampagne zal Natuur en Bos veehouders verder informeren over welke maatregelen kunnen genomen worden om het vee te beschermen.

    Zo blijft het systeem van rescue-kits beschikbaar bij Natuur en Bos voor situaties binnen én buiten de risicozone die snel ondersteuning nodig hebben. Hoe zo’n rescue-kit eruit ziet of hoe andere types van wolvenwerende omheining eruit zien kun je zien in dit filmpje.

    Een overzicht van de gemeentes die in de risicozone zijn gelegen: Balen, Beringen, Bocholt, Bree, Dessel, Dilsen-Stokkem, Geel, Ham, Hamont-Achel, Hechtel-Eksel, Houthalen-Helchteren, Kinrooi; Lanaken, Leopoldsburg, Lommel, Maaseik, Maasmechelen, Meerhout, Mol, Oudsbergen, Peer, Pelt, Zonhoven, Zutendaal.

    Daarnaast wordt een proefproject uitgewerkt met halsbanden. Die meten de hartslag van schapen en zenden in geval van verhoging door stress een geluid uit dat de wolf op de vlucht jaagt.

     

    Natuurbeheer Overlast / schade
    Ondersteunende maatregelen voor preventie tegen aanval van wolf
    Ondersteunende maatregelen voor preventie tegen aanval van wolf
  • 25/03

    Innovatief wildwaarschuwingssysteem maakt verkeer veiliger voor mens en dier

    Natuurbeheer

    25/03

    Innovatief wildwaarschuwingssysteem maakt verkeer veiliger voor mens en dier

    Innovatief wildwaarschuwingssysteem maakt verkeer veiliger voor mens en dier

    De Vlaamse minister van Mobiliteit en de Vlaamse minister van Natuur hebben het eerste wildwaarschuwingssysteem in Vlaanderen geactiveerd. Speciale ecorasters langs de Kamperbaan (N73) in Hechtel-Eksel leiden wilde dieren naar twee specifieke oversteekpunten, waar slimme sensors geplaatst zijn. Dynamische verkeersborden waarschuwen chauffeurs vervolgens voor dat overstekende wild. Het gaat om een eerste pilootproject dat de veiligheid van zowel mens als dier moet versterken.

    Per jaar sterven er 9 miljoen dieren onder de wielen. Voor heel wat dieren vormt het verkeer de belangrijkste onnatuurlijke doodsoorzaak. De Vlaamse Overheid investeert op verschillende plaatsen in Vlaanderen in ecoducten- en tunnels. Die moeten stukken natuur terug met elkaar herenigen en een veilige oversteek bieden aan wilde dieren. Het verkeer wordt zo ook vlotter en veiliger voor de mens.
    De Vlaamse Overheid blijft op zoek naar nieuwe manieren om het verkeer veiliger te maken.

    Vlaams minister van Mobiliteit en Vlaams minister van Natuur hebben nu het eerste pilootproject van een nieuw systeem gelanceerd. Aan beide zijden van de Kamperbaan (N73) Hechtel-Eikel staat nu een ecoraster over een afstand van 4km. Ze leiden wilde dieren naar twee specifieke oversteekpunten, waar sensors geplaatst zijn. Deze sensors zijn gekoppeld aan dynamische verkeersborden die chauffeurs waarschuwen voor overstekend wild. Dankzij deze aanpak steken de dieren niet zomaar in het wilde weg over op onverwachte plaatsen én worden de chauffeurs tijdig gewaarschuwd voor overstekend wild.

    “Ik lanceer dit wildwaarschuwingssysteem als minister van Mobiliteit én als minister van Dierenwelzijn”, zegt de Vlaams minister van Mobiliteit. “Dieren worden veel te vaak aangereden, wat ook een drama kan zijn voor de chauffeur.
    We hebben een planmatige aanpak nodig om het aantal aanrijdingen te doen dalen. We zetten daarbij in op technologie zoals dit wildwaarschuwingssysteem.”

    Goed gekozen oversteekpunten

    De eerste oversteekplaats bevindt zich in het oostelijke gedeelte van de Kamperbaan, aan de kant van Hechtel, waar het bos overgaat in open heideterrein. De tweede oversteekplaats is er nabij het hekwerk van de militaire basis aan de kant van Leopoldsburg. Beide locaties zijn gekend als frequent gebruikte migratieroutes voor allerlei wilde dieren.

    Wanneer de dynamische verkeersborden oplichten, weten weggebruikers dat de mogelijkheid bestaat dat dieren de weg zullen oversteken. Zo worden ze aangemaand hun rijgedrag hierop aan te passen.
    “Op die manier verhogen we de verkeersveiligheid op onze wegen en bieden we een veilige oversteek aan grotere zoogdieren zoals everzwijnen, reeën en vossen”, stelt de Vlaams minister van Natuur. “Ook voor de wolven in Bosland moet dit systeem een veilige oversteek garanderen”.

    70 Hechtelse schoolkinderen helpen ministers een handje

    Voor de officiële opening van het wildwaarschuwingssysteem ter hoogte van Aeroclub Sanicole, kregen Vlaams minister van Mobiliteit en Vlaams minister van Natuur bijstand van een 70-tal Hechtelse schoolkinderen. Zij leerden in de klas de afgelopen weken meer over het verplaatsingsgedrag van wild in Bosland. Dit aan de hand van een mini-lessenpakket en een bevlogen uiteenzetting door een Boslandgids. De slotsom: extra opletten geblazen op de weg ter hoogte van de dynamische verkeersborden.

