Grenspark Groot-Saeftinghe

Grenspark Groot-Saeftinghe

Op het grensgebied van Vlaanderen en Nederland is een van de grootste getijdennatuurgebieden van West-Europa in de maak. Via natuurontwikkeling zal het Grenspark Groot-Saeftinghe het Verdronken Land van Saeftinghe verbinden met het Hedwige-Prosperproject, Doelpolder, Prosperpolder en Nieuw-Arenbergpolder. Naast de robuuste natuurkern van ca. 4500 hectare worden ook in de gemeenten Hulst(NL), Beveren(B) en Sint-Gillis-Waas(B) de bestaande natuurwaarden versterkt.


Met steun van Europa

Het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) maakt 1,4 miljoen euro vrij voor de ontwikkeling van het nieuwe grenspark. De partners verdubbelen dat budget en engageren zich om de komende 3 jaar de handen in elkaar te slaan en een internationale trekpleister met unieke topnatuur te realiseren in dit grensoverschrijdende prachtgebied.

Projectpartners: Europese Grensoverschrijdende Territoriale Samenwerkingsverband Linieland van Waas en Hulst, Havenbedrijf Antwerpen nv, Waterwegen en Zeekanaal nv, Vlaamse Land Maatschappij, Agentschap voor Natuur en Bos, Natuurpunt Antwerpen Noord, Provincie Zeeland, Stichting Het Zeeuwse Landschap.


Ecologisch waardevol

Het Grenspark Groot-Saeftinghe verbindt verschillende natuurgebieden met elkaar. Hiermee ontstaat een aaneengesloten estuarien natuurgebied van 4500 hectare met brakwaterschorren en natte weilanden. De ecologische waarde van zo’n uitgestrekte groene kern is veel groter dan die van vele versnipperde gebieden.

Het project focust op drie activiteiten: herstel van de vogelbiodiversiteit, optimalisatie van de estuariene natuur en eco-hydrologisch herstel van de binnendijkse gebieden. Om die doelen te bereiken worden broedeilanden, een vispassage, een toren, bunker en kasten voor vleermuizen en tal van andere grote en kleine landschapselementen aangelegd. Dit alles vanuit een gezamenlijke, Vlaams-Nederlandse natuurvisie.

Aangezien de natuur zich niet laat tegenhouden aan de grens, zal ook het natuurbeheer gezamenlijk gebeuren. Naast de grensoverschrijdende natuurvisie zal er ook een Vlaams-Nederlandse beheerorganisatie voor het Grenspark worden ontwikkeld.


Concrete maatregelen

Het Agentschap voor Natuur en Bos engageert zich voor volgende maatregelen:

  • Sensibiliseringsacties en communitiebuilding om ‘bruine kiekendief vriendelijke landbouwteelten’ gangbaarder te maken bij de landbouwers maar ook om andere stakeholders erbij te betrekken. We organiseren informatiesessies en bedrijfsbezoeken met het oog op kennisdeling.

  • Herstel van broedgelegenheid voor grondbroeders zoals visdief, kluut, grutto, tureluur.... We plaatsen samen met het Havenbedrijf Antwerpen een vossenraster rondom het noordelijke deel van Putten-West. Zo ontstaat een veilig broedgebied waar de kuikens de kans hebben om op te groeien.  Ook in Prosperpolder-Zuid beschermen we de broedeilanden door een raster te plaatsen.

  • In Prosperpolder-Noord en Prosperpolder-Zuid dekken we bepaalde broedeilanden af met schelpen. Voor soorten als kluut, strandplevier en visdief is dit geschikt broedgebied.

  • We nemen extra maatregelen om enkele beschermde plant- en diersoorten, die door de geplande natuurontwikkeling hun habitat zouden verliezen, te beschermen. Zo leggen we bijvoorbeeld voortplantingspoelen aan voor de rugstreeppad. De dijken in Prosperpolder-Noord en Prosperpolder-Zuid richten we in om ecologisch dijkenbeheer met schapenbegrazing te kunnen toepassen.

  • In de Nieuw-Arendbergpolder maken we een gebied van 50 hectare geschikt om er een structuur- en soortenrijk zilt grasland te kunnen ontwikkelen. Dit is optimaal broedgebied voor weidevogels zoals kluut, tureluur en steltkluut en overwinteringsgebied voor verschillende soorten ganzen en eenden.

  • In Prosperpolder-Zuid bouwen we samen met het Havenbedrijf Antwerpen een inlaatconstructie in de dijk grenzend aan Prosperpolder-Noord en een uitlaatconstructie in de dijk grenzend naar Doelpolder. Zo kunnen we het waterpeil in Prosperpolder-Zuid optimaal regelen.  Ook zilt Scheldewater kan het gebied in- en uitspoelen wat dan weer typische zilte planten bekoort. Overtollig water gaat via de uitwateringsconstructie naar het gedempt getijdengebied in Doelpolder. Vissen als paling en bot kunnen vanuit de Schelde het gebied als leefgebied gebruiken. Steltkluut, lepelaar, bruine kiekendief en zelfs roerdomp en woudaap vinden er geschikt broedgebied. Wilde zwaan, pijlstaart en krakeend komen er overwinteren.

  • Om de kansen voor herstel en ontwikkeling van de biodiversiteit ten volle te benutten wordt een grensoverschrijdend natuurbeheerplan opgesteld. De natuurbeherende instanties stellen eerst een gezamenlijke beheervisie op voor het natuurkerngebied en de bijbehorende schil. De focus ligt op de Europees beschermde soorten en habitats, maar ook de regionaal belangrijke natuurwaarden worden niet uit het oog verloren.  Op basis van deze visie worden de natuurbeheerplannen per deelgebied concreet uitgewerkt.  Ten slotte wordt een grensoverschrijdend monitoringsplan opgemaakt.

Ga jij de uitdaging aan?

De doelstellingen zijn ambitieus en enkel haalbaar als de streek zélf voldoende potentie ziet in de plannen. Daarom lanceren de partners de ‘Grenspark Challenge’: 10 concrete uitdagingen die de projectdoelstellingen onderschrijven en de weg vrijmaken voor een echte grensparkentiteit. Bewoners die durven mee dromen over hun toekomstige achtertuin, boeren die meedenken over win-win voor landbouw en natuur, bedrijven als gastheer voor een groeiend aantal bezoekers, ... Kortom: believers en belevers.