    Pilootproject voor de rest van Vlaanderen

    Dit eerste wildwaarschuwingssysteem van Vlaanderen is een gezamenlijk proefproject van het Agentschap Wegen en Verkeer, Natuur en Bos, het Departement Omgeving en Bosland. Zo streven ze naar een samenhangend natuurnetwerk in de regio. In de periode na de ingebruikname zal de efficiëntie van het systeem geëvalueerd worden. Deze informatie zal vervolgens benut worden om na te gaan of een dergelijk systeem op termijn ook op andere plaatsen in Vlaanderen een bijdrage kan leveren aan ontsnippering voor natuur in combinatie met verkeersveiligheid voor de weggebruiker.

    Natuurbeheer
    Innovatief wildwaarschuwingssysteem maakt verkeer veiliger voor mens en dier
    Innovatief wildwaarschuwingssysteem maakt verkeer veiliger voor mens en dier
  • 19/03

    Gemeente Oud-Heverlee en Natuur en Bos starten opnieuw met autovrije weekends in het Meerdaalwoud

    Natuurbeleving

    19/03

    Gemeente Oud-Heverlee en Natuur en Bos starten opnieuw met autovrije weekends in het Meerdaalwoud

    Gemeente Oud-Heverlee en Natuur en Bos starten opnieuw met autovrije weekends in het Meerdaalwoud

    Vanaf mei 2019 tot en met december 2019 zal de Weertse dreef in het Meerdaalwoud, tussen de N25 en St. Joris Weert, ieder derde weekend van de maand uitsluitend toegankelijk zijn voor wandelaars, fietsers, ruiters, rolstoelers … en dit vanaf vrijdag 15u30 tot maandag 8u00. Dit is een initiatief van Natuur en Bos in nauwe samenwerking met de gemeente Oud-Heverlee.

    De data liggen vast voor de rest van het jaar zodat de verenigingen en de individuele bosbezoekers er op die manier volop van kunnen genieten en dat de automobilisten hun voorzorgen kunnen nemen.

    In april zal de Weertse dreef uitzonderlijk niet op het Paasweekend maar wel op 13 en 14 april (weekend vóór Pasen) en op Paasmaandag 22 april gesloten zijn.

    In augustus wordt de dreef de hele maand gesloten om de nodige onderhoudswerken aan dreefbomen en wegdek te kunnen uitvoeren. 

    Overzicht data:

    • 18-19 mei
    • 15-16 juni
    • 20-21 juli
    • 1 augustus - 1 september
    • 14-15 september
    • 19-20 oktober
    • 16-17 november
    • 14-15 december
    Natuurbeleving
    Gemeente Oud-Heverlee en Natuur en Bos starten opnieuw met autovrije weekends in het Meerdaalwoud
    Gemeente Oud-Heverlee en Natuur en Bos starten opnieuw met autovrije weekends in het Meerdaalwoud
  • 18/03

    Omvormingsbeheer in Ryckevelde zorgt voor een soortenrijk gevarieerd bos

    Natuurbeheer

    18/03

    Omvormingsbeheer in Ryckevelde zorgt voor een soortenrijk gevarieerd bos

    Omvormingsbeheer in Ryckevelde zorgt voor een soortenrijk gevarieerd bos

    Rond Ryckevelde uiten heel wat bezoekers en omwonenden hun bezorgdheid over de bomen die gehamerd zijn. Natuur en Bos begrijpt de bezorgdheid, maar wenst te verduidelijken dat er geen bos-en natuurgebied verdwijnt. Integendeel. Door de ingrepen wordt het bos een betere plek voor veel dieren en planten. Ook recreanten zullen kunnen genieten van het toekomstig gevarieerd bos, ook al wordt hun geduld de eerste jaren even op de proef gesteld. Het bosbeeld onmiddellijk na de kapwerken ziet er inderdaad niet zo fraai uit. Uit ervaring weet Natuur en Bos echter dat naast de natuur ook de meeste bezoekers op termijn tevreden zullen zijn van het resultaat.

    De geplande kappingen gaan om ‘dunningen’ in naaldhoutbestanden van grove den, douglas, lork en Amerikaanse eik. Dunnen is het wegnemen van bomen ten voordele van bomen die men wil behouden, namelijk de toekomstbomen. Die gedeelten van het bos worden omgevormd tot bos dat vooral bestaat uit inheems loofhout. Er worden dus overwegend exoten ofwel uitheemse bomen gekapt. Dit zijn bomen die hier in het verleden niet spontaan zijn toegekomen en veel minder soorten insecten, vogels, … huisvesten, dus ecologisch minder interessant zijn. Door te dunnen wordt licht gecreëerd voor toekomstbomen die volop kunnen uitgroeien tot dikke bomen. Ook kunnen inheemse bomen, struiken en planten kiemen op lichtrijke plekken. Zo ontstaat er in de toekomst een meer natuurlijk en divers bos. Structuur creëren in het bos, waar gewenste bomen van verschillende leeftijden door elkaar kunnen groeien, is een eerste stap daarvoor.

    De natuurlijke verjonging van inheemse soorten wordt gestimuleerd. Kleine open zones zorgen voor licht wat goed is voor de ontwikkeling van tal van struiken, grassen en kruiden. Tal van dieren zoals vlinders en kevers, maar ook planten profiteren daarvan. Het oorspronkelijke bos wordt zo gevarieerd mogelijk uitgedund, op sommige plaatsen meer, op andere minder. Zo creëren de beheerders een mozaïek aan leefplekken in het bos. Daarnaast worden in de winter, na de exploitatie, op verschillende plaatsen groepjes inheems loofhout aangeplant, zo’n 4.000 boompjes in  totaal. Op andere plaatsen worden de zeldzame heiderelicten bewaard.

    De werken zijn een uitvoering van het goedgekeurde uitgebreid bosbeheerplan 2009-2028 voor het domeinbos Ryckevelde (Smets et al., 2009; te raadplegen op www.natuurenbos.be/ryckevelde). In het plan zijn maatregelen opgenomen om enerzijds te komen tot Europees beschermde boshabitats en om anderzijds een aantal open habitats te realiseren waar dat nodig is. De terugkeer van de middelste bonte specht en de bosuil in dit gebied, kenmerkende soorten voor structuurrijk loofbos, toont aan dat het gevoerde beheer resultaat heeft. Los daarvan wordt altijd rekening gehouden met de principes van duurzaam bosbeheer. Gezien de ligging van Ryckevelde is zowel recreatie als het herstel van de ecologische waarde van het bos een belangrijk doel. Mooi meegenomen is dat dergelijk gericht bosbeheer zorgt voor lokale houtproductie en zo ook de  klimaatopwarming tegengaat. Houtproducten zijn immers opslagplaatsen voor koolstof. Ze zijn veel milieuvriendelijker dan fossiele brandstof of bouwmaterialen zoals beton of plastic. 

    Natuur en bos streeft er ook naar om Ryckevelde uit te breiden: het gebied is al flink gegroeid sinds de aankoop door de Vlaamse Overheid in 1979. In 2017 werd 15 hectare bos- en natuurgebied ingericht langs de Holle weg. Tussen 2019 tot 2026 wordt nabij Engelendale nog eens 23 hectare akker en grasland omgevormd naar een open boslandschap via aanplant van bomen en struiken en ook spontane bosontwikkeling.  In totaal zal het gebied dan 75 hectare nieuw bos rijker zijn. Op bijgevoegd kaartje zie je de evolutie van het gebied sinds 1979.

    Natuurbeheer
    Omvormingsbeheer in Ryckevelde zorgt voor een soortenrijk gevarieerd bos
    Omvormingsbeheer in Ryckevelde zorgt voor een soortenrijk gevarieerd bos
  • 08/03

    Projectoproep Vlaams Fonds Tropisch Bos

    Natuurbeheer Subsidies

    08/03

    Projectoproep Vlaams Fonds Tropisch Bos

    Projectoproep Vlaams Fonds Tropisch Bos

    Het Vlaams Fonds voor Tropisch Bos lanceert een nieuwe oproep tot projectvoorstellen voor financiering vanaf 2020.

    Alle informatie is beschikbaar op www.vlaamsfondstropischbos.be/nl/projectoproep.

    De deadline voor het indienen van de conceptnota’s en bijhorende bijlagen is 15 april 2019.

     

    Natuurbeheer Subsidies
    Projectoproep Vlaams Fonds Tropisch Bos
    Projectoproep Vlaams Fonds Tropisch Bos
  • 03/03

    Hallerbos groeit met tien voetbalvelden en twintigduizend bomen

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    03/03

    Hallerbos groeit met tien voetbalvelden en twintigduizend bomen

    Hallerbos groeit met tien voetbalvelden en twintigduizend bomen

    Duizend paar handen

    De uitbreiding van het Hallerbos is enthousiast onthaald. Ruim duizend streekbewoners en andere sympathisanten kwamen op zondag mee bomen planten en gaven zo gehoor aan de oproep die Plan Boommarter een maand geleden lanceerde. In de voorbije dagen hadden ook al duizend leerlingen van scholen uit Halle en Dworp deelgenomen aan de bosplantactie. In totaal werden 22.000 boompjes geplant. Dat is goed voor vijf hectare extra bos.
    Natuur en Bos kocht twee jaar geleden een akker van tien hectare aan. De helft daarvan is nu aangeplant met vooral zomereik, esdoorn, boskers, linde, haagbeuk, diverse struiksoorten, … allemaal inheemse en weldoordachte soorten aangepast aan het veranderende klimaat. Volgend jaar volgt de andere helft. Sinds de eeuwwissel is Hallerbos met zo’n tien procent gegroeid (tot 622 ha). Met deze bosaanplanting is de afstand tot Maasdalbos en Lembeekbos terug een stukje kleiner.

    Buffer tegen opwarming en stress

    Een half miljoen boompjes gingen het voorbije na- en voorjaar in Vlaanderen de grond in op tal van plaatsen nabij de bos- en natuurgebieden die Natuur en Bos beheert. Al die nieuwe boompjes dragen bij aan een gunstig klimaat, zowel als buffer tegen de opwarming van de aarde als als buffer tegen een stressvolle samenleving. Het is wetenschappelijk bewezen dat bewegen in de natuur helpt om positiever in het leven te staan en de grote uitdagingen positief aan te pakken, zeker op het vlak van milieu en klimaat. Ook op dat vlak draagt de bosuitbreiding van Hallerbos een belangrijk steentje bij en zal het de belevingswaarde voor de bezoekers alleen maar doen toenemen. Tijdens de bosplantactie zelf viel ook heel wat te beleven, met sportieve initiaties zoals yoga, tai-chi, moutainbike, mindfull walk en een stiltewandeling.  Op het programma stonden ook vertelsessies door Roos Van Acker.

    Boommarter gespot?

    Plan Boommarter wil naast natuur ook mensen met mekaar verbinden. Het gaat samen met verenigingen en bewoners aan de slag om de omgeving mooier en groener te maken. Wie weet duikt zo binnenkort naast de mascotte ook de levende versie van de zeldzame boommarter in Halle op.
    Opvallend is dat de bosplantactie mee wordt gefinancierd met de opbrengt van het nieuwe Hallerbosboek dat enkele maanden geleden uitkwam. Meer info hierover vind je hier: www.planboommarter.be.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Hallerbos groeit met tien voetbalvelden en twintigduizend bomen
    Hallerbos groeit met tien voetbalvelden en twintigduizend bomen
  • 01/03

    Projectsubsidie Natuur digitaal aanvragen?

    Subsidies

    01/03

    Projectsubsidie Natuur digitaal aanvragen?

    Projectsubsidie Natuur digitaal aanvragen?

    Onderstaand vind je de link naar het nieuwe E-loket PSN. De eerste stap is het indienen van een basisidee, waarna je feedback krijgt van Natuur & Bos. Daarna start de officiële indieningsprocedure.

     

    Subsidies
    Projectsubsidie Natuur digitaal aanvragen?
    Projectsubsidie Natuur digitaal aanvragen?
  • 26/02

    Week van de Bij 2019: samen bijen helpen in de stad door te vergroenen

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    26/02

    Week van de Bij 2019: samen bijen helpen in de stad door te vergroenen

    Week van de Bij 2019: samen bijen helpen in de stad door te vergroenen

    Van zondag 2 juni tot en met zondag 9 juni 2019 organiseert het Departement Omgeving voor de zesde maal de Week van de Bij. Deze prikkelweek wil burgers, bedrijven en overheden aanzetten tot positieve acties ten voordele van bijen. Die vervullen een uiterst belangrijke functie als bestuiver van landbouwgewassen, fruitteelten en wilde planten maar ze hebben het steeds moeilijker om te overleven.

    Het thema van 2019 wil bijen in de stad helpen door te vergroenen. Dat kan door stenen en beton uit te breken en te vervangen door groen, door bomen en struiken te planten, de aanleg van geveltuinen en groendaken, het kweken van planten op een balkon of het vergroenen van een schoolomgeving. De Week van de Bij wordt op zondag 2 juni feestelijk ingezet in Gent.

    Vlaanderen bijenland, Zorg voor onze bijen

    Dominique Persoone en Britt van Marsenille, peter en meter van de Week van de Bij, roepen op samen te blijven zorgen voor onze bijen. Solitaire bijen, hommels en honingbijen hebben onze hulp nodig voor meer voedsel en nestgelegenheid. We kunnen allemaal iets doen, ook in de stad.

    De peter en meter van ‘Week van de Bij’ die op de affiches poseren in een bloemengewaad, tonen dit jaar ook het goede voorbeeld. Ze daagden elkaar uit om de mooiste bijentuin aan te leggen. In de meimaand opent zowel de bijentuin van Dominique Persoone in de stad Damme, als de bijentuin van Britt van Marsenille in de gemeente Beveren.

    Beknopte agenda
    Zondag 2 juni 2019: Openingsfeest Week van de Bij in samenwerking met de stad Gent aan het Huis van Kina en de Sint-Pietersabdij in Gent. Iedereen welkom tussen 13u en 17u30.

    Donderdag 16 mei 2019: Voorstelling van het boek ‘Zakboek voor de bijentuin’

    Zondag 19 mei 2019: Opening Bijentuin Dominique Persoone in i.s.m. stad Damme
    Zondag 26 mei 2019: Opening Bijentuin Britt van Marsenille in i.s.m. de gemeente Beveren

    Van 1 april tot 31 mei 2019 kunnen gemeenten zich inschrijven voor de wedstrijd Bijenvriendelijkste gemeente. We gaan op zoek naar de opvolger van Genk (2018), Beernem (2017), Beveren (2016) en Knokke-Heist (2015). Reglement en inschrijvingsformulier op www.vvog.info.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Week van de Bij 2019: samen bijen helpen in de stad door te vergroenen
    Week van de Bij 2019: samen bijen helpen in de stad door te vergroenen
  • 19/02

    Scholen helpen mee aan bosuitbreiding aan het Drongengoed

    Natuurbeleving Natuurbeheer

    19/02

    Scholen helpen mee aan bosuitbreiding aan het Drongengoed

    Scholen helpen mee aan bosuitbreiding aan het Drongengoed

    Er werden verschillende soorten kleine boompjes en struiken aangeplant: dit van zomereik, zwarte els, linde, haagbeuk, berk, lijsterbes over struiken zoals meidoorn, sleedoorn, Gelderse roos, hazelaar, hulst.  Door deze bosaanplanting wordt de bestaande boskern Drongengoedbos versterkt en leggen we verbindingen met het Koningsbos ten zuiden van de Urselseweg. Met deze plantacties geven we ook invulling aan de realisatie van de natuurdoelen die voor de ruime regio van het Drongengoed voorop staan. Naast de realisatie van enkele heidekernen, wordt ook de aanleg van grotere en structuurrijkere bossen voorzien.

    Deze 20.000 bomen en struiken zijn een mooie bijdrage aan de totale bosuitbreiding die Natuur en Bos afgelopen plantseizoen realiseerde. Niet minder van 500.000 boompjes, een half miljoen!, gingen tijdens het najaar 2018 en voorjaar 2019 de grond in op tal van plaatsen in Vlaanderen nabij bestaande bos- en natuurgebieden van Natuur en Bos.

    Natuurbeleving Natuurbeheer
    Scholen helpen mee aan bosuitbreiding aan het Drongengoed
    Scholen helpen mee aan bosuitbreiding aan het Drongengoed
  • 04/02

    Internationale dijk verdwijnt, 120 hectare extra Zwin in de plaats

    Natuurbeheer Natuurbeleving

    04/02

    Internationale dijk verdwijnt, 120 hectare extra Zwin in de plaats

    Internationale dijk verdwijnt, 120 hectare extra Zwin in de plaats

    De doorbraak van de Internationale Dijk, die in 1872 aangelegd werd, is een historisch moment in de Vlaams-Nederlandse samenwerking om de toekomst van het Zwin veilig te stellen. Het extra getijdengebied dat ontstaat moet vooral de verzanding van het Zwin tegengaan. 

    Die laatste werken zijn technisch geen eenvoudige klus: vooral de timing is belangrijk, want het getij is hier de baas. Het laatste stukje van de dijk werd weggegraven net ná laagwater en bij dood tij, het moment waarop het verschil tussen eb en vloed minimaal is. Met de grond werd in het Zwin een oude nevengeul gedempt. Vanaf nu stroomt zeewater tweemaal per dag het nieuwe Zwin binnen.

    Duurzame toekomst voor Europese topnatuur

    Sinds maart 2016 zijn er grootschalige werken aan de gang om het Zwin en zijn typische fauna en flora in stand te houden. De Zwingeul werd breder, dieper en langer gemaakt en rondom het uitbreidingsgebied werd een nieuwe dijk aangelegd. Het Zwin kampte al jaren met een enorme verzanding. Hierdoor stroomde er steeds minder zeewater in het natuurgebied, waardoor de slikken en schorren en ook de typische dieren en planten bedreigd werden. 

    “De inrichtingswerken waren noodzakelijk om een duurzame toekomst te garanderen voor dit unieke natuurgebied. Het zorgt er tegelijk voor dat Vlaanderen en Nederland een grotere oppervlakte getijdennatuur realiseren en zo grensoverschrijdend werk maken van de Europese natuurdoelen”, verklaart Vlaams minister van Omgeving, Natuur en Landbouw.

    Meer zee, meer Zwin

    Vandaag wordt het Zwin een stuk groter. Er komt 120 hectare bij, waarvan 10 hectare in Nederland. Dat brengt de totale oppervlakte van het grensoverschrijdende natuurgebied op 333 hectare. De aannemer graaft daarvoor op een dag met zeer laag getij de laatste stukken Internationale Dijk weg, zodat de zee bij hoog water de uitbreiding kan binnenstromen. Een uitdagende klus.

    De uitbreiding van het Zwin situeert zich in de Willem-Leopoldpolder. De grond die tijdens de werken werd uitgegraven in het bestaande Zwin werd met bulldozers en vrachtwagens naar het poldergebied getransporteerd om de nieuwe dijk te bouwen. Het zand van de Internationale Dijk werd gebruikt voor een nieuwe duin tegen de bestaande dijk en het nieuwe broedeiland.

    Door het Zwin groter te maken, stroomt er drie keer zoveel zeewater in en uit het gebied. Die hogere dynamiek gaat de verzanding tegen.

    Nieuwe dijk voor meer bescherming

    De veiligheid van het achterland van het Zwin wordt gegarandeerd met een nieuwe ringdijk. Vlaams minister van Mobiliteit en Openbare Werken, Vlaamse Rand, Toerisme en Dierenwelzijn: “Als onderdeel van het Masterplan Kustveiligheid werd deze dijk ontworpen volgens de hoogste veiligheidsnormen. Dit maakt hem bestand tegen een 4000-jarige storm.” De bijzonder robuuste dijk werd volledig opgetrokken uit materialen uit het gebied zelf (een zandkern met kleibekleding).   

    Maatregelen tegen verzilting

    Pompen beschermen in Vlaanderen, samen met grachten aan de voet van de dijk, de polders tegen de insijpeling van zout grondwater. Door de Oostkustpolder werden dit jaar in de omgeving van het Zwin ook waterloopwerken uitgevoerd om de grachten rondom de nieuwe dijk van voldoende zoet water te voorzien. Aan Nederlandse zijde wordt zout grondwater via een ondergrondse buis aan de voet van de dijk naar het afwateringskanaal geleid.

    Het visvriendelijke pompgemaal zal bij noodsituaties door hevige regenval ook helpen om wateroverlast in de Oostkustpolders te verminderen. De aanleg van de pompboezem en waterloopwerken, net ten noorden van de Retranchementstraat, zijn daarvoor bijna afgerond.

    “Het Zwin is een uniek natuurgebied dat we moeten koesteren en ik ben dan ook blij dat we het voortbestaan kunnen garanderen,” laat de gedeputeerde van Zeeland weten. “Door de extra oppervlakte en de kracht van het zeewater worden de schorren en slikken hersteld, al blijft een duurzaam natuurbeheer een must om de continuïteit en de typische fauna en flora te blijven garanderen.”

    Extra broedeiland

    Voor de vogels is er in het uitbreidingsgebied een extra broedeiland aangelegd. Zo krijgen de kuikens van grondbroeders zoals kluut, zwartkopmeeuw, visdief en dwergstern weer alle kansen in het Zwin. Poelen en extra struikgewas op de nieuwe dijk zorgen ervoor dat de boomkikker zich over de grens heen kan verplaatsen. Schapen en koeien zullen al grazend helpen met het natuurbeheer. Zo houden we dit unieke stuk natuur in Europa in topconditie. 

    Nog even geduld …en iedereen zal kunnen genieten van het Zwin. 

    Niet alleen de natuur in het Zwin wordt kwalitatiever. Ook de beleving voor de mens wordt waardevoller. Bezoekers zullen met al hun zintuigen kunnen genieten.

    Tegen de lente van 2019 zullen wandelaars en fietsers via de nieuwe dijk de grens tussen Vlaanderen en Nederland kunnen oversteken met zicht op het Zwin én op het polderlandschap. De paden en uitkijkpunten worden daarvoor de komende maanden afgewerkt. Een houten vlonderpad leidt wandelaars vanaf dan een stuk het nieuwe deel van het Zwin in. Aan Nederlandse zijde loopt het wandel- en fietspad op de nieuwe dijk verder door een nieuw aangelegd duinlandschap op de bestaande dijk om zo aan te sluiten op het bestaande wandel-en fietspad ter hoogte van camping De Zwinhoeve.

    Let op: De uitbreidingszone en de nieuwe dijk zijn momenteel nog niet toegankelijk! Het is nog steeds werfzone en dus niet veilig. Via de twee onthaalpoorten van het Zwin, kan je wel al een blik op de uitbreiding werpen.

    Grensoverschrijdende samenwerking

    De uitbreiding van het Zwin is een complex grensoverschrijdend project dat wordt opgevolgd door de Vlaams-Nederlandse Scheldecommissie. De trekkers van de uitbreiding van het Zwin zijn het Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust, afdeling Kust, het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid en de Provincie Zeeland.

    Via het raamakkoord voor het Zwin zijn ook de Vlaamse Milieumaatschappij van de Vlaamse Overheid en de Oostkustpolder projectpartners voor de realisatie van het pompgemaal. Afdeling Kust treedt hierbij op als bouwheer. Voor de realisatie van de uitbreiding van het Zwin werken de 5 projectpartners samen met de Vlaamse Landmaatschappij, Stichting Het Zeeuwse Landschap, waterschap Scheldestromen, het Nederlandse ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, Rijkswaterstaat, de Provincie West-Vlaanderen, de gemeente Knokke-Heist en de gemeente Sluis. Allen leveren een belangrijke bijdrage aan een duurzame en mooie toekomst van het Zwin en de Zwinstreek. Het Zwin wordt beheerd door het Agentschap voor Natuur en Bos van de Vlaamse Overheid. Het Nederlandse gedeelte van het Zwin is in beheer bij de Stichting Het Zeeuwse Landschap.

    Wie meer wil weten over de werken in het Zwin, kan terecht op www.zwininverandering.eu. Op deze website kan je ook een uniek virtueel werfbezoek brengen aan het Zwin.

     

    Natuurbeheer Natuurbeleving
    Internationale dijk verdwijnt, 120 hectare extra Zwin in de plaats
    Internationale dijk verdwijnt, 120 hectare extra Zwin in de plaats
  • 31/01

    Projectoproep subsidies: 5,8 miljoen euro om de natuur in Vlaanderen te versterken

    Subsidies

    31/01

    Projectoproep subsidies: 5,8 miljoen euro om de natuur in Vlaanderen te versterken

    Projectoproep subsidies: 5,8 miljoen euro om de natuur in Vlaanderen te versterken

    Met de projectsubsidies natuur moedigt de minister concrete initiatieven aan die hoofdzakelijk een bijdrage leveren aan de Europese natuurdoelen. Natuur en Bos voorziet hiervoor dit jaar 4,5 miljoen euro. Dit bedrag wordt aangevuld door Europese cofinanciering vanuit het Programma voor Plattelandsontwikkeling (PDPOIII).

    Minstens 75% van het bedrag wordt besteed aan projecten die de Europese natuurdoelen realiseren. De basissubsidie bedraagt 50, 80 of 90 procent van de totale projectkost afhankelijk van het type natuurbeheerplan dat men ambieert. Het gaat hier over éénmalige natuurinrichtings-, herstel- en ontwikkelingsmaatregelen, hoofdzakelijk voor Europees te beschermen habitats en soorten of binnen projecten voor het ontwikkelen van een hogere natuurkwaliteit.

    Voor de projectsubsidies aankoop gronden voor bebossing voorziet de minister 1 miljoen euro uit het boscompensatiefonds. De subsidie bedraagt 60 procent van de aankoopkosten of 80 procent in de gebiedsaanduiding `bos' en `reservaat en natuur', met een plafond van 3,5 €/m².

    Volgende projecten worden gestimuleerd, waarbij bebossingen binnen de Europese natuurdoelen de voorkeur genieten:

    • projecten in Speciale Beschermingszones (SBZ) die mee specifieke natuurdoelen per Natura 2000-gebied realiseren
    • stadsbossen, speelbossen of het versterken van lokale bosuitbreidingsinitiatieven
    • projecten voor meer toegankelijk groen in de Vlaamse Rand rond Brussel
    • projecten om mee soorten te beschermen via door de minister vastgestelde soortenbeschermingsprogramma’s

    Met de projectsubsidies openstelling voor de uitvoering van eenmalige inrichtingswerken die de sociale functie van een terrein bevorderen ondersteunt de minister de toegankelijkheid van natuurdomeinen. Hiervoor ligt 300.000 euro op tafel.

    Minister Schauvliege: “We kijken vol ongeduld uit naar voorstellen van geïnteresseerden voor waardevolle natuurprojecten in Vlaanderen. Met een totaalbedrag van 5,8 miljoen euro kunnen we opnieuw veel geïnspireerde projecten een stevig duwtje vooruit geven.”

    Alle details en voorwaarden voor deze drie projectoproepen vind je op de website van Natuur en Bos of op de Natura 2000-website:

    Digitaal indienen van een PSN –project: https://projectsubsidienatuur.natuurenbos.be

    Subsidies
    Projectoproep subsidies: 5,8 miljoen euro om de natuur in Vlaanderen te versterken
    Projectoproep subsidies: 5,8 miljoen euro om de natuur in Vlaanderen te versterken
  • 30/01

    Aankondiging openbare jachtverpachting Hoge Kempen

    Jacht

    30/01

    Aankondiging openbare jachtverpachting Hoge Kempen

    Aankondiging openbare jachtverpachting Hoge Kempen

    Natuur en Bos van de Vlaamse overheid, regio Hoge Kempen, gaat over tot de openbare verpachting van het jachtrecht van 430 ha gronden, verdeeld over 5 loten, gelegen op het grondgebied van de volgende gemeenten: Maaseik, Oudsbergen, Dilsen-Stokkem, Zutendaal en Genk.

    De jachtverpachting vindt plaats op maandag 18 februari 2019 om 10 uur in het VAC, zaal 1A.11, Koningin Astridlaan 50 bus 5, 3500 Hasselt.


    Download de liggingskaarten:


    Download de lijsten met percelen:

    Jacht
    Aankondiging openbare jachtverpachting Hoge Kempen
    Aankondiging openbare jachtverpachting Hoge Kempen
  • 14/01

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Jacht

    14/01

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Stille drukjacht op everzwijn in Meerdaalwoud

    Tussen 1958 en 2008 werden er in Vlaams-Brabant nagenoeg geen everzwijnen waargenomen. Vanaf 2012 werden er in het Meerdaalwoud everzwijnsporen gesignaleerd en vanaf 2016 werden de eerste biggen waargenomen door onze boswachters, wat wijst op  een gevestigde populatie.

    De dieren zijn wellicht vanuit Wallonië naar het Meerdaalwoud, het Heverleebos (www.natuurenbos.be/meerdaalwoud-en-heverleebos) en de Dijlevallei gemigreerd. Everzwijnen zijn gebonden aan grote loofbossen. Je vindt ze in alle grote West-Europese bosgebieden. Normaal gezien houden voedselgebrek, strenge winters en natuurlijke vijanden een everzwijnenpopulatie onder controle. Strenge winters zijn echter niet meer vanzelfsprekend, natuurlijke vijanden ontbreken en aan voedsel (maïs, eikels) is in onze natuur ook geen gebrek.

    Daardoor neemt de populatie snel toe, vooral in de Dijlevallei en het Meerdaalwoud.

    Voordelig voor bossen, nadelig voor akkers en tuinen

    Everzwijnen hebben zowel een positieve als een negatieve impact op hun omgeving. Ze spelen een belangrijke rol in de natuurlijke verjonging van soorten als eik en beuk, maar een te grote populatie kan het ecologisch evenwicht in bos- en natuurgebieden ernstig verstoren. Recreanten lopen weliswaar geen gevaar, zolang ze de dieren niet bedreigen of insluiten. Er was wel een melding van een loslopende hond die stevig werd aangepakt door een everzwijn. Everzwijnen zorgen echter ook voor schade. Landbouwers signaleerden al enkele schadegevallen, een paar tuinen werden ’s nachts omgewoeld en er werd één verkeersongeval geregistreerd als gevolg van een aanrijding met een robuuste keiler (mannelijk everzwijn).

    Deze situatie wordt nauwgezet opgevolgd. Het Agentschap voor Natuur en Bos heeft een centraal meldpunt (https://eloket.natuurenbos.be) voor schade en plaatste tientallen wildcamera’s in Heverleebos, Meerdaalwoud, de Dijle- en de Laanvallei om zo een beter zicht te krijgen op de populatie en op de effecten van de maatregelen die afgesproken werden.

    Sinds februari 2017 werden er in Vlaanderen tien faunabeheerzones opgericht. Meerdaalwoud, Heverleebos en de Dijlevallei vallen onder faunabeheerzone 8, waarin het Agentschap voor Natuur en Bos, de Boerenbond, de lokale wildbeheereenheden en de Vrienden van Heverleebos en Meerdaalwoud samen beslissen over de globale aanpak van de everzwijnenproblematiek. Deze verenigingen erkennen de waardevolle rol die everzwijnen spelen binnen het ecosysteem van grote bos- en natuurgebieden , maar beseffen ook dat de populatie onder controle moet worden gehouden om schade aan de omliggende landbouwgebieden te vermijden.

    Preventieve maatregelen en gerichte acties

    Preventieve maatregelen, zoals het afspannen van tuinen of sportterreinen die grenzen aan bosgebied, het plaatsen van schrikdraad rond geïsoleerde landbouwpercelen en het aanlijnen van honden zijn doeltreffend, maar helaas niet voldoende. De everzwijnen moeten daarom ook op een doordachte manier bejaagd worden. Everzwijnen zijn slimme dieren die weten waar het veilig is en waar niet. Als ze actief bejaagd worden in landbouwgebieden, zullen ze die plaatsen al snel mijden en zich terugtrekken in de grote natuurgebieden, waar het rustig en veilig is. Zo zullen ze maximaal uit tuinen en akkers wegblijven. Als de populatie desondanks toch blijft toenemen, worden er een aantal gerichte acties georganiseerd in de kerngebieden. Dat gebeurt tijdens de wintermaanden, omdat landbouwgebieden dan minder schadegevoelig zijn en het dus niet zo erg is als everzwijnen zich daar na een jachtactiviteit tijdelijk ophouden.

    Omdat het Meerdaalwoud onmiddellijk grenst aan grote landbouwzones, is een specifiekere jachtstrategie uitgewerkt. Bedoeling is om in de periode tussen zaaien en oogsten aan de bosrand intensief te jagen op everzwijnen. Zo zullen de dieren meer geneigd zijn midden in het bos te blijven, waar het veilig en voedselrijk is, en minder schade aan landbouwgewassen veroorzaken. Sinds 2016 was er een afschot van 24 everzwijnen in het Meerdaalwoud. Op een populatie van naar schatting 100 dieren is dat echter te weinig om groei van de populatie tegen te gaan.

    Stille drukjacht: veilig en efficiënt

    Daarom werd in het faunabeheerzoneoverleg afgesproken om deze winter 3 stille drukjachten te organiseren op everzwijnen. In Meerdaalwoud vindt de derde drukjacht plaats op 18 januari (in het deel ten westen van de N25). Op strategische plaatsen werden 45 hoogzitten geplaatst. Vandaaruit heeft de jager een goed overzicht en wordt elk schot opgevangen in de grond zodat het risico op een verloren kogel onbestaande is. Vijftig trackers in fluorescerende kledij wandelen in groepjes rustig door de bestanden, de natuurlijke verjonging, de bramen en de varens. In tegenstelling tot een drijfjacht worden de dieren niet opgejaagd, zodat de everzwijnen rustig in beweging komen en de hoogzit naderen van waaruit de jager een veilig schot kan plaatsen.

    Deze methode wordt al decennia met succes toegepast in Duitsland, in de Ardennen en de laatste jaren ook in Vlaanderen. Het wildbeheer kan zo op een veilige manier, op een beperkt aantal dagen en met een beperkte verstoring worden uitgevoerd. Daarbij worden ook landbouwers, jagers, natuurbeheerders en gemeentebesturen actief betrokken zodat er een breder draagvlak ontstaat, zowel voor de gewenste aanwezigheid van dit iconische zoogdier in onze bossen als voor de noodzaak op actief beheer ervan.

    Er staat een team met speurhonden klaar om indien nodig een zoekactie te organiseren wanneer een dier niet onmiddellijk teruggevonden wordt na een niet-dodelijk schot. Een veearts en het Instituut voor Natuur en Bosonderzoek volgen de jachtactiviteit mee op, conform de regels met betrekking tot de preventie van Afrikaanse varkenspest. Na de stille drukjacht volgt er een evaluatie en wordt er beslist of er navolging komt in andere delen van het bos.

    Om de veiligheid nog beter te waarborgen worden de betrokken gebieden tijdens de stille drukjacht voor het publiek en andere boswerkzaamheden gesloten. Zo wordt de westkant van het Meerdaalwoud op 18 januari tussen 8 en 14 uur afgesloten. Vanaf 17 januari zal dat verbod aan alle toegangspaden geafficheerd worden. Wandelaars worden al vroeger ingelicht via de vaste